Skip to the main content
Home

Contents

Mustafa Sungur için mahkemenin Kararnamesi

21 minutes
TANZİM ESERLER

Mustafa Sungur için mahkemenin Kararnamesi

NaN wordsabout 21 minutes

بِاسْمِهِ‮ ‬سُبْحَانَهُ

İki defa neşredilen tarihçe-i hayatta iki mektub, hem bir mektubda Ankara Emniyet Umum Müdürü’nün eline verilen ve biri de Başvekil’e irticaa dair bir mektub; onların o uzun kararnamelerine manevî tam bir cevabdır. Çünki o kararnamenin bütün esası ve hülâsası: “Said’in nüfuzunu artırmak, kendine makam vermek, bir nevi siyaset peşinde gitmek, hem irticaa çalışmak ve asayişi bozmak imkânı cihetiyle kardeşimiz Mustafa Sungur’u mahkûm ve Üstadımız ve Risale-i Nur’u tenkid etmişler. Güya suç bulmuşlar. Onun için o mevhum suçlarını bu dört mektub esasıyla keser. Ve bu kararnameyi neşretmemizin sebebi: Üstadımız diyor: “28 sene 25 mahkeme ve adliye ve zabıta, mahiyetimi, hilelerimi ve suçlarımı ve sırrımı bilmek istemeğe çalışıyorlar ve bulamıyorlar. Ve hiçbir şeyimiz gizli kalmamış. Ve aynen bu kararname gibi, Afyon’un aleyhimizdeki topladığı çok suçları ihtiva eden ve Mahkeme-i Temyiz bozduğu halde yine o kararnameyi teksir edip neşrettik. Tâ herkes görsün ve bilsin, hiçbir sırrımız gizli kalmasın.” dediği gibi bu kararnameyi de Üstadımızın aynı fikrine binaen neşrediyoruz. Çünki içinde medar-ı ittiham dört esas var: Biri şahsî nüfuzu artırmak, biri asayişe zarar vermek imkânı, biri irtica’ manasını taşımak, biri de benlik ve hodfüruşluk manasını talebelerin ona karşı hüsn-ü zanlarından çıkarmışlar. Bu dört ittihama karşı, bu kararnamenin arkasında Üstadımızın daha evvel yazmış olduğu dört mektubu, onların ittihamlarının ne kadar adaletten, haktan, insaftan uzak olduğunu göstermek münasebetiyle bu kararnamenin âhirine ilhak edildi.

Kararname

Esas No: 1953/230

Karar No: 1953/130

Müddeiumumî No: 1953/369

Hâkimler:

Reis: Hakkı Çağırankaya (4862)

A’za: Sabahat Kurtuluş (6950)

S.A’za: Nuri Mutlucan (11357)

C.M.Umumî: Hadi Onbay (6281)

Zabıt kâtibi: Dilber Ataç

Lâikliğe aykırı olarak dinî hissiyatı âlet ederek Said Nursî nam-ı diğer Bediüzzaman adındaki şahsın nüfuzunu artırmak maksad ve gayesiyle propaganda yapmaktan maznun ve mevkuf, Safranbolu kazasının Eflani nahiyesi halkından olup Ankara’da Hacıbayram Caddesi Etizafer Sokak No: 17 evde oturan Mehmed oğlu 1929 Cemile’den doğmuş Mustafa Sungur ve Samsun’da münteşir Büyük Cihad Gazetesi mes’ul müdürü Bafra’nın Engiz Köyü’nden Hasan oğlu 1326’da Hatice’den doğmuş Hüseyin Yücel haklarında açılan amme davası üzerine yapılan ilk tahkikat sonunda, maznunlardan Mustafa Sungur’un hakkında T.C.K.nun 163/4.5. ve 80’inci ve diğer masnun Hüseyin Yücel hakkında Basın Kanunu’nun 36’ncı maddesi delaleti ile mezkûr 80 ve 163/4.5’inci maddeler mûcibince duruşmaları Samsun Ağır Ceza Mahkemesi’nde yapılmak üzere haklarında son tahkikatın açılmasına dair Samsun Sorgu Hâkimliği’nce verilen 6/4/953 tarihli ve 56/78 sayılı kararname ve evrak-ı müteferrikasının tevdi’ olunduğu Samsun Ağır Ceza Mahkemesi’nde duruşmaya mahsus salonda C.M.Umumî Razı Okbay huzuruyla maznunların yüzlerine karşı yapılan açık duruşma sonunda:

İddia-1: Samsun’da münteşir Büyük Cihad Gazetesi’nin 2 Ocak 953 günlü ve 94 sayılı nüshasında, Ankara Üniversitesi Nur Talebeleri imzasıyla neşredilen ve “Âlem-i İslâmın halaskârı, ehl-i iman sertacı, Üstadımız Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri” başlıklı yazıda Said Nursî tarafından Risale-i Nur namı altında neşredilen bilumum yazı, risale, mektubların Afyon Mahkemesince serbestiyetine ve suç mevzuu teşkil etmediğinden iadelerine karar verildiği bildirilerek Said Nursî’nin âlem-i İslâm’ın halaskârı olduğu, Kur’an güneşinin sönmeyen nurları ve ebedî lem’aları olan Nur şualarıyla cehl ü dalalet karanlıklarını izale ederek milyonlar kalbleri o nurla nurlandırıp ehl-i imanı kendisine minnetdar kıldığı, bu asrın bir hidayet serdarı olduğu, Kur’an-ı Kerim’in ondördüncü asr-ı Muhammedîdeki (A.S.M.) aziz dellâlı ve müdhiş zamanın müdhiş zulümatına karşı nur-u Kur’anla mukabele eden büyük fedakârı ve dinsizliğe karşı bir sedd-i Kur’anî tesis eden muhteşem kahramanı bulunduğu bildirilerek şahsî nüfuzunu temin ve tesis maksadıyla dinî hissiyatı sürülerek..

