Önceki ayetlerle münasebet

Ey aziz bilmiş ol ki; bu ayetin önceki ayetle olan münasebet, nazm veya diziliş vechi ise; cümleleri, münafıkların hal ve vaziyetlerinin ayrı ayrı vasıf ve sıfatlarına (birlikte) işaret etmeleridir.

İşte cümlelerinin mealleri itibariyle ifade ettikleri hususlar:

1-Nifâkın üstüne tevbihi yığmaya..

2-Sonra onu pek şeni' göstermeye..

3-Sonra, nifâkı taşıyanları takbih eyleyip i'lan etmeye..

4-Sonra, onlara tehdid yağdırmaya..

5-Sonra, onları terhib edip korkutmaya..

6-Sonra, hallerinden taaccüp duymağa ..

7-Sonra, -üst tarafta zikri geçmiş- sözlerinden sızan maksadlarını açığa çıkarmaya..

8-Sonra, sözlerinin asıl sebep ve illetini beyan etmeye..

9-Sonra nifâktan neş'et eden ilk dört cinayetlerini (ki bunlar aldatma, ifsad, mü'minleri aşağılama, mü'minlerle alay ve istihzadır) dile getirmeye..

10-Sonra hıyanet ve hilelerini, temsil içinde istiâreli bir üslub ile temsil ettirmeye işaret etmesidir.

Evet münafıkların, Allah'ın ahkâmıyla, Peygamber (A.S.M.) ile ve mü'minlerle olan muamelerinin şeklini tasvir etmek üzere; onların bazı, dünyevî menfaat ve garaz için, içlerinde küfrü sakladıkları halde, zahiren yalancı bir iman izhar ederler. Lâkin Allah'ın, Peygamberin ve mü'minlerin onlarla olan muamelelerinde ise, istidracî bir tarzda, yani yavaş-yavaş onların üstünde mü'minlerin ahkâmını icra eylemektedir. Halbuki onlar ise, o halleriyle indellahda; ayrı ayrı iki şahsı kandırıp aldatmak, ya da avcının in deliğinden çıkıp kaçan farenin daha sonra "Nafıka" denilen iki katlı deliğine girdikten sonra, yine tekrar firar edip kaçacağını hissetmesi suret ve hareketinde olan ahbes kefereler gibidirler.