EK -6 Terör İslâm’ın Ruhuna Aykırı

EK -6

Terör İslâm’ın Ruhuna Aykırı240

İslâmî kesim yıllarca “İslâm’la terör bağdaşmaz.” deyip bir kenara çekildi. Ama 11 Eylül olayı yaşandı. Sonrasında Türkiye dahil birçok ülkede bombalamalar meydana geldi. Bu eylemleri yapanlar da bizim içimizden çıktı. Her şeyden evvel bizim isyan etmemiz gerekmez miydi?

Çok haklısınız. Günümüzde Müslümanlık bilinmiyor. Müslümanlar çıkıp demeliydiler; ‘Hakikî Müslümanlıkta terör yoktur.’ Çünkü İslâm bir insanın öldürülmesini küfre denk tutuyor. Bir insanı öldüremezsiniz. Savaşırken bile masum insanlara ilişemezsiniz. Bu mevzuda kimse fetva veremez. Kimse intihar komandosu olamaz. Kimse vücuduna bombalar bağlayıp, masum insanların içine giremez. İçine girdiği bu toplum hangi dinden olursa olsun caiz değildir. Savaş halinde bile -ki orada dengeler çok korunamaz- buna cevaz verilmemiştir. Çocuklara ilişmeyin, kilisede ibadet edenlere dokunmayın denmiş. Bir dönemde böyle denmiş de bitmiş değildir yani. Efendimiz ne demişse onu Hz. Ebû Bekir demiş, Hz. Ebû Bekir ne demişse Hz. Ömer demiş, o ne demişse daha sonraki dönemlerde Selahaddin Eyyubî demiş, Alparslan demiş, Kılıçarslan demiş. Fatih de bunu demiş. Demiş de ondan dolayı karmakarışık bir curcunanın yaşandığı Kostantiniye İstanbul olmuş. Yani ne Rum Ermeni’ye bir şey yapmış, ne Ermeni Rum’a. Ne de Müslümanlar onlara bir şey yapmışlar. İstanbul fethedildikten sonra Patrikhane’de Fatih’in kocaman bir posteri vardı. Zamanında yapmışlar. O zamanki patriği çağırmış, anahtar vermiş. Saygıyla yâd ediyorlar. Şimdi bütün fikirlere karşı hep saygılı olmuş; ama günümüzde her şeyin eksikliği gibi bir yönüyle Müslümanlığı anlamada da bir eksiklik var.

Üzülerek ifade edeyim ki, İslâm dünyasında bazı softa hocaların, ham Müslümanların kullanacağı başka silâh yok. Müslümanlık hak bir dindir, doğru yaşanmalı. Ona giderken de batıl vesileler kullanılması kat’iyen doğru değildir. Hedef doğru olduğu gibi o hedefe ulaşmak için kullanılacak bütün vasıtaların da doğru olması lâzım. Bu açıdan adam öldürerek Cennete gidilmez. Müslüman “Ben adam öldüreyim Cennete gideyim.” diyemez. Adam öldürerek Allah’ın rızası kazanılmaz. Bir Müslüman’ın en önemli hedefleri Allah’ın rızasını kazanmak, Allah’ın yüce adını âleme duyurmaktır.

Mantıkları şu şekilde mi işliyor; savaş eskiden cephelerde olurdu. Ama şimdi her yer savaş alanı. Dolayısıyla bunu da bir savaş, bir cihad olarak mı kabul ediyorlar? Buradan mı kendilerine Cennette kapı açılacağını düşünüyorlar?

İslâm’ın kuralları bellidir. Savaşı fertler ilan edemezler. Savaşı bir hizip, bir organizasyon ilan edemez. Savaş, devletin ilan edeceği bir şeydir. Devlet başkanı savaş demeden, bir ordu savaş demeden savaşa kalkamazsın. O zaman herkesin kafasına göre bir savaş olur. Alır etrafına üç-beş tane -bağışlayın- çapulcu, onlarla bir savaş cephesi oluşturur. Bir başkası da başkalarını alır. Türkiye’yi düşünün. Sağlam düşünen insanlar vardır. Bunların bile birbirlerine karşı hazmedemedikleri yanları olduğundan dolayı cephe olabilir. Bunlar kalkar derler ki ben de falana karşı savaş ilan ediyorum. Hıristiyanlığa karşı müsamaha ile bakan bir insan için biri kalkar “Hıristiyanlığa yardım ediyor, Müslümanlığı zaafa uğratıyor. Buna karşı savaş ilan edilmeli ve bu öldürülmeli.” der, o da bir savaş ilan eder. Devlet savaş ilan etmeyince gidilmez. Bu öyle çok kolay değil. Bunu başkası da yapsa, benim en çok sevdiğim ilim adamları da yapsa doğru değil. Çünkü İslâm’ın ruhuna aykırı. İslâm’da sulh ve savaş kuralları belirlenmiştir.

