Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — Spiritual Vigilance
EMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ - MURÂKABE
Transcript: Old transcript — it may contain errors
Değerli dostlarım, bir Hz.
Pir okumaları dersinde daha beraberiz.
Bugün Çağlayan dergisinin orta sayfa yazısını, kısım sayısının orta sayfa
yazısını okuyacağız.
Yani ki değerli dostlarım, Kalbimiz Ümrütepeleri dersi yapacağız.
Bugün okuyacağımız makale Kalbimiz Ümrütepeleri 1.
cildinden ve Murakabe makalesi.
Murakabe makalesi Kalbimiz Ümrütepeleri içerisinde ilk makalelerden birisi.
Şöyle zannediyorum bir on, on bir, on iki, on üç, on dört,
on beşinci makale.
İbadet, Ubudiyet ve Ubudet makalesinden sonra İhlas makalesinden de önceki
makale, Murakabe makalesi.
Yayın tarihi değerli dostlarım doksan iki.
Hoca Efendi 1990'da Süleymaniye Camii'nde bir muhasebe ve murakabe vaazı
veriyor.
Çok meşhur vaazlarından bir tanesidir, dinlemenizi öneririm.
Orada murakabe kavramıyla 2.
dirilişin neferlerinin, öyle zikrediyor Hoca Efendi nefer olarak zikrediyor.
Orada 2.
dirilişin neferlerinin murakabe kavramıyla ilişkisini anlatıyor.
Çok önemli olduğunu söylüyor diriliş nesli için, 2.
diriliş nesli için murakabe kavramının çok önemli olduğunu vurguluyor.
İlgili vaazında Hoca Efendi sonra 92'de Kalbimiz Ümrütepeleri'nde murakabe
makalesini yazıyor ve Sızıntı Dergisi'nde yayınlanıyor biliyorsunuz değerli
dostlarım.
Ve daha sonra da Kalbimiz Ümrütepeleri'nin 1.
cildine giriyor.
Biz de yayın tarihinin üzerinden 28 yıl Şubat sayısında yayınlanmış, yaklaşık
29 yıl geçtikten sonra bu makale bizim kalbimize de iniyor.
İnsin inşallah bu dersle, bu mütalaayla beraber.
Fevkalade önemli bir kavram hepimiz için, murakabe kavramı.
Bu Kalbimiz Ümrütepeleri okumalarında beni en çok etkileyen şeylerden bir
tanesi kavram zenginliği.
Ama bu kavram zenginliğinin hepsinin kendi iç dünyamızda bir karşılığının
olması.
Bana şu anlamda çok etkileyici geliyor, bana kalsa mesela bu kavramları,
Kalbimiz Ümrütepeleri'nde anlatılan kavramları, ihlas başlığı altında, kulluk
başlığı altında birkaç tane böyle kavramsal çokça kullandığımız kavramların
başlığı altında toplarım kendimi onlarla ifade ederim.
Ama bu iç alemimin zenginliğini bana duyurmuyor.
Çünkü bu kavramların her biri insan olma mahiyetinin farklı bir yönüne işaret
ediyor.
Farklı bir derinliğe işaret ediyor, kalbin farklı bir zümrütepesine işaret
ediyor.
Dolayısıyla bu kavramları okudukça iç alemimizin zenginliğini de tanıyoruz.
İç alemimizdeki manaların o deruni manaların kavramsal düzlemi ile tanışıyoruz.
Kalbimiz Ümrütepeleri okumalarında o yüzden bana fevkalade geliyor.
Mesela murakabe kavramını Hocaefendi bana anlatasıya kadar ben murakabe ile
muhasebe arasında ne fark vardır?
Murakabe ile ihlas arasında ne fark vardır?
Bunları çok fazla ayırt edemiyor.
Dolayısıyla kendi iç dünyama ilişkin renklerden, iç dünyama ilişkin notalardan,
seslerden bir tanesini yabancı olarak yaşıyordum.
Bu kavramı öğrenince o rengi diğer renklerden ayırt edebiliyorum.
O sesi diğer seslerden ayırt edebiliyorum artık.
Bu da bana fevkalade görünüyor.
Size nasıl görünüyor bilmiyorum ama.
Özellikle de bu kavramlar arasında gezindikçe o fevkaladelik, o mucizevi duygu,
o büyülenmişlik daha da şiddetleniyor.
Bu bizim birlikte yapacağımız 6.
bu dersler bağlamında Hz.
Pir okumaları dersi bağlamında yapacağımız 6.
Kalbin Ümrütepeleri dersimiz olacak.
Dolayısıyla bu dersler başladığından beri ayda bir biliyorsunuz Kalbin
Ümrütepeleri dersleri yapmaya başladık.
İlk okumalarımız dert musikisi okumalarına ilişkindi.
Demek ki bakın birikiyor bu 6.
ay oluyor Allah hamdü sanalar olsun.
Marifet öyle bir şey Hoca Efendinin zikrettiği gibi bir çocuğun kumbarasında
paralar biriktirdiği gibi diyor Hoca Efendi.
Biz de kendi irfan hüzmelerimizde manalar biriktirmeye çalışıyoruz.
İnşallah murakabe o biriken marifet hüzmelerinden birisi olsun.
30 yıl sonra bizim kalbimize hakiki manasıyla hüzul etsin ve hüzul etmeye
de devam etsin.
Evet değerli dostlarım okumaya başlıyorum.
Uzun bir makale değil ama fevkalade ehemmiyetli bir makale.
Gözetme demek murakabe, mülahazaya alma, intisarda bulunma, kontrol etme,
kontrol edildiğinin şuuruyla yaşama manalarına geliyor.
