Cümle 3: Onunla çoğunu dalalete düşürür...
Amma
يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَ يَهْدِى بِهِ كَثِيرًا
cümlesinin heyetleri ise, bilki; tertibin sırasına göre, cümlenin ikinci yarısını başa, öne almak iktiza etmekte idi. (Yani cümlenin son yarısı olan وَ يَهْدِى بِهِ كَثِيرًا nı başa almak icab ederdi) fakat vaktaki garaz ve maksad, istifhamcı mütereddidlerin ve istihkarcı inkarcıların itirazlarını reddetmektir; o yüzden bu makamda يُضِلُّ tabiri ile başlamak daha ehemmiyetli görülmüştür.
Amma sualin iki münasibi olan (ki فَيَقُولُونَ مَاذَا اَرَادَ اللّهُ بِهذَا مَثَلاً Yani: "Allah bu gibi misâl ve temsilleri getirmekle ne istiyor?" sualinin cevabına münasib bulunan) اَلضَلاَلَةَ ve الْهِدَايَةَ iken, bunlardan geçip, fiil-i mudari' suretine intikal olan يُضِلُّ ve يَهْدِى ye geçmesindeki ma’nâ ve sebeb, şöyle işaret veriyor ki: Nuzûl-ü Kur'an arttıkça, yani peyderpey ve yeniden yeniye nüzul edip ziyadeleştikçe; kâfir ve münkirlerin küfrü de , zulmet üstüne zulmet yığılmakta ve gittikçe kesafet peyda etmektedir. Nasılki mü'minin imanı da, Kur'andan her yeni nüzuller oldukça nurun ala-nûr tezayûd edip artmaktadır.. Ve keza يُضِلُّ nun fiil-i müdari'inde -ki hal ve vaziyet itiberiyle istifhamcılara cevap olmakla beraber- iki fırkanın (mü'min ve kâfirin) hallerini beyan etmeye ve bunların sebeb-i hallerini dile getirmeye dair remz vardır.
Amma âyetin bu cümlesinde iki defa كَثِيرًا kelimesinin iradının sebebine gelince; birincisinde kemiyet ve sayı işi vardır. İkincisinde ise, kıymet ve keyfiyet mevzu-u bahistir. Evet, kirâm-ün-nas, insanların kerimleri, faziletlileri sayıca az da olsalar, kıymetçe çokturlar. Demekki cümlenin ikinci yarısında dahi كَثِيرًا ile ibarelendirmesi; Kur'anın varlık ve oluş sırrı beşer için rahmet olduğuna remzetmek içindir, teemmel! (İzahı: Kur'anın Peygambere nüzul etmeye başlamasıyla, insanlarda teklif ve imtihanın mücahedesi başladı. Bu mücahede ile insanların -adedce az da olsa- fıtratlarında olan cevher ve altın madenlerini meydana çıkardı. Eğer bu teklif ve imtihan işi olmamış olsaydı, insanlar işlenmemiş ham madenler halinde kalmış olacaklardı. Demekki Kur'an, beşer için çok çok rahmettir.)