İlem 48: Hayat ve mevt Allah'a hüccettir

İ'lem [48]

Ey kardeş bil ki; bir şeyin vücud ve hayatı nasılki kendi mucidinin vücub-u vücuduna ve sıfatlarına bir bürhan-ı bahirdir. Hem o mucidin vâhid olduğuna, yani: herşey O'nun olduğuna nuranî bir âyettir ve esbabın ellerini eşyaya müdahaleden kesen bir hüccet-i katıadır.

Kezalik eşyanın teceddüd-ü emsal içindeki fena ve mevtleri dahi; Mübdi', Muîd, Vâris ve Bâis bir zatın bekasına zahir bir bürhan-ı neyyirdir. Hem şerik ve nazîri olmadığına vazıh bir delildir. Yani eşyada halk ve icad cihetinden hiçbir şeyin bir zerre hisseye de sahib olmadığına; ve aynı zamanda eşyada, kendilerinin ellerini tesir-i hakikiden kesen hüccet-i katıadır.

Elhasıl: Hayat لاَ اِلهَ اِلاَّ هُوَ وَحْدَهُ der, esbabı reddeder. Mevt ise لاَ اِلهَ اِلاَّ هُوَ لاَ شَرِيكَ لَهُ der, hiçbir şeye te'sir-i hakikî vermez, tardeder.