Rather than spending your love on the self, you should love the Eternal Beloved | The 24th Word, 5th Branch, 1st Fruit (3)

Sevgili dostlarım 24. sözünün 5. dalının 1. meyvesinde yani muhabbet bahsindeyiz.

Geçen dersimizde hatırlayacaksınız.

Nihayetsiz muhabbeti doğrudan doğruya mahbubata,

fani mahbublara, fani sevgililere sarf etmenin bize ne kadar incittiğini, bizi ne kadar yaralandığını,

varlığın değişken ve dönüşken olması hasebiyle fani mahbubları doğrudan sevmenin kalbi ne kadar incittiğini konuşmuştuk.

O yüzden de vardığımız sonuç şuydu, muhabbeti doğrudan doğruya fani mahbublara sarf etmek değil,

nihayetsiz kemal ve cemal sahibine sarf edip mahlukatı dolaylı olarak sevmenin huzuru üzerinden konuşmuştuk.

Kaldığım yerden devam edeceğim.

Üstadım şöyle devam ediyor, diyor ki bir ciheti de kaldı ki en mühim mi de odur ey nefis diyor Bediüzzaman Hazretleri.

Bir yön kaldı bu meselenin tamamlanması için en mühim mi de o ama kalan meseleleri, en mühim mi o.

İnsanın kendi muhabbetini kendine sarf etmesi, Allah'ın ona verdiği nihayetsiz muhabbeti nefsin kendine sarf etmesi.

Nefiste böyle bir cibilliyet var yani nefis o muhabbeti alıp kendi zatına yöneltebiliyor.

Sen diyor Bediüzzaman Hazretleri buradaki senin muhatabı doğrudan doğruya kendi nefsimiz,

sen muhabbetini kendi nefsine sarf ediyorsun, sen kendi nefsini kendine mabud ve mahbub yapıyorsun, her şeyi nefsine feda ediyorsun.

Şimdi bu doğrudan doğruya nefsin mahiyeti bakın nefis bu, onun için de nefse bunlar söylenebilir.

Sen kendini kendine hem mabud yapıyorsun hem de mahbub yapıyorsun.

Hem kendini seviyorsun sevgili olarak önce kendini görüyorsun hatta diğer sevgilileri kendi nefsine feda ediyorsun.

Bencil aşklara bakın çok sevdiğini iddia eden insanların mahbublarını, sevgililerini nasıl kendilerine, kendi nefislerine feda ettiklerine şahit olursunuz.

Aşkın mahiyetinde isteyicilik var, aşkın mahiyetinde eğer ilahi aşka tevcih edilmezse o aşk inanılmaz bir bencillik var.

Biraz ilgisizlikle karşılaşsa bir aşık, biraz ihmalle karşılaşsa, mukabele görmese o muhabbetin nasıl değişik şekillere büründüğüne şahitlik ediyorsunuz.

O muhabbetin hatta nasıl nefrete bir şey haddi aşarsa diyor Bediüzzaman Hazretleri zıddına inkılab eder.

Demiştik ya fıtrat, fıtri olmayan şeyleri reddeder diye.

Fıtri olmayan bir muhabbet bir süre sonra zıddına yani nefrete inkılab ediyor, haddi aşıyor çünkü.

Aşk cinayetlerini düşünün nasıl işleniyor bu cinayetler?

İnsan sevdiğinin kılına zarar veremezken sevdiğini öldürebilecek hale nasıl gelebiliyor?

Dolayısıyla da nefiste böyle bir mahiyet var, bakın mahbubunu kendine feda eden bir mahiyet var.

Ve nefiste o kadar tehlikeli bir şey var ki o tehlikede şu, nefis kendini kendine mabud iddiası ediyor.

Mabud görüyor kendini kendine, ona perestiş ediyor.

Aslında aşkların çoğu narsist aşklarda muhatabını kendine hayranlığı yüzünden seviyor.

Muhatabını kendisine aşık olduğu için seviyor, ondan kendini seyredebildiği için seviyor.

Narsizm diye tanınmasının sebebi bu aslında.

Sevdiğinin aynasında kendi cemalini seyretmeyi seviyor.

Sevdiğinin gözlerinde kendisine olan hayranlığını, muhabbetini seyretmeyi seviyor.

Yani kendine perestiş ediyor.

Tıpkı mitolojide anlatıldığı gibi Nergis'in aynada akseden suretine aşık olması gibi insanlar narsist sevgilerde muhabbetinin, mahbubunun zatında kendi nefsine muhabbet besliyor.

