Risale-i Nur Lessons: The First Word / 1 – Bismillah Is the Beginning of Every Good – The Basmala and the Letter B | Emine Eroğlu

Sevgili dostlar, bir Risale-i Nur dersleri silsilesi başlatalım arzu ettik.

Bunu derslerimizi umuma yaymak için, dünyanın her tarafındaki hakikat

dostlarıyla, kardeşlerimizle bir arada, aynı hakikatin etrafında buluşmak için

düşündük, öyle niyet ettik.

Haftada bir 20 dakikalık dersler halinde Risale-i Nur'un bir takım

bahislerini, benim seçeceğim bahisleri beraber mütalaa edelim istiyorum.

Sizin de şu bahsi öncelikli olarak mütalaa edelim dediğiniz bahisler olursa

onlara dönebilir, onları önceleyebilirim.

Ben üstadım oradan başladığı için, Kur'an-ı Kerim oradan başladığı için

birinci sözden bir giriş yapmak istiyorum.

Kur'an besmele ile B harfi ile başladığı için klasik bir gelenektir,

pek çok önemli eser B harfi ile ve Bismillah ile başlar.

Mesela Hazreti Mevlana Bişnev diye başlatır mesnevisini, dinle diye başlatır ve

Dünsaman Hazretleri de bu geleneğe, Kur'an'i hakikate tabi olarak Bismillah

her hayrın başıdır diye başlatıyor birinci sözü.

Hatta bir ses tekrarı var üstadımın besmelenin başında yaptığı ki bana güzel

gelir.

Bismillah her hayrın başıdır.

Biz dahi başta ona başlarız diyerek B harfinin tekrarı üzerinden bir rezonans

oluşturuyor üstadım.

Kur'an-ı Kerim besmele ile, besmele B harfi ile başlar dedik.

Dolayısıyla bu B harfi üzerine tasavvufi bir anlam yüklenmiştir, büyük bir

anlam.

Harflerin umumiyetle çok derin manaları var, harfi manaları var ama besmele

bunların içerisinde özel bir yere sahip.

Başlangıcın harfi olduğu için, başlama harfi olduğu için B.

Bismillah'ı da klasik gelenekte sadece B harfi yazıp yanına noktayı

koyduğunuzda bir besmele ile başlamış olursunuz mektuplarınıza, yazdığınız

metinlere ve B harfinin önemli hususiyeti şudur.

B harfi bir elif bir noktadan oluşur.

Elif harfini yatay olarak yazdığımızda sonsuzluğu ifade eder.

Başlangıçtaki ve sondaki nihayetsizliktir elif harfi ve elif harfi Allah'ın

ramzidir.

Allah'ı tanımlayan bir harftir.

Cenab-ı Hak kainatı yaratmadığı sürece bilinmez.

Kainatı yaratmazken Cenab-ı Hak, yaratmamışken Cenab-ı Hak bir mevcudu meçhul

Rabbimiz ve bilinmeyi murad ediyor.

Kainatın aslında başlangıcı, Bediüzzaman Hazretlerinin başlangıç noktası olarak

B'yi tanımlamasının sırrı da burada.

Cenab-ı Hak kainatı yaratmayı murad ediyor.

Kainatı yaratmayı murad etmesi, Allah'ın bilinmeyi murad etmesi.

Ve bütün bir varlık o elif harfinin altındaki bir gölgeden yani noktadan

ibaret.

O elif harfinin altındaki noktada B harfini teşekkül ettiriyor.

Böylece her şey B harfiyle başlamış oluyor.

Aslında varlıktan önce, varlığın çekirdeği hükmünde Efendimiz olduğu için

sallallahu aleyhi ve sellem, ilk yaratılan nur Efendimizin nuru.

Besmelenin altındaki nokta, elif harfine gölge eden nokta asli olarak peygamber

efendimizdir.

Külli manasıyla da yani o çekirdeğin ağaca dönüşmüş manasıyla da bütün bir

kainat, bütün bir kevnü mekandır.

Başlangıç B harfiyle olduğu için, Besmele B harfiyle başlar.

Başlangıç B harfiyle olduğu için Bediüzzaman Hazretleri de Risale-i Nuru

Bismillah her hayrın başıdır diye başlatıyor.

Sonra biz dahi başta ona başlarız demek suretiyle B harflerini tekrar ediyor.

Sonra üstadım nefsine hitap ettiğinin beyanını vurguluyor.

Diyor ki bil ey nefsim.

Bu çok önemli bir başlangıç cümlesi.

