Sperm bankaları...

Sperm bankalarından bahsediliyor; ne dersiniz?

Bu bankalar, “sun’î ilkâhı” (aşılama) insanlara da tatbik etme maksadıyla kurulmuş müesseselerdir. Hayvanları aşılama, epey zamandan beri bilinen bir husustu. Ancak, sperm bankaları vasıtasıyla, aynı usûlün insanları da içine alacak şekilde, çok geniş bir sahada tatbiki fikri oldukça yenidir.

Hayvanlar için, bir ıslah etme ve soylulaştırma hareketi olarak üzerinde durulması bahis mevzûu olsa bile, aynı şeyi insanlar için düşünmek, insanlık mânâsına karşı bir saygısızlık olduğunda şüphe yoktur.

Sperm, eskilerin “huveyne” dedikleri, nebâtat âlemine nispeten tohum, dâne mesabesinde ve herhangi bir canlının fihristi, program sandukçası ve ilk habbesidir.

Tohum, toprağın bağrında döllenip gelişir. Huveyne de, anne karnında, dölyatağında... Her ikisi de kendi âlemlerine ait ilk nüve ve ilk hücre olup, omuzlarında yükseltecekleri varlığın geleceğine dair mânâ ve hususiyetler taşırlar.

Bu itibarla, nebâtat âleminde tohum, canlılarda sperm, nev’in, “tür” ve neslin devamını tekeffül eden çok mühim unsurlardır. Soyağacı buna dayanarak gelişir. Evsâf ve karakterler bununla geleceğe intikal eder.

Hayvanat âleminde, sırf cinsinin muhâfaza veya mükemmelleştirilmesi açısından ehemmiyet arz eden bu husus, insanlar için aynı zamanda hukûkî bir kısım prensiplere de esas teşkil etmektedir.

Bundan başka, “şeriat-ı fıtriye” (kâinatta câri ilâhî kanunlar) itibarıyla da, üzerinde durulması gerekli bir mevzûu olduğu düşüncesindeyiz.

Sperm bankalarının iç yüzü ve hedefi, tıpkı ağaçlarda ve yakın tarihte de, hayvanlarda tatbik edilegeldiği gibi, insanlara da “sun’î ilkâh”ın yapılması teklifinden başka bir şey değildir. Böyle bir muâlecenin, ilk iki türü için münakaşa edilmezliğini kabul etsek bile, miras, izdivaç, mahremiyet gibi mevzûlardan ötürü, insan için oldukça farklı bir durum arz etmektedir. Ve onun içindir ki, döllenme ve tenâsül keyfiyetlerinin kayıt altına alınması, ilk insanla beraber varolmuş; sû-i istimâl edildiği devirlerin dışında da, insanla beraber devam edegelmiştir.

Böyle bir kayıt altına alma, ister insanoğlunun tahdit edilmemiş hayvânî hislerinden, isterse beşerî garîzelerinden ötürü olsun, içtimâî, tarihî ve dinî kitaplar bunun böyle olmasında ittifak hâlindedirler.

Bu itibarladır ki, ilk kadın ve erkeğin bir araya gelişinin, bu bağlayıcı ilâhî prensiplerle kayıt altına alınmış olduğu inancındayız. Hukukun tekevvün ettiği devirden bu yana da o, beş temel esastan (usûl-i hamse) biri olan “Neslin korunması” aslıyla sağlamlık ve tam bir hukukîlik kazanmıştır.

Bu esas bize şunu anlatıyor: İnsan için, tohumun ve tohum atılacak yerin ilk bir kayıt ve mukavele ile birbirine bağlanması şarttır. Başka bir ifade ile; tohumla, tohum atılan yerin, daha önceden bir vâhid hâline gelmesi ve ayrı ayrı görünen erkek ve dişi hakikatinin itibarî olarak bütünleşmesi demektir ki, aile vâhidinin üçüncü yüzü olan evlât, bu sayede bütüne nispeti temin edilebilsin. Din, bu vahdeti nikâha bağlamış ve onu aile üçlüsünün en sağlam esası saymıştır.