İşte Üstad buna karşı bizi uyarıyor.

Ve aşkta böyle bir tehlike var.

Muhabbetimizin zatında, mahbubumuzun zatında kendimizi sevme tehlikesi var.

Üstad bu tehlikenin kendi nefsimize karşı perestiş olduğunu, kendi nefsimizi mabud iddiaz etmek olduğunun altını çiziyor.

Ve bu tehlikeye karşı bizi uyarıyor.

Ve karşı nefsimizi kendi kendimizin uyarmaya ihtiyacımızın altını çiziyor.

Ve diyor ki ey nefis sen kendini kendine mabud iddiaz ediyorsun.

Her şeyi de nefsine feda ediyorsun.

Adeta bir nevi rububiyet veriyorsun nefsine.

Yani tasarruf sendenmiş gibi davranıyorsun.

Halbuki muhabbetin sebebi ya kemaldir, kemal zatında sevilir.

Yahut menfaattir, yahut lezzettir, yahut hayriyettir.

Yani birisinden hayır görmektir.

Ya bunlar gibi sebep tahtında muhabbet edilir.

Şimdi Bediüzzaman Hazretleri sevgili dostlarım birkaç farklı yerde muhabbetin sebepleri meselesini irdeliyor.

Hatta o konuda Seyyid-i Şerif Cürcani Hazretlerine atıf yapıyor.

Çünkü muhabbet neye muhabbet edilir, neden dolayı severiz meselesi.

Asırlar boyunca düşünürleri alakadar etmiş olan bir meseledir.

Gazali'de de aynı mesele vardır.

Seyyid-i Şerif Cürcani'de de aynı mesele vardır.

Bediüzzaman Hazretleri geleneğin bu konudaki birikimlerinden de istinbad ediyor.

Ve diyor ki muhabbetin sebebi özetlenecek olursa ya cemaldir, ya kemaldir, ya da ihsandır.

Yani bir insan geçmiş asırlarda mesela hiç tanımadığı insanları sevebilir.

Nesiyle sevebilir? Kemaliyle sever.

Siz alimleri seversiniz geçmiş asırda yaşamış alimleri.

Hiç tanışmadınız, hiçbir konuşmadınız, hiçbir tanışıklığınız, ona karşı muhataplığınız doğrudan doğruya kemal üzerinden gerçekleşiyor.

Yani o bir Tolstoy'sa onun eserine karşı hayranlık, romanlarına karşı hayranlık duyarak, kemaline hayran olarak onu seviyorsunuz.

Efendim o bir Itri'se bestelerine karşı hayranlık duyarak onunla ilişkiye geçiyorsunuz.

Dolayısıyla kemal dediğimiz şey zatında seviliyor.

Yani kimde varsa seviliyor o.

Özne değil önemli olan burada kemal önemli olan.

Yani o romanı kim yazmış olsa onu seversiniz siz.

O besteyi kim yapmış olsa onu seversiniz.

Bah'ın bestelerini Bah değil de başka birisi yapmış olsa o bestelerden ötürü onu seversiniz.

Yani kemal zatında sevilir ve insanoğlu kemale karşı hayranlık duyar, muhabbet duyar böyle yaratılmıştır.

İki, insanoğlu kemale karşı hayranlık duyar, kemali sever, fıtratan.

İnsanın fıtratı kemale hem meyleder, kemale karşı meyleder hem de kemali sever, cebilliyeten sever.

Kemale karşı hayranlık duyar insanoğlu.

Bir de üstadım onların menfaat, lezzet, birisinden hayır görmek.

Seyit Şerif Curcani'nin ifade ettiği şekliyle, müşakele yani benzerlikler çocuğun çocukla arkadaşlık etmesi,

alimin alimle arkadaşlık etmesi gibi benzerlerin birbirini sevmesi.

Ama bunların hepsini birlikte şurada toplayabiliyoruz, menfaatler bölümünde toplayabiliyoruz.

Yani ya kemaldir ya cemaldir ya da menfaattir insanın insanı sevmesi ya da insanın sevmesinin sebeplerinin toplandığı üç mücmel hülasa.

Üç, özet kavram. İnsan ya kemalden ötürü sever ya cemalden ötürü sever ya da ihsandan ötürü sever.

İhsan, bütün menfaatleri, müşakeleleri, birilerinden gördüğümüz hayırları hepsini ihsan başlığı altında toplayabilmek mümkün.