Bunlar sözlük manaları.
Hal ehli onu nasıl anlamış?
Hal ehlince Allah'tan gayrı her şeyden alakalı keserek kalben Cenab-ı Hakk
'a yönelmek, ilmi ilahinin her şeyi kuşatmış olduğu inanç ve mülahazasıyla
nefsini menhiata karşı yani her türlü nefsi arzuya nefsin hevesatına karşı
gemleyip hayatını Allah'ın emirleri ışığı altında dizayn edip yaşamaktan ibaret
görülmüştür.
İşte bu da hal ehlinin onu görme biçimi değerli dostlarım.
Yani insanın kendini görmesi, insanın kendini görmesi, kendini gözetmesi, belki
kendini gözetlemesi, kendini kontrol etmesi, yaptığı her şeyde gözetildiğinin
şuuru içerisinde olması anlamına geliyor değerli dostlarım.
Cenab-ı Hak bize şah dağım aramızdan daha yakın her an bizi
gözetlemede Rabbimiz, her an bizi görmede, her an bizi işitmede bunun şuurunda
olmak bizim için murakabe.
Dolayısıyla nefsimizi bilmeyi, Rabbimizi tanımayı, nefsimizi bilmeyi,
nefsimizde yakıpaçı olmayı iktiza eden bir hesaplaşmayı iktiza eden bir kavram.
Kendimizi kontrol etmek kavramı muhasebe bizim için.
Şimdi bu manada muhasebenin hocaefendi bize basamaklarını anlatacak.
Yani öncelikli olarak, sonralıklı olarak, aşama aşama üç aşama şeklinde
murakabeyi anlatacak hocaefendi bize.
Fakat murakebenin geçmiş, gelecek ve hale baktığını zannediyorum bu cümlelerden
çıkarabildik biz.
Geçmişin muhasebesi, muhasebe kavramı biliyorsunuz daha ziyade maziye bakıyor.
Geçmişin muhasebesi, geleceğin yakazası yani uyanıklığı, kontrolü, geleceğin
aynı zamanda teyakkuzu diyelim biz ona.
Yakazası, teyakkuzu halinde bulunmak dolayısıyla da mazinin muhasebesi,
istikbalin teyakkuzuyla hali bir istikamete büründürmek, hale bir istikamet
kazandırmak anlamlarına geliyor bizim için murakabe.
Değerli dostlarım, devam edelim.
Kalbim halihli olur, böyle anlamıştır dedik.
Bakın bir daha tekrar edelim.
Kalbim halihliyince Allah'tan gayrı her şeyden alakayı keserek kalben Cenab-ı
Hakk'a yönelmek, ilmi ilahinin her şeyi kuşatmış olduğu inanç ve mülahazasıyla
nefsini her türlü hevesattan, her türlü günahtan arındırmak, hevesata karşı
gemlemek, hayatını Allah'ın emirleri ışığı altında dizayn etmek ve yaşamaktan
ibaret görülmüştür.
Murakabeyi her zaman Cenab-ı Hakk'ın muradını takip etme, Cenab-ı
Hak tarafından takip edilme mülahazasıyla iç ve dış bütünlüğü şeklinde hayat ve
davranışlarımızı ciddi bir çizgide sürdürme şeklinde yorumlayabiliriz.
Şimdi bu da başka bir yorumu murakabenin, bakın bu yorumun içerisinde iç
ve dış bütünlüğü var çünkü sürekli tekrar edilen cümleye dikkat edin, görme
ve gözetilme hali içerisinde olmak var.
Cenab-ı Hakk'ın biz muradını takip ediyoruz ve Cenab-ı Hak
tarafından takip edilme mülahazasıyla yaşıyoruz.
Cenab-ı Hakk'ın muradını takip etme, hep Allah'ın rızalığını arama,
o rızalığın nerede olduğunu hep araştırma, hep ona yönelme.
Bir taraftan Rabbimizin muradını ararken bir taraftan da Cenab-ı Hak tarafından
takip edildiğimiz mülahazasını taşıma.
Dolayısıyla da bu mülahazanın bizi ulaştırdığı bir iç ve dış bütünlüğü,
mürailikten, nifaktan kendimizi muhafaza edebilme hali murakabe, iç ve dış
bütünlüğü içerisinde hayat ve davranışlarımızı ciddi bir çizgide sürdürme
şeklinde yorumlayabiliriz.
Bu da ancak Cenab-ı Hakk'ın insanın her haline nazır bulunduğuna
yani onun sözlerini duyar, işitir, ahvalini bilir, değerlendirir, yaptıklarını
görür, kaydeder olduğuna inanmakla gerçekleşir.
Bakın bu bir şuur hali, dikkat edin, bir kabul hali değil, tam
manasıyla bir şuur hali Cenab-ı Hakk'ın insanların her haline nazır
bulunduğuna, buradaki akraba kavram farkındasınız, ihsan şuuru kavramı, her
halimize nazır bulunduğuna yani onun bizim sözlerimizi duyduğuna, işittiğine,
ahvalimizi bildiğine, değerlendirdiğine ve yaptıklarımızı gördüğüne ve
kaydettiğine inanmak, bunun şuurunda olmak.
Rabbimizin bizi işittiğini biliyorsak, bunun şuuruyla yaşıyorsak ona göre
kelimeler seçmek, ona göre konuşmaktır esas olan.
