DİPNOTLAR

(1) Aslında bu eser, Hocaefendi’nin 1980 öncesi vaizlik döneminde, çocuk terbiyesi üzerine cami kürsülerinden yaptığı konuşmaların, ses bantlarından yazıya aktarılıp tashihten geçirilmiş şeklidir.

[2] Buhari, İ’tisam, 14; Enbiya, 50; Müslim, İlim, 6.
[3] Buhari, İ’tisam, 14; Enbiya, 50; Müslim, İlim, 6
[4] Muvatta, Hüsnü’l-huluk, 1.

(5) Tirmizi, Birr, 16; Ebu Davud, Edeb 58.

6) Bkz: Vehbe Zuhayli, İslâm Fıkhı Ansiklopedisi, 9/28-31

(7) Abdürrezzak, Musannef, 6/173; Aclûnî, Keşfü’l-Hafa, 1/318,319.

(8) Ebu Davud, Nikah, 3; Nesei, Nikah, 11.

(9) Abdürrezzak, Müsannef, 6/173; Aclûnî, Keşfü’l-Hafâ, 1/318,319

(10) Buhari, Nikah, 2; Müslim, Nikah, 1,3; Sıyam, 43; İbni Mâce, Nikah, 1.

(11) Buhari, Nikah 15; Ebu Davud, Nikah 2; Nesei, Nikah, 13; İbni Mâce, Nikah, 6.

(12) Hâkim, Müstedrek, 2/55

(13) Aclûni, Keşfü’l-hafâ, 1/335; ayrıca bkz; Nesei, Cihad, 6; İbni Mâce, Cihad, 12.

(14) Müslim, Kader, 3; İbni Mâce, Mukaddime, 7; Buhari, Kader, 1.

(15) Buhari, Ahkam, 21; Bed’ül-Halk, 11; İ’tikaf, 11,12; Ebu Davud, Savm, 78; Sünne, 17; Edeb, 81; İbni Mâce, Sıyam, 65.

(16) Heysemî, Mecmua’z-Zevâid, 3/210;10/292.

(17) Müsned, 4/345

(18) Müslim, Âdâb, 14; Ebu Davud, Edeb, 66; Tirmizi; Edeb 62.

(19) Buhari, Cenaiz, 92; Ebu Davud, Sünnet, 17; Tirmizi, Kader, 5.

(20) Müslim, Fedâilu’s-sahâbe, 1; Tirmizi, Menâkıb, 15.

(21) Buhari, Fiten, 8; Hac, 132; Müslim, Kaseme, 31.

(22) İbni Mâce, Edep 3.

(23) Buhari, Cuma, 11; Cenaiz, 32; İstikraz, 20,. Vasâyâ, 9; Itk, 17,19; Nikah, 81,90; Ahkam, 1; Müslim, İmâre, 20.

(24) Buhari, Cenâiz, 80; Tefsiru Sûre (30) 1; Kader, 3; Müslim, Kader, 22,23,24.

(25) Zeynü’l-Abidin’e atfedilen hadisler hususiyle Kütüb-ü Sitte’de bulunmadığından her defasında böyle bir açıklamada bulunmayı tenkitçilere karşı fayda mülâhaza etmekteyiz.

(26) Buhari, Hibe, 12-13; Nesâi, Nuhl, 1; Tirmizi, Ahkam, 30; İbni Mâce, Hibe, 1; Tayalisi, 1/280.

(27) Ebu Davud, Edeb 135, 136; İbni Mâce, Edeb 14; İbnu Ebi Şeybe, 5/61

(28) Heysemî, Mecmau’z-Zevaid, 8/155

(30) Ebu Davud, Melâhim, 5; Müsned, 2/359; 5/278.

(31) Abdürrezzak, Musannef, 4/334

(32) Bkz. Heysemi, Mecmeuz-Zevaid, 8/159.

(33) Müslim, Müsafirin, 139; İbni Mâce, Ahkam, 14; Müsned, 6/91.

(34) Bkz. Nisa, 4/143. Müzebzeb: Yerinde sabit durmayıp, devamlı yer değiştiren.

(35) Buhari, Edeb, 39; Müslim, Fedâil, 13; Tirmizi, Birr, 69.

(36) Büyük âlem küçük âlemle alâkadardır ve aralarında paralellik vardır. Hatta belki bir mümin müteessir olduğu zaman rahmet âlemi de o derece müteessir olmaktadır. Bu durumun keyfiyeti bizim için çok açık ve kâbil-i idrak olmasa da, şu tespiti yapabileceğimizi düşünüyoruz. Allah (cc)’ın Rahmân ve Rahîm isimleri, her türlü şefkatin, re’fetin, inceliğin, merhametin menbaı ve kaynağıdır. Müminler müteessir oldukları zaman, rahmet de mahiyetini bilemeyeceğimiz şekilde harekete geçer, -tabir caizse- o da o teessürü paylaşır.