İşte bunu bu sebeplerden dolayı sever. Şimdi diyor ki Bediüzzaman Hazretleri nefse bir ders vererek diyor ki,

şimdi ebnefsim birkaç sözde kati ispat etmişiz ki senin asıl mahiyetin kusurdur, nakstır, aczdir ve fakçtır.

Bunun da yoğrulmuştur. Yani insan neden müteşekkildir diye sorduğumuzda,

insan bir hamule, bir terkip, bir karışım ve o karışımın içerisinde en fazla da kusurlar, noksanlıklar, fakr ve acz var.

Zulmet, karanlık. Nasıl aydınlığın derecelerini ortaya çıkarıyorsa, zıddiyet hakikati üzerinden bir şeye zıddının müdahalesi onun derecelerini ortaya çıkarıyorsa,

nasıl karanlığın müdahalesi aydınlığın derecelerini ortaya çıkarıyorsa sen de kendi varlığınla Cenab-ı Hakk'ın nihayetsiz kemalinin ve nihayetsiz cemalinin aynadarlığını yapıyorsun.

Zıddiyet itibariyle sen de Fatır-ı Zülcelal'in kemalinin, cemalinin, kudret ve rahmetinin aynadarlığını yapıyorsun.

Bu dört sıfat, kemaline, cemaline, kudretine ve rahmetine sen de kendi mahiyetindeki kusurla, naksla, aczla ve fakrla aynadarlık ediyorsun.

Sen ne kadar fakirsen Cenab-ı Hakk'ın da o kadar gani, sen ne kadar acizsen Cenab-ı Hakk'ın da o kadar kadir.

Dolayısıyla karanlığın, aydınlığın derecelerini ortaya çıkarması gibi sen de kendi sıfatlarınla, şu mahiyetinle Cenab-ı Hakk'ın sıfatlarına aynadarlık yapıyorsun.

Demek ki ey nefis nefsine muhabbet değil belki adavet etmelisin veyahut acımalısın veyahut mutmainne olduktan sonra şefkat etmelisin.

Öyleyse sevgili dostlarım bizim nefsimizle kuracağımız ilişki nasıl bir ilişki?

Bunu hepimizi tanımlayabilmeye ihtiyacımız var.

Üstad diyor ki ey nefis öyleyse sen kendine muhabbet etmemelisin, bir adavet etmelisin.

Nefse bir düşmanlığın olmak zorunda. Neden?

Çünkü o nefis seni aşağılara doğru çekiyor.

O nefis kendi aciz, kusurlu, fakir mahiyetini görmüyor, kendini putlaştırıyor.

Seni cehenneme ehil hale getiriyor. O nefis kendini mağbud haline getiriyor.

O nefis sana emirlerini ve yasaklarını dinletiyor.

Allah'ın emirlerinin ve yasaklarının yerine kendi emirlerini ve yasaklarını koyuyor o nefis.

Yaptırmıyor sana hayırları. O nefis sana şerleri işletiyor.

Öyleyse o nefis muhabbeti hak etmiyor. O nefis muhabbete layık değil.

O nefis neye layık? Birincisi adavete layık.

Yani bir şeye düşmanlık besleyeceksen düşmanlık beslenecek makamda nefis vardır.

Tasavvufi söylemde nefis firavundur. Ona düşmanlık beslenir.

Ya da diyor Bediüzzaman Hazretleri ona adalet etmelisin veyahut acımalısın ona.

Onun acınacak bir hali var.

Birisi sizi seviyor, aşık maşuk ilişkisinde. Birisi sizi yüceltiyor.

Sizi dünyanın merkezine yerleştiriyor. Kendi dünyasının merkezine yerleştiriyor.

Birisi sizi siz olmasanız yaşayamayacakmış gibi gösteriyor.

Görüyor hatta. Buna da inanıyor. Siz çekilseniz onun dünyası kararacakmış gibi oluyor.

Nefis de bundan beslenip duruyor. Bundan beslenip duruyor nefis.

Bu nefis acınacak bir halde çünkü sanal bir kimlik oluşturmuş.

Bu gerçek değil ki. Bu bir gerçeklik değil.

Bu bir yalancılık. Bu bir sanal kimlik. Bir sahte kimlik oluşturmak.

Hani sahte kimlikler var ya başkasının kimliğine bürünüyor. Olmadığı gibi görünüyor.

İşte bu da nefis nefsin olmadığı gibi görünmesi. Bu sadece sahte bir kimlik.