İslâm’ın ruhuna aykırı da neden İslâm dünyası böyle?

Bana göre İslâm dünyası diye bir dünya da yok. Müslümanların yaşadığı yerler var. Bazı yerlerde çok, bazı yerlerde az. O da kültür Müslümanlığı. İslâm’ı kendi düşüncelerine göre yeniden inşa etmiş Müslümanlar var. Bununla radikalizmi, sert ifratkâr Müslümanları kast etmiyorum. İnsanın inandığı şeylere doğru inanması, doğru inandığı şeyleri de doğru uygulaması lâzım. Müslümanlığa sahip çıkması lâzım. İslâm dünyası dediğimiz coğrafyada bu anlayışta, bu felsefede toplumların var olduğu söylenemez. Var olduğunu söylersek Müslümanlığa iftira etmiş oluruz. Hiç Müslümanlık yok desek o zaman da insanlara iftira etmiş oluruz.

Müslümanların dünya muvazenesine katkıda bulunacaklarına şu anda ihtimal vermiyorum. İdarecilerde o mantığı görmüyorum. İslâm dünyası şimdilerde belli ölçüde bir aydınlanma olsa da çok cahil. Bunu hacda görebiliyorsunuz. Muttali olabildiğiniz kadar konferanslarında, panellerinde de görebiliyorsunuz. Televizyonlarla parlamentolarına muttali olabilirseniz oralarda da görebiliyorsunuz. Ciddî bir seviyesizlik söz konusu. Dünyanın problemlerini çözemezler. Belki ileride olabilir.

Yani size göre “İslâm dünyası” tabirini kullanmamak mı lâzım?

Yok böyle bir dünya. Ferdî Müslümanlık var. Bazı Müslümanlar var dünyanın değişik yerlerinde. Parça parça, kopuk kopuk. Dört başı mamur Müslümanların var olduğunu şahsen görmüyorum. Başkalarıyla münasebet içinde olabilecek ve aynı zamanda bir birlik teşkil edebilecek, müşterek problemlerini halledebilecek, kâinatı yorumlayacak, kâinatı çok iyi okuyacak, Kur’ân’la kâinatı mütalâa edebilecek, geleceği çok iyi okuyacak, gelecek adına projeler üretebilecek, istikbaldeki yerini belirleyebilecek Müslümanların olmadığı bir dünyaya ben İslâm dünyası demiyorum. İslâm dünyası diye bir dünya olmadığına göre herkes kendi seviyesine göre bir şey yapıyor. Hatta denebilir ki, Müslümanlık adına kendi doğrularıyla Müslüman insanlar var. Kendileriyle mutabakata varılmış, icma ile test edilmiş, sağlam bir Kur’ân telâkkisine bağlanmış, defaatle test edilmiş bir İslâmî anlayışın var olduğu söylenemez. Bir kültür Müslümanlığının hakim olduğu söylenebilir.

Belki de hep böyle oldu. Ve böyle olmaya devam edecek dünyanın sonuna kadar.

Hicri beşinci asırdan sonra böyle. Abbasi döneminden ya da Selçukluların ortaya çıkma döneminden başlıyor. İstanbul’un fethiyle daha çok öyle olmaya başladı. Bizim için takdir edilen bir dönemdir. Daha sonraki dönemlerde ise yeni yorumlara kapılar kapatıldı. Düşüncenin ufukları daraltıldı. İslâm’ın ruhundaki genişlik daraltıldı. İslâm dünyasında daha vicdansız insanlar görülmeye başlandı. Hazımsız insanlar. Başkalarını kabul edemeyen insanlar. Herkese bağrını açamayan insanlar. Hizipleri, birer vesile ve vasıta olarak gayenin önüne çıkaran insanlar. Tekkede de bu darlık yaşandı, zaviyede de. Çok acıdır medreselerde de yaşandı. Ve bunların hepsi de tabii kendi alanlarında büyük insanlar tarafından bir değişiklik, tecdid ister.

Belki de kapatılmaları hayırlı oldu diye düşünüyorsunuz.

el-Kaide örgütünün Türkiye ayağı olduğu ortaya çıktı. İşin dinî yönünü anlattınız. Bunun başka anlamları da var mı?

