İlem 73: Baharın haşre vahid-i kıyasi olması

İ'lem [73]

Ey kardeş bil ki! Hayat-ı insaniyenin vezaifinden birisi de budur ki: İnsan kendi sıfat ve şuûnunun cüz'î ölçücükleri ile; hem ebna-i nev'inin veya cinsinin de şuunlarıyla kendi Fâtırının sıfat ve şuûnatını fehmetmesidir.

Amma insanın, haşir ve âhirete ait Cenab-ı Hakk'ın azîm şuûnatını ve kıyameti getirmek ve ölüleri diriltmekteki külliyat-ı ef’alini fehmetmesi için; bahar haşrinde ve güz kıyametinde yapılan hayret-nümûn faaliyeti, kıyamet-i kübradaki garib ve acib olan şuûnuna kıyas yapıp anlamasına muhtaçtır.

İşte sen, baharda yapılan şuûnat-ı kudrete bak! Tâ ki onda اِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَت gibi âyetlerin tefsirine bir tanzir göresin.