Skip to the main content
Home

Contents

İlem 59: Mana-yı harfi - mana-yı ismi & Külli - Cüzî

1 minute
MESNEVİ

İlem 59: Mana-yı harfi - mana-yı ismi & Külli - Cüzî

110 wordsabout 1 minute

İ’lem eyyühe’l-aziz!

Cenâb-ı Hakka hamdler, şükürler olsun ki, mesâil-i nahviyeden isim ile harf arasındaki mânevî fark ile çok mühim meseleleri bana öğretmiştir. Şöyle ki:

Harf, gayrın mânâsını izah için bir âlet, bir hâdim olduğu gibi, şu mevcudat da Esmâ-i Hüsnânın tecelliyatını izhar, ifham, izah için birtakım İlâhî mektuplardır ki, içlerinde yazılı delâil, berâhin, havârık, mu’cize-i kudrettir. Mevcudat bu vecihle nazara alınması, ilim, iman, hikmettir. Şayet isim gibi müstakil ve maksud-u bizzat cihetiyle bakılırsa, küfran ve cehl-i mürekkep olur.

Ve keza, mesâil-i mantıkıyeden “küllî” ile “küll” arasındaki fark ile rububiyete dair çok meseleleri öğrenmiş bulunuyorum. Cemâl ile ehadiyet 1كُلِّىٌّ ذُو جُزْئِيَّاتٍ şümulüne dahildir. Celâl ile Vâhidiyet 2كُلٌّ ذُو اَجْزَاۤءٍ unvanına dahildir.

Notes

  1. Meaning 1.
    Fertleri içinde barındıran küllî; bireyler sahibi tür.
    ↩
  2. Meaning 2.
    Cüz’leri içinde barındıran küll.
    ↩