1. Remiz
Namazda Kabeye hayalen nazar etmek
Remiz [1]
İ'lem.. Ey kardeş bil ki! Vaktin evvelinde namaza durup, hayalen Kâ'be'ye nazar etmek, namaz için mendubdur ki; musallî olan zat, Beytullah'ın etrafında merkezde ittihad etmiş safları mütedahil daireler gibi görsün. Yani Beyt'e en yakın olan saf, onu ihata ettiği gibi, en uzak safda da âlem-i İslâmı ihata ettiğini görsün ve o da, o safların teşkil ettiği hatlara girmeye ve o manevî iple bağlanmaya iştiyak göstersin. Ve böyle bir musallî o cemaat-i uzma içine girmekle, o manevî iple bağlandıktan sonra; o cemaat-i uzmanın icma' ve tevatürleri, o adam için; namazın tazammun ettiği bütün hüküm ve davalara birer hüccet ve birer kat'î burhan hükmüne geçerler.
Evet meselâ musallî namazda اَلْحَمْدُ لِلَّهِ dediği vakit, sanki küre-i arz mescidinde cemaat olmuş olan bütün mü'minlerin hepsi birden, "Evet doğru söyledin" diye onu tasdik ediyorlar. İşte bu vaziyette evhamın tekzibleri, şeyâtînin vesveseleri eriyip dağılırlar.
Hem dahi bütün havass ve letaifin herbirisi bu kudsî manadan birer hisse, birer zevk, birer iman alarak feyizyâb olup, artık "niçin" ve "nasıl" ların vesveseleri o havass ve letaifi ta'vik edemezler. İşte, böylece vaktin evvelinde müttakîlerden teşekkül eden bir cemaat-i uzma in'ikad ettiği ve beş vaktin namazları akval ve erkânca birbiriyle ittifak ettiği cihetle, musallînin hayalini ihtilâf-ı metali' gibi manialar karıştıramaz.
Evet, vaktin evvelinde hayalen Kâ'be'ye karşı namaz kılan zat, kendi yerinde iken Kâ'be'ye; Kâ'be'yi makamında olarak tasavvur edip nazar etmesi lâzımdır. Ve Kâ'be'yi kendi yanına çekmeye uğraşmasın ki, saflar tezahür etsin. Hem kasdî olarak da bununla meşgul olmasın. Belki yalnız tebeî bir şuur kâfi gelir.
Evet kim bilir, belki de eşyadan hiç bir şeyi ihmal etmeden kaydeden Kalem-i Kader-i İlahî, şu mübarek muntazam safların harekâtındaki eşkâli, âlem-i misalin sahifelerinde satırlar halinde yazsın. Zaten âlem-i misalin şânı da, kendindeki misali levhaları her zaman hıfzetmektir.