A person should direct their boundless love where it belongs and devote it to its True Owner | The 24th Word, 5th Branch, 1st Fruit (4)

Euzubillahimineşşeytanirracim. Bismillahirrahmanirrahim.

Sevgili dostlarım 24. söz, 5. dal, 1. meyvenin sonundayız.

Muhabbet bahsini mütala ediyorduk birkaç haftadır.

Bahsin sonuna geldik. Üstadın meseleyi nasıl bağladığına nazar edeceğiz şimdi.

Üstadım Bediüzzaman Hazretleri bahse ey nefis feres nefsim diye başlamıştı hatırlayacaksınız.

Ve muhabbete dair nefsi ilkazlarda bulunmuştu bahsin başından itibaren.

Ve bahsin temel yaklaşımı, temel felsefesi şuydu.

Muhabbet insanda sonsuz bir istidat.

Nihayetsize yani sonsuzluğa doğru açıldığımız bir istidat.

Oysa diğer istidatlarımız bizim sınırlandırılmış olan istidatlar.

Oysa muhabbeti olan istidatımız sınırsız bir istidat.

Ve bahsin temel meselesi problematiği de hani bu kadar büyük bir şeyle biz ne yapacağız meselesi.

Bu kadar bize verili olan bu kadar büyük bir hediyeyle biz ne yapacağız.

Muhabbetin sarfiyatı neye sarfedildiği meselesi bizim hayatımızın en önemli meselelerinden bir tanesi.

Çünkü onunla yaralanıyoruz, onunla inciniyoruz, onunla dağılıyoruz, darmadağın oluyoruz.

Öyle olunca Bediüzzaman Hazretleri bahsin başından itibaren

öncelikle muhabbetin önemi üzerinde durmuştu, mahiyeti üzerinde durmuştu.

Muhabbetin, kainatın varoluş sebebi olduğunu, Allah'ın kainatı severek yarattığını,

bütün varlığın istidadı olduğunu muhabbetin, sadece insanın istidadı değil,

bütün zerrat-ı kainatın bir muhabbet istidadı olduğunu anlattı.

Allah'a muhabbet ile beraber, muhabbet-i ilahiye ile beraber havfi ilahiyeyi de kritik etmişti.

Yani Allah'tan korkmanın çok lezzetli bir duygu olduğunu aynı zamanda bize anlattı.

Sonra da üstadım muhabbeti kime sarf edeceğiz konusuna geldi.

Ve bu noktada üstadım muhabbete getirdiği temel yaklaşım şu.

Bediüzzaman Hazretleri bize diyor ki sevgili dostlarım, bütün muhabbetleri kainattan toplayın.

Onun sonsuz muhabbeti, sonsuz kemal ve cemal sahibi olan bir zata tevcih edin.

Sonra da bütün mevcudatı ondan ötürü sevin.

Şimdi buradaki üstadın temel yaklaşımı şuna dayanıyor.

Normalde biz muhabbet-i ilahiye, biliyorsunuz marifet-i ilahiye'nin neticesidir.

Yani biz Rabbimizi tanıdıkça severiz.

Kainatta Cenab-ı Hakk'ın kudret ayetlerini okudukça severiz.

Kur'an ayetlerini okudukça severiz.

Rabbimizi ihsanlarıyla severiz.

Esmasının kemaliyle severiz.

Esmasının cemaliyle severiz.

Fakat tanıyıp severiz hep.

Ne kadar tanıyorsak o kadar severiz Rabbimizi.

Marifetin neticesidir muhabbet-i ilahiye.

Marifet eserden müessire bir yolculuktur.

Yani biz Cenab-ı Hakk'ı onun esmasının cilveleriyle tanırız.

Mevcudatla tanırız, mahlukatla tanırız.

Yani eşyayla tanırız.

Eşyadaki esma ilahiye tecellilerini görür.

Oradan esmadan sıfata, sıfattan şunata, şunattan zata bir yolculuk yaparız.

Yani bizim yolculuğumuz dikey bir yolculuktur.

Marifet yolculuğumuz ve eserden müessire, esmadan müsemmaya bir yolculuktur.

Ama muhabbet bahsine gelince yani biz marifet-i ilahiyeden, muhabbet-i ilahiyeye geçtiğimizde

durumun biraz daha farklı olduğunu görüyoruz.