(37) Tirmizi, Salât, 182.

(38) Müslim, İman, 57,58; Buhari, İman 3; Ebu Davud, Sünnet 14; Nesei, İman, 16; İbni Mâce, Mukaddime 9.

(39) Bkz: Ali el-Müttaki, Kenzü’l-Ummal, 3/119.

(40) Buhari, Manâkıb 25; Manâkıbü’l-Ensar 29: İkrâh 1; Ebu Davut, Cihad 97.

(41) Bkz: Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansk., 2/352-353.

(42) Nesâi, Sehiv, 13; Muvatta; Salat 85.

(43) İbni Abidin, Reddu’l-Muhtar, 1/291.

(44) Aclûnî, Keşfü’l-Hafâ, 2/173-174.

(45) İbn-kesir, Tefsiru’l-Kur’ân, 4/308-309; konuyla alâkalı geniş bilgi için bkz: M. F. Gülen, Sonsuz Nur, 2/187-194.

(46) Münâvi, Feyzu’l-kadir, 2/529.

(47) İbni Mâce, İkâme, 176.

(48) Buhari, Savm, 55; Fezâilu’l-Kur’ân, 34; Müslim, Sıyâm, 182.

(49) Ebu Nuaym, Hilye, 1/285-286.

(50) Buhari, İmam 32; Rikak, 18; Müslim, Müsafirin 216,218; Münafikın, 78; Ebu Davud, Tatavvu 27; Nesei, Kıyamülleyl, 19; İbni Mâce, Zühd 28.

(51) Buhari, Ezan, 8; Tefsiru Sure (17) 11; Tirmizi, Salât 43; Nesei, Ezan 38; İbni Mâce, Ezan 4.

(52) Taberânî, Mu’cemü’l-Kebir, 8/90; Ali el-Müttaki, Kenzü’l-Ummal, 15/777.

(53) Kurtubî, el-Câmiu li Ahkâmi’l-Kur’ân, 17/55.

(54) Tirmizî, Menâkıb, 31.

(55) Müslim, İman 232; Tirmizi, İman 13.

(56) Yahya Kemal’e ait bu mısraların da delaletiyle, I. Sultan Selim’de cihanı bir köy haline getirme duygusunun ağır bastığı görülüyor.

(57) Müsned, 3/247.

(58) Mkz: Müslim, Cennet, 1; Ebu Davut, Sünne, 22; Tirmizi, Cennet, 21; Nesei, İman, 3.

(59) İbni Kesir, Tefsiru’l Kurân, 3, 509. Hadisin isnadı ceyyittir.

(60) Bediüzzaman, Risale-i Nur Külliyatı, 1/20.

(61) Müslim, Fedailü’s-Sahabe, 210,211,212,214,215; Ebu Davut, Sünne 9.

(62) Bkz: Bediüzzaman, Sözler, 19. Söz.

(63) Bediüzzaman, Sözler, 19. Söz, Sekizinci Reşha.

(64) Buhari, Cihad, 95,96; Ebu Davud, Melahim, 10; İbni Mace, Fiten, 36; Müsned, 5/40,45.

(65) Buhari, Fiten, 24; Müslim, Fiten, 30; Ebu Davud, Melahim, 12,13.

(66) Ali el-Müttaki, Kenzü’l-Ummal, 14/591.

(67) Tirmizi, Fiten, 39.

(68) Bkz: Kâdı Iyâz, Şifâ, 1/354.

(69) Varsın varlığı izah etmek için Lamarkizm, Darwinizm, Neo-Darwinizm çıkarsınlar... Bütün bu felsefî cereyanlar “varlık” meselesini izahta sathî ve acizdirler. İlim zaten bu eski felsefelerin iflas ettiğini ispat etmektedir.

(70) Ali el-Müttaki, Kenzu’l-Ummal, 11/176

(71) Nisa, 4/139; Yunus, 10/65; Fâtır, 35/10; Münâfıkûn, 63/8.

(72) Buhari, Edeb 96; Müslim, Birr 165; Ebu Davud, Edeb 122; Tirmizi, Zühd 50.

(73) Müslim, Nikah, 98,101; İbni Mace, Nikah, 25; Müsned, 2/22.

(75) Bkz: Meryem, 19/16, 41, 51, 54, 56.

(76) Nesei, İman 9; Buhari, Salât 28.

(77) Müslim, Cihad, 150, Tirmizi, Siyer 10; Ebu Davud, Cihad 153.

(78) Buhari, Mevâkît, 20; Müslim, Mesâcid, 252; İbni Mace, Mesâcid, 18.

(79) Bkz: Bediüzzaman, Sözler, 12. Söz.

(80) Manası, “Unutulup gitmiş” demek olup bu şekliyle Kur’ân’da da geçmektedir. (Meryem, 19/23).

(81) Müslim, Birr, 33; İbni Mâce, Zühd, 9.

(82) Ebu Davud, Edeb 101; Müsned, 5/42.