Çünkü üstadım metodolojik olarak hakikati anlatırken öncelikli muhatap olarak

nefsini kabul ediyor.

Bu da bir metodoloji hatta bu da Bediüzzaman Hazretleri'nin bütün Risale

-i Nuru yazarken ya da anlatırken ya da Risale-i Nur ile

bize hakikat dersleri verirken öncelikli muhatap olarak nefsini kabul etmesinin

remzidir.

Bizim için de hakikati anlatırken öncelikli muhatap olarak kendi nefsimizi esas

almamızın bir terbiyesidir.

Yani biz bir hiyerarşik düzen içerisinde biz anlatıcıyız, muhataplarımız da

dinleyici olarak kabul ettiğimizde kendimizi bir öğreticilik konumuna

yerleştirmiş oluyoruz.

Oysa Risale-i Nur'un sırrı onun tedris değil tedarüs olmasıdır.

Bunun anlamı şu, tedriste bir öğretici vardır bir de dinleyiciler vardır,

öğrenenler vardır.

Öğretmen-öğrenci ilişkisi gibi.

Oysa tedarüs dediğimiz fiil işteştir.

Yani herkes öğreticidir, herkes öğrencidir.

Kainat bir mektepse eğer hepimiz kainat mektebinin talebeleri hükmündeyiz.

Eğer hepimiz talebe hükmündeysek birilerinin öğreticiliği, müderrisliği,

muallimliği sahiplenip de hakikati kendi anlatılarının inhisarı altına almaları

yanlış bir tutumdur.

Bizim varlık yolculuğu içerisinde etrafında bir araya geldiğimiz, bir araya

toplandığımız hakikat metinleri var.

Risale-i Nur bu metinlerden bir tanesi.

Bediüzzaman Hazretleri kendisini kendi eseri olmasına rağmen Risale-i Nur'un

talebesi olarak addediyor.

Dolayısıyla bizim hakikati mütala ederken temel düsturumuz hakikatin muhatabı

olarak önce kendi nefsimizi kabul etmemiz.

Üstadım diyor ki kendi nefsini ikna edemeyen başkasının nefsini ikna edemez.

Öyleyse kendi nefsimizi anlattığımız hakikate razı etmek, kendi nefsimizi

anlattığımız hakikate muhatap kılmak, muhataplarımızı da dinleyici pozisyonuna,

başkalarının da benim nefsimle beraber dinleyebilme pozisyonuna

yerleştirilmesi, hakikati tedris olmaktan çıkarıp tedarüse dönüştürüyor ki bu

hakikatin nuraniyeti ki Risale-i Nur bir nur hakikatidir.

Hakikatin in'ikası yani yansıması kalplerde makis bulması açısından çok

ehemmiyetli bir düstur.

Üstadım bu düsturu birinci sözün başında zikrediyor.

Şimdi Kur'an-ı Kerim'in besmelede özetlendiğini zikrettik.

Kur'an-ı Kerim hakikati kainatla ilintilidir.

Yani şöyledir, kainat bir kitaptır, Kur'an da bir kitaptır.

Aralarındaki fark şu, kainat kitabının ayetleri tekvini ayetlerdir.

Yani yaratılışa ilişkin ayetlerdir.

Kur'an kitabının ayetleri ise kelami ayetlerdir.

Kelam sıfatından gelen ayetlerdir Kur'an'ın ayetleri ve bu iki kitap

birbirini şerh eder.

Yani birisinin tekvini ayetlerle anlattıklarını, diğeri Cenab-ı Hakk'ın kelam

sıfatıyla bize şerh eder ya da kelam sıfatından gelen ayetleri Kur'an

-ı Kerim bize tefsir eder.

Kainat bize tefsir eder, yaratılış ayetleri bize tefsir eder.

Şimdi eğer böyleyse kainata baktığımız zaman biz o külli hakikatlerin aynı

zamanda da cüzlerde cam olduğunu toplandığını görüyoruz.

Yani diyelim ki kainata kadim bilgeliklerden beri bir ağaç nazarıyla bakılır.

Bir şecere, bir ağaç metaforu üzerinden kainat tanımlanır.

Hayat ağacı diyoruz ona.

Biz bu hakikati tanımlarken Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemi o

ağacın çekirdeği olarak görüyoruz.

Sonra varlık ağacı teşekkül ediyor.

Varlık ağacı da meyveler veriyor.

İnsan varlık ağacının meyvesi hükmündedir.

Sonra o meyvenin yine çekirdeği var ve o çekirdekte yine o varlık

ağacı cam oluyor.