Rabbimizin bizi değerlendirdiğini, yaptıklarımızı gördüğünü biliyorsak eğer,
yaptıklarımızı onun beğenisine arz eder şekilde yapmak, onun beğenisine sunmak,
ne yaparsak yapalım bakın halin içerisinde, yaptığımız şey, yaptığımız şey ne
olursa olsun onun rızalığını arayarak, onun muradını arayarak önce onu yapmak,
sonra da onu Rabbimize arz etme, ona arz edecek şekilde o eylemi
gerçekleştirme.
Bunun şuuru işte, Kur'an-ı Kerim bunu ifade ederken buyuruyor ki
Cenab-ı Hak bize, sen ne halde bulunursan ve Kur'an'dan ne
tilavet etsen, sizler de amelden ne işleseniz ona dalıp gittiğiniz esnada
mutlaka biz üzerinizde nigahban buyuruyoruz diyor Cenab-ı Hak Nurefşan
beyanında.
Bu Nurefşan beyan Yunus suresi 61.
ayet değerli dostlarım bakın sen ne halde bulunsan bir de ayet-i
kerimenin sonunda bakın ona dalıp gitsen diyor Cenab-ı Hak bir halin
içerisindesin ve ona dalmış ve gitmişsin.
Bu hani özellikle tasavvufun manasının derinliği içerisinde bunu zikretmek
istemezdim ama hususiyetle de bu sosyal medyaya dalıp gitmelerin insanı
murakabeden ne kadar uzaklaştırdığının altını çizmek ve o parantezi kapatmak
isterim.
Sen ne halde bulunursan, neyin içerisine dalıp gitmiş olursan ol, Kur'an'dan
ne tilavet etsen, amelde ne işlersen ona dalıp gittiğiniz esnada mutlaka biz
üzerinizde nigahban bulunuyoruz diyor Cenab-ı Hak.
Yani insan aslında hep söylüyoruz ya bir kainata bir seyirci, bir okuyucu
olarak yaratılmış diye düşünün siz seyrediyorsunuz ama seyrettiğiniz aynı anda
seyrediliyorsunuz ve bu seyredilme hali Cenab-ı Hakkın size nigahban bulunması
halini aslında sizin bir bilinç olarak taşımanız gerekiyor.
Yani seyrediliyorum bilgisi değil, seyrediliyorum bilinci.
Rabbimizin bize nigahban olduğunun bilinci.
Bu dikkat edin düşünceyi yaşamayı da bir katman daha başka bir mananın
içerisine doğru çekiyor.
Cenab-ı Hak bizim üzerimize nigahban bulunuyor, neyin içerisine dalıp gidersek
gidelim bu bilinçten kopmadan dalıp gitmiş olmanız gerekiyor.
Bu Kur'an-ı Kerim'in bizim için beyanı, Muci Efendi diyor
ki eğer murakabe Hakkın hoşnut olmadığı uygunsuz hatıralara, huzurdan
uzaklaştıran yaramaz düşüncelere, davranışları baskı altına alan sevimsiz
mülahazalara karşı kalbin kapanması, ruhun sonsuza açık bütün kanatlarının
kanallarının ilahi validata göre ayarlanması ise ki bakın burada murakabenin
yeni bir tanımı var.
Bize de o menfim müsbet bu açıp kapama işini çok iyi değerlendirmek
düşer.
Yani biz bir şeylere kapanacağız, bir şeye açılacağız.
Bunu çok iyi değerlendirebilmeye ihtiyacımız var.
Nedir bizim için bu manada murakabenin tanımı?
Hakkın hoşnutluğu olmadığı uykunsuz tavırlardan sıyrılıp çıkma, oraya kapanma.
Neyle karşı Hakkın hoşnutluğu yoksa ona karşı kapanma.
Sonra huzurdan uzaklaştıran yaramaz düşüncelerden kendimizi geri çekmek, huzur.
Biliyorsunuz bizim için huzurun iki manası var.
Bir kalbimizde hissettiğimiz o inşirah duygusuna huzur diyoruz.
Bir de Allah'ın huzurunda bulunma, birisinin huzurunda bulunma haline de huzur
diyoruz.
Biliyorsunuz mutlak manada huzuru ilahide bulunma.
Dolayısıyla da bizi o huzurdan koparan, huzuru ilahiden koparan, iç
huzurumuzdan koparan her türlü yaramaz düşünceden uzaklaşma, davranışlarımızı
baskı altına alan sevimsiz mülahazalara karşı kalbimizi kapatma.
İşte bu kalbimizi kapatmayı başardığımızda ruhumuzun sonsuzluğa açılan
menfezleri işler hale geliyor, ilahi varidata açık hale geliyoruz.
Bu külü bir kaidedir değerli dostlarım, bize bir şeylere kapanınca başka
şeylere açılırız.
Bunu tecrübe etmişseniz mesela rüyaya giriyoruz yani uykuya giriyoruz şu
şehadet alemine kapanınca alemin misali açılıyoruz yani başka bir aleme
açılıyoruz şehadet alemine kapanmakla.
Biz kalbimizi bu yakışıksız şeylerden temizlediğimizde onlara karşı
kapadığımızda açılıyoruz.
Neye açılıyoruz?
Varidata, ilahi varidata açılıyoruz.
Ruhumuz sonsuzluğa doğru açılıyor.
Ruhumuzun kanalları açılıyor.
Adeta hani kalbin bir takım damarları tıkanıyor da bypass ameliyatı yapılıyor
ya bizim kalbimizi tıkayan şimdi uygunsuz hatıralar, yaramaz düşünceler,
sevimsiz mülahazalar.
Bunlar ne kadar birbirine yakın kavramlar ama aralarında şöyle bir fark var.