2- Aynı gazetenin 9 Ocak 953 gün ve 95 sayılı nüshasında “İttihamlara karşı Bediüzzaman’ın cevabları” başlığı altında imzasız olarak neşredilen yazıda: Gizli cem’iyet kurmaktan maznun, Afyon Ağır Ceza Mahkemesi’ne sevkedilen ve 5677 sayılı Af Kanunu’nun 1. maddesi mûcibince haklarında amme davasının ortadan kaldırılmasına karar verilince Said Nursî’nin bu suçu münasebetiyle salahiyetli bir mercie verdiği bir istidadan iktibasen, dört mahkemeden beraet kararı alan bu adama mürteci’ diyen mürted oldukları, pek çok fedakâr kardeşleri bulunduğu, a’zamî istibdadlar ve ihanetler ve tahkirlere karşı masumlara zarar gelmemek için sükûtu ihtiyar ettiği, yüz derece yalanlarla bu şahsı mürteci’ diye vasıflandırmanın dinsizliğin en acib derecesi olacağı belirtilerek kendi ifadesiyle kendisinin güya müdafaası yapılmak suretiyle keza dinî hissiyata âlet edilerek şahsî nüfuz temin ve tesis maksadıyla,

3- Aynı gazetenin 23 Ocak 953 gün ve 97 sayılı nüshasında Mustafa Sungur imzasıyla yayınlanan “Ağır Ceza Mahkemesi Yüksek Makamına” başlıklı yazıda 20/6/952 tarihli 67 sayılı Büyük Cihad Gazetesi’nde “En Büyük İsbat” başlığı altında neşredilen bir makaleden dolayı hakkında dava açılan ve mahkemesi 29/1/953 tarihine bırakılan Bediüzzaman Said Nursî’nin mahkemesini kolaylaştıracak bir ihbar ve maruzat kisvesi altında yine adı geçen şahsın (Yirmi senedir a’zamî istibdadlar ve tahkirlere hedef olmuş, hakikat-ı Kur’aniyenin bir kahramanı ve İslâm’ın fedaisi ve nur-u İslâm’ı söndürmek ve ruh-u imanı yok etmek için yapılan dehşetli zındıka hücumlarına karşı mukabele edicisi ve kalb-i münevverine gelen ve iman hakikatlarını güneş gibi parlatan delil ve hüccetlerle isbat eden Risale-i Nur ile ve dinsizlik ve dalalet ejderlerine meydan okuyan İslâm kahramanı ve din aşkının İlahî meş’alesini yakan, müslümanlığın en karanlık gününde âfâk-ı İslâm’da bir güneş kadar ihtişamla parlayan ışıklarında gafletle kendilerinden geçenlere yol gösteren ve bu suretle bu millete ve bu gençliğe ve nesl-i âtîye bu kudsî hizmetiyle minnetdar eyleyen fedakâr) gibi gösterilmek suretiyle keza dinî hissiyat âlet edilerek nüfuzunun temin ve tesis maksadıyla..

4- Yine aynı gazetenin 12 Şubat 953 tarih ve 100 sayılı nüshasında “İstanbul Üniversitesi’ndeki Nur Talebeleri” imzası altında neşredilen “Nur’un beraet kararını tebrik” başlıklı yazıda, Nurcuların Afyon Ağır Ceza Mahkemesi’nde rü’yet edilen davasında beraet ettikleri bildirilerek, bu teşekkülün başında bulunan Said Nursî’nin vâris-ül enbiya olarak gösterildiği, asrımızın ihtiyaçlarına uygun bir şekilde Kur’andan ders veren, onun tefsirini yapan, insaniyete hizmet eden en mühim şahıs olarak gösterildiği ve yine dinî hissiyat âlet edilerek şahsî nüfuzunu temin ve tesis maksadıyla..

5- Büyük Cihad Gazetesi idarehanesinde yapılan aramada elde edilen ve neşredilmek maksadıyla maznunlardan Mustafa Sungur tarafından gönderildiği ileri sürülen 20 kadar mektub ve yazı da yine Said Nursî’nin büyük evliya, Kur’anın ve Nur’un yeryüzündeki mümessil-i manevîsi ve büyük bir İlahî mürşid ve irşada ve nur-u imanı herkese yapmağa vazifeli bir kimse olarak gösterilmek suretiyle keza dinî hissiyatı âlet ederek devletin emniyetini bozabilecek hareketlere milleti teşvik etmekte ve Nurcular adı altında *gizli bir cem’iyet kurmaktan Afyon Ağır Ceza Mahkemesi’nde aleyhinde amme davası açılan ve suçu ahîren mer’iyete giren 5677 sayılı Af Kanunu’nun 1. maddesi şümulü dâhiline girmesi sebebiyle bu husustaki davanın ortadan kaldırılmasına karar verilen ve irticaî karakter arzeden yazılarıyla memleket çapında huzursuzluk yaratan *ve kendisi vâris-ül enbiya, en büyük evliya ve hattâ daha ileri giderek zamanın hidayet edicisi olarak göstermeye kalkışan Said Nursî’nin memleket çapında nüfuz ve iktidarını artırmak maksadıyla maznunlardan Mustafa Sungur tarafından tertib edilen ve propaganda mahiyetini arzeden bu yazıların Samsun’da münteşir Büyük Cihad Gazetesi’nin yukarıda tarih ve numaraları zikredilen nüshalarında neşredilmek suretiyle her iki maznunun din ve dinî hissiyatı âlet ederek Bediüzzaman Said Nursî’nin şahsî nüfuzunu temin ve tesis maksadıyla propaganda yapmış olmaları iddiasından ibarettir.