Dünyada en nefret ettiğim insanlardan bir tanesi Bin Ladin’dir. Çünkü Müslümanlığın dırahşan (aydınlık) çehresini kirletmiştir. Bir kirli imaj meydana getirmiştir. O korkunç tahribatı bundan sonra biz bütün gücümüzle tamire kalkışsak bile seneler ister. Her yerde değişik platformlarda anlatacağız. Kitaplar yazacağız. Müslümanlık bu değildir diyeceğiz. Bin Ladin, hissini, hevesini İslâmî mantık yerine koymuş, canavarlık yapıyor. Etrafındaki adamlar da öyledir. Türkiye’de öyle düşünen insanlar varsa onlar da canavarlığa kilitlenmiş insanlardır. O mülâhazayı lanetleriz. Fakat bunun önünü almanın yolu Müslüman görünen dünyada –ki bir İslâm dünyası olduğunu kabul etmediğimi beyan etmiştim– Müslümanların yaşadığı ülkeler vardır- Müslümanların problemlerini çözmesidir. Kendilerini idare edecek insanları seçerken daha farklı şeyler mi düşünürler? Reformlar mı yaparlar? İyi nesillerin yetişmesi için Müslümanlar problemlerini çözmeli. Sadece terör mevzuunda değil, o Allah’ın bir belası. Uyuşturucu da, sigara da Allah’ın başka bir belası. Tefrika bir başka belası. Milletin birbirini yemesi başka bir belası. Fakirlikten kurtulamama ayrı bir belası. Başkaları tarafından hep zillet içinde idare edilme, idare edilmeye katlanma, hep ezilme başka bir belası. Âkif’in ifade ettiği gibi her yerde tegallübler, tehakkümler, esaretler, mezelletler, türlü illetler, türlü iptilalar... Bunların hepsi hususiyle başta milletimize musallat olmuş Allah’ın belasıdır. Bunlardan sıyrılmanın yolu da bence doğru dürüst insan olmaya bağlıdır. Doğru dürüst insan olma da Allah’a kulluktan geçer.

Bu terör yanlısı insanlar Müslüman ailelerde, gözümüzün önünde büyüdüler. Biz onları Müslüman sandık. Onlar nasıl bir süreç geçirdiler de terörist oldular? Hepimiz suçlu değil miyiz?

Bizim suçumuz. Milletin suçu. Eğitimin suçu. Hakiki Müslüman’ın, İslâmiyet’i dört bir yanıyla anlamış bir insanın terörist olması düşünülemez. Teröre girmiş bir insanın Müslüman olarak kalması zordur. Hedefe ulaşmak için insan öldürmeyi din tecviz etmez. Tabii onların mükemmel yetiştirilmesi mevzuunda hangi gayretleri ortaya koyduk ki? Hangi bağlayıcı unsurlarla onların ellerini ve kollarını bağladık ki? Hangi sorumluluk duygusu altında onları yetiştirdik ki onlar terör yapmasın diye bekliyoruz. Eğer İslâmî değerlere bağlılık içinde Allah korkusuyla, ahiret korkusuyla, dinin emirlerine muhalefet etme korkusuyla insanlar terör yapmayacaklarsa o mevzuda biz gerekli olan hassasiyeti ortaya koymadık. Şimdi bile kenarından köşesinden belki o meseleyi işleyen bazı yol ve yöntemler var. Onları da tıkamaya çalışıyoruz. Olmasın diyoruz. Yani bir kültür ve ahlâk dersi olmasın diyoruz. Eğitim müesseselerinden kalksın diyoruz. Biz diyoruz ki hayat için lâzım olan her şey mektepte verilmeli. Sağlık bilgisi de verilmeli. Doktorlar o dersi vermeli diyorum ben. Hayatla alâkalı, yuvayla alâkalı dersler orada iyi verilmeli. Eşler arasındaki münasebetler iyi verilmeli. Çocuk yetiştirme mevzuu çok iyi verilmeli. Mesele sadece o değil ki. Türkiye, Müslüman görünen dünya uyuşturucu ile kıvranıyor, kumarla kıvranıyor, hortumlamayla kıvranıyor. Türkiye’de hırsızlık yapmayan insan kalmadı neredeyse. Ulaşılabilen yerlere ulaşıldı. Ama ulaşılamayan yerler var ki, sorgulayamıyorsunuz. Onlara hesap soramıyorsunuz. Dolayısıyla kapatılıyor, örtbas ediliyor ve gidiliyor.

Bütün bunlar bizim içimizde yetişen insanlardır. Hepsi bizim çocuklarımızdır. Nasıl oldu da bazıları bunları kabadayı gibi yetiştirdi? Nasıl oldu da bazıları kaba kuvvetin temsilcisi gibi yetişti? Nasıl oldu da bazıları insani değerlere karşı isyan etti? Nasıl oldu da kendi milletinin başına gelip bomba gibi patladılar? Bunların hepsi bizde yetişti. Demek ki eğitimde bir şey vardı. Demek ki sistemin sorgulanacak yanları, eksiklikleri vardı. Bunun giderilmesi lâzımdı. Demek ki insan yetiştirme birinci plânda ele alınmış bir mevzu değildi. Ve bu arada heder olup giden harap olan nesiller oldu. Tatmin edilmeyen gençler, maneviyattan mahrum gençler oldu. Birileri bunlara üç beş kuruş verdi. Veyahut da robotlaştırdı. İlaç verdiler. Şimdilerde o da konuşuluyor. Mecmualarda çıkıyor. Onları şuursuz hale getirdiler. Bunları mefkure diye, gaye diye bu türlü caniliklere saldılar ve insan öldürttüler. Onlarla bir yere varmak istediler.

