Mukaddeme

Evvelen: Münasebat-ı tevâfukiye eğer taaddüt etse ve ayrı ayrı cihetten bir hadiseye muvafık gelse, hem bilhassa makama mutabık, hem bilhassa kelamın manasına muvafık ve müeyyed olsa o muvafakat o vakit işaret derecesine çıkar. Ve o tevâfukla şu âyet işaret eder denilebilir. Evet muzaaf münasebet işaretdir. Muzaaf işaret delaletdir. İşte sair Remz'lerde beyan edilen sair sûrelerin tevâfukâtı gibi şu sûre-i Nasr'ın bir hadiseye dair tevâfukât-ı harfîyesi dahi hem müteaddittir. Hem sûrenin manasına müeyyeddir. Hem makama mutabıktır. Hem işaret ettiği aynı hadiseye sûre-i Kevser ve Fatiha ve Alak gibi sûreler ve âyât-ı اِنَّا فَتَحْنَالَكَ gibi âyetler aynı hadiseye tevâfukla işaret ediyorlar. Ve böyle bir işaret ise; delalet derecesinde kuvvetlidir, denilebilir.

Saniyen: Madem şu kudsî sûre Allam-ül Guyub'un kelamıdır. Ve madem sebeb-i nüzulü Feth-i Mekke ve Nusret-i İlahiyedir. Ve madem sebeb-i nüzul ne kadar has olursa olsun mana-yı maksud külli hükmüne geçip Hazret-i Peygamber Aleyhissalatü Vesselam'a ihsan edilen bütün fütuhat ve nusretlerine şamildir. Ve madem bu mana-yı maksudun cüz'iyatına işaretle müjde vermek mü'ciz bir kelamın şe'nindendir. Ve madem bir rivayette Hazret-i Ebu Bekr-i Sıddık Radiyallahu Anhu gibi bir Sıddık-ı Alişan ve bir rivayette Hazret-i Abbas Radiyallahu Anhu şu sûreden sahabelerin fevkinde işari bir mana-yı aher fehmedip herkesin süruruna mukabil ağlamışlar.

Evet bu sûre nazil olduğu vakit sahabeler müjde ve beşaret-i İlahiyeye karşı kemal-ı süruru hissettikleri vakit, Hazret-i Ebu Bekr-i Sıddık ve Hazret-i Abbas Radiyallahu Anhuma ağlamışlar. Demişler ki :Şu sûrenin ahiri ve bu sûrenin iki hakikatına muvafık

الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا

ayeti, vefat-ı Peygamberiye Aleyhissalatü Vesselam'a işaret eder. Onun için ağlıyorum.

Hem madem beliğ ali bir kelamın, İ'caz-ı Kur'an risalesinde beyan edildiği gibi, o kelamın hûrûfâtı ve hey'atı dahi o kelamın manasına kuvvet verip te'yid etmekle o kelamın derece-i ulviyeti ve belâgatı ziyadeleşir.

Ve madem şu sûrede müteaddid vecihle hurufları tevâfuk münasebetiyle Fütuhat-ı Ahmediyeye (A.S.M) ve Nusret-i Muhammediyeye (A.S.M) parmak basar bir tarzda işaret eder. Elbette bu mezkur altı esaslara göre bahsedeceğimiz işarat-ı gaybiye ve tevâfukât-ı harfıye yalnız münasebat-ı belâgata ve letaif-i kelamiye değildir. Belki leme'at-ı belâgat ve reşahat-ı fesahat olmakla beraber işarat-ı Kur'aniye ve ihbarat-ı ğaybiye nev'indendir.

فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ

ile işaret edilen en mühim üç vezaif-i Nübüvvetin hûrûfâtı yirmibir olmakla beraber o zaman yirmibir sene o vazife-i Nübüvveti ifa ettiğine ve iki sene kaldığına ima edip Sıddık (R.A)'ın ağlamasına gizli bir sebeb olmuşdur. Ve şu sûrenin yüzbeş harfi Futuhat-ı Ahmediyenin (A.S.M.) ve Kur'aniyenin (105) sene nihayetinde şark ve garbı tutacağına işaret ve فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ makam-ı ebcedisiyle (428) de ve yalnız رَبِّكَ makam-ı ebcedisiyle (222) de terakkiyat-ı maddiye ve maneviye tarihine işaret etmekle beraber

النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللهِ أَفْوَاجًا

cümlesiyle binikiyüzyirmiikiye (1222) kadar galibane o fütuhat ve nusret devam edeceğine tevâfukla işaret eder.

Mukaddeme nihayet buldu. Şimdi maksada giriyoruz. Maksad üç babdır. Birinci Bab sekiz mes'eledir.