8. Söz | (8) Tevhidin bir delili…Hayata ve ölüme iman sırrı ile bakışın iki cihan saadeti getirmesi…

Sevgili dostlarım, 8. Söz'ün 8. dersindeyiz, bir final dersi olsun istiyorum bu dersin

ve 8. Söz'de anlatılan bize o çok hikmetli, çok kuşatıcı, çokça tekrar edilebilecek,

üzerinden çok derin hakikatlere nüfuz edilebilecek o hikayenin içerisinde,

vardığımız noktada iki temel hakikatin nasıl işlendiğine dönüp bakacağız.

Bunlardan bir tanesi tevhid, diğeri de haşir bahisleri.

Biliyorsunuz Kur'an-ı Kerim'in üzerine bina edildiği dört temel hakikatten ikisi tevhid ve haşir hakikatleri.

Bediüzzaman Hazretleri de bu 8. Söz'den çıkardığı hikmetlerde tevhid ve haşirin üzerinde özellikle duruyor.

Geldiğimiz noktada şurada kalmıştık, hikayedeki temel unsurları hakikate,

yani temsilleri hakikate, mecazları hakikate uyarlama bölümündeydik

ve bir incir dalından bütün meyvelerin çıkarılması örneğine, hakikate uyarlıyorduk.

Bunun hakikati işte tevhid hakikati ve Bediüzzaman Hazretleri bunu bahsenin içerisinde şöyle formül ediyordu ki,

''Bir şeyden her şeyi, her şeyden bir şeyi yaratmak, her şeyin halikana has, kadiri külli şeye mahsus bir hikmet-i hilkattir,

ona mahsus bir nişandır, ona mahsus bir ayettir.''

Cenab-ı Hakk'a mahsus olan bir nişan, bir ayet, bir mühür, bir hatem olarak bir şeyden her şeyi, her şeyden bir şeyi yaratmış olmasını üstad önümüze koyarken,

bunu Risale-i Nur'un muhtelif bahislerinde de işliyor

ve biz Cenab-ı Hakk'ın bize bir şeyden her şeyi, her şeyden bir şeyi yaratıyor olma hakikatini aslında en çok da hayat sırrı İsm-i Hay üzerinde müşahede ediyoruz.

Üstadım burada örnekler de veriyor bize ve diyor ki, ''Bir tek şeyden her şeyi yapmak, yani bir topraktan bütün nebatat ve meyveleri yaratmak,

hem bir sudan bütün hayvanatı yaratmak, hem basit bir yemekten bütün hayvani cihazatı icat etmek,

bununla beraber her şeyi bir tek şey yapmak, yani zihayatın yediği gayet çeşit çeşit muhtelif cins taamlardan, yiyeceklerden o zihayata bir lahm-ı mahsus yapmak,

yani onun kendi bedenini o yediği çeşit çeşit şeylerden bir tek şeye dönüştürerek yaratmak ve cildi basit dokunmak,

insanın ya da hayvanatın cildini o yediği şeylerden onları birer nakış ipliği gibi yaratmak suretiyle onlardan bir deri mensucatı, deri kumaşı dokunmak.

İşte bütün bunlar Zat-ı Ehad-ü Samet olan Sultan-ı Ezel ve Ebed'in has zikkesidir.

Zikkeyi hassıdır, hatemi mahsusudur, taklit edilmez bir turasıdır.

O kadar Cenab-ı Hakk'ın kudretini o kadar ayan beyan gösteren bir özel mühür ki,

insan bu mührü görebildiğinde, bu mührün ne olduğunu bildiğinde mahlukata bakıp zihayata bakıp o mühürden mühür sahibini tanıyabilir.

Hatırlayacaksınız Bediüzzaman Hazretleri tevhidi bize anlatırken iki çeşit tevhid vardır diye anlatıyor.

Bunlardan bir tanesi amiyane tevhid yani taklidi iman mertebesindeki icmali tevhid de diyebileceğimiz

her şey yaratan Allah'tır diyen ama bunun tafsilatına inmeyen, tahkikatına inmeyen bir tevhid anlayışı.