Bir arkadaşımız İsrail’e gitmişti. Biraz Filistin’de de kaldı. Bana çok enteresan bir şey anlattı. Orada doktora yapan çok akıllı bir arkadaş. “Beş altı ay kaldım İsrail’de. Bir barış organizasyonunun yönetim kuruluna girmem için bana teklifte bulundular.” dedi.

Kim teklif etmiş?

“İsrailliler tarafından teklif edildim.” diyor. “Orada bir Filistinli mâni oldu buna. Gördüm ki o Filistinli bir silâh tüccarı. Bu kavganın devamını istiyor. Alış verişi var o işte. Belki başa yakın çok insanlar da aynı şeyi düşünüyorlar.” dedi. Dolayısıyla birileri bu türlü hâdiseleri hep canlı tutmak suretiyle bir yere varmak istiyor.

Bu insanlar robotlaştırılıyor. İstanbul’da da aynı şeyin olduğu söylenebilir kanaat-i acizanemce. Terörist saldırıları yapanlar aklı başında inanmış, camiden çıkmış o işi yapmış insanlar değil. Dini bilgisi zayıftır. Bir hocası ve piri vardır, “falan öldürülsün.” demiştir. Türkiye’de az insan öldürülmedi ki. O grup onu öldürttü, öbür grup diğerini. 12 Mart’ta da millet kanlı bıçaklıydı. Asker geldi müdahale etti. 12 Eylül’de yine millet kanlı bıçaklıydı. Millet birbirini öldürüyordu. Birbirini öldürerek bir yere varmaya çalışılıyordu. Bunların hepsi teröristti. O taraf da teröristti, bu taraf da. Ama ad koyuyorlardı. Biri diyor ki: “Ben Müslümanlık için yapıyorum.” Öbürü de diyor ki: “Ben toprağım için, milletim için yapıyorum.” Diğeri de diyordu ki: “Ben kapitalizme, sömürüye karşı savaşıyorum.” Onların hepsi bir kısım laflardı. Kur’ân-ı Kerim aynen “laf” diyor. Hiçbir kıymet-i harbiyesi olmayan şeylerdi. Ama öldüren öldürene. Ve herkes bir mefkure uğruna öldürüyordu. O yıkılası mefkure uğruna niceleri öldürüldü. “Bu kaldırılsın.” diyordu baştaki birisi, onun vücudu kaldırılıyordu. Falan da kaldırılsın diyordu, filan da. Belki sizler için de bizler için de bu türlü takdirler vardı; ama kader o mevzuda fetva vermediği için olmamıştır. Açıktan açığa benim elime geçen bir şey de vardı: “Kaldırılması lâzım onun da” deniliyordu. Bütün bunların hepsi terördü. Sadece Müslüman yapmıyordu, herkes yapıyordu. Herkes yapa yapa bu işi yapılır hale getirdiler. Me’luf hale getirdiler. Herkesi alıştırdılar. Benim çok kıymetli bir arkadaşım bir yılanın belini kırdı. Vaizdi bir yerde. İlahiyat mezunu. Bir ay konuşmadım onunla. “Yılanın yaşama hakkı vardı tabiatta. Sen ne hakla belini kırdın?” dedim. Fakat öyle bir hale getirdiler ki on insanın, yirmi insan öldürüldüğü bir yerde, artık bakıyorduk, şimdiye kadar alışabildiğimiz rakamlara varmamışsa, “İyi çok fazla ölmemiş” diyorduk. Bizde de bu vahşet duygusu kabullenildi. “Yirmi insanla otuz insanla kurtulmuşuz.” diyoruz. Yani toplumu bu hale getirdiler.