Muhabbet müessirden esere, esmadan müsemmaya bir yolculuk.

Yani önce bütün muhabbetleri toplayıp nihayetsiz kemal ve cemal sahibine veriyor.

Ondan sonra ondan ötürü bütün mevcudat ve mahlukatı sevmeye başlıyoruz.

Yani en yakınımızdan, en yakınımızdaki annemizden, babamızdan, çocuğumuzdan, sevgilimizden

bize en uzak beşeriyet tabakasına, hayvanat, nebatat, cemadat tabakasına kadar

bütün varlığı muhabbetle kuşatabilme potansiyeli bizde var.

Bu potansiyeli doğru kullanabilmek için önce bir odaklanma yaşamamız gerekiyor.

Muhabbeti Cenab-ı Hakk'ta odaklayıp, Cenab-ı Hakk'a teslim edip,

nihayetsiz kemal ve cemal sahibine tevcih edip, ona yönlendirip, ondan sonra bir ondan ötürü

bütün bir mevcudatı, bütün bir mahlukatı sevebiliyor oluşumuz üzerinden okumuştu Bediüzzaman Hazretleri.

Geçen dersimizin konusu da o muhabbetin kendi nefsimize sarf edilmesiydi.

Kendi varlığımızı putlaştırmamız, narsist sevgiler, başkalarının bize seviyor olmasını isteyişlerimiz

ama aslında başkalarının sevgisinde kendi benliğimizi tasdik etme çabamız,

başkalarının varlığını kendimize, başkalarının muhabbetinde kendimizi seviyor oluşumuz.

Bunu kritik etmiştik ve bağladığımız noktada şuraya gelmiştik.

Üstadımız bize demişti ki Ene yırt, Hüve'yi göster.

Şimdi Ene'yi yırtıp Hüve'yi gösterme meselesi kulluk noktasında çok merkezi bir yerde duruyor takdir edersiniz.

Çünkü Ene aslında varlık noktasında bir şirk.

Ben dedikçe biz bir benlik iddiasında bulundukça Cenab-ı Hakk'ın Esma-i İlahiyesini temellük ediyoruz.

Yani mülk ediniyoruz, adeta gasp ediyoruz, adeta bize ait olmayan bir şeyi hırsızlıyoruz ve onunla bir varlık iddiasında bulunuyoruz.

Enaniyet dediğimiz şey aslında bizim Cenab-ı Hakk'a ait olan Esma-i İlahiyeyi alıp sahte bir kimlikle var olma çabamız.

Bize ait olmayan şeyleri mülk edinişimiz.

Gençliğimiz bize ait değil, bedenimiz bize ait değil, çocuğumuz bize ait değil.

Biz onları mülk edinip yani bize aitmiş gibi varsayıp bir de onların üzerinde tasarruf etmeye çalışıyoruz.

Ama buradaki üstadın bu meseleyi yani Ene'yi yırtıp Hüve'yi gösterme meselesini getirip de muhabbet bahsinin içerisine yerleştirmesi bizim açımızdan çok ciddi bir önemi haiz.

Çünkü biz Ene'yi ancak muhabbeti sahibine iade ettiğimiz zaman yani nihayetsiz Cemal ve nihayetsiz Kemal sahibine tevcih edip ondan ötürü mevcudatı sevdiğimiz zaman ancak Ene'yi yırtabiliyoruz.

Ancak o zaman Hüve, Hüve Cenab-ı Hakk'ın zatına işaret eden bir işaret zamiri biliyorsunuz.

Ancak o zaman Hüve'yi gösterebilir hale geliyoruz.

Yani benlikten vazgeçme meselesi bizim hayatımızın en önemli meselelerinden bir tanesi ve biz ancak muhabbeti sahibine teslim ettiğimizde benlikten vazgeçip Ene'nin kabuğunu yırtıp Hüve'ye işaret edebiliyoruz.

Üç temel sebep vardı sevmeyi gerektiren, sevmeye sebep olan.

Üç sebep onlardan bir tanesi Cemal'di, birisi Kemal'di, birisi de İhsan'dı.

Biz bu üç şeyi zatında seviyorduk.

Üç şeyden dolayı seviyorduk.

