5.Hatve

Şu vesveseye karşı deriz: Bir şahsın arzu-yı zatîsi ve emr-i hususîsi başkadır; ümmet nâmına 'emîn' olarak deruhte ettiği emânet-i Hilâfetten hasıl olan şahsiyet-i ma'neviyenin iradesi bambaşkadır. Bu irade bir akıldan çıkıp, bir kuvvete istinad ederek Âlem-i İslâm'ın maslahatını takip eder. Aklı ise şûra-yı ümmettir, senin vesvesen değil. Kuvveti, müsellah ordusu hür milletidir, senin süngülerin değildir. Maslahat da, muhitten merkeze nazar edip, İslâm için fâide-i uzmâyı tercih etmektir. Yoksa aksine olarak merkezden muhite bakmakla Âlem-i İslâm'ı bu devlete, bu devleti de Anadolu'ya, Anadolu'yu da İstanbul'a, İstanbul'u da hânedân-ı saltanata tearuz vaktinde feda etmek gibi hodendişâne fikir ve irade; değil Vahîdüddîn gibi mütedeyyin bir zât, hattâ en facir bir adam da yalnız ism-i Hilâfeti taşıdığı için ihtiyarıyla etmez. Demek mükrehtir.¹ O halde ona itaat adem-i itaattir.