Neden? Çünkü nefis böyle bir şey değil. Nefis acla yoğruluğu, fakrla yoğruluğu.

Nefis kusurla yoğruluğu, noksanlıklarla yoğruluğu.

Böyle bir nefise en fazla acınır. En fazla acınır.

Ve en fazla da o nefis eğer mutmainne makamına ulaşmışsa ona şefkat edilir.

Nefis ancak mutmainne makamına yani itminan makamına ulaşmışsa,

artık o perestiş etmelerden etkilenmiyorsa, artık o yüceltmelerden etkilenmiyorsa,

artık o fani mahbupların karşısındaki ailelerinde kendi varlığını seyredip de bundan nefsani hazlar duymuyorsa,

işte o zaman o nefis itminana ermiş nefis olarak şefkate layık bir nefistir.

Yoksa o nefse adalet edilir. Çünkü kendine perestiş etmektedir.

Muhatabının nezdinde, mahbubunun nezdinde aslında o kendini sevmektedir.

Ve en fazla da ona o mahiyetini yalancı bir mahiyete dönüştürdüğü için en fazla da ona acınır.

Eğer nefsini seversen diyor Bediüzzaman Hazretleri bu durumda,

nefsin senin lezzetlerinin ve menfaatlerinin kaynağı olduğu için onu seversin.

Bu durumda da o menşe-i olduğu için, lezzetlerin menşe-i olduğu için onu seversin.

Ve sen de lezzetlere meftun olarak yaratılmışsın.

O zerre hükmünde olan lezzet ve menfaati nefsiyeyi nihayetsiz lezzet ve menfaatlere tercih etme diyor Bediüzzaman Hazretleri.

Yani eğer sen nefsini seveceksen o lezzetlerin menşe-i olduğu için onu seviyorsun.

Onunla lezzetleri duyuyorsun. Hani nefsani lezzetler diyoruz ya biz.

Onunla lezzetleri duyuyorsun, o yüzden onu seviyorsun.

Ama gerçekten onu seviyorsan bu fani lezzetler için onu sevemezsin.

Çünkü birdir hem lezzetler onlar.

Eğer gerçekten nefsini seviyorsan nefsine de baki lezzetleri taddırarak onu sev.

Gerçekten onu seviyorsan onu bekaya aç, sonsuzluğa doğru aç ve orada baki lezzetleri ona taddır.

Üstadım diyor ki nihayetsiz lezzet ve menfaatlere fani lezzetleri, şu birdir hem lezzetleri tercih etme eğer nefsini seviyorsan.

Yıldız böceği gibi olma.

Yıldız böceğinin özelliği nedir?

Yıldız böceği bütün ahbabının sevdiği her şeyi, eşyayı karanlıkların içerisinde bırakır, sadece kendi varlığını aydınlatır.

Tam böyledir yıldız böceği, ateş böceği.

Sadece kendi cismini, kendi varlığını aydınlatır ve bütün bir varlığı, sevdiklerini, eşyayı karanlıkların içerisinde bırakır.

Zira nefsi olan lezzet ve menfaatlerle beraber bütün alakadar olduğun, bütün menfaatleriyle menfaatlendiğin, saadetleriyle mesut olduğun mevcudatın

ve bütün kainatın menfaatleri, nimetleri iltifatına tabi olan bir mabud ve ezeliyi sevmen lazım gelir.

Oysa sen eğer menfaatini seviyorsan bütün o menfaatlerin bağlı olduğu, lezzetini seviyorsan sonsuz lezzetlerin ona ait olduğu,

eğer akrabalarını, eşini, dostunu, varlıkları seviyorsan hepsinin lezzetlerinin ondan geldiği,

o sonsuz rahmet sahibini, sonsuz muhabbet kaynağını sev eğer seviyorsan.

Mahbubu ezeliyi sevmekliğin lazım gelir eğer nefsini gerçekten seviyorsan.

Ta hem kendinin hem bütün onların saadetleriyle mütelezziz olasın.

Sen bütün sevdiklerinin lezzetleriyle mütelezzizdin madem,

eğer sen Rabbini seviyorsan, Rabbinden ötürü onları seviyorsan, muhabbetini nefsine değil de Allah'a tevcih ediyorsan

işte o zaman gerçekten nefsini Allah'tan ötürü sevebilirsin.

Onu lezzetlerin menşeyi ama sonsuz lezzetlerin menşeyi olarak görürsün.

Fani lezzetlerin menşeyi değil.