O hatıralar, o uygunsuz hatıralar, hakkın hoşnutluğu olmadığı o uygunsuz
hatıralar bizi huzurdan uzaklaştırıyor.
O yaramaz düşünceler bizi huzurdan uzaklaştırıyor ve sadece huzurdan
uzaklaştırmıyor aynı zamanda davranışlarımızı da baskı altına alıyor.
Yani düşüncelerimiz davranışlarımızı biçimlendiriyor, hatıralarımız
davranışlarımızı biçimlendiriyor, davranışlarımızı baskı altına alıyor ve
kalbimizi kapatıyor.
Biz kendimizi, damarlarımızı tıkıyor, biz kendimizi bu duygulara, bu
düşüncelere, bu hatıralara karşı kapattığımızda işte ruhumuzun menfezleri
açılıyor, kanalları açılıyor ve ilahi varidatı, ilahi varidatı yani ilhamlara
açılmış oluyoruz değerli dostlarım.
Yani şehadet alemiyle gayb alemini birbirine bağlayan o koridorlar açılmış
oluyor, o menfezler açılmış oluyor.
Biz oradan ilahi esintiler, huks esintileri almaya başlıyoruz.
Kalbimize oradan ilhamlar geliyor, oradan ışıklar yığıyor, melekut aleminden
ışıklar, melekut aleminden sesler yığıyor vicdanımıza, kalbimize, ruhumuza.
İlahi varidata göre ayarlamış oluyoruz.
Yani aslında murakabe bu manada kendimize bir dizayn vermek, kendimize bir çeki
düzen vermek.
Bize de menfi-i müsbet bu açıp kapama işini çok iyi değerlendirmek
düşüyor diyor hoca efendi.
Allah'ın değer verip öne aldığı şeyleri en içli en derin arzularımız
dahil her kıymetin üstünde tutmak.
Şimdi bakın bu nokta işte meseleyi ne kadar çok ihlas sırrına bağlıyor.
Allah'ın değer verip öne aldığı şeyleri en içli en derin arzularımız
dahil her kıymetin üstünde tutmak.
Allah ona değer veriyorsa sonra sonra onun büyük gördüklerini büyük görüp
başlarda gezdirmen, değer vermediği şeyleri de hatırdan gönülden çıkarıp atma.
Ne güzel bir murakabe tanımı yeniden karşımıza çıkıyor.
Bakın hoca efendi murakabeyi bize anlatırken onu katman katman gittikçe daha
çok derinleştirerek tarif ediyor.
Allah'ın değer verip öne aldığı şeyleri en içli en derin arzularımız
dahil her kıymetin üstünde tutmak murakabe.
Sonra onun büyük gördüklerini büyük görüp başımızda gezdirmek, değer
verdiklerini hatırımızda tutmak, değer vermediklerini hatırımızdan çıkarmak,
gönlümüzden çıkarmak sadece hatırımızdan değil ve bu mevzuda bu murakabe
anlayışı ilk adımı teşkil ediyor.
Yani birinci adım murakabenin bu surette anlaşılmasıyla başlıyor.
Allah'ın değer verdiklerine değer verme, Cenab-ı Hakk'ın büyük gördüklerini
büyük görme, Cenab-ı Hakk'ın nezdinde kıymetsiz olan şeyleri de hatırımızdan,
gönlümüzden dolayısıyla da hayatımızdan söküp atmak.
Böyle başlıyor murakabenin ilk adımı değerli dostlarım.
İhlasla bağlantısını şu anlamda kurdum.
Biliyorsunuz İhlas Risalesi'nde üstadın en fazla üzerinde durduğu şeylerden bir
tanesi belki en fazla üzerinde durduğu şey ittifak.
İttifaka neden bu kadar çok değer veriyor Bediüzzaman Hazretleri?
Çünkü Allah değer veriyor.
Allah'ın nezdinde çok önemli bir mana ittifak manası.
Allah'ın rahmeti ittifaka çünkü ve hani ihtilaflar kendi aramızdaki ihtilaflar,
kardeşliği bozacak, ilişkileri zedeleyecek olan ihtilaflar hani bizim için
değerli olabilir.
Ama hakkın hatırını âli tutmak meselesi işte bu noktada murakabenin birinci
adımını teşkil ediyor.
Allah ittifaka değer verdiği için biz kendi aramızdaki ihtilafları küçük görüp
onları tamir etmeye çalışıyoruz.
Ne olursa olsun hani üstad diyor ya ittifakı zedeleyen haklı olsa da
haksız olsa da haksızdır diye.
Ne olursa olsun hakkın hatırı âlidir deyip ittifakı tesis edebilmek.
Bakın ne bu?
Bir murakabe.
Bir murakabe.
Murakabe'nin ilk adımı Allah ona çok değer veriyor diye, hakkın hatırı
âli diye, Allah onu büyük görüyor diye biz de onu büyük görebilmek.
İttifakı büyük görüp onu kendi aramızda tesis edebilmek.
Sırrı tesanüdü tesis edebilmek.
Yani bir bir bir diye toplanmak yerine sırrı tesanütle üç elifin yüz
on bir kıymetini alması mahiyetiyle bir araya gelebilmek.
Bakın Allah'ın değer verdiği şeylere değer verebilmek.
Bunu hayatın içerisinde çoğaltabilirsiniz.
Sahabe efendilerimizi o zikrettiğim 90 Süleymaniye Vazında Hoca Efendi bu
mahiyetleriyle anlatıyor.