Ama bir de hakiki tevhid var. Tahkiki imanla elde edilen hakiki tevhid var.

Hakiki tevhide şu noktaya varıyorsunuz siz artık,

mahlukatın, mevrudatın üzerindeki zikkeleri, turaları, hatemleri, mühürleri görmeye başlıyorsunuz.

Bir üstadın verdiği örneği hatırlayalım.

Siz herhangi bir mahsulü ürettiğinizde onun üzerinde hep kendi mührünüz varsa,

hani bir otele gittiğinizde her bir eşyanın üzerinde o otelin özel armasının olduğu gibi

o armalar varsa, o mühürler onların üzerine vurulmuşsa hepsinde aynı mührü görüyorsunuz ve anlıyorsunuz.

İşte bu eşya, bu mendil, bu peçete, bu bardak, bu otelindir diye size sürekli hatırlatıyor.

Siz de mahlukatın üzerinde, Allah'ın yarattıkları üzerinde ona ait zikkeleri, turaları,

onun esma-i ilahiyesine ait mühürleri, nişanları, ayetleri gördüğünüzde

onu doğrudan doğruya Cenab-ı Hakk'ın kudretine istinad ettirebiliyorsunuz.

Bu o kadar özel bir mühür ki insanı taklidi imandan kurtarıp tahkike geçiriyor,

insanı icmali tevhidden kurtarıp tevhide hakikiye ulaştırıyor,

tavsili bir imana ulaştırıyor.

İşte burada da bir mühür var.

Mühür şu, bir tek ağaç dalına ki bakın kuyunun başka bir unsurunda değil,

oradaki tutunduğumuz dalda görüyoruz, yani yine hayat hakikatinde görüyoruz.

Çünkü hayat dönüştürücü, bir şeyi her şeye dönüştürüyor.

Bütün bir kainatın insana dönüşmesi gibi, insan kainatın en muzeci meyvesi,

dolayısıyla bütün bir kainatın insana dönüşmesi gibi.

Ya da bir çekirdekten, bir tek çekirdekten dallanıp budaklanıp da yaprakların, çiçeklerin,

o çiçeklere ait cihazatın, meyvelere ait cihazatın yaratılması gibi.

Topraktan 300 bin çeşit nebatat taifesinin, çeşit çeşit nebatat taifesinin fışkırması gibi.

Oksijen, hidrojen, azot gibi basit maddelerden mahlukatın bedenlerinin dokunması gibi.

Bir şeyden her şeyi yaratıyor Cenab-ı Hak, sonra her şeyi de bir şeye dönüştürüyor.

Ben bir insanım, insan çeşitliliğine bakın yeryüzünde, benzer şekillerde besleniyoruz.

Ben bir tek şeyle de besleniyor olabilirim, çeşit çeşit yemeklerde yiyor olabilirim.

Ama sonuçta yediğim her şey bana dönüşüyor.

Şu yediğim her şeyin manasından, yediğim her şeyin mahsulatından cildim dokunuyor.

Dolayısıyla Üstad'ım diyor ki bize tevhid hakikatini ayan beyan görebileceğimiz sikkelerden bir tanesi.

İnkar edilemeyecek bir sikke, göz ardı edilemeyecek bir sikke,

halika yani yaratıcıya has, kadiri külüşeye mahsus bir ayet, bir nişan olarak

bu hakikati tutunduğumuz daldaki çeşit çeşit meyvelerin delalet ettiği tevhid hakikatinin bir mühür olarak görmek gerekiyor.

Ve o tılsım ise, diye devam ediyor Üstad'ım, sırr-ı iman ile açılan sırr-ı hikmet-i hilkattir.

Şimdi bir tılsım vardı hatırlayacaksınız öykünün içerisinde,

ve bu öykün içerisindeki tılsım aslında o tılsımı bulunca sağ yol yolcusu olan, kalbi salih olan mümin kardeşimiz,

bu tılsımı bulduğunda birden her şey değişivermişti.

