4.Remiz
- Ehl-i Dalalet zulmü beni rahat bırakmadı -
Dördüncü Remiz1
"Yirmidokuzuncu Mektubun Sekizinci Kısmının Dördüncü Remzi olan Dördüncü Risale sûre-i El Kevser'in mühim ve mahrem bir sırrına dairdir. Bu Dördüncü Remz için Afyon'dan tahliyeden sonra üstadımızın yazdıkları bir fıkradır."
Bir Mes'ele-i İlmiye-i itikadiye-i Kaderiyeyi beyan eder. Şöyle ki:
Dördüncü remizde zikredilen ihbarat-ı gaybiye iki kısımdır. Bir kısmı zamanımıza nisbeten vukua gelmiştir. Meşiet-i İlahiye taalluk etmiş. Bu vaki olan hadisata dair olan işaretler, ihbarlar katiyetle hüküm edilebilir. Çünkü kabil-i tebdil ve tağyir değil. Fakat bize nisbeten istikbalde gelecek hadisata dair işarat-ı Kur'aniye, vâki hadisat gibi katiyeti mutlaka ile hükmedilmez. Çünkü, meşiet-i İlahiye hâkim-i mutlaktır, o mahkum olamaz. Her hadisenin gizli bazı şeraiti bulunabilir. Levh-i mahfuz'un hadisat-ı zamaniye dairesinde bir nüshası olan Levh-i Mahv İsbat namındaki bir sahife-i Kaderiye kabil-i tebdildir, değiştirilebilir. Hadis-i sahihte vardır ki: "Bazen bela nazil olur, karşısına sadaka gibi bir şey çıkar, mukabele eder." O kader dahi tahavvül eder. Bazıların ecel-i mübremden ayrı olan ecel-i muallakı geldiği halde bir vesile ile teehhür ettiğini ehl-i tahkik hükmetmişler. Hatta Levh-i Mahfuzda kader-i ezeli ile ecel-i mübrem dahi, gayet kudsî bir zâtın meşiet-i ilahiyeden istimdat ve niyazı ile tebdil edildiği kuvvetle ihbar edilmiştir.
Demek, istikbale ait işarat-ı gaybiye bazı şerait-i mühimme dahilinde meşiet-i İlahiye hükmeder, o ihbaratı ta'dil veya tebdil eder. Öyle ise, sûre-i İnna a'tayna ehl-i ilhadın hatimelerine dair verdiği haberler, bazı şeraitle meşiet o haberleri daha hafif bir tarzda ta'dil ve tatbik eder. Mesela: İrtidatkârane işten tevbe eden rüesadan birisi baki kalsa, mütemerridleri geberse işarat-i gaybiyede: "dehşetle mahv ve perişaniyet" tağyir edilir, müşkilatsiz bir tebeddüle tahavvül eder. Hem ehl-i dalalet bir cihette mahv olur denilebilir. Hem o ihbar-ı gaybi sahih çıkar hem meşiet hakim kalır yalnız zahiri ihbar terk edilir; dehşet ve imha sûreti yerine ref ve ıslah sûreti ikame edilir.
Gaybın sırrı açılmadığının bir sırrı şudur ki: Ta herkes her vakit herşey için Cenab-ı Hakk'a müracaatında mecburiyeti hissedip iltica etsin, istesin, yalvarsın. Eğer katiyetle kendinin ve başkasının başına geleni bilse, o vakit ne yalvarır, ne reca eder, ne de iltica eder. Belki yarın güneşin çıkması gibi adi görür, Allah'ı unutur. İşte bu ince sır ve hikmet içindir ki; لاَ يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلاَّ اللهُ düsturuyla gayb kapısı yakiniyet ve katiyet sûretinde Resûllerden başkalarına açılmaz. Ve لاَ يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلاَّ اللهُ düsturu daimi ve küllidir. Evet gaybı O bilir, O bildirir. Meşiet hâkimdir mahkum olamaz.