Yani kendileri için değerli olan şeyleri, kendileri için büyük olan şeyleri
nasıl Allah'ın nezdindeki kıymetini kritik ederek bunun murakabesini yaparak
değiştirdiklerini, o büyük olan şeylerden nasıl vazgeçtiklerini anlatıyor ki
onların çok önemlilerinden bir tanesidir biliyorsunuz Cemel vakasında yaşanan
hadiseler.
Kendi hakkaniyetlerini, hak gördüklerini sahabe efendilerimizin, büyük sahabe
efendilerimizin nasıl hakkın hatırını gözeterek feda ettiklerini görüyoruz biz
Cemel vakasında.
Zübeyir bin Avvam örneği çok önemli bir örnektir.
Peygamber Efendimizin halazadesi, peygamber hanesinin çok önemli bir kadınıdır
Hazreti Safiye validemiz.
Hazreti Safiye'nin oğlu Hazreti Zübeyir dolayısıyla Efendimizin halazadesi
olduğu gibi Hazreti Ali'nin de halazadesi.
Beraber büyümüşler.
O halkada, ilk halkada aşere mübeşşere halkasında beraber bulunmuşlar ve Cemel
vakasında düşünün savaş kan seylapları içerisindeler.
Savaşın kızışlığı bir noktadalar Hazreti Ali, Hazreti Zübeyir'i bir şey
hatırlatıyor diyor ki ya Zübeyir hatırlıyor musun?
Senle ben Resulullahın dizinin dibindeydik.
İkimize de baktı ve sana dedi ki ya Zübeyir sen Ali'nin
karşısına dikileceksin haksızsın.
Hazreti Zübeyir hatırlıyor ve savaş meydanını o anda terk ediyor.
Biraz duruyor.
Tevakkuf çok önemlidir.
Orada durma.
Orada durma.
Biraz duruyor Hazreti Zübeyir ondan sonra savaş meydanını terk ediyor.
İşte size nasıl bir murakabe örneği.
Hazreti Ömer, Hazreti Ali murakabe kahramanları olarak bütün hayatlarında nice
örnekler serdediyorlar.
Nice örneklerle bizim önümüzde model oluyorlar.
Hazreti Zübeyir savaş meydanından ayrılıyor.
Birisi peşine takılıyor Hazreti Zübeyir'in ve onu namaz kılarken şehit ediyor
Hazreti Zübeyir.
Sonra gelip Hazreti Ali'ye diyor ki ya Ali ben senin düşmanını
öldürdüm.
Hazreti Ali diyor ki o benim düşmanım değil.
O kendi içinde adamın fatihiydi ve ben Resulullah'tan duydum.
Zübeyir'in katili cehennemliktir diyor Hazreti Ali.
Bakın orduda kendi safında savaşan fakat ihlası olmayan, murakabesi ve
muhasebesi olmayan nifak ehli olan birisi Hazreti Zübeyir'i şehit ediyor ve
Hazreti Ali ona bütün açıklığıyla hakikati zikrediyor.
Dolayısıyla Allah'ın indinde büyük neyse onu büyük görme.
İşte murakabeten bu.
Hani Hoca Efendi hassaten vurguluyor.
Ama pek çoğumuz bazı durumlarda ok yaydan çıktı ifadetini kullanıyoruz ki çok
tehlikeli bir ifade bu.
Ok yaydan çıktı deyip kendi düşüncelerimizi, kendi muhasebelerimizi, kendi
kanaatlerimizi hakkın hatırının önüne geçirebiliyoruz.
O noktada işte muhasebe, muhasebeyle beraber murakabe bizim için çok önem
kazanıyor.
Okun yaydan çıktığı o yerde hakkın hatırının yine de gözetilmesi gerekiyor.
Öfkelerimize yenik düştüğümüz o yerlerde, benliklerimize takıldığımız o
yerlerde hakkın hatırının gözetilmesi gerekiyor ki murakabelin ilk adımı
atılmış olsun.
Evet ilk adım dedik bu ilk adım sayılır.
Hak rahmetinin enginliğinin düşünülmesi, insanda Allah sevgisinin düşünülmesi,
insanda Allah sevgisini ve ibadet aşkını coşturur.
Şimdi bakın hak rahmetinin enginliğinin düşünülmesi, insanda ibadet aşkını
coşturuyor.
Bunu hepimiz tecrübe ediyoruz.
Devamı da var.
Cenab-ı Hakkın mehafet ve mehabetinin mülahazası ise masiyet iştahasını
kaçırıyor.
Bu bir denge.
Haf ve Reca dengesi.
Biz sizin de ikisini de okuduk.
Hafı da, Reca'yı da okuduk hatırlayacaksınız.
Hak rahmetinin enginliğini düşününce Allah sevgisini coşturuyor bizde ve ibadet
aşkını coşturuyor.
O yüzden çok çok rahmeti düşünmek gerekiyor ama bir taraftan bir sıratı
müstakimi yakalayabilmek için bir denge unsuru olarak da Cenab-ı Hakkın mehafet
ve mehabetini mülahaza etmek gerekiyor.
O da bizde masiyet iştahasını kaçırıyor.
Yani günaha girme iştahasını kaçırıyor bizden, dikkatli yaşamaya zorluyor bizi.
Murakabe, işte bu dikkatli yaşamanın adı.
Bizi dikkatli yaşamaya zorluyor.
Bu Haf ve Reca dengesi.
Bu Cenab-ı Hakkın rahmetiyle coşmak, mehafet ve mehabetini mülahazaya alıp da
nefsani iştahalarımızı kaçırmak dengesi.