Deliller:

1- Ceza Muhakemeleri Usûlü Kanunu’nun 125’inci maddesi tarifatı dairesinde sorguya çekilen maznunlardan Mustafa Sungur, “1946 yılından beri Said Nursî’nin talebesiyim. Fiilen kendisinden ders almadım. Eserlerini okudum. Eserlerine hayran kaldım. Sözler mecmuasını, Mektubat, Hüccetüzzehra, Gençlik Rehberi, Asâ-yı Musa, Zülfikar, Siracünnur, Beşinci Şua, Tesettür eserlerini hepsini okudum. Said Nursî ile evvelce görüşüp tanışmadım. Enstitüden çıktım, köyüme öğretmen oldum. Köyün çocuklarını okuttum. Fakat mektebde bize din dersi okutmadılar. Din hakkında bir şey bildirmediler ve bize dinsizlik telkin ettiler. Köye geldiğim zaman ihtiyar annem namaz kılınca darıldım. Niçin namaz kılıyorsun, namaz kılınmaz diye bağırıp çağırdım. Çünki okuduğum mektebde öyle bir his almıştım. Fakat öğretmenlik yaparken Said Nursî’nin eserleri elime geçti. Bunları okuyunca iman-ı billah öğrendim. İslâmiyete bende bir muhabbet hasıl oldu. İslâmiyete muhabbet başlayınca Arabî ve ibadet kısmını köyden hocadan öğrendim. Namaz kılmağa başladım. Ve esasen amel kısımlarını biliyordum. Çünki anne ve babamdan öğrenmiştim. Eserlerini okuyup İslâmiyete bir bağlılık, bir sevgi hasıl olunca bunu yazan Said Nursî’yi bende görmek arzusu uyandı. O zaman kendisi Emirdağı’nda idi. Gittim, ziyaret ettim. Eserlerini Isparta’da çoklar tarafından yazıldığını öğrendim. Oradan mütebâki eserlerini alıp okudum. Bana tarîk-ı hidayeti eserlerinde gösterdiği için bu zâta karşı sevgi ve saygı hissi besledim. Onun risalelerini okuyanlar Said Nursî’nin talebeleri sayılır. Samsun’da çıkan Büyük Cihad Gazetesi’nde neşredilmek üzere daha evvel Said Nursî’nin mahkemesinde neşrettiğim ileri sürülen yazıdan onun haberi yoktur. Ben gönderdim.” şeklinde Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilen bir arzuhali neşrettirdim. Bir de Said Nursî’nin kitablarından bazı parçaları Büyük Cihad’da neşredilmek üzere gönderdim. Fakat henüz onlar neşredilmemiştir. Kararnamenin birinci bendinde zikredilen 2 Ocak 953 gün ve 94 sayılı nüshasında intişar eden yazıyı ben göndermedim. İkinci bendindeki 95 sayılı nüshada yazılı “İttihamlara karşı Bediüzzaman’ın cevabı” yazısını da ben göndermedim.” 3 numaralı bendde 97 sayılı nüshada çıkan arzuhali ben çıkardım ve onun bir nüshasını da mahkemeye ben gönderdim. “En Büyük İsbat” başlıklı Büyük Cihad’da çıkan makaleyi Ankara’dan ben göndermiştim. Onu iddia ettim ve onun bir nüshasını da mahkemeye ben gönderdim. Ve bu arzuhalin suretini de Büyük Cihad’da neşredilmek için değil, fakat malûmat edinilmek için göndermiştim. Neşretmişler. Ben suç kasdıyla bu yazıyı yazmadım. Dinî hissiyatı âlet ederek Said Nursî lehinde yazılı ve şifahî propagandalarda bulunmadım. Sonra vaki’ suale karşı da bu ifadesinde ısrar olduğunu ve bazı dinsizlerin mektub ve yazılarıyla neşir vasıtasıyla yaptıkları hezeyanları kırmak istediğimizden (Komünistleri kasdediyorum) komünizme karşı yirmi seneden beri cephe almışız. Çünki onlar memleketimizi dinsizlikle uçuruma sürüklemek istiyorlar.” demiş, Ankara Cumhuriyet Müddeiumumîliğindeki 30/3/953 tarihli ifade dahi okunup tekrar sorulmuş ve aynen tekrar ve münderecatını kabul ve tasdik eylemekle beraber mezkûr ifademde bahsi geçen ve Ankara’da oturduğum evde yapılan aramada elde edilip iade kılınan kitablar oradaki bir tahkikatla ilgilidir. Bu tahkikatın mevzuu değildir. Ve o ifademde kupkuru ve karanlık istibdaddan maksadım C.H.P. mensublarının bir kısmı olduğu ve hattâ bugünkü hükûmetin de bunu kabul ettiği ifademde neşredilmiş bir yazıdır. Dinsizlerle mücadeleden maksadım, küfr-ü mutlak içinde olan komünistleri kasdediyorum demiş ve Ankara’da bulunduğu sıralarda Nur Risalelerini satmakla veya başka bir maksadla bulunup bulunmadığı sualine karşı da “Ankara’da muvakkaten bulunuyordum. Nur Risalelerini isteyenlere bedeli mukabilinde veriyorum. Urfa’da Nurcular vardır. Aranan kitablarımın içinde Nurcu bir arkadaşımın kitabını buldular. Ve o da benden Nur Risalesi istiyordu. Gönderecektim. Henüz göndermeğe fırsat bulamadan aramada elde ettiler. Bununla beraber Safranbolu, Karabük, İnebolu’ya Nur Risalelerini posta vasıtasıyla gönderdim, paralarını posta vasıtasıyla aldım.” demiş ve yine vaki’ soru üzerine de Ankara Nurcuları namına imza ederek Büyük Cihad’a yazı göndermedim. Ankara’da bu ifadem yanlış olmuştur demiş ve diğer Hüseyin Yücel de sorgusunda: Mustafa Sungur’un Ankara’dan gönderdiği “Ağır Ceza Mahkemesi Yüksek Makamına” başlıklı istida suretini 23 Ocak 953 gün ve 97 sayılı nüshasında neşrettim. Bu yazıdan maksadım: Evvelce komünist teşkilatının maarifte, ötede beride Said Nursî’ye yapmış oldukları hücumdan dolayı efkâr-ı umumîye bunu neşrettim. Yazının mahiyetinde ben başka bir şey görmedim. Büyük Cihad Gazetesi’nin 2 Ocak 953 tarihli ve 94 sayılı nüshasında “Âlem-i İslâm’ın halaskârı, ehl-i imanın sertacı, Risale-i Nur’un aziz tercümanı Üstadımız Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri” başlıklı yazıyı Ankara’dan aldım. Altında Ankara Üniversitesi Nur Talebeleri diye yazılı idi. Ben de ilim sahibi insanlar yazmıştır diye neşrettim. Evvelce bu yazının kim tarafından gönderildiğini bilmiyordum. Neşrettikten sonra Ankara Üniversitesi’nde Nur talebesi 5302 numaralı talebeden 2 Ocak 953 tarihli aldığım mektubu Âtıf Doğan Ural’ın göndermiş olduğunu anladım.” demiş. Ve ibraz eylediği bu mektub alınarak dosya içine bırakılmıştır. 9 Ocak 953 tarihli ve 95 sayılı Büyük Cihad Gazetesi’nde ittihamlara karşı Bediüzzaman’ın cevabı nedir diye vaki’ suale “Kusurlu kardeşleriniz” imzasıyla bir yerden gelmiştir. Ben o ittihamdır diye cevab verdim. Nereden geldiğini, kimin gönderdiğini bilmedim. Ve yine 13 Ocak 1953 tarih ve 100 numaralı Büyük Cihad Gazetesi nüshasında “Nur’un Beraet Kararı” nedir diye sorulmasına karşı “Bu makale bana İstanbul’dan geldi. İstanbul Üniversitesi Nur Talebeleri imzalarını havi olarak geldi. Ben de neşreyledim. Afyon Mahkemesi’nde beraet etmiş, onu tebrik maksadıyla yazdım. Bir suç kasdım yoktur. Ve Mustafa Sungur’un neşretmek maksadıyla gönderdiği mektublar elime geçmiştir.” Hazırlıkta Cumhuriyet Müddeiumumîliğine vermiş olduğu ifadeleri okunup sorulmuş. Münderecatını kabul ve tasdik eylemiştir.