İşte vardığımız noktada nihayetsiz Cemal, nihayetsiz Kemal ve nihayetsiz İhsan Allah'a ait olduğu için bize hangi sebeple gelirse gelsin, bize hangi aynada görünürse görünsün o muhabbeti sahibine tevcih edebilmekti temel meselemiz.

Yani düşünün güneşin başımıza çevirip de güneşin zatına bakmadığımızda biz güneşi yeryüzünde aynalarda seyrediyoruz.

Hem kristal aynalarda seyrediyoruz, hem varlığın aynalarında renklerinde seyrediyoruz, hem küçücük su parçacıklarına kadar aksettiği her bir cüzde, okyanusun yüzünde seyrediyoruz.

Bir katrenin bağrında seyrediyoruz güneşi.

O ışığı eğer güneşe vermezseniz siz yeryüzünde bütün ışığı bütün bir mevcudata dağıtarak yeryüzünü okumaya çalışıyorsunuz ki bu durumda güneşin ışığını mevcudatın bütün parçacıklarına bölmüş ve dağıtmış oluyorsunuz.

Aynen onun gibi biz de muhabbeti eğer Rabbimize tevcih etmezsek, kemal, cemal ve ihsan sahibine tevcih etmezsek o zaman ihsanı başkalarından zannediyoruz, kemali başkalarından zannediyoruz, cemali başkalarına veriyoruz.

Ve bu durumda da bir parçalanmışlık yaşıyoruz. Yani kendi benliğimizi bölüyoruz, parçalıyoruz. En çok da o muhabbeti kendi zatımıza tevcih ediyoruz.

Bu narsist eğilim insan mahiyetinde var. Mevcudata muhabbeti paylaştırırken insanoğlu evvelen ve bizzat en büyük payı kendi nefsine tevcih ediyor. O yüzden de önce enaniyeti yırtabilmesi gerekiyor ki hüveyi gösterebilsin.

Enaniyetini yırtma noktasında da muhabbeti kanalize edebilmek, doğru kanalize edebilmek, muhabbeti yönetmek önemli. O yüzden de Bediüzzaman Hazretleri bu bahsin yani 24. sözün 5. dalının 1. meyvesinde bize muhabbeti nasıl yöneteceğimizi, o büyük şeyi nasıl sarf edeceğimizi, onunla ne yapacağımızı öğretiyor.

Bunu öğrenemediğimiz her durumda muhabbetin altında kalıyor ve eziliyoruz. Muhabbet mağdurları oluyoruz, muhabbet mağlupları oluyoruz. Çok büyük yenilgiler yaşıyoruz, hüsranlar yaşıyoruz muhabbetin üzerinden.

Üstadım diyor ki kainata dağınık bütün muhabbetlerin onun esma ve sıfatına karşı verilmiş bir muhabbettir. Sen onları sui istimal etmişsin, sui istimal ettiğin yani kötüye kullandığın için de bunun cezasını çekiyorsun.

Bu ceza çekme meselesi Bediüzzaman Hazretleri tarafından yine formüle edilerek bize veriliyor ve üstadım diyor ki gayrimeşru bir muhabbetin cezası merhametsiz bir musibettir diyor.

Şimdi bu bizim motto cümlemiz, bu bahsen içerisindeki motto cümlemiz. Bu cümleyi ezberlemekte fayda var. Muhabbet kainatın sebebi vücududur. Bir motto cümleydi öyle başlamıştık.

Vardığımız noktada da şu cümleyi unutmamaya ihtiyacımız var. Gayrimeşru bir muhabbetin cezası merhametsiz bir musibettir. Biliyorsunuz aslında musibetler Cenab-ı Hakkın hediyeleridir ve onların içerisinde çok büyük rahmet cilveleri vardır.

Bütün musibetlerin içerisinde ama ne zaman ki bir musibetin içerisinde rahmetin cilvesi olmaz işte o musibettir merhametsiz musibet olan. İçerisinde rahmetin cilvesinin olmadığı bir musibet kapkaranlık zulümatlı bir musibettir.

Ve üstadım bize verdiği derste diyor ki eğer muhabbeti doğru yönetemezseniz, doğru kanalize edemezseniz o zaman o muhabbet gayrimeşru bir muhabbet haline gelir.