Bu meseleleri önleyecek eğitimdi. Bu meseleleri engelleyecek devletin çıkaracağı kanunlar ve kurallardı. Ve şu anda da çok küçük şeylere karşı tepki gösteren müdahale etmek isteyen bazı kesimler biraz da o tekvînî zırhtan dolayı kendilerine müdahale edilemediği için belki çok küçük meseleleri büyütüyorlar. Pireyi büyütüyorlar, deveyi küçük gösteriyorlar. Bu işin bir çaresi var. Çaresi doğrunun öğretilmesi. Müslüman’ın terörist olamayacağı anlatılmalı. Neden anlatılmalı? “Femen ya’mel miskale zerretin hayran yerah ve men ya’mel miskale zerretin şerran yerah.” (Zerre ağırlığınca hayır yapan onu bulur. Zerre ağırlığınca şer yapan da onu bulur. Zilzal Suresi 7. ve 8. âyetler) Atom ağırlığında bir şer yapmışsan hesabını vereceksin. Bir insanı öldürmenin bütün insanları öldürme gibi olduğunu Kur’ân-ı Kerim söylüyor. İbn Abbas insan öldürenin ebediyen Cehennem’de kalacağını söylüyor. Bu hüküm kâfirler için söz konusudur. Demek ki insan öldüren, kâfirin maruz kalacağı aynı şeye maruz kalıyor. Yani, Allah’ı, peygamberi kabul etmeyen insan (ateist de denebilir) ne ise, ahiretteki hüküm bakımından, insan öldüren de onunla eşdeğerdir. Şimdi dinin temel esprisi buysa o zaman bunun eğitimle verilmesi lâzım. Onu vermiyorlar.

Müslümanlıkta olduğu kadar başka yerde özeleştiri yok

11 Eylül’den sonra Müslümanların komplo teorilerine biraz daha yatkın olduğunu gördük. Hep mi ‘ötekiler’ suçlu? Hep mi onlar bizim ‘kötü’ olmamızı istiyorlar? İslâmî kesimde bir özeleştiri kültürü niye yok?

Şimdi “Müslümanlıkta özeleştiri kültürü yok” ibaresini tashih etmek lâzım. Müslümanlıkta özeleştiri vardır. Vahiy ile müeyyed olmayan her şey Müslümanlar arasında sorgulanmıştır. Ben Müslümanlıkta olduğu kadar başka bir yerde özeleştiri zannetmiyorum bulunsun. Meselâ Hz. Ömer gibi bir halife İslâm’ı temsil ediyor. Minberde hutbe irad ederken bir kadın itiraz ediyor. “Bunu yanlış söyledin. Bu meselenin doğrusu budur” diyor. Bir yerde bir ordu komutanı bana şunu yaptılar falan diyor. Hiç tanınmadık bilinmedik bir nefer eğri kılıcına dayanarak diyor ki: “Komutanım senin yaptığın bu şey isyandır. Eğer doğru olmazsan sana şöyle yaparız.” Fukahanın, kelamcıların kendi aralarında İslâmî meseleleri alıp vermeleri, münazara ve münakaşa yapmaları o kadar yaygındır ki, bu kitaplar dolusudur. Herkes birbirini eleştirmiştir Müslümanlıkta. Ve bu eleştiriler belli ölçüde hoşgörüyle karşılanmıştır. Meselâ Gazali bir tahafüt (felsefecilerin tutarsızlıklarını eleştiren yazı) yazmış. Sonra bir başkası buna eğri büğrü bir cevap yazmış. Ve o dönemde bir İslâm devleti vardır. Bu insanı cezalandırabilirlerdi. Fakat bir şey dememişler. O insan da yaşamış. Elli türlü düşünce vardır.

Ama bugün yok?

O zaman meseleyi Müslümanlıkta değil de bugün Müslümanlığı okumayan, bilmeyen veya yanlış yorumlayan kimselerde aramalıyız şeklinde düzeltmek daha doğru olur.

Bin Ladin İslâm’ın Çehresini Kararttı241

Nasıl oluyor da İslâm’dan taban tabana zıt iki söylem çıkabiliyor: Biri Ladin’in terör yorumu; ikincisi sizin sevgi, diyalog, hoşgörü söyleminiz. Ladin de kaynak olarak dini gösteriyor, siz de kaynak olarak dini gösteriyorsunuz.

Bin Ladinler geniş bir aile; aynı zamanda devlete borç verecek kadar da mali güvene sahipler. Hacca gittiğimde o aileden birisi ile tanışmıştım. Mazbut bir insandı. Ailelerinin Usame’yi reddettiğini söylemişti, o zamanlar Afganistan’da ABD tarafından Ruslara karşı kullanıldığı ve Suudi Arabistan’a giriş yasağının olduğu söyleniyordu.

Hangi tarihlerdeydi?

Tam hatırlayamıyorum 74’te miydi, yoksa 86 yılında mıydı? O zaman Ruslara karşı kullanıldığı için insanların ilgisine mazhar oluyordu belki, ama ben hiç alâka duymamıştım. Daha sonrasını biliyorsunuz zaten, Bin Ladin denilince terörün babası akla geliyor. Sık sık ortaya çıkarılan videolarda, sakalı, sarığı ve elindeki silâhıyla oluşturulan imaj, sanki Müslümanlara karşı nefret uyarmak için betahsis (özellikle) yapılıyor gibi. Belki, Ladin’in fikirlerinde yalnız olmayabileceğini, onun gibi düşünen başkalarının da çıkabileceğini eklemek lâzım.

