İlem 2: Batın zahirden daha mükemmeldir
İ'lem [2]
Ey kardeş bil ki! Bâtın, zahirden şuurca daha a'la ve etemm olduğuna ve hayatça daha kavi, daha müzeyyen, daha bilgili, daha mükemmel, daha güzel, daha latif bulunduğuna; hem zahirin üstünde görünen hayat, şuur, kemal ve emsali gibi şeyler ise, ancak bâtından gelen zaif bir tereşşuh olmasına., ve bâtın ise, ölü ve camid olup da zahiri hayattar ve şuurkâr bir surette semere vermiş olmadığına delil budur ki; senin karnın intizamca evinden daha mükemmeldir; ve cildin, elbisenden daha güzel dokunmuştur.. Ve kuvve-i hafızan, yazdığın kitabdan nakışça daha etemmdir. Ve daha şu cüz'î misale âlem-i melekût ile âlem-i şehadeti ve âlem-i gayb ile dünya ve âhireti kıyas eyle!
İşte hasretler olsun emmare olan nefislere ki; heva ve heves güzüyle baktığı için; bâtını ölü, derinliklerde gizlenmiş, zulmetli ve ürkütücü görüp; zahiri ise, onun üstünde hayatdar, munis bir şekilde mefruş görüyor