Vesikalar, bilirkişi raporu:

Nurcular namı altında bir cem’iyetin kurucusu, aynı zamanda Tekke ve Zaviyenin seddi hakkındaki kanunun ceza müeyyidesi dolayısıyla sarih olarak anlaşılmayan bir tarîkatın kutbu olduğu ileri sürülen ve ayrıca hakkında irticaî neşriyattan dolayı muhakemesi, hırs-ı pirî sebebiyle de kendisini mahz-ı hidayet edici sanılan ve o sıfat verilmek istenen Said Nursî adındaki şahsın bir müridi ve talebesi olduğunu kabul eden maznunlardan Mustafa Sungur, Samsun’da münteşir Büyük Cihad Gazetesi sahibi olup Malatya’daki sû’-i kasd hâdisesiyle ilgili ve Ankara Cezaevi’nde mahpus olan Mustafa Bağışlayıcı’ya neşredilmek üzere kendisinin bizzât yapılan aramada elde edilen mektubların ilk tahkikatta bilirkişi olarak seçilen Samsun Müftüsü Ömer Erdem’e yaptırılan tedkikatta tanzim olunan 31 Mart 953 günlü raporda:

Gerek Said Nursî ve gerek talebelerine aid olan ve Büyük Cihad Gazetesi’nde neşredildiği anlaşılan mektublar münderecatını ve yazıların bütün ilham kaynağı Said Nursî’nin yazdığı risaleler, bilhassa Nur Risaleleri ve bunlarda münderiç olduğu anlaşılan âyât-ı Kur’aniyenin tevili ve Hazret-i Ali’nin (R.A.) ve tarîkat mürşidlerinden Abdülkadir-i Geylanî’nin (K.S.) dinî ve tasavvufî hal ve sözlerinden ve kendi görüşü ile edindiği tahakkuk eden fikir ve iddialarından ve kanaatlarından doğma Nurculuktur. Ve nitekim “Afyon Mahkemesi’nin yeni dindar âdil reisine bir hasbihalimdir” serlevhalı mektubun onsekizinci satırından itibaren: “Haydi farz-ı muhal olarak bir-iki sahife Siracünnur’un âhirinde, bir buçuk sahife Mu’cizat-ı Kur’aniye ve iki-üç yaprak Tesettür Risalesi’ndeki mes’eleler yüzünden yüzer kanuna muhalif de olsa o parçalar ve o sahifeler çıkarılıp yüzbinler sahife zararsız ve kanunların ilişmediği kitablarımızın iade edilmesini, bütün Nur talebelerinin diliyle istiyoruz. Hem 33 âyât-ı Kur’aniyenin tahsinkârane işaretine mazhariyeti ve İmam-ı Ali’nin (R.A.) ve Gavs-ı A’zam (K.S.) gibi evliyanın takdirlerini ve yüz bin ehl-i imanın tasdiklerini ve bu 25 senede iman nurunu neşretmiş.” denilmektedir. Bu mütalaasıyla Said Nursî Kur’anın 33 âyetinin onun risalelerini ve ondaki fikir ve kanaatlarının tahsinkârane işaretine mazhariyetini kabul edip inandığı gibi; 1300 sene önce ölen Hazret-i Ali ile (Kerremallahü Vechehu) Hicri 560 yılında ölen ve büyük evliya olarak şöhret bulan Abdülkadir-i Geylanî’nin (Kuddise Sırruhu) dahi takdirlerini kazandığını iddia etmektedir. Bu takdirde cismanî olmayacağına göre ruhanî demek ve bu suretle Said Nursî de büyük evliya mertebesine kendini çıkarmış oluyor. Ve buna benzer bütün fikirlerini ve kanaatlarını, risale ve mektublarının, telkinatlarının dinî bir vasıfla tavsifinden sonra her vasıta ile bütün İslâm âlemine ve bilhassa Anadolu’ya yayılması ve umum tarafından kabulüne çalışılması ve hükûmetin bilhassa kanunların ve kanun adamlarının, hâkimlerin buna mani’ olmaması ve hattâ mahkemelerin bunları mutlak beraet ettirmeğe çalışması emel ve gaye kabul edilmekte ve her vasıta ile ve bu meyanda kendi davalarına katıldığı anlaşılan Büyük Cihad Gazetesi’ne ve bu gazeteye benzer gazetelerde birbirinden istinsah suretiyle neşre devam ettikleri ve birçok gençleri bu yolda yani kendilerinin adlandırdığı Nur talebeliğine soktukları ve hareketin gün be-gün feragatla inkişafa çalıştıkları tedkik edilen salif-üz zikr mektubların birçok yerlerinden anlaşılmaktadır.