Kendi meşruiyetini yitirmiş bir muhabbet haline gelir ve meşruiyetini yitirmiş bir muhabbet nihayetsiz istidadımızı ziyan etmek, suiistimal etmek anlamına geldiği için hakikati delik deşik eder, varlığı delik deşik eder ve insan mahiyetini gayrimeşru bir muhabbet kadar tahrip eden hiçbir şey yoktur sevgili dostlarım.

Bu cümlemi tekrar ediyorum insan mahiyetini gayrimeşru bir muhabbet kadar tahrip eden, delik deşik hale getiren, hakikati delik deşik hale getiren başka bir şey yoktur.

O yüzden de bu cümle hayatımızın bir düsturu olmak zorunda. Gayrimeşru bir muhabbetin cezası merhametsiz bir musibettir diyor üstadım.

Sen yerinde sarf olunmayan bir muhabbeti gayrimeşru anın cezası merhametsiz bir musibettir.

Sen muhabbeti suiistimal ettiğin için bu duruma düşüyorsun.

Sen muhabbeti sahibine kanalize edemediğin için bu duruma düşüyorsun.

Kendi benliğini parçalıyor, kendi varlığını bütün bir mevcudata paylaştırıyorsun.

Kendi varlığını bilerek ve isteyerek ona layık olmayan kemal, cemal ve ihsan noktasında sadece bir cilveden, sadece bir aineden ibaret olan birisine bütün muhabbetini yüklemeye çalışıyorsun.

Ya da bütün bir mevcudata dağıtıyorsun ya da kendi benliğinde odaklıyorsun.

O muhabbeti ki üçü de bir suiistimal manasını taşıyor. Üçü de bizi gayrimeşru bir muhabbet noktasına kilitlediği için merhametsiz bir musibetin içerisine doğru çekiyor.

Yerinde saf olunmayan bir muhabbeti gayrimeşru anın cezası merhametsiz bir musibettir.

Rahman-ı Rahim ismiyle hurilerle müzeyyen cennet gibi senin bütün arzularına cami bir meskeni, senin cismani hevesatın için hazırlayan sair esmasıyla da senin ruhun, kalbin, sırrın, aklın ve letaifin arzularını tatmin edecek ebedi ihsanatı o cennette sana hazırlayan

ve her bir isminde manevi çok ihsan hazineleri, keram hazineleri bulunan bir mabudu ezelinin elbette bir zerre muhabbeti kainata bedel olabilir diyor Bediüzzaman Hazretleri.

İnsan mahiyetinin ne kadar kompleks olduğunu nazarı itibara alın. Bütün alemlerin en vüzeci olduğunu insan mahiyetinin hatırlayın. Cenab-ı Hak bizim kalbimiz için ayrı lezzet hazineleri, damağımız için ayrı lezzet hazineleri, latifelerimiz için ayrı lezzet hazineleri hazırlayıp önümüze seliyor.

Cenneti düşünün ki cennet lezzette derinleşme yeridir. Sadece cismani lezzetlerin bulunduğu cennetül mevar diye bir cennet yaratıyor senin için Cenab-ı Hak. Şu damak lezzeti, damak lezzeti sizin lezzet menbalarınızdan bir tanesi sadece onun önüne Cenab-ı Hak milyonlar çeşit lezzetleri seriyor sizin için.

Ve bunu çoğaltın kalbinizin lezzetlerini, ruhunuzun lezzetlerini, aklınızın lezzetlerini, tefekkürün lezzetlerini, tezekkürün lezzetlerini, ayrı ayrı istidatlarınızın lezzetlerini düşünün.

Bu lezzetleri sizin için hazırlayan, sizi o lezzetlere açan Cenab-ı Hakkın muhabbeti bütün bir kainata bedel olabilir. Fakat bütün bir kainat onun bir cüz'i, bir lem'acık tecelli muhabbetine bedel olamaz.

Fani olan hiçbir şey bekanın yerine konulamaz. Cümlemi tekrar ediyorum. Elbette Cenab-ı Hakkın bir zerre muhabbeti kainata bedel olabilir. Kainat onun bir cüz'i tecelli muhabbetine bedel olamaz.

Öyleyse o mahbub-ı ezeliğinin kendi Habibine söylettirdiği şu ferman-ı ezeliğe ittiba et, bu fermanı dinle diye bitiriyor bahsi Bediüzzaman Hazretleri.