Yani toplanıyor.

Yani Allah'ın külli bir kanunu var.

Külleri cüzlerde cam ediyor.

Bu umumi bir kaide.

DNA'lar, RNA'lar da bu kaideye tabi.

Çekirdekler, tohumlar da bu kaideye tabi.

Bir düz zaman hasetleri, çekirdekleri bu yüzden çok önemser.

Onlara üstadım sandukçalar diyor.

Çekirdeklere, tohumlara sandukçalar diyor.

Küçük sandıklar hükmündedirler.

Ve onlarda hakikat hıfz edilir, muhafaza edilir.

Yani bir çekirdeğin içerisinde aslında varlığın bütün hakikati toplanmıştır.

Şimdi Kainat kitabında tekvimi ayetlerde bu böyle olduğu gibi Kur'an

ayetlerinde de bu böyledir.

Cenab-ı Hak surelerde bazı surelerde özellikle Kur'an-ı Kerim'in

bütün hakikatini cam eder.

Nasıl bahar kainat kitabının bir sayfasıysa ondan sonra gece ve gündüz o

bahar sayfasının satırları hükmündelerse diyelim ki benim bahçem o kainat

kitabının bahar sayfasının bir paragrafı hükmündeyse, bir sarı çiçek Yunus'un

sarı çiçeği benim bahçemin bir kelimesi hükmünde, her tohum bir kainat

kitabının bir noktası, bir harekesi hükmündeyse, Kainat kitabının esası

üzerinden baktığımızda Kur'an kitabında da o külli kaidelerin, külli ve umumi

hakikatlerin cüzlerde toplandığını, sayfelerde toplandığını, ayetlerde

toplandığını, cümlelerde toplandığını hatta harflerde, kelimelerde toplandığını

görüyoruz.

Biz Kur'an kitabına baktığımızda bütün Kur'an-ı Kerim'in Fatiha

-i Şerife'de Cem olduğunu toplandığını ve Fatiha-i Şerife'nin de Besmele'de

toplandığını, Besmele'nin de B harfinde toplandığını görüyoruz.

Yani kainatın ağaçta, ağacın meyvede, meyvedin çekirdekte toplanması gibi.

Üstadım da Risale-i Nur'u şerh ederken, Risale-i Nur'u

telif ederken Kur'an'i bir metodu benimsemiştir.

Dolayısıyla da bütün bir Risale-i Nur'un özeti mahiyetindedir birinci söz.

Birinci söz Risale-i Nur'un çekirdeği hükmündedir.

O yüzden de üstadımın Risale-i Nur'un umumunda ele alacağı meseleler

Besmele'de toplanır.

Aynı zamanda da üstadım kendi terminolojisi kavramlara yeni anlamlar yükleyişi

Besmele'de temellenir.

Birinci sözde temellenir.

O yüzden bahse biraz da bu nazarla bakmak lazım.

Yani hepimiz aslında Kur'an-ı Kerim'e Fatiha-yı Şerife'nin

açıcılığıyla, Fatiha-yı Şerife'nin kapısından girdiğimiz gibi Risale-i Nur'a

da Besmele-i Şerife'nin açıcılığıyla, Besmele-i Şerife'nin kapısından

giriyoruz.

O yüzden Besmele'yle usulünce, erkanınca Risale-i Nur'a girmek, Besmele

hakikatinin deruni anlam katmanlarıyla Risale-i Nur'a girmek, Risale-i Nur

'a doğru bir metotla doğru yerden girmek anlamına geliyor.

Aynı şekilde üstadımın kendi metodolojisi içerisinde

kavramları daha önce bizim tasavvufi gelenek içerisinde anlamlandırdığımız

kavramlara Bediüzzaman Hazretleri'nin yeni anlam katmanları eklediğini

göreceğiz birinci sözde.

Bu anlam katmanları meselesinin de çok önemli olduğunu düşünüyorum.

Muhyiddin İbn-i Arabi Hazretleri, meratibül mana sonsuzdur der.

Yani anlam mertebeleri sonsuzdur.

Kur'an'da anlam mertebeleri sonsuzdur.

Kainat'ta kainat esma-ı ilahiyenin tecelligahı olduğu için anlam mertebeleri

sonsuzdur.

Dolayısıyla bizim kendi geleneğimiz içerisinde bir anlam mertebesi başka bir

anlam mertebesini değinleyerek var olmaz.

Yani Bediüzzaman Hazretleri kendi terminolojisini ortaya koyarken bunu

kavramların kendisine kadar yüklendiği anlamları reddederek yapmıyor.

