"Cin" Kelimesi Üzerine
1. “CİN” KELİMESİ ÜZERİNE
Madde ve fizik ötesi varlıklardan biri de “cin”lerdir. Cin (جِنٌّ) Arapça bir kelime olup lügat mânâsı itibarıyla örtülü ve kapalı mânâsına gelir. Aynı kökten iştikak etmiş (türemiş) daha pek çok kelime mevcuttur. Bu cümleden olarak:
1. "جَنَانٌ" gece demektir. Gece, karanlığı ile her şeyi örttüğünden ona bu isim verilmiştir. “Üzerine gece basınca (İbrahim) bir yıldız gördü...”1 âyetindeki جَنَّfiili, bu mânâya gelmektedir ki, “Karanlık bastı” demektir.
2. جَنَنٌ Bu kelime de Arapça’da kabir ve kefen mânâsına gelir. Ölüyü örtmeleri sebebiyle onlara bu isim verilmiştir.
3. جَناَنٌ kalb demektir. Nice mânâlar onda ve o da cesette gizlendiğinden dolayı kalbe de جَناَنٌ denir.
4. اَلْمِجَنُّ kalkan demektir. O da جِن kökünden gelen bir kelimedir. Sahibini örttüğü için kalkana اَلْمِجَنُّ denilmiştir.
5. الجُنَّةُ sütre mânâsınadır. Sütre ise örtü demektir.
6. جَناَنٌ insanı örten elbise mânâsına da gelir.
7. اِجْتِناَنٌ istitar, yani örtünme demektir.
8. جَناَنٌ her gizli işe verilen bir isimdir. Emr-i hafî, gizli iş demektir.
9. الجُنَّةُ kelimesinin bir mânâsı da zırhtır. İnsanı koruyan her şeye bu isim verilir. Kadının başını yüzüyle beraber örttüğü örtüye de الجُنَّةُ denilir. Bu mânâdandır ki, hadiste اَلصَّوْمُ جُنَّةٌ “Oruç koruyucudur.”2 denilmiştir. Oruçta insanı şehvete karşı koruyan bir özellik söz konusudur. Yine bu mânâ kastedilerek “İmam koruyucudur.”3 denilmiştir. Zira imam, kendisine tâbi olanları dünyevî-uhrevî felâketlerden korumakta ve muhafaza etmektedir.
10. اَلْجَنَّةُ kelimesi de yine aynı kökten gelen bir kelimedir. Cennet, ağaçları boy boy bahçeye denir. Eğer bahçede ağaç yoksa oranın adı Arapça’da حَدِيقَةٌ ’dür. Bu yönüyle Cennet’e bu ismin verilmesi, ağaçların sıklığı ve dalların birbirine girmesi ile bir örtü meydana getirmesi sebebiyledir. Diğer taraftan ebedî âleme ait Cennet’in şu anda bizim zâhirî duygularımıza kapalı olması hikmetine dayalı olarak da Cennet’e bu isim verilmiştir.
11. Son olarak aynı kökten gelen bir başka kelimeye daha dikkatlerinizi çekelim: مَجْنوُنٌ ism-i mef’ul kalıbında bir kelimedir ve جن kökünden gelir. مَجْنوُنٌ aklını bir şeye kaptırmış ve bu yönüyle de aklı örtülü insan demektir.4
Notes
- Note 1.En’âm sûresi, 6/76.↩
- Note 2.Buhârî, savm 2; tevhid 35; Müslim, sıyâm 161, 162; Ebû Dâvûd, savm 25; Tirmizî, cuma 79; savm 54; iman 8; Nesâî, sıyâm 42.↩
- Note 3.Müslim, salât 88; imâret 43; Buhârî, cihad 109; Ebû Dâvûd, cihad 151.↩
- Note 4.İsfehânî, Müfredat, s. 203; İbn Manzur, Lisanü’l-arab, 13/93-100.↩