İşte Murakabe'ye gelince değerli dostlarım ibadet-ü taatı bir kısım cisimlerin
tülbentten geçirilmesi gibi öyle bir eler ki adeta onların içinde hak
mülahazasından başka hiçbir şey kalmaz.
İşte Murakabe bunu yapıyor.
Bu dengeyi tesis ettiği için bizim hayatımızda hani bir tülbentin içerisinden
geçirirsiniz ya bir kısım cisimleri, elersiniz onları.
Elersiniz, katılar, üsareler yukarıda kalır, ince ince elersiniz.
İşte aynen öyle de hak mülahazasından başka her şeyi eliyor.
Murakabe sadece hak mülahazasını bırakıyor geride.
Burada Hakkın razılığı var mı?
O görülme ve gözetilme hali içerisinde, o Hakkın mehabet ve mehabetinin
iştahaları kaçırması, Hakkın rahmetinin ibadet ve Allah sevgisini coşturması
dengesi içerisinde böyle duygularımızı, düşüncelerimizi, mülahazalarımızı ve
davranışlarımızı eleme.
Zira Murakabe aynı zamanda ferdin yapayalnız anlarında dahi her an görülüp
gözetildiği şuuruyla duygu ve düşüncelerini bulandırmama gayretidir.
Yapayalnız bile olsak görülüyoruz, duyuluyoruz.
Eğer öyleyse duygu ve düşüncelerimizi bulandırmama, duygu ve düşüncelerimizi
kirletmeme gayretini bizim için tanımlıyor Murakabe.
Murakabe yolu diyor hocaefendi, şimdi burada tasavvufi bir bağlamda
değerlendiriyoruz biliyorsunuz bu kavramı.
Murakabe yolu tasavvufi düzenin içerisinde mürşid ve rehbere ihtiyaç
hissetmeden gidip Hakk'a ulaşan kestirme yolların en önemlileridir.
Bakın öyle bir kestirme yol ki Murakabe yolu mürşide ve rehbere ihtiyaç
hissettirmeden insanı Hakk'a ulaştırıyor.
Murakabe insanıysa bir insan işte o murakabe insanın mahiyetinde bir iç mürşit,
iç rehber görevi yapıyor ve götürüyor insanı Allah'a ulaştırıyor.
Vilayet-i Kübra çeşnelidir diyor o yüzden de hocaefendi.
Vilayet-i Kübra, velayet mertebelerini hatırlayacaksınız Bediüzzaman
Hazretleri.
Velayet-i Sura, velayet-i Mustafa ve velayet-i Kübra olarak uçağı
ayırıyor.
Velayet-i Kübra sahabe velayetidir.
Velayet-i Kübra değerli dostlarım veraset-i nübüvvet yoludur.
Bizim yolumuzda veraset-i nübüvvet yolu ya.
Veraset-i nübüvvet yolu derken şunu kastediyorum.
Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in emri bil maruf nehy-i
anil münker vazifesi onun nübüvvetine bakan bir vazife biliyorsunuz.
Velayet yolları içerisinde her yol bu sorumluluğu üzerine almıyor.
Biliyorsunuz mürşitler o sorumluluğu üzerine alıyor.
Ve seyr-i sülukunu yaparken pek çok salik emri bil maruf nehy
-i anil münker'i ifade eden seyr-i minallah hukkunda veraset-i
nübüvvet varisliğini üzerine almadan o seyr-i süluku yapıyor.
Ve biz oysa bizim yolumuzda veraset-i nübüvvet yolu olduğu için yolumuz
emri bil maruf nehy-i anil münker'i farz-ı aynı olarak
kabul ettiğimiz yolumuzun esası merkezi emri bil maruf nehy-i anil münker
yani yeryüzünde iyiliği çoğaltmak kötülüğün önünü almak olduğu için değerli
dostlarım bizim yolumuz velayet-i kübra yolu yani peygamber efendimiz
sallallahu aleyhi ve sellemin nübüvvetinin varisliği yolu.
Bu yolun bahadırları her zaman her yerde az ufak nameleriyle Cenab-ı
Hakk'a yönelebilir ve iç ihtiyaç teskeresiyle halvethaneye alınabilirler.
Şimdi burada bizim yolumuz devreye girdi, bizim seyr-i sülukumuz devreye girdi.
Bu yolun bahadırları.
Bu yol hangi yol?
Murakabe yolu.
Kim olursa olsun yani sadece bizim yolumuzda yürüyenler değil asırlar boyunca
tasavvufi yolculuklar içerisinde murakabe yoluyla yolculuğa çıkanlar velayet-i
kübra çeşnili bir yolculuğa çıkmış olurlar.
Bir de kendi yolumuzu düşünün.
Velayet-i nübüvvet yolunun bahadırları her zaman her yerde az ufak nameleriyle
Cenab-ı Hakk'a yönelebilirler.
Zaten bizim yolumuzun esası yolun kendisi az ufak.
Neydi yolumuzun adı?
Az ufak şefkat tefekkür yolu.
Yolun kendisi az ufak.
Dolayısıyla az ufak nameleriyle Cenab-ı Hakk'a yönelebilirler yolun her
aşamasında, her güzergahında ve ihtiyaç tezkeresiyle halvethaneye
alınabilirler.
İhtiyaç onlar için bir tezkere haline gelir yolumuzun.
Az fakr, işte o fakrın tanımladığı manalarla o tezkereyi alır ve halvethaneye
alınırlar.
Halvethane derken neyi kastediyoruz?
Mahrem daireyi kastediyoruz.
Yani maiyet dairesini kastediyoruz.
Allah'a yakınlık dairesini kastediyoruz.