Yıldız böceği gibi olmazsın da güneş gibi olursun.

Güneş sadece kendi varlığını aydınlatmıyor biliyorsunuz.

Güneş bütün bir varlığı aydınlatıyor.

Böyleyse sen de güneş gibi olur.

Sadece kendi zatını değil bütün varlığı kuşatırsın.

Hazreti Mevlana'da güneş sevgi metaforunu karşılar biliyorsunuz.

Bütün bir varlığı güneş gibi kuşatabilirsin eğer Allah'tan ötürü seviyorsan.

İşte o zaman bütün varlıkların lezzetleriyle de lezzetlenmeyi öğrenirsin.

Onların elemlerini de yük olarak taşımazsın o zaman.

Onların elemlerini mülkün sahibine nihayetsiz rahmet sahibine havale edersin.

Onların lezzetleriyle mütelezziz olursun.

Hem kemali mutlakın muhabbetinden aldığın nihayetsiz bir lezzeti alırsın.

Hem de mahlukatı evvelen ve bizzat sevmediğin için sonsuz bir kemale açılmış olmanın,

sonsuz bir cemale açılmış olmanın nihayetsiz muhabbetini kendi varlığında duyabilirsin.

Öyleyse sevgili dostlarım, üstadım şöyle bağlıyor meseleyi.

Diyor ki öyleyse senin sana verilmiş olan muhabbetin yani o kalpte yerleştirilmiş olan muhabbetin

nefsine sarf edilmek için verilmiş bir muhabbet değil.

Önce bunu anlaman gerekiyor senin.

Yani bu sonsuz muhabbet sana onu nefsine sarf etti, nefsini mabud haline getir diye verilmiş değil.

O çok şedid bir muhabbet çünkü ve çok senin cevherin olan bir muhabbet.

O ancak onun zatına karşı tebcih edilirse yerini bulmuş olur.

Muhabbeti zatiyedir dolayısıyla.

Sen onu suistimal ederek kendi zatına sarf ediyorsun.

Bütün insanın kendi nefsine yönlendirdiği narsiz muhabbetler muhabbetin suistimalinden ibarettir.

Aslında narsiz muhabbetler insandaki sevgi istidadının ne kadar şiddetli olduğunu imleyen, tanımlayan muhabbetlerdir.

O kadar şiddetli bir muhabbet var ki insan kalbinde eğer doğru sarf edilemezse kendi nefsini putlaştırıyor.

Buna işaret eden muhabbetlerdir narsiz muhabbetler.

Üstadın buna karşı bize diyor ki öyleyse diyor sen onu Cenab-ı Hakk'ın zatına karşı yönelt o muhabbeti.

Ene'yi yırt hüve'yi göster.

Ene ben demek biliyorsunuz hüve o demek Allah.

Hüve Cenab-ı Hakk'ın zatına işaret eden bir işaret sıfatı.

Esma-i İlahiyeden bir tanesi değil o diye Allah'ı işaret ediyoruz o.

Ve o derken Cenab-ı Hakk'ın isimlerini değil bakın zatını işaret ediyoruz.

O yüzden hu zikri tasavvufta zevki bir zikirdir.

Muhabbet makamıdır hu zikretmek kalp için.

Lezzet zikridir hu zikri.

Sen Ene'yi yırt benliği yırt ve onun içerisinden huyu çıkar.

Huyu çıkar ki senin muhabbetin zati bir muhabbet olsun.

Sendeki bütün kemallerin, bütün cemallerin ve mahlukatın, mahbubatın içerisindeki bütün cemallerin, bütün kemallerin sahibine yönelmiş bir muhabbet olsun.

İşte sevgili dostlarım önümüzdeki derste devam edeceğiz.

Tam bu noktada bitiriyorum.

Şu cümleleri tekrar okuyorum.

Sana sende senin nefsine olan şedid muhabbetin, onun zatına karşı muhabbeti zatidir ki sen su istimal edip kendi zatına sarf ediyorsun.

Sen o muhabbeti su-i istimal etmek yani kötüye kullanmak suretiyle kendi zatına sarf ediyorsun.

Öyleyse nefsindeki Ene'yi yırt, Hüve'yi göster.

Ene yırtılmadan sevgili dostlarım Hüve ortaya çıkmıyor.

Öyleyse sen nefsindeki Ene'yi yırt ki Hüve ortaya çıksın da nihayetsiz muhabbet, nihayetsiz kemal sahibine yönelsin.

Görüşmek ümidiyle.