Yani bakış açısı değişivermişti onun.

Onun fark ettiğinde, o tılsımı gördüğünde adeta o ejderha ağzı bir kapıya dönüşmüştü onun için.

İşte o tılsımın sırr-ı hikmet-i hilkattir'e açılan sırr-ı iman olduğunu söylüyor Bediüzzaman Hazretleri.

Çünkü imanın sırrı ancak bizde nazarımızı değiştirip de bizim eşyaya hakikatimize, eşyaya nüfuzumuza,

varlıklara nüfuzumuza, eylemlere nüfuzumuza, şu yaratılışın arkasındaki hakikatlere nüfuz etmemize izin veriyor.

Yoksa eğer sırr-ı iman bizde yoksa eşyanın hakikatine de açılamıyoruz.

Varlıkların hikmetlerine de açılamıyoruz, onlara nüfuz edemiyoruz.

Yani bir hadise yaşıyoruz, bir takım olaylar cereyan ediyor etrafımızda.

Bahar geliyor, kış geliyor, varlıklar hayat sahnesine çıkıyor zihayat.

Ondan sonra o hayat sahnesinden ölümle beraber terhis ediliyor ve biz bunları anlamlandıramıyoruz.

Ölümü anlamlandıramıyoruz, hastalıkları, musibetleri anlamlandıramıyoruz.

Ama ne zaman ki imanın sırrı kalbimize yerleşiyor, işte o zaman her şeyin hakikatine nüfuz etmeye başlıyoruz.

O zaman bir elektrik düğmesine dokunulmuş gibi her şey bizim gözümüzde ve ufkumuzda aydınlanmaya başlıyor

ve sırr-ı iman ile bize yaratılışın hikmeti açılıyor.

Yaratılışın hikmeti neden var, ben neden ırım, mahlukat neden var, dünya neden yaratılmış, bu darul imtihan neden kurulmuş diye

benim sorduğum ontolojik yani kendi varlığımın hakikatine ilişkin, kendi yaratılışımın mazisine ilişkin sırlar gözümün önünde yavaş yavaş

bazen de ani ve defi açılıveriyor.

O mühim miftah ise bir de anahtara ihtiyacım var benim.

O anahtar, Ya Allah, La İlahe İllallah, Allah'u La İlahe İllahu Vel Hayyül Kayyum'dur diyor Bediüzzaman Hazretleri.

Bu tıpkı anahtar bir kapının, bir hazinenin kapısının anahtarı bahsettiğimiz anahtar, tevhid sırrından yola çıkarak şöyle düşünebiliriz aslında,

insan diyebiliriz kainatın anahtarıdır, bunu söyleyebiliriz.

Bir şeyin her şeye, her şeyin bir şeye dönüştürülmesi hakikatinden yola çıkarak, insanın kainatın en muzece süzülmüş bir nüshası olmasından çıkarak,

hareket ederek diyebiliriz ki insan kainatın anahtarıdır.

Diyebiliriz ki Fatiha-yı Şerife Kur'an-ı Azimuşşan'ın anahtarıdır diyebiliriz.

Çünkü o anahtarla o mananın sırları açılıyor, o mananın kapısı açılıyor.

İnsan kainat oluyor, kainat insan oluyor.

İnsanı çoğalttığınızda, insanın manasını açtığınızda karşınıza kainat, kainatın manasını topladığınızda karşınıza insan çıkıyor.

Aynen onun gibi bir takım anahtar kavramlarımız var bizim, anahtar kelimelerimiz var.

Bizi bu hikmet-i hilkat tılsımıyla beraber varlıkların manasına açan, yaratılışın manasına açan, esmai ilahiyenin hakikatine açan zikirler,

ya Allah, la ilahe illallah, allahu la ilahe illahu vel hayyül kayyum, yani tevhid, yani biz tevhidi bir bakış geliştirmeden,

kainatı kudret-i samedaniyeye vermeden, bir tek elde toplamadan, kesretten vahdete yolculuk etmeden o sırları açılamıyor, o anahtarı keşfedemiyoruz.

