Ahval-i Beşer üzerine beş mesele (3.Vecih)

Üçüncü vechi

Bilmiş ol ki: Burada olan maksad ve gaye ise, iman ve ibadeti, sabık âyetlerde geçen asıllara göre, burhanlarını serdeylemek ve küfrü ve küfran-ı ni'meti reddetmektir. Sonra, bu delil ve burhanların en vazıhı ise, beşer ahvali ve hayat seyrinin silsilesinden istifade edilen delillerdir. Nimetlerin en mükemmeli de, insanoğlunun hayat seyrinin çeşitli silsilelerinin borularında sarkıtılan ve boğumlarında mündemiç bulunan nimetlerdir ki; âyet

وَكُنْتُمْ اَمْوَاتًا فَاَحْيَاكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

diyerek, o boğumlu ve budaklı ve birbirine bağlı ve müretteb borularından ni'met salkımları sarkıtmış olan âcib silsileye işaret etmektedir. Şimdi bizde o ukdelerin halli için "beş mesele" yi temhid ve tesviye edeceğiz.