Bir yönüyle bakılacak olursa -uygun düşmeyecek belki ama- bir buçuk milyarlık Müslüman dünyanın içinden böyle üç beş tane sergerdanın çıkmış olmasını, İslâmi bünyenin ifrazatı saymak da mümkündür.

Yakışıksız davranışlarıyla İslâm’ın pırıl pırıl çehresini karartıyor, yeryüzünde Müslümanlığı anlatacak olanların manevra alanlarını daraltarak işlerini zorlaştırıyorlar.

Bu terör meselesi herkesin sırtına vurulmuş öyle ağır bir yük oldu ki, ondan kurtulmak için verilen etmekle İslâm’ın güzelliklerini anlatıp pek çok insanın gönlüne girmek mümkündü.

Ama şimdi Müslümanlar, değişik yerlerde kendilerini anlatma adına işe başlarken önce karşısındakini, kendisinin terörist olmadığına, radikalce davranmadığına ya da canlı bomba olmadığına inandırmak, onu ikna etmek için uğraşmak mecburiyetinde kalıyor. Dinimizin güzelliklerini anlatmaya çok defa sıra gelmiyor.

Aynı kaynaklardan birbirine zıt iki görüş nasıl çıkıyor?

Bin Ladin, Kur’ân’a ve sünnete dayandığını kendince söyleyebilir. Şayet Allah beni Müslümanların küçük fertlerinden bir fert olarak kabul buyuracaksa, İslâm mütefekkirlerinin, sosyologlarının, hukukçularının düşüncelerine dayandığımızı, Müslümanların içinde neşet etmiş felsefeci, sosyolog ve İslâm’ı çok iyi bilenlerin de büyük çoğunluk itibariyle bizim recamızda müttefik olduklarını söyleyebilirim.

Eğer Efendimiz’in ve Raşit halifelerin uygulamaları esas alınacaksa, orada Bin Ladin’den söz edilemez; onun yaptıklarıyla Efendimiz’in icraatları katiyen aynı çizgide ele alınamaz. Siyer felsefesi mantığıyla Efendimiz’in siyer-i seniyyeleri (hayatını, icraatlarını anlatan kitaplar) tahlil edilirse, âdeta kendisini bir yerlere çekenlere karşı meşru müdafaa hakkını kullanarak kendi sisteminin ya da paktının savunmasını yaptığı görülür. Ya da kendi sistemine veya paktına karşı anlaşmaları bozup ihanet edenleri tedip maksatlı hareket etmiştir ki bu da çok normaldir ve Mekke’nin fethi de böyle bir ihanetin sonucunda gerçekleşmiştir.

Bugün, modern demokrasilerde de oluyor böyle şeyler ve BM de sesini çıkarmıyor. Meselâ ABD Kore’ye asker gönderiyor, siz de askerlerinizle iştirak ediyorsunuz. Bunun gibi, bazıları demokrasiyi oturtmak için Irak’a girdiklerini söylüyorlarsa şayet böyle düşünen insanların Efendimiz’in yaptıklarına söyleyecekleri hiçbir şey olamaz.

Bin Ladin’in bakışı?..

Efendimiz’in uygulamalarını esas alırsak, Bin Ladin’in meseleye bütüncül bir nazarla bakamadığı ortaya çıkar. Kitap, Sünnet ve selef-i salihinin anlayışlarına genel nazarla bakmıyor, sadece bazı yerleri alıyor demektir.

Çok kullanılan bir örnek vardır: Ordu, Bizans önlerine gelmiş, askerin üzerine taşlar, oklar atılıyor, kılıç çalınıyor, kafalarından aşağı kızgın yağlar dökülüyor… Bu arada, birileri âyet okuyarak “Ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın.” diye bağırmaya başlıyorlar. Bunun üzerine Ebû Eyyub el-Ensarî müdahale ediyor: “Yanlış anlıyorsunuz. Bu âyet bizi ikaz sadedinde nazil oldu. Âyet, ‘Size verdiğimiz şeyleri, mallarınızı ve canlarınızı Allah yolunda infak edin. Eğer infak etmeniz gerektiği yerde siz mallarınızı ve canlarınızı ortaya koymazsanız ellerinizle kendinizi tehlikeye atmış olursunuz’ mânâsına gelir.” diyerek yanlış anlaşılmayı düzeltiyor.