Ve o ejderha ağzı bahçe kapısına inkılab etmesi ise işarettir ki kabir ehli dalalet ve tuyan için,

vahşet ve nisyan için de zindan gibi sıkıntılı bir ejderha karnı gibi dar bir mezara açılan bir kapı olduğu halde

ehli Kur'an ve iman için şu dünya zindanından beka bostanına ve şu imtihan meydanından cennet bahçelerine ve şu hayatın zahmetinden Cenab-ı Hakkın rahmetine açılan bir kapıdır.

Şimdi de haşır hakikatine geçiş yapıyoruz ve diyor ki Bediüzzaman Hazretleri bu hikayenin içerisinde ölümün hakikatine,

insan ve ölüm arasındaki anlam ilişkisine dair sırlar, unsurlar, mecazlar da vardı onların çözümlemesine geçiyor ve diyor ki,

ehli dalalet için, ehli tuyan için yani niye yaşadığını bilmeyenler için, kalbi fasıklar için, ruhu kafirler için, münkir olanlar için şu ölüm dediğimiz şey,

kabir kapısı dediğimiz şey bir ejderha karnı gibi. Kabir dediğimiz şey onlar için o ejderha karnına onları çeken bir açılmış bir ejderha ağası gibi.

Oysa müminler için bunun tam tersi. Sol yolun yolcusu onu bir zindan, sıkıntılı bir karın, bir canavar karnı olarak okurken,

müminler için o sadece bir kapı. Bu alemden başka bir aleme geçişin kapısı. O hatta ehli iman için dünya zindanından cennet bostanlarına geçiş kapısı.

Unutmayalım ki evet dünyada müminler imanın çekirdeğini yüreklerinde taşıdıkları için dünyaya esma ilahiyenin aynadarlığıyla baktıkları, esma ilahiyeyi okudukları için mahlukat üzerinde,

müminlerin nazarında dünya güzel yani dünyanın cife oluşu yönü, nefse bakan yönü, fani olan yönü ama onun bekaya açılan bir yönü var.

Ama o bekaya açılmış olan insanlar için dünya yine de bir zindan, cennete nispet edildiğinde bir zindan.

Yani anne karnı dünyaya nispet edildiğinde bir zindansa aynı şekilde dünyada cennete nispet edildiğinde bir zindan.

Cennetteki o açılma, o rahatlama, o ferahlama, o imbisat, o genişleme hali nazarı itibarı alındığında dünya bizim için bir zindandan ibaret.

Oradan biz o dünya zindanından kabir kapısını aralayarak beka bostanına geçiş yapıyoruz.

Şu meydana imtihan kapatılıyor.

Oradan cennet bahçelerine geçiş yapıyoruz.

Ve şu hayatın zahmetinden, şu hayatın külfetinden, yorgunluklarından, bıkınlıklarından, şu hayatın üzerimize yüklediği yüklerden kurtulup rahmeti rahmana açılıyoruz.

Tam da öyle bir kapı, kabir kapısı.

Ve işte o vahşi arslanın dahi munis bir hizmetkara dönmesi ve o musahhar bir at olması ise işarettir ki ölüm ehli dalalet için bütün mahbubatından bir firak-ı elimdir.

Şimdi ölümün manasını üstad açmaya devam ediyor.

Ölüm sadece bir yolculuk, bir geçiş değil bizim için, başka bir aleme geçiş değil bizim için ya da ehli dalalet için değil.

Şöyle bir manası da var ölümün.

Öldüğümüzde biz sevdiklerimizden ayrılıyoruz.

Hani ölüm Allah'ın emri ayrılık olmasaydı diyen bir halk kültürü var ya.

Ölüm evet ölüm ama ölüm demek bizim için ne kadar kabullenmeye çalışsak da ölümü sevdiklerimizden ayrılık demek.

Yani bir firak demek.

