Cinler İnsanlara Tabiidir
8. CİNLER İNSANLARA TÂBİDİR
Elimizdeki nasslara bir bütünlük içinde baktığımızda görürüz ki, cinle ins arasında esas itibarıyla ciddî bir fark yoktur. Onlar da bizim gibi yer, içer, evlenir, çoğalır ve hayatlarını devam ettirirler.
Hayat tarzı olarak böyle olduğu gibi, düşünce ve fikir açısından da her zaman bir paralellik söz konusudur. Cin sûresinde, onların bu durumu, kendi ifadeleri içinde şöyle anlatılır:
“Bize gelince, bizden iyiler de var, böyle olmayan (kötüler) da var. Biz çeşitli yollara ayrıldık.”311
“Biz çeşitli yollara ayrıldık.” ifadesinin tefsiri sadedinde İmam Süddî’den şu değerlendirme nakledilir: “Her zaman cinler içinde, tıpkı beşerde olduğu gibi, Kaderiyye, Mürcie, Müşebbihe… vardır.”312 (Hâliyle Yahudi, Nasrani, Mecusi, putperest… de var demektir. Hatta bunu Müslümanlar arasında zuhur eden hak ve bâtıl meslek, meşrep ve mezheplere teşmil etmek de mümkündür. Evet, bunların kimisi Cebriye mezhebindendir, “İnsanın iradesi yoktur.” der.. kimisi, “Allah, insanın işine karışmaz; kul fiilini kendi yaratır.” der, Mutezile mezhebini temsil eder.. kimisi “Mürcie”dir, amelin tesiri mevzuunda belli bir saplantıyı mırıldanır.. kimisi de “Müşebbihe”dir, Allah’ı (celle celâluhu) başka şeylere benzetip, O’na mekân ve hayyiz isnat eder.)
İmam Süddî Hazretleri, tâbiînden bir zattır. Onun devrinde, cinler arasında bu kadar tefrika ve ayrılık söz konusu ise, kim bilir o iftiraklar bugün ne hâldedir! İhtimal, bugün insanlar arasında mevcut bütün doktrin ve düşünce farklılıkları, cinler arasında da mevcuttur. Zira onlar, insanlara tâbi varlıklardır.
Durum böyle olunca, eğer beşer kendinden beklenen seviyede, Allah Resûlü’nün arkasında çizgisini koruyabilse, cin ve ruhanîler de onun arkasında istikamete yürüyeceklerdir. Bizdeki iniş ve çıkışlar, onlarda da iniş ve çıkışlar meydana getirmektedir, çünkü bizim Peygamberimiz, onların da peygamberidir. Ve bizler, onlar için uyulması gereken örnek ve önderler durumundayız.
Böyle olduğu için, ümmet-i Muhammed’in sevinci, onların da sevinci olacak; hüznü, onları da hüzne gark edecektir. Burada şunu da söyleyebiliriz: Bizlerin, kurtuluş için yeni bir çalışmaya girmesi, onları da kurtuluş adına aksiyona sevk edecektir.
Öyle ise, bizim çalışmalarımız sadece bizimle sınırlı kalmamakta; cinler âlemine de tesir etmektedir. Bir bakıma bizler nasıl olursak, onlar da öyle olma durumundadırlar. Cin sûresinde, onların bizimle aynı şeyleri paylaştıkları gayet veciz olarak şöyle anlatılır:
“Bizden Müslümanlar da var, Hak yoldan sapanlar da. Kimler Müslüman olursa, işte onlar doğru yolu aramışlardır. Yoldan sapanlar da Cehennem’e odun olmuşlardır.”313
Bu âyetlerde de açıkça görülmektedir ki, cinlerin de, tıpkı bizim gibi, bir kısım mülhid, muannid ve mütemerridleri olduğu misillü, dupduru, saf ve muhlis olanları da var.
DİPNOTLAR
311 Cin sûresi, 72/11.
312 Esbehânî, el-Azame, 5/1689; Kurtubî, el-Câmiu li ahkâmi’l-Kur’ân, 19/15.
313 Cin sûresi, 72/14-15.