İlem 45: Tevhid-i zahiri - Tevhid-i hakiki

İ'lem [45]

Ey kardeş bil ki! Hakikat ile suret arasında zahirde bir müşabehet olmakla beraber, nefs-ül emirde azîm bir bu'd vardır.

Meselâ, amiyane olan tevhid-i zahirî; hiçbir şey Allah'tan gayrısına isbat edilip verilemez diye bir isbattır. Halbuki bu nefiy ise, çok basit ve kolaydır.

Amma ehl-i hakikatin tevhidi ise, görünen bütün eşyayı Cenab-ı Hakk'a isbatlı bir şekilde isnad eder. Ve herşeyde onun sikkesini görür ve herbir mevcud üstünde onun hatemini okur. İşte bu isbatlı tevhid ise huzuru tesbit edip gafleti tardediyor.