Ehli dalalet için özellikle o firak çok elimane bir firak çünkü ebedi bir ayrılış anlamına geliyor onlar için.

O vahşi arslanın munis bir hizmetkara dönmesi ve ona musahhar olması yani kahramanımızın emrinin altına girmesi,

onun için bir hizmetkar olması mevtin aslında iman edenler için munis bir hizmetkar olduğu ölümün

ve onlar için aslında ebedi bir firak değil tam tersine ebedi bir vuslat anlamına geldiği şeklinde yorumlanıyor Üstad tarafından.

Çünkü biz bizden önce ölmüş sevdiklerimiz, kendi ölümümüz ve herkesin ölümlü olduğunun bilinciyle yaşıyoruz.

Bu bilinç yani ölecek olma bilinci, sevdiklerimizin de ölecek olma bilinci hayatı bizim için zorlaştıran bir bilinç.

Hayvanlarda olmayan, insanda olan ve insanı mahlukatın en duğunu haline getiren bir bilinç.

İşte bu noktada ehli dalalet için o bütün mahbubatından, bütün sevdiklerinden elemli bir ayrılık olmakla beraber

aynı zamanda da yine ehli dalalet için şu yalancı cennetlerinden ihraç anlamına geliyor.

Dünya onlar için yalancı bir cennet hükmünde, ahirete inanmayanlar için,

ahirete inancı, ahirete olan imanı, imanın bir derinliği olarak yaşamayanlar,

en yakın ahirete iman etmeyenler için şu yalancı cennetinden bir ihraç, bir kovulma, bir çıkarılma anlamına geliyor ölüm.

Ve vahşet ve yalnızlık içinde bir mezara hapsedilme, bir mezar zindanına hapsedilme anlamına geliyor.

Yalnızlık ve vahşet içerisinde bir hapis hem de münferit, tek başına ve ebedi bir hapis anlamına geliyor onlar için.

Oysa ehli hidayet için o çok munis bir musahhar, ehli Kur'an için öteki aleme gitmiş bütün dostlarımızla,

ki dostlarımız bizim başlangıçta bütün peygamberler, Resulullah Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem başta olmak üzere bütün peygamberler,

üstadımız başta olmak üzere Evliyaullah, Asfiyaullah, sahabe-i kiram efendilerimiz aşere-i mübeşşere başta olmak üzere ehli beyt,

kimi seviyorsak, kimi kendimize dost kılmışsak, yar kılmışsak onlarla buluşma mekanı.

Mazide güzel eserler bırakıp da yarınlara güzel eserler bırakıp da ahiret alemine göçmüş çok güzel insanlar var.

Sanatlar bırakmış olan, sanat eserleri bırakmış olan, kemalat eserleri bırakmış olan, ilim ve irfan bırakmış olan ve ahirete göçmüş olan insanlar var.

Onlarla bir toplanma, onlarla bir buluşma mekanı, aynı zamanda kendi tanıdığımız, aşina olduğumuz sevdiklerimize ebedi bir kavuşma mekanı,

hem hakiki vatanımız olan makam-ı saadetlerine girme vasıtasıdır diyor Bediüzzaman Hazretleri.

Bizim hakiki mekanımız ahiret mekanı, şair Bahru Umman Dürriyem yerim mekanım andedir diyor.

Biz okyanus incisiyiz, bizim hakiki yerimiz orası, yani dünya bize sadef olabilecek kadar büyük, sadef olabilecek kadar kıymetli bir mekan değil bizim için.

Bizim sadefimiz, biz bir inciysek, bizim sadefimiz Bahru Umman, yani sonsuzluk denizi.

O sonsuzluk denizi olan ahiret alemine geçiş, hakiki vatanımıza geçiş için bir kapı ehli iman için.

Hem makam-ı saadetlerine gitmeye vasıta, hem zindan-ı dünyadan, bostan-ı cinana, cennet bostanlarına bir davettir.

Hem rahman-ı rahimin fazlından kendi hizmetine mukabil ahs-ı ücret etmeye bir nöbettir.

