Cümle 3: Rızık olarak verdiklerimizden infak ederler
Amma وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ cümlesi ise, bunun üstteki cümle ile münasebeti, nazm ve diziliş ciheti de şöyledir: Nasıl ki "Namaz" Dinin direği ve dinin Kıvamı da onunladır; onun gibi zekât dahi İslâmın kantarası ve köprüsü olup, ehl-i İslâm arasında olan yardımlaşma ancak bu köprüden geçer.
Lâkin zekatın ve sadakanın layık yerine düşebilmesi için, elbetteki bazı şartları olacaktır. O şartlar bunlardır:
Birinci Şart: Tasadduk eden kişinin sadakada israfa girmemesi lazımdır ki, sonra yerinde oturup kara kara düşünmesin.
İkinci Şart: Bundan alıp, şuna vermek değil, kendi öz malından vermektir.
Üçüncü Şart: Sadakayı verirken, minnet etmemek ve zekât verilenin başına kakmamak..
Dördüncü Şart: Sadaka ve zekât verirken, fakirleşeceğim diye korkmamak..
Beşinci Şart: Sadaka ve zekâtı sadece mala mahsus bırakmamak; ilim ile, fikir ile ve fiil ile de işleyip genişletmek..
Altıncı Şart: Sadaka ve zekatı alanın sefahette ve lüzumsuzluklarda sarfetmeyip, nafakasında ve zarurî ihtiyaçlarında sarfeylemektir.
İşte, bu nüktenin ihsan edilmesi; ve şu zekâtın kabul şartlarının hissettirilmesi için, Kur'an-ı Hakîm وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ yı يَتَصَدَّقُونَ ye ya da يُزَكُّونَ ye ve diğerlerine tercih etmekle, fehimlere pek mühim bir tasaddukta bulunmuştur.
Tahlil:
Ayetin başında da مِمَّا daki baziyet, مِنْ ile israfın reddine işaret olduğu gibi; مِمَّا nın takdim edilmesiyle sadaka ve zekatın kendi öz malından verilmesine ve رَزَقْنَا ile fakiri minnet esareti altında bırakmayı men'edip, kesip attığına işaret etmektedir. Yani: Malı veren Allahtır, sen arada bir vasıtasın.
Hem rızkı رَزَقْنَا daki نَا ya isnad etmekle, (Yani ki: "Biz Allahü Teâla onu veriyoruz." ma'nasıyla) لاَ تَخَفْ مِنْ ذِى الْعَرْشِ اِقْلاَلاً hadis-i şerifini 1hatırlatmaktadır.
Hem يُنْفِقُونَ nin mutlak bırakılması ile, tasaddukun ilim ve fikir ve daha başka şeylerle de olabileceğine işaret ettiği gibi; يُنْفِقُونَ maddesiyle de, sadakanın şartlarından "alıcının" onu alıp nafakasına ve zarurî hacetlerine sarfetmesi gereğine bakmaktadır.
Notes
- Hashiya 1.Resûl-i Ekrem (A.S.M.) Hz. Bilal-i Habeşî'ye ferman buyurmuştur ki: "Ey Bilal onu tasadduk eyle! Arşın sahib ve maliki hakkında onu azaltacak diye korkma, ver." Hadisin zabtı↩
اَنْفِقْ بِلاَلُ وَ لاَ تَخْشَ مِنْ ذِى الْعَرْشِ اِقْلاَلاً
ifadesiyledir. Mehazları için bak: Risale-i Nur'un Kudsî Kaynakları, 2. baskı sh. 810'a ilave edilmiş, ancak henüz 3. baskı olarak tab'edilmemiştir. -Mütercim-