Yine aynı şekilde öncesine sonrasına bakmadan bir âyetin sadece “Müşrikleri nerede görürseniz öldürün.” kısmı alınıyor ve benzer yanlış sonuçlar çıkartılıyor. Bunun mânâsı sizi kabul etmiş, içinize girmiş, sonra da baş kaldırmış ve düşmanca tavırlara girerek millete ihanet etmiş kişiler olursa cezalandırın, demektir. Bu tür başkaldırılara karşı her devlet kendini korur, asileri tedip eder. Osmanlı’da da, Cumhuriyet döneminde de bu türden birçok hâdise cereyan etmiştir.

Konunun devamında, “Sonra döner gelir, namaz kılar, oruç tutar ve eski çizgilerini bulurlarsa ellerinizi onlardan çekin.” deniliyor. Konu siyak ve sibakından (öncesi ve sonrası) kopartılarak âdeta cımbızlanır gibi bir kelimeye bağlı olarak ele alınırsa o zaman Bin Ladin ve benzerlerinin mülâhazaları çıkar karşımıza.

Sorunu metodolojik mi görüyorsunuz?

Evet, metodoloji sorunu var. Meseleye tek taraflı yaklaşılıyor, “işte kâfir bunlar”, “kâfire karşı şöyle, dünyayı müstebidane (baskı kurarak) yönetenlere karşı böyle tavır alacaksın” demek meseleyi tam olarak görmek değildir.

Eğer Efendimiz’in uygulamalarına, ondan sonra gelen Raşit halifelerin ve selef-i salihinin uygulamalarına, en yakın örnek olması bakımından Osmanlı devletinin uygulamalarına bakarsak hiç de öyle davranmadıklarını, aksine içlerindeki Hıristiyan ve Yahudilere bağırlarını açtıkları gibi, başka ülkelerde zulüm görenlere de kapılarını ardına kadar açıp kıyıma uğrayanları himaye ettiklerini görürüz. Başkaları öldürürken, aksine onlar kol-kanat germişler. Genel görüş insanlara sevgi ve şefkatle kucak açmak, kendi dünyamızı onlara tanıtıp sevdirmek olduğu için başka türlü davranamazlardı zaten.

Müslüman denildiği zaman, eğer bu kelimenin arkasında İnsanlığın İftihar Tablosu, Kur’ân ve sünnet görülmüyorsa, bizim kaba ve haşin davranışlarımız onlara perde oluyor ve çehrelerini karartıyorsa, o zaman dine iyilik yapıyoruz zannederken aslında dine kötülük yapılıyor demektir.

Bugün Bin Ladin hayatta mı değil mi, belli değil. Dilerim o ölmüş olsun, böyle çarpık bir anlayıştan da Müslümanlar kurtulsunlar.

İslâm’daki savaş hukuku açısından, Irak’ta son dönemlerde esirlere yapılan muameleleri nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kureyza ve Nadir kabileleri art arda ihanetler etmişler, düşmanla iş birliği yapmışlar, Müslümanların ölümüne, ırz ve namuslarının çiğnenmesine sebebiyet vermişler. Nihayetinde Hendek savaşını müteakip cezalandırılmışlar. İhanete karışanlar cezalandırılırken, kadınlara, bu işin dışında kalanlara, uzakta olanlara ve çocuklara hiç dokunulmamış, öyle ki, o cezalandırılan kabilelerin çocuklarından, Muhammed b. Ka’b el-Kurazî gibi, İslâm âlimlerinin saygı duyduğu, tabiînin imamlarından diyebileceğimiz insanlar çıkmış. Bunun dışında Efendimizin, Raşit halifelerin ve Osmanlı’nın uygulamalarında esirlerin öldürülmesi yoktur. Aksine, malum olduğu üzere, o gün için savaş esirlerinin köle olarak kullanılması vardı. İslâm da çeşitli vesilelerle kölelerin hürriyetlerine kavuşturulmalarını teşvik ediyordu.

Kölelik neden tamamen kaldırılmadı?

Zannediyorum, o gün için bütün dünya devletlerinin köleliği kaldırmak üzere ittifak etmesi lâzımdı ki, kaldırılabilsin; yoksa tek taraflı olarak kaldırmak bir şey ifade etmezdi. Hâdisenin hem tarihsel bir tarafı vardır, hem de önce kölelik düşüncesini zihinlerden izale etmeden köleliği kaldırmak çok mâkul değildir.

Nitekim Abraham Lincoln’in yaptığı şey geri tepmiş, köleler yeniden eski efendilerinin yanına dönmek istemiştir. O dönemde köleler ailelerin yanına veriliyor ve çeşitli vesilelerle hürriyetlerine kavuşturulmaları teşvik ediliyordu.