Yani Cenab-ı Hak buradaki hayırlarımızı, hasenatlarımızı, çektiğimiz sıkıntıları, ibadetlerimizi bütün bunları mükafatlandırmak istiyor.

Bütün bunların mükafatlarını alacağımız bir aynı zamanda ücret yeridir de, o alacaklarımızı tahsil etme yeridir de,

hem hayat vazifesinin külfetinden bir tehlistir.

Hayat vazifesi zamanla özellikle insan yaşlanmaya başladıkça insan için külfet haline geliyor.

Çalışmak, gündelik telaşeler, hayatın zorlukları, sıkıntıları, içtimai hayatın insana yüklediği ağırlıklar,

bütün bunlar da gün geçtikçe daha taşınmaz hale geliyor.

Bütün bunlardan kurtuluşa bir vesiledir, terhistir.

Hem ubudiyet ve imtihanın talim ve talimatından bir paydostur.

Hem de Cenab-ı Hakk'ın bize yüklediği kulluk sorumluluklarını hakkıyla ifa etmiş olmaktan kaynaklanan bir paydosalidir ölüm.

Elhasıl her kim hayat-ı faniyeyi esas maksat yapsa, zahiren bir cennet içinde olsa da manen cehennemdedir.

Şimdi bu elhasıl meselenin hülasası, bütün hikayenin özeti.

Bütün hikayenin özeti işte bu.

Her kim bu dünyayı kendine esas maksat yapsa, gaye haline getirse, ahiret hayatını göz ardı ederek yaşamaya çalışsa,

zahiren yılancı bir cennetin içerisinde olsa da manen cehennemdedir.

Ve her kim baki hayatı esas maksat haline getirse, ona ciddi müteveccih olsa işte o da iki cihan saadetine mahsardır, medardır.

İki cihan saadeti ahiret hayatını esas alarak dünyada yaşayan birisi dünya saadetini de elde etmiş olur.

Bu sekizinci sözün vardığımız en önemli noktası bu.

Bir insan ahiret hayatını esas alarak dünyada yaşıyorsa, işte dünya hayatını da cennet haline getirmenin yolu onun için budur.

Dünyası ne kadar fena ve sıkıntılı da olsa dünyasını cennetin bekleme salonu, intizar salonu hükmünde gördüğü için hoşgörür, tahammül eder, sabır içinde şükreder.

Bu dünya onun için sıkıntılı da geçse üstesinden gelebilir.

Şimdi Üstad Bediüzzaman Hazretleri bu hülasayı çıkardıktan sonra hikayenin içerisinden meseleyi bir duayla tamamlıyor.

Bu dua içerisinde bir salavat var. Bu salavata çok beğeniyor, çok lezzet duyuyor ve çok önemsiyorum.

Orada diyor ki Allah'ım bizi saadet, selamet, Kur'an ve iman ehlinden eyle. Amin, amin, amin.

Sonra bakın salavatın güzelliğine Allah'ım Efendimiz Muhammed'e sallallahu aleyhi ve sellem ve aline ve ashabına nuzulünden zamanımıza kadar Kur'an okuyan her bir okuyucunun okuduğu her bir kelimenin hava dalgalarının aynalarında Rahman'ın izniyle temessül eden bütün kelimelerinin bütün harfleri adedince salatu selam eyle.

Ne kadar hususi, ne kadar öznel, ne kadar üstada mahsus bir salatu selam şekli Efendimiz'e nazil olduğu andan bugüne kadar Kur'an okuyan herkesin okuduğu her ayetin okuduğu her harfin her kelimenin hava dalgalarının aynalarında Rahman'ın izniyle temessül eden,

şekle bürünen o aynalarda suretler giyen bütün kelimelerinin bütün harflerinin adedince salatu selam eyle diye bitiriyor ve bunlar adedince bize, anne babalarımıza, erkek kadın bütün müminlere rahmetinle merhamet et.

Ey Erhamürrahimin amin, amin, amin.