Farklı bir nüsha:2
Sure-i el-Kevserin mühim bir sırrına dairdir. Sure-i innâ a'taynâ'nın meâni-i meşhuresinden başka yalnız hurufatıyla gösterdiği nüktelerin verdiği haberler, yirmi sahife kadardır. Bu sure tek başıyla kat’i ve parlak bir Mucize-i Ahmediye olduğunu gösterir. Ve o sırr-ı mühimmin ahirinde kendi kendine gelen arabi ve şiire benzer, bazı merak-âver fıkralar var. En nihâyetinde istikbale ait ihbarat-ı gaybiyeye dair bir mesele-i ilmiye ve itikadiye beyan edilir. İcmalen hülasası şudur ki;
Hâdisat-ı mâziyeye dair işaret eden ihbarat-ı gaybiye-i Kur’âniye sarahat gibi kat’idir. Kâbil-i tebdil ve tağyir olamaz. Fakat bize nisbeten istikbal-i dünyeviyede gelecek hadisata dair işarî olan işarat-ı gaybiye-i Furkaniye, meşîet-i İlahiye ile ta'dil ve nîm tebeddül eder. Çünkü meşîet-i İlahiye hâkim-i mutlaktır, mahkum olamaz. Her hadisenin gizli bazı şeraiti bulunabilir ki, sarahatsiz olan işarat-ı Kur’âniye o şeraite göre remzen ihbar eder. Şerait bulunmazsa tebeddülü işarî ve ihtimalli olan ihbarat-ı Kur’âniyeyi cerhetmez. Hem levh-i mahfuzun hadisat-ı zamaniye dairesinde bir nüshası olan ve "levh-i mahv-isbât" tabir edilen kâbil-i tebdil bir sahife-i kaderiye vardır ki, bazı esbabla değiştirilebilir. Nasıl ki hadis-i sahihte vârid olmuş ki "Bazen bela nazil olur. Karşısına sadaka gibi bir hasene-i mühimme çıkar, mukabele eder. Bela ref’ olur." O kader dahi tahavvül eder. Hatta ecel-i mübremden ayrı olan ecel-i muallak geldiği halde bir vesile ile teehür edildiğini bir kısım ehl-i tahkik hükmetmişler. Hatta Gavs-ı Geylani (K.S.), birisinin ecel-i mübremi hususunda meşîet-i İlahiyeden istimdad ve niyaz etmesiyle teehürüne vesile olduğunu ehl-i keşf haber vermişler.
İşte bu sırrın bir sırrı ve gaybın sırrı resüllerden başkasına açılmadığının bir hikmeti şudur ki; ta herkes her vakit her şey için Cenab-ı Hakka müracaatında mecburiyetini hissedip iltica etsin. İstesin yalvarsın. Eğer kat’iyetle kendine veya başkasının başına geleni bilse ne yalvarır, ne reca eder, ne de iltica eder. Herkesin muhtaç olduğu güneşin çıkması gibi adi görür, Allah’ı unutur. İşte bu ince sır ve hikmet içindir ki; لاَ يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلاَّ اللهُ düsturuyla gayb kapısı yakîniyyet ve kat’iyyet suretinde resullerden başkasına açılmaz. Açılsa da sabıkan beyan ettiğimiz gibi bir ihtimal-i tebdil var. Ve لاَ يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلاَّ اللهُ düsturu daimî ve küllîdir.
Evet gaybı o bilir, o bildirir. Hem o yasağa karşı öyle itaat etmek içindir ki; resullere ittiba ile gaybe muttali’ olan ehl-i keşif tasrih etmeyip işarat ve rumuz ile haber veriyorlar.
اَللهُ اَعْلَمُ بِاَسْرَارِ كِتَابِه .. وَالْعِلْمُ عِنْدَ اللهِ
لاَ يَعْلَمُ الْغَيْبُ اِلاَّ اللهُ
رَبَّنَا لاَ تُاٰخِذْنَاۤ اِنْ نَسِينَاۤ اَوْ اَخْطَاْنَا
Notes
- Hashiya 1.Bu Dördüncü Remiz, "Sırr-ı İnna A'tayna" Risalesidir. Üstad tarafından bu kitaptan çıkarılıp mahrem tutulmuştur. Onun için yalnız Üstadın Afyon hapsinden sonra ki bu beyanını buraya koydum. mS↩
- Hashiya 2.Bu parça, Hüsrev Altınbaşak hattı "Mektubat" eserinin 172-173.sahifelerinde ki fihristeden alınmıştır. Cümle farklılıkları olduğu için, ikinci bir nüsha olarak buraya koydum. mS↩