Halvethaneye alınırlar, alınabilirler.
Bunlar hayatlarının her anında tabiatı süzerken Allah'ın kendilerini kontrol
ettiğini hisseder ve her türlü ayar mülahazasından uzaklaşır.
Eşyayı dinlerken de onun söylemeyen bütün seslere karşı kapanır, ona ait
nameleri duymaya çalışırlar.
Varlığı konuşurken onun güzelliklerini şakıyan bir bülbül olur ve onunla
irtibatlanmadığı her şeyi male yani, irtibatlandıramadığı her şeyi male yani
sayarlar.
Şimdi tam böyle bir murakabe hali, kainata seyircilik hali ama şu kainat
sarayı içerisinde sürekli o saray sultanıyla irtibat halinde olma hali,
kendilerini kontrol ettiğini Cenab-ı Hakk'ın sürekli hissetme.
Tabiatı süzerken yani şu kainat sarayını seyrederken seyredildiğinin bilincinde
olma, her türlü ayar mülahazasından uzaklaşma.
Bu seyredildiğinin bilinci meselesi çok önemli değerli dostlarım.
Çünkü insan, insandan farkındasınız zannediyorum.
İnsan mahiyetinde bir görünme arzusu, kendini gösterme arzusu var.
Fıtri bir arzu olarak ve rüyalar, bütün rüyalar da bundan neşet ediyor.
Alkış beklentileri, aferin beklentileri, takdir beklentileri, insan mahiyetine
dönün bakın, nefse dönün bakın ne kadar güçlü bir mahiyet arz ediyor.
Kuvve-i şehviyeden bu beklentiler, alkış, takdir, görünme, hayran olunma,
beğenilme arzuları.
İşte bu arzuların tamamını Cenab-ı Hakk'a tevcih etme, yani o
bizi görüyor.
Dolayısıyla da o bizi sevsin, o bizi beğensin.
Bu duyguya tevcih etme, o bütün o beklentileri.
O bizi alkışlanacaksa eğer, meleği âlânın sakinlerine alkışlatsın.
O bizi takdir etsin, o bizi beğensin, o bizi sevsin duygusu.
Hayatlarının her anında bunu yaşarlar.
Tabiatı süzerken kendilerinin de kontrol edildiğini hisseder, her türlü ayar
mülahazasından uzaklaşırlar.
Başka türlü ayar mülahazasından uzaklaşamaz insan.
Başka türlü beğenilme, takdir edilme, alkışlanma duygusundan kopamaz insan.
Eşyayı dinlerken de onlar onun söylemeyen bütün seslere karşı kapanırlar.
Ona ait nameleri duymaya çalışırlar.
Şimdi sesler var etrafımızda, farkındasınız zannediyorum çok gürültülü bir
asırda yaşıyoruz.
Çalın gürültüsü, modern çalın gürültüsü çok fazla.
Her yerden sesler geliyor, her yerden.
İnsanlar asırlar boyunca konuşmadıkları kadar çok konuşuyor olmalılar bizim
yaşadığımız asırda.
Ve her yerden farklı haberler geliyor.
Medya diye bir şey var, sesler var, nameler var ve bütün bunların
içerisinde kulağımızı açmakla mükellef olduğumuz ve yine kulağımızı kapatmakla
mükellef olduğumuz şeyler var.
Bu kadar çok konuşan sesin arasında doğru tınıları, doğru nameleri bulup onları
dinlemekle mükellefiz.
Kimin sesini dinleyeceğiz?
Yani Hakk'ın sesi nerede?
Onu bulup dinlemek zorundayız.
Üstad bize merakımızı suiistimal ettiğimizi anlatıyordu, yoksa merak çok önemli
bir duygu.
O suiistimal vesilelerinden bir tanesi de bu.
Hiç duymamamız gereken sesleri açıyoruz kulağımızı, hiç görmememiz gereken
görüntüleri açıyoruz gözlerimizi.
Oysa murakabeni gerektiriyor, kendimizi kontrolü gerektiriyor.
Yani ayar mülahazasından uzaklaşmayı, eşyayı dinlerken onu söylemeyen bütün
seslere karşı kapanmayı, ona ait nameleri duymaya çalışmayı hep.
Ona ait nameleri duymaya çalışmak ve konuşurken de onun güzelliklerini şakıyan
bir bülbül olma ve onunla irtibatlandıramadığımız her şeyi de malayani saymak.
Hayatımızdaki önemli kavramlardan bir tanesi bu malayaniyat ve huzuriyat
kavramı.
Yani kendimizi haramlardan geri çeksek de hayatımızdaki malayaniyatlar ve
huzuriyatlar yani gereksiz şeyler, Hakk'ı söylemeyen sözler, Hakk'ı bize
duyurmayan nameler, işitmeler.
Bütün bunlar malayaniyat ve huzuriyat nev'inden dahi olsa onları meşru görmeme
ve onları hayatımızdan söküp atma, işte murakabeye bizi açan, murakabeyi bize
açtığı için de o ruhumuzun menfezlerini varidata açan şeyler.
Onlara karşı da daima epkem yani dilsiz kesilme.
Neye karşı?
Hakk'ı söylemeyen sözlere karşı, malayaniyata karşı.
Zaten göz onun görmesini, kulak onun işitmesini, dilde onun beyanını
hatırlatmıyorsa bu uzuvların birer et parçasından farkı yoktur.
İşte Hoca Efendi bu mananın son sözünü söyledi.
Dil Allah'a anlatmıyorsa bir et parçasıdır.
Kulak onu işitmiyorsa, vahyi işitmiyorsa, o ilahi namelere kapanmışsa bir et
parçasıdır.