Binnetice:

Bu faaliyetin emel ve gayesinin Nur talebeliği ile imana hizmet fikrinin kâffe-i mesnedinin tasavvufî ve dolayısıyla dinî bir mahiyete sokulup bürünüldüğü ve bu şekilde bir propaganda metaı haline sokulduğu ve Said Nursî’nin Nur Risaleleri Nur talebelerince “Büyük memur-u İlahî” ve “Kur’anın bu zamanda bir mu’cize-i maneviyesi” diye temsile çalışıldığı, bir nur-u İlahînin bu zamandaki ehl-i imana ihsan edilmiş ve bütün mani’lere rağmen sönmek değil, bilakis parlıyor. Günden güne yayılıyor, şeklinde iddia ve yazıları ve bizzât Said Nursî’nin “Ey dinini dünyaya satan ve küfr-ü mutlaka düşen bedbahtlar! Elinizden ne gelirse yapınız. Dünyanız başınızı yesin ve yiyecek.” şeklinde feveranla meydan okuyuşu ve bu şekilde telkin-i dinî ve propaganda mahiyetini taşıdığı ve yukarıda işaret edildiği gibi, bilhassa Said Nursî’nin Risale-i Nur cihetiyle bir nevi büyük evliya ve Kur’an nurunun yeryüzündeki mümessil-i maneviyesi ve büyük bir İlahî mürşid ve bu suretle dünyayı kendi Nurcu adesesinden gördüğü gibi irşada ve Nur dersini herkese yaymaya memur bir kimse olarak tanıtmağa ve kendilerini de onun fedakâr ve feragatkâr birer çömezi ve yayıcısı yani propagandacısı ve bu gaye ile onun etrafında toplanmağa ve buna engel olacak her maniayı önlemeye çalışmayı vazife sayar bir hareket ve dinî propaganda vasfı taşıdıkları kanaat-ı vicdaniyesinin tahayyül ettiği yazılı bulunmuştur.

Cumhuriyet Müddeiumumîliğin esas hakkındaki iddianamesinde:

Esas mevzu’muza girmeden evvel bir hususun tebarüz ettirilmesine lüzum ve zaruret görmekteyiz. Gerek iddianamemizde ve gerekse son tahkikatın açılması kararında açıklandığı üzere, maznunlardan Mustafa Sungur’a isnad olunan suç Said Nursî’nin şahsî nüfuzunun temin ve tesis maksadıyla dinî hissiyat ve dince mukaddes tanılan şeyler âlet edilerek bu şahıs hakkında neşir yoluyla bir propaganda yapmak ve diğer maznun Hüseyin Yücel’e isnad olunan suç da, Basın Kanunu’nun 36’ncı maddesinde Mustafa Sungur’un suçuna iştirakten ibarettir. Amme davasının mevzu teşkil eden yazılar hakkındaki nokta-i nazarımızı izahtan evvel yazılarda bahsedilen Said Nursî hakkında bilgi vermek ve bu şahsın nelerle meşgul olduğunu, ne gibi iddialar peşinde koştuğunu açıklamada davamızın daha kolayca anlaşılması bakımından faide mülahaza edilmektedir. Said Nursî *diğer ismiyle Bediüzzaman bir takım irticaî hâdiselerle ismi karışan bir kimsedir. Kur’an-ı Kerim’in yegâne tefsircisi olduğunu, kendisine mahsus bir takım kehanetlerle ortaya atan, daha ileri giderek bu vazife ile tavzif edildiğini, dostun düşmanın da imanını takviye ile mükellef olduğunu iddia eden bu şahıs Risale-i Nur ve Şua, Mektubat gibi isimler altında memleket çapında gizli ve eski harflerle neşriyat yapmaktadır. Tamamıyla dinî mahiyet arzeden yazılarıyla bir kısım cahil halkı avlayan ve kendisine bend eden bu şahıs irticaî karakter arzeden yazılarıyla da fikirleri bulandırmakta, halkı kanunlar ve inkılablar aleyhine teşvik ve tahrik etmektedir. Eskişehir, Denizli, Afyon Mahkemelerinde aleyhine açılan davalarda suç mevzuu olarak kabul edilen Hücumat-ı Sitte, Siracünnur isimli kitabındaki Beşinci Şua, Tesettür Risalesi gibi Arabça harfler lehinde, latince harfler aleyhinde yazdığı yazılar ve son defa Büyük Cihad Gazetesi’nde Şapka İksası hakkındaki kanuna muhalefet sadedinde de “En Büyük İsbat” başlıklı makale bu şahsın karakterini, zihniyetini, takib etmek istediği yolu gösteren en mühim vesikalardır. Dosya meyanında mevcud, Mustafa Sungur imzalı mektubda denildiği üzere Said Nursî Afyon Mahkemesi’ndeki müdafaası esnasında “Biz hizmetkârız. Dosta da, düşmana da kim olursa olsun imanına hizmet etmekle mükellefiz.” iddiasında bulunmuştur. Buradaki alelâde bir hizmet şeklinde değil, mükellefiyet kelimesinin ifade ettiği manaya uygun müdahaleci bir zihniyetin hizmeti şeklinde kabulü îcab ettiğinden, bu cümle bile başlı başına bu şahsın Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun vaz’ etmiş olduğu lâiklik prensibini, vicdan hürriyetini hiçe sayan bir kimse olduğunu açıkça göstermektedir. Said Nursî birçok yazılarında Hazret-i Muhammed’in (A.S.M.), Hazret-i Ali’nin (R.A.), Gavs-ı A’zam’ın (K.S.) manevî takdirlerini kazandığını iddia etmekle beraber, teşkilatına neşr-i tamim ettiği Sikke-i Gaybiye’de dercedilen ve beraetle iade edilen mektubat-ı Nur’dan bir parçası isimli mektubunda da: “Bugünlerde manevî muhaverede bir sual ve cevab dinledim” cümlesiyle âlem-i manadan haber aldığı iddiasıyla ortaya attığı fevkalâdeliği görülmektedir. Bazı yazılarında evliyalık rütbesine ulaştığını *söylemekten çekinmediğini ifade eden bu şahıs bir kısım yazılarında da Risale-i Nur cihetiyle hidayet edici ve Hazret-i Ali’nin (R.A.) veled-i manevîsi olduğunu saymıştır. Denizli Müdafaatı 298’inci sahifesinde sonraki kısımları bu hususları gayet vâzıh bir şekilde tesbit ve tevsik etmektedir.

Mustafa Sungur imzasıyla yazılı, dosyada bulunan bir mektubda, (bu mektub Mustafa Bağışlayıcı ve naşirlerine serlevhasını taşımaktadır) tam 60 sene evvel manen Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm’ın Said Nursî’ye: “Oğlum sen kalk, sen i’caz-ı Kur’anı beyan et!” diye söylediğini ve bu şahsı vazifelendirdiğini bildirilmektedir.

İşte dava mevzuunu teşkil eden yazılar, bu karakterde ve bu zinhiyette bulunan ve kendisini yalnız memleket çapında değil, dünya çapında bir din lideri şeklinde, bir İslâm dini lideri şeklinde tanıtmak hevesi ve sevdasına kapılan ve bu maksadla memlekete giren dinsizliği ve her yeniliği elinden geldiği kadar baltalamağa çalışan ve vatandaşlar arasında dinsizliğe mani’ olmak cihetiyle husursuzluk ve husumete vesile olan bir kimsenin şahsî nüfuzunu artırmak maksadıyla yazılmıştır. Şahsî nüfuzunu temin ve tesise kalkışan Said Nursî hakkında izahatımızdan sonra suç mevzuu teşkil eden yazıların tahliline geçiyoruz.

Büyük Cihad Gazetesi’nin 2 Ocak 953 gün ve 94 sayılı nüshasında Ankara Üniversitesi Nur Talebeleri imzasıyla neşredilen bir yazıda, Said Nursî âlem-i İslâmın halaskârı, ehl-i imanın sertacı, Risale-i Nur’un aziz tercümanı şeklinde tavsif ve tasvir edilmiştir. Bediüzzaman hakkında irticaî hareketlerinden ve neşriyatından dolayı Afyon Mahkemesi’nde açılan amme davası 5677 sayılı Af Kanunu’nun 1. maddesiyle ortadan kaldırıldığı halde, bu yazıda bu şahsın beraetine ve Nur Risalelerinin serbest bırakıldığından bahsedilmektedir. Said Nursî’nin eserleri Kur’an güneşinin sönmeyen nurları ve ebedî lem’aları şeklinde tasvir edilmekte, nur şuaları olan eserleriyle bu şahsın cehl ü dalalet karanlıklarını izale ederek milyonlarca kalbi o nurla nurlandırıp ehl-i imanı kendisine minnetdar kıldığı, bu asrın bir hidayet serdarı olduğu, Kur’an-ı Kerim’in aziz dellâlı bulunduğu, müdhiş zulümata karşı nur-u Kur’anla mukabele eden büyük fedakârı ve dinsizliğe karşı bir sedd-i Kur’anî teşkil eden muhteşem bir kahramanı bulunduğu iddia edilmektedir. Bu yazıda dinî hissiyatı ve dince mukaddes tanınan Kur’an-ı Kerim’in bir tefsirini âlet olarak kullandığı açıktır. Bu yazı aynı zamanda tamamıyla propaganda mahiyetinde olan bir yazı karakterini taşımaktadır. Mustafa Sungur bu yazının kendisi tarafından yazılmadığını iddia etmekte ise de hazırlık tahkikatındaki ikrarı ile anlaşılmaktadır.