Meselâ, Bedir esirleri birkaç Müslüman’a okumayı öğretmelerine mukabil hürriyetlerine kavuşturulmuştur. Bu konuda uygulamalar farlılık arz etmiş olsa da hürriyete kavuşturma konusunda çok ciddî teşvikler yapılmıştır.

Meselâ, “Kim bir insanı hürriyetine kavuşturursa onun hürriyetine kavuştuğu anda Cehennem’den kurtulmuş olur. Eli yerine eli, ayağı yerine ayağı, gözü yerine gözü, kulağı yerine kulağı kurtulur.” denilmiş. Bunlar o kadar etkili olmuş ki, sadece Hz. Ömer’in oğlu Abdullah, 1000 tane köleyi hürriyetine kavuşturmuş.

Şimdi sahabe anlayışı, sahabe felsefesi buysa o zaman çok rahatlıkla söyleyebiliriz ki, Müslümanlar, dinin o mevzudaki teşviklerine bakarak harpte ele geçirilen binlerce esiri eğitmiş, hürriyet düşüncesine, kendi kendini idare etme mülâhazasına alıştırmış, sonra da hürriyetlerine kavuşturmuşlardır. Öyle bir sistemli işleyiş olmuş ki, âlimlerin ekseriyetini hürriyete kavuşan esirler ve onların çocukları oluşturmuş.

Emevi hükümdarı Abdülmelik, âlimler hakkında mütalâa almak istemiş ve hangi âlimi sormuşsa mevaliden (âzâd edilmiş kölelerden) olduğunu söylemişler. Bunun üzerine Abdülmelik, “Yeter, neredeyse hür insanlardan bir tane bile büyük insan çıkmamış” demiş. Yani insanlar önce harpte ele geçirilmiş ve esir olmuşlar, sonra belli bir eğitimden geçmiş ve hürriyete kavuşmuşlar. Bu konuda bir hukuk gelişmiş, bunu İslâm hukukundan başka yerde görme imkânı yoktur. Meselâ, bir kölenin mevlâsı öldüğünde eğer kimsesi yoksa köle onun malından istifade ediyor, yani bir mânâda evlâdı gibi oluyor. İşte, İslâm’ın esirler konusunda genel bakışı budur.

Din adına cinayet…

Peki, Irak’takiler için ne diyeceksiniz?

Öncelikle usül bakımından oradakilere esir değil, rehin denir; pek çoğu rehin alınıyor ve öldürülüyorlar. Eğer bunu Irak’taki bazı Iraklı Müslümanlar yapıyorsa zulüm yapıyorlar, haksızlık yapıyorlar. Eğer tavırları ülkelerini işgal eden bir millete ise, o zaman yapmaları gerekli olan şey onlar karşısında yiğitçe bir istiklal mücadelesi başlatmaktı.

Amerika oraya girdiği zaman, abarta abarta anlattıkları tümenlerini, kolordularını, ordularını harekete geçirselerdi. –Türk milletinin bir dönemde Çanakkale’de, Balkanlar’da yaptığı gibi– orada “Ya devlet başa ya kuzgun leşe” deselerdi. Savaşanların yarısı ölseydi –Çanakkale’de şehit düşen Mehmetçik gibi– geriye kalanları en azından hür bir ülkenin temsilcisi olurlardı.

Mücadele edilmesi gerekli olan yerde savaşmayıp, sonra Amerikalıların oradan çekilmesi için masum insanları tutacak ve öldüreceksiniz, böyle şey olmaz. Eğer bunu oradaki Müslümanlar yapıyorlarsa din adına ciddî bir cinayet işliyorlar demektir. Çünkü “Hiçbir insan başkasının suçundan dolayı cezalandırılamaz.” düsturu Kur’ân’ın önemli bir düsturudur. Hatta bir ailenin bütün fertleri cinayet işlese, onlardan bir tanesi o işe karışmamışsa, o insana ilişilmez, yani kanı, ırzı, malı her şeyi koruma altındadır, heder edilemez. Onların, bu yoldan bir neticeye ulaşmaları mümkün değildir.

Meselenin bir diğer yanı da şudur: Eğer o cinayetler oradaki bazı servisler tarafından yapılıyorsa, o zaman meseleyi kızıştırmak için yapıyorlar demektir. Meselâ, Türk müteşebbislerin oradan ellerini eteklerini çekmesi isteniyordur. Meselâ, büyükelçiliğin korumasını üstlenmek için giden güvenlik görevlilerine yapılan zalimce saldırı affedilebilir bir şey değildir. Belli ki birileri orada meseleyi karıştırmak istiyorlar.

Allah’a inanmış bir Müslüman’ın bu işleri yapacağına ben ihtimal vermiyorum. Gözünün dönmüş olması lâzım ki yapabilsin.