3.Cinayet
Üçüncü Cinayet
İstanbul'da yirmi bine yakın Kürdler, hammal ve gafil ve safdil olduklarından müstebidlerin onları iğfal ile Kürd kavmini lekedar etmelerinden korktum. Kürdlerin umum yerlerini ve kahvelerini gezdim. Geçen sene anlayacakları bir tarikle meşrutiyeti onlara telkin ettim. Şu mealde:
"İstibdat, zulüm ve tahakkümdür. Meşrutiyet, adalet ve şeriattır. Padişah ne vakit Peygamberimizin (a.s.m.) emrine itaat etse ve yoluna gitse halifedir. Biz de ona itaat edeceğiz. Yoksa, zulmedenler, padişah da olsa hayduttur. Bizim düşmanımız cehalet, zaruret ve ihtilaftır. Bu üç düşmana karşı cihad edeceğiz; sanat, marifet silahıyla. Amma, komşularımız ve bizi teyakkuz ve terakkiye sevk eden Ermenilerle kemal-i memnuniyetle dost olup elele vereceğiz. *Zira husumette fenalık var. Husumete vaktimiz yoktur. Hükümetin işine karışmayacağız. Zira hikmet-i hükümeti bilmiyoruz. "
Hammalların Avusturya'ya karşı -benim gibi umum Avrupa'ya- boykotajları ve en müşevveş ve heyecanlı zamanlarda âkılane hareketleri bu nasihatin tesiriyle olmuştur. Padişaha karşı irtibatlarını tadil etmek ve boykotajla Avusturya'ya karşı harb-i iktisadî açmaya sebebiyet verdiğimden demek cinayet ettim.
Notes
- Hashiya *.Ermeni vatandaşımızla bilkülliye umur-u dünyeviyede kardeşiz. Zira her vecihle birbirimize lâzım ve melzum kabilindeniz. Fakat ben camiye gidip itikadım üzere ibadetimi eda, o da kilisesinde ibadet eder. (Râmiz)↩