Üstadım hakikatin binler vücudundan bir vücudu şudur.

Hakikatin binler yüzü var, binler anlam katmanı var.

O anlam katmanlarından bir tanesi de şudur demek suretiyle yeni bir anlam

katmanı kuruyor kendine.

Ve tabiri caizse modern okumalar yapıyor.

Yani bu asrın ihtiyacına cevap verebilecek okumalarla yeni anlam katmanları

kuruyor.

Aynı şekilde kelimelere de yeni anlamlar yüklüyor.

Bunu besmele içerisinde müşahede edeceğiz.

Besmeleyi de Bediüzzaman Hazretleri yeniden anlamlandırıyor.

Besmelenin içerisinde pek çok kavramı da ki onların en önemlilerinden iki

tanesi aciz ve fakir kavramı.

Üstadın Risale-i Nur'u ana sıra erba dediğimiz dört element, dört

unsur, dört esas, dört rükün, dört direk olarak üzerine inşa ettiği aciz,

fakir, şefkat, tefekkürün ikisi aciz ve fakir kavramlarını Bediüzzaman

Hazretleri birinci sözde anlamlandırıyor.

Besmele üzerinden tanımlıyor.

Dolayısıyla biz birinci sözde bu kavramları da yeniden anlamlandıracağız.

Yani ben şunu yapmak istiyorum.

Birinci söz açıcı bir söz olacağı için onu bir anahtar kavram, anahtar

risale olarak diğer Risale-i Nur'ları açan, diğer Risale-i Nur

'ları mütala ederken sizinle sürekli ona gönderme yapacağımız, sürekli besmele

üzerinden bir bina inşa edeceğimiz açıcı, anahtar bir risale olarak kritik

etmek istiyorum birinci sözü.

Daha sonra dersleri mütala ederken göreceksiniz kavramlar bizi, üstadım ona

atkı ipleri diyor.

Anlam öyle atkı ipleri ki onlar bizi sürekli besmeleye geri döndürecekler.

Hani nakış işlerken atkı ipleri uzaklardan gönderilir.

En başta anlamsız olarak gözükebilir ama onlar işlendikçe bir an nakışa

dönüşür.

Üstadım en baştan itibaren o atkı iplerini nakışlar işleyerek yani bize çeşitli

motifler, anlam motifleri inşa ederek sürdürüyor.

Ben de üstadımın metodolojisini devam ettirmek istiyorum.

Şimdi yine birinci sözde biz kainatın dilini okumayı öğreneceğiz.

Üstadım Allah ondan razı olsun bize kainatın dilini nasıl okuyacağımız

konusunda bir terbiye veriyor, bir terbiyeden geçiriyor.

Eşya ve hadiseler sürekli bize Rabbimizi anlatıyorlar.

Sürekli bir zikir halindeler ama esas olan şey şu insan kainatın muhatabı

olarak kainatın dilini nasıl okuyabileceğini bilmiyor.

Bize hep şu söyleniyor işte kainat hal diniyle Allah'a anlatır ama

o hal dili nasıl okunur?

Biz kainatın lisanını nasıl çözeriz?

Kainatın bize anlattığı, şerh ettiği ayetleri nasıl okuruz?

Buna ilişkin bir talim ve terbiyeye ihtiyacımız var.

Birinci sözde Bediüzzaman Hazretleri bize kainatın lisan-ı haliyle nasıl

besmele dediğini, nasıl bütün bir mevcudatın bismillah ile hareket ettiğini

anlatıyor.

Bunu anlatırken de aynı zamanda bize lisan-ı hal ile konuşmanın, mevcudatın

lisan-ı haliyle intakının, hakikatin nutkunu veriyor oluşlarının sırrını şerh

ediyor.

Biz sebeplerin diliyle, kevni ayetlerin diliyle besmelede kainatın nasıl,

varlıkların nasıl bismillah dediğini öğreniyoruz.

Velhasıl Adzin ve Fakrin dilini, bu bizim için çok önemli bir dil.

Özellikle Adzin ve Fakrin dili bizim Risale-i Nur'un insan

mahiyetini inşa ederken, o insan mahiyetini şerh ederken bütün

bunları üzerine inşa ettiği iki kavram.

Yani üstadım bize birinci sözde Adzin ve Fakrin dilini, bir.

İkincisi hal lisanıyla mevcudatın nasıl bismillah dediğinin dilini öğretecek.

Üstadımın başladığı yerden bismillah'tan ben de meseleyi izah etmeye

başlıyorum.

Bismillah.