Ferman Ali İmran Suresi 31. Ayet, bu ayeti kerimeyi Bediüzzaman Hazretleri Sünnet-i Seniyye bahsinde derinleştirerek tefsir ediyor. Ayeti kerimeyi hatırlayacaksanız Ey insanlar diye sesleniyor bize Cenab-ı Hak, Efendimizin ağzından sesleniyor.

Onlara söyle diyor Cenab-ı Hak, Ey insanlar eğer Allah'ı seviyorsanız gelin bana uyun ki Allah da sizi sevsin. Şimdi dikkat edin Bediüzzaman Hazretleri bahsi getirdi, muhabbet bahsini muhabbeti Resulullah'a bağladı.

Muhabbet-i İlahiye'yi getirdi, baştan beri anlattığı şey oydu, muhabbeti nasıl kullanacağımız meselesini getirdi. Allah'a olan muhabbeti Efendimiz'e olan muhabbete bağladı çünkü ayeti kerime bağlıyor.

Diyor ki bize Cenab-ı Hak, onlara de ki diyor Peygamber Efendimiz'e, eğer Allah'ı seviyorsanız bana ittiba edin ki Allah da sizi sevsin. Bana tabi olun.

Bu bahsi üstad derinleştirirken bir mantıkta kıyasa istisnai olarak kullanılan bir önerme biçimi var. Önerme şöyle size diyorum ki mesela yarın diyorum yağmur yağmazsa gelirim.

Gelmiyorum. Bu ne anlama geliyor? Yağmurun yağdığı anlamına geliyor. Cenab-ı Hak da bize diyor ki ey insanlar diyor eğer Allah'ı seviyorsanız Peygamberine uyun ki Allah da sizi sevsin.

Eğer bir insan Efendimiz'e ittiba etmiyorsa ona tabi olmuyorsa bu şu anlama geliyor Allah'ı sevmiyor.

Bu kıyasa istisnai olarak bu cümle bir önerme içeriyor. Bu ayeti kerime bir önerme içeriyor.

Peygamber'e ittiba etmeyen bir kişinin Allah'ı seviyor olma iddiasının yalan bir iddia olduğunu ispatlıyor bize bu önerme.

Eğer Allah'ı seviyorsanız diyor çünkü ayeti kerimede Cenab-ı Hak Peygamberine ittiba edin ki Allah da sizi sevsin.

Öyleyse cümlenin gidişatı bize çok net bir şekilde eğer bir insan Peygamber'e ittiba etmiyorsa sallallahu aleyhi ve sellem Allah'ı sevmiyordur önermesi çıkarıyoruz.

Dolayısıyla o insan Allah tarafından da sevilmiyordur.

Neticesini de aynı cümleden aynı ayeti kerimeden çıkarabilmek mümkün.

Bunu Efendimiz'e söylettiriyor Cenab-ı Hak ey insanlar eğer Allah'ı seviyorsanız gelin bana uyun ki Allah da sizi sevsin.

Dolayısıyla bahsin nihayetinde sevgili dostlarım muhabbette bizim için ölçü nedir bunu da veriyor Bediüzzaman Hazretleri.

Bizim için muhabbetteki ölçü Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve selleme ittiba etmektir.

Yani bir insan Allah'ı ne kadar seviyor sorusunun cevabı Efendimiz'in sünneti seniyyesine ne kadar tabi oluyorsa o kadar Allah'ı seviyor.

Efendimiz'in ahlakıyla ne kadar ahlaklanıyorsa o kadar Allah'ı seviyor onun edebiyle ne kadar edepleniyorsa

onu ne kadar kendine ölçü olarak alıp da onun sünneti seniyyesine hayatına hakim kılıyorsa

onun davasını dava ediniyorsa onun derdiyle ne kadar dilgir oluyorsa o kadar Allah'ı seviyordur.

Öyleyse sevgili dostlarım önümüzdeki dersten itibaren muhabbet dersine bu kaldığımız yerden ama başka bir bahisten devam edeceğiz.

Bitirdiğimiz nokta muhabbeti Resulullah noktasıydı.

Burayı inleyerek derse nihayete erdiriyorum. Görüşmek ümidiyle.