Nikâhsız bir araya gelmeler ise, din nazarında sifah (zina), ahlâkî şüyûîlik ve aile üçlüsünü bozarak nispetsizlik hâsıl etmektir. Böyle bir nispetsizlikte, babaya zâni, anneye zâniye çocuğa da nesepsiz denir.

Bu itibarladır ki, bütünüyle semâvî dinler, nikâh üzerinde hassasiyetle durmuş ve onu insanlığın lâzımı saymışlardır. Buna mukâbil, zînâ ve sifâh ise, azgınlaşmış beşer ruhunun, tecavüzleri ve hezeyanları içinde mütalâa edilmiş ve insanın hayvanlaşmasına verilmiştir.

Şimdi, geriye dönelim. Tohumun ve dölyatağının birbirine bağlı olması esasına göre ele alınan ve kime ait olduğu bilinmeyen bir “huveyne” ile yapıldığında, bunda meşrûiyet kalır mı?

Aslında, böyle bir döllenme ile, gayr-i meşrû bir yoldan edinilen evlât arasında hiçbir fark yoktur. Her iki şekilde de tohumlanan yer arasında herhangi bir mukavele bahis mevzûu olmadığı için, nispet kesilmekte ve nesep ağacı baltalanmaktadır.

Böyle bir durumda ise, miras, izdivaç, mahremiyet gibi, halli imkânsız bir kısım hukûkî meseleler karşımıza çıkacaktır ki, bundan da sun’î ilkâh mevzûunun, öyle pek de savsaklanacak bir husus olmadığı anlaşılacaktır.

Bundan başka, sun’î ilkah psiko-sosyolojik açıdan, aile psikolojisi açısından oldukça riskli bir mesele gibi gözükmektedir. Evlâdının kendi tohumuyla meydana gelmediğini bilen bir baba, bağrında büyüttüğü o günahsız yavruya karşı içindeki yabancılığı silemeyecek ve daima ürkek bir hisle onu karşılayacaktır. Böyle bir pozisyonda annenin nasıl bir bakışa sahip olacağı da, oldukça düşündürücüdür.

Soyağaçlarının devamını kendisine tevdi edecekleri yavru, babanın emanet babalığını ve kendi sırtında taşıdığı âriye evlatlık gömleğini, her hissedişte iki büklüm olacak ve yerin dibine girecektir. Hissedişinde diyorum; zira, böyle bir mesele daima duyulma ihtimalini taşıdığı gibi, belli pozisyonlarda, babanın bakış ve tavırlarından da anlaşılabilecektir.

Burada şöyle bir itiraz vârit olabilir: Bizim maksadımız, bir kadına, kendi nikâhlısı olan erkekten alınan spermin telkihine dairdir. Acaba bu da câiz değil midir?

Bu şekilde tavzih edilmiş bir soruya da, hemen bir çırpıda “evet” demeyi, aceleden verilmiş bir fetva sayacağız. Zira sual, her ne kadar vüzûhundan ötürü “evet” dedirtecek mahiyette ise de, altındaki sû-i niyet ve demagoji, bizi daha ihtiyatlı olmağa sevk etmektedir.

Neden acaba, tabiî ve fıtrî yol varken, böyle gayr-i tabiî bir yol intihâp ediliyor. Bütün eşyada câri ahkâma tevfîk-i hareket ederek, ilâhî hikmete râm olmak daha uygun olmaz mı? İnsan için fıtratın kanunlarına uymak bir esas olduğuna göre, sun’î ilkâh gayr-i fıtrî bir yol ve buna hizmet eden müesseseler de zımnî zina müesseseleri sayılmaz mı?..

Bundan başka, şöyle bir itiraz da vârit olabilir: Sizin bu dediğiniz baba telkîhe, anne de telekkuha (aşılanma) muktedir oldukları zaman doğrudur. Ve böyle bir durumda, tabiî ve fıtrî yolun tercih edilmesi esastır. Ne var ki, her zaman baba telkîhe kabil olamayabilir.

Biz de, o zaman böyle bir aşılama kimin tohumuyla yapılacaktır, sorusunu sormak isteriz. Şayet baba, erkeklik yönüyle zayıf ve yetersizse ve ondan ayrılan spermler, kendilerinden beklenen fonksiyonu eda edemiyorlarsa, böyle bir babadan alınan huveynenin ilkâh edilmeyeceği muhakkaktır... O zaman yine yabancı mâî ve zımnî sifah...