Büyük Cihad Gazetesi’nin 9 Ocak 953 gün ve 95 sayılı nüshasında neşredilen, “İttihamlara karşı Bediüzzaman’ın cevabları” başlıklı yazıda, Afyon Mahkemesi’nde muhakemesi yapılan Said Nursî’nin o zaman bu suç münasebetiyle salahiyetli mercie verdiği dilekçeden iktibasen dört mahkemeden beraet kararı alan bu adama mürteci’ diyenlerin mürted olduklarını, pek çok fedakâr kardeşleri olduğunu, a’zamî istibdadlar, ihanetler, tahkirlere karşı sırf masumlara zarar gelmemesi için sükûtu ihtiyar ettiğini ve düşmanlarının yüz derece yalanlarla bu şahsı mürteci’ diye vasıflandırmasının dinsizliğin en acib derecesi olacağı belirtilerek, kendi kalemi ile güya kendisinin müdafaası yapılmakta, dinî hissiyat âlet edilerek maznun lehinde propaganda yapılmaktadır. İmzasız olarak neşredilen yazının Mustafa Sungur tarafından hazırlanıp gönderildiği kendi ifadesiyle anlaşılmaktadır.

Büyük Cihad Gazetesi’nin 23 Ocak 953 gün ve 97 sayılı nüshasında Mustafa Sungur imzasıyla yayınlanan “Ağır Ceza Mahkemesi Yüksek Makamına” başlıklı yazıda, 25/6/953 tarih ve 67 sayılı Büyük Cihad Gazetesi’nde “En Büyük İsbat” başlığı altında neşredilmiş olan yazıdan dolayı hakkında dava açılan ve yargılaması yapılmakta bulunan Bediüzzaman Said Nursî’nin mahkemesini kolaylaştıracak bir ihbar ve maruzat kisvesi altında yine bu şahıs (Yirmi senedir a’zamî istibdadlar ve tahkirler hedef olmuş, hakikat-ı Kur’aniyenin bir kahramanı ve İslâmın fedaisi), (Nur-u İslâmı söndürmek ve nur-u imanı yok etmek için yapılan dehşetli zındıka hücumlarına karşı mukabele edicisi), kalb-i münevverine gelen ve iman menbalarını güneş gibi parlatan delillerle isbat eden Risale-i Nur ile dinsizlik ve dalalet ejderine meydan okuyan İslâm kahramanı, din aşkının İlahî meş’alesini yakan müslümanlığın en karanlık bir gününde âfâk-ı İslâmda bir güneş kadar ihtişamla parlayıp ışıklarında gafletle kendilerinden geçenlere yol gösteren ve bu suretle bu millet ve gençliği, nesl-i âtîyi bu hizmetiyle minnetdar eyleyen dinî bir lider, İslâmiyetin bir halaskârı, bir kahramanı gibi şekillerle gösterilmek suretiyle şahsî nüfuzunu artırmak maksadıyla propaganda yapılmıştır. Maznun Mustafa Sungur bu makaleyi kendisi yazıp gönderdiğini itiraf etmiştir.

Büyük Cihad Gazetesi’nin 13 Şubat 953 tarih ve 100 sayılı nüshasında, İstanbul Üniversitesi Nur Talebeleri imzasıyla neşredilen “Nur’un Beraet Kararını Tebrik” başlıklı yazıda bu şahıs vâris-i enbiya *şeklinde vasıflandırılmakta, asrımızda ihtiyaçlarımıza göre Kur’andan en uygun ders veren bir şahıs olduğu ileri sürülmektedir. Bu yazıyı da Mustafa Sungur yazdığı halde sırf okuyucuları aldatmak, üniversitede bile çok talebeleri zehabını yaratmak için bu imzanın uydurma olarak konulduğu bu maznunun hazırlıktaki ifadesi ve İsmail Doyuk’un izhar eylediği kanaat ve bu kerre mahkemede okunan mektubla sübut bulmaktadır. Müteakib vesilelerle ve salahiyetli merci’lerden alınan kararlarla Büyük Cihad Gazetesi’nin idarehanesinin aramasında elde edilen yirmi kadar mektub ve yazıdan da Mustafa Sungur tarafından bu şahıs lehinde kaleme alınan bu mektub ve yazıların neşredilmek üzere gazete idarehanesine gönderildiği anlaşılmaktadır. Gerek neşredilen ve gerekse neşredilmek üzere hazırlanarak elde edilen yazılar bize kendisine evliyalık izafe eden Said Nursî’nin şahsî nüfuzunu temin ve tesis maksadıyla ve bu şahıs lehinde Büyük Cihad Gazetesi’nde Mustafa Sungur delaletiyle bir kampanya açıldığını ve neşredilen yazılarda dinin ve dince mukaddes sayılan şeylerin ve dinî hissiyatın âlet edildiği açıkça göstermektedir.

