İlem 46: Kalb ve Arş
İ'lem [46]
Ey kardeş bil ki! Arş-ı Rahman, kalb-i insan gibidir. Buna göre; Meselâ senin kalbin, sende mülk vaziyetinde olduğu halde, sen ise kendi kalbinde bir melekûtsun.
Demek, daire-i ism-i Zahir içinde arş-ı azîm, herşeyi muhit olduğu gibi; İsm-i Bâtın dairesinde de arş, kevn içinde bir kalb mesabesindedir.
Hem İsm-i Evvel dairesinde وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ âyeti, arşın ilk hakikatına işaret ettiği gibi, İsm-i Ahir dairesinde ise, سَقْفُ الْجَنَّةِ عَرْشُ الرَّحْمَنِ hadîs-i şerifi, onun âhir hakikatına remzeder.
Demek هُوَ اْلاَوَّلُ وَاْلآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ ile muttasıf olan zat'ın arşı için evveliyet, âhiriyet, zâhiriyet ve bâtıniyetten birer hisse vardır.