Eğer, böyle “sun’î ilkâh”a sevk eden rahim yolları tıkanıklığı, rahim yetersizliği ve rahim arızaları ise, o takdirde de hekim müdahalesine ihtiyaç vardır. Meşrû dairedeki böyle bir müdahale, dölyatağı ve yollarına “karâr-ı mekîn” hüviyetini kazandırırsa, yine en tabiî ve fitrî yolla erkeğin muâlecesi esastır. Ve, şayet rahim kendinden beklenileni edâ edemeyecekse, ilkâhın da hiçbir mânâsı olmayacaktır.

O hâlde, meseleyi basite ircâ edip “Tohum kocasından ise câizdir; yoksa değildir..” şeklinde fetva, doğru ise de eksik ve su-i istimâl edilmeye müsaittir.

Öyle zannediyorum ki; bu meseleyi ilk plânda ileri sürenler de, böyle bir sû-i istimâl kapısını açmağa vesile ittihaz edecekleri, bir fetva koparma maksadına mâtuf bu istifhâmı imal ediyorlar. Yoksa, o bankalar var; meşrû’u ve gayr-i meşrûu itibarî sayanlar için de, kapıları sonuna kadar açıktır.

Bundan başka “şerîat-ı fıtriye” zaviyesinden de mesele her zaman tenkit edilebilir. Ancak çok su götürür böyle bir hususa, derinlemesine temas etmede ne bir fayda var, ne de benim sahamdır. Onu, ilerideki mütehassıs hekimlere ve hayvanata ait yönüyle de veterinerlere ve zoologlara havale etmek en eslem yoldur.

Şu kadar var ki, böyle bir usûlün eşyanın tabiatına zıt olduğundan da kat’iyen şüphe yoktur. Çünkü her canlı, kendi cins ve nevini devam ettirmek için tenâsüle zorlanmaktadır. Gördürülen bu esrarlı hizmette de, kendilerine avans mahiyetinde cüz’î bir ücret, geçici bir lezzet verilmektedir. Bunu, varlığın sinesine derceden eşyanın Sahibi de değiştirmek istememektedir.

Binâenaleyh, hiç kimsenin, fıtrata ait bu kanunu değiştirmeye ve kaldırmağa hakkı yoktur. Böyle bir teşebbüs, hilkat ve fıtratı değiştirmeğe teşebbüstür.

Bu ise temelden merdut ve şeytânî bir yoldur. Ve hele, insanı sâir canlılar içinde mütalâa etme gibi, insanlık mânâsına karşı küçük düşürücü bir yanı var ki; insan olan herkes, böyle bir teşebbüsü protesto etmelidir.

Ne var ki, günümüzün insanı, henüz tabiî ilimlerin elifbe’sinde emeklediği için, onu eşya ve hâdiseler hakkındaki hezeyanlardan kurtarmak çok da kolay olmayacaktır.

Her sahada olduğu gibi ilimlerde de tıkanmaların açılacağını beklediğimiz şu günlerde uyur-gezerlerimizin gerçekleri görmeleri dileğiyle!

Ahsen-i takvim: En güzel, en ideal şekil, hal.

Demagoji: Bir kimsenin veya grubun duygularını kamçılayarak gerçek dışı sözler söyleyip onları kazanmaya çalışma, halk avcılığı

Garîze: Tabiî sevk, yöneliş

Huveyne: Mikroskobik canlı

İrcâ etmek: Çevirmek, döndürmek

İttihaz etmek: Almak, edinmek

Karâr-ı mekîn: Sağlam bir yer

Maî: Akışkan madde, sıvı, sperm

Nüve: Çekirdek, tohum

Şeriat-ı fıtriye: Cenab-ı Hakk’ın kâinata yerleştirdiği tabii kanunlar

Şüyûîlik: Komünizm

Tekevvün etmek: Oluşmak, meydana gelmek

Telkîh: Aşılama

Tenâsül: Çoğalma, nesil artışı

Tensik: Düzeltme, düzenleme

Varid olmak: Gelmek

Vuzûh: Açık olma, belirginlik

Zımnî: Gizli