Ceza Kanunu’nun 5435 sayılı kanunla değişen 163’üncü maddesinin dördüncü fıkrası: Şahsî nüfuz temin ve tesis maksadıyla yapılan her türlü istismarları müeyyide altına almıştır. Vicdanlarda ma’kesini bulan dinin hiçbir suretle istismar edilmesine müsaade etmeyen bu maddenin uygulanabilmesi için lâiklik prensibinin ayrıcı ihlâline lüzum bulunmamaktadır. Din bezirganlarının faaliyetine mani’ olmak için vaz’ edilmiştir. Ve din gibi ulvî bir mefhumun hiçbir suretle istismar edilmesine *müsaade edilmemesi için konulmuştur. Her ne kadar fıkranın baş tarafında lâkliğe aykırı bir kayıd mevcud değil ise de, bu kayıd temel nizamlar üzerinde değişiklik amacıyla yapılan propagandalarda aranması îcab eden bir unsur-u cürmîdir. Maznunlara isnad olunan suç basın yolu ile işlenmiştir. Bu maddenin beşinci fıkrasında teşdid unsuru olarak nazara alınmaktadır. Maznun Hüseyin Yücel mezkûr gazetenin mes’ul müdürü sıfatıyla Basın Kanunu’nun 16. maddesi mûcibince asıl fâil Mustafa Sungur derecesinde mes’ul bulunmaktadır. Yukarıda izah edildiği üzere maznunlar işbu suçlarını Büyük Cihad Gazetesi’nin muhtelif nüshalarında neşriyat yapmak suretiyle işlemiş iseler de gerek gidilen maksad itibariyle ve gerekse bu yazı diğerini mana ve maksad bakımlarından ikmal ve itmam ettiklerinden bu sebeblerle bu yazıların hepsinin bir suç mahiyetinde kabul ve cezalarının 80. madde mûcibince artırılması yerinde olacağı mütalaasındayız. Gösterilen mûcib sebeblerle maznun Mustafa Sungur’un Türk Ceza Kanunu’nun 163/4 ve 5 ve 80. maddeleri ve diğer maznun Hüseyin Yücel’in Basın K. 16. maddesi delaletiyle Türk Ceza Kanunu’nun yukarıda zikri geçen maddeleri gereğince cezalandırılmaları taleb ve iddia edilmiştir. Ankara Hukuk Fakültesi’nden sorulduğu zaman 5202 numaralı talebe mevcud olmadığı bildirilmiş ve hazırlık ve ilk tahkikatta ifadesi alınmamış ise de, 3/6/953 günlü oturumda kendiliğinden gelen Âtıf Doğan Ural da dinlenmiş ve geçen sene Risale-i Nur Külliyatı’ndan sahibi Said Nursî’nin Afyon’da beraet etmesi üzerine bir tebrik yazısı olarak ehl-i imanın sertacı, Risale-i Nur’un aziz tercümanı başlığı taşıyan yazıyı Büyük Cihad’a gönderilmek üzere Mustafa Sungur’a söyledim. O da daktilo etti ve ben postaya koydum. Büyük Cihad Gazetesi yazı işlerine gönderdim. Kendi ismim dâhil diğer arkadaşların ismi de vardır, demiş ve vaki’ soru üzerine de, gönderdiğimiz yukarıda zikrettiğim yazıya benimle beraber Mustafa Sungur da imza koydu yolunda ifadede bulunmuştur.

Maznunların ifadesi:

Maznunlardan Mustafa Sungur’un beş sahifeden ibaret 3/6/953 günlü müdafaanamesinde hülâsaten……

(Bize gelen kararname yazılarının sönük olmasından iyi okuyamadığımız için, bu kısmı Urfa kahramancıklarının müdafaalarıyla birlikte neşredilen Mustafa Sungur’un iddianameye karşı müdafaanamesine havale ediyoruz.)

Hüküm:

Samsun’da haftalık siyasî olarak çıkarılan Büyük Cihad Gazetesi’nin yazı işlerini fiilen idare eden maznunlardan Hüseyin Yücel ile, bunun yazılarını teyid ve el altından muhbirlik vazifesini yapan diğer maznun Mustafa Sungur’un hükûmet-i Cumhuriyemizin kabul eylediği lâikliğe aykırı olarak dini ve dinî hissiyatı ve dince mukaddes tanınan şeyleri öne sürerek, dinî hizmet tarzında nüfuz ve karşılıksız kâr ve faidelerini artırmak azmiyle propaganda yaptıkları ve bu propagandayı Mustafa Sungur’un maksadına uygun topladığı yazı ve makaleleri Ankara ve diğer yerlerden göndererek, Hüseyin Yücel’in de Büyük Cihad Gazetesi’nde neşretmek suretiyle propaganda yaptıkları mevcud gazetelerdeki yazılar münderecatı, şehadet ve evrak-ı tahkikiye ve maznunların ikrarları ile mertebe-i sübutta görülmüş ve mahkeme heyetince de bu yolda kanaat-ı kâmile tahassül eylemiştir.

Binaen aleyh: Maznunlardan Mustafa Sungur ve Hüseyin Yücel’in sabit görülen fiiline temas eden Türk Ceza Kanunu’nun 163/4 madde ve fıkrası gereğince ve 80. maddesine göre her ikisinin de bir sene altışar ay müddetle ağır hapsine ve altışar ay Manisa’da Emniyet nezareti altında bulundurulmasına 24/6/953 tarihinde ittifakla karar verildi.

Reis A’za S.A’za Zabıt Kâtibi

Hakkı Çağırankaya Sabahat Kurtuluş Nuri Mutlucan Dilber Ataç

4862 6950 11357

Notes

  1. Hashiya *.
    Bu hususta dört mahkeme ve dört ehl-i vukuf cem’iyetçilik olmadığına vermiş oldukları kararları, bu mahkemenin ittihamını esasıyla reddederek keser.
    ↩
  2. Hashiya *.
    Afyon Savcısının hesabıyla 500 bin talebenin asayişe ilişmemeleri, 28 senede bir tek vukuatı bulunmaması ve asayişi muhafaza etmeleri, bu ittihamı esasıyla reddeder.
    ↩
  3. Hashiya *.
    Bu iddianın reddini, Başvekil’e yazılan irtica’ hakkındaki mektuba havale ediyoruz.
    ↩
  4. Hashiya *.
    Hiçbir yazısında velilik dava etmediği, belki mahviyet yoluyla gittiğini onu tanıyanlar ve hizmetini görenler biliyorlar.
    ↩
  5. Hashiya *.
    اَلْعُلَمَاءُ‮ ‬وَرَثَةُ‮ ‬اْلاَنْبِيَاءِ hadîs-i şerifine ittibaen söylenen bir söze itiraz edilir mi?
    ↩
  6. Hashiya *.
    O vakit bütün vaizleri, imamları ve din hizmetkârlarının aldıkları ücret ve hürmeti men’ etmek hükmünde bir ittiham olur.
    ↩