Dil onun beyanını hatırlatmıyorsa bu uzuvların göz onu görmüyorsa bu uzuvların
birer et parçasından farkı yoktur.
Bu anlamda bu noktada işte Hazreti Mevlana'ya bağlanıyoruz ve şimdi sözü
Hazreti Mevlana söylesin istiyoruz.
Diyor ki bize onun dizinin dibine oturuyoruz şimdi, kulağımızı ona çeviriyoruz.
Neden kulağımızı ona çevirdik?
Murakabenin gereği olarak çevirdik çünkü hak söylüyor, çünkü hakkın söylüyor.
O hakkı söylediği için biz de onu dinliyoruz.
Onu hakkın lisanıyla dinliyoruz, onu kalbimizi hakka açarak dinliyoruz.
Cenab-ı Hak kendine basir dedi diyor Hazreti Mevlana.
Basir dedi ki seni fenalıklara karşı korusun, her zaman korusun ve senin
fenalıklara karşı aynı zamanda korkutucu olsun.
Şimdi basirin korkutuculuk manası olabilir mi?
Hazreti Mevlana olur diyor.
Çünkü her an görülüyorsun.
Biz basiri görmek, efendimiz semiyatı işitmek olarak algılıyoruz ve o esmada
kendimiz terakki etmeye çalışırken, görmelere açılmak ve işitmelere açılmak
suretinde o terakkiyi gerçekleştirmeye çalışıyoruz.
Ama her esmanın dikkat edin Hazreti Mevlana'nın ifade ettiği şekliyle korkutucu
bir mahiyeti var.
Yani Cenab-ı Hak kendine basir diyor ki seni fenalıklara karşı her
zaman korkutucu olsun.
Sen Allah tarafından görüldüğünün bilgisiyle hareket et ki istikamet üzere
yaşasın.
Allah kendine semiyi diyor ki dudaklarını fena şeylere karşı kapa.
Çünkü senin ağzından çıkan her şeyi Allah duyuyor.
Senin ağzından çıkan her şey duyuluyorsa Allah seni semvi esmasıyla korkutuyor.
Ve o kendine alim dedi.
Alim dedi ki sana bildirdiğini bildirip fesat düşüncesine karşı kararlı
olmasın.
Allah sana o ilimleri veriyor ki o bilgilerle fesat düşüncesine karşı kendini
muhafaza edesin.
Bu noktada hatırlayın marifeti ilahiye yani Allah'ın marifetini kazanmak
insanın murakabeyi elde edebilmesi noktasında çok önemli bir hazine.
Çok önemli bir muhafız marifeti ilahiye.
İşte sen kendini fesat düşüncelere karşı koruyabilesin diye, kararlı olasın
diye o fesat düşüncelere karşı Allah kendine alim dedi.
Yani Allah senin her haline nigehban.
Korkutuculuk vasfı da bu.
Allah kendine alim dedi.
Her haline nigehban olduğuyla seni uyardı.
Allah kendine semvi dedi.
Ağzından çıkan her kelimenin işitildiğiyle seni korkuttu.
Allah kendine basir dedi.
Her halini gördüğüyle seni korkuttu.
Diyen Hazreti Mevlana murakabeyi fena duygu, fena tutku, fena davranışlara
karşı koruyucu bir sütre Cenab-ı Hakk'ın hukukunu görüp gözetmede de
biricik teminat saymaktadır.
İşte Hazreti Mevlana bu cümleleriyle bize, murakabenin bizi fena duygulardan,
fena tutkulardan, fena tutkulardan ve fena davranışlardan koruyan bir sütre
olduğunun altını çiziyor.
Cenab-ı Hakk'ın hakkını koruyup gözetmede de biricik teminat olarak görüyor.
Hakk'ın hukukunu âli tutma, Cenab-ı Hakk'ın hukukunu korumak ve
gözetmek, Allah'ın hukukunu kendi hukukumuza feda etmemek, Hakk'ın hatırını âli
tutmak.
Murakabenin başlangıcı ve birinci merhalesi Allah'ın hazır ve nazır olduğuna ve
her halimize şahit bulunduğuna yakin hasıl edip, onun irade ve neşiyetine
kalben teslimiyetle dileklerimizden daha çok dileklerini kollayarak o her şey
üstünde rakip ve gözetleyicidir, ufkunda seyahat etmektir.
Şimdi murakabenin başlangıcı ve birinci merhalesi neye dayanıyormuş?
Bakın yakin, yakin hasıl etmek.
Ne güzel öyle değil mi?
Bakın tasavvufi kavramlar bizi yakine açıyor.
Bizi Cenab-ı Hakk'ı görüyormuş gibi ibadet etmek manasına geliyordu
biliyorsunuz.
Yakin, yakin neydi değerli dostlarım?
Aksine ihtimal vermeyecek derecede kat'i bir imanla iman etmekti yakin.
Yakinin mertebelerini düşünün.
Dolayısıyla yakin bizi taklitten kurtarıyor.
Yakin bizim malumatımızı marifete çeviriyor.
İlmimizi marifete çeviriyor yakin ve o yakini elde edebilmek için değerli
dostlarım bir murakebe kahramanı olabilmemiz gerekiyor.
Nereden başlıyor?
Başlangıç noktası neresi?
Allah'ın hazır ve nazır olduğuna inanmak ve her halimize şahit bulunduğuna
inanmak ve bu inancı davranışlarımızla, halimizle, tavırlarımızla bir yakine
dönüştürebilmek.
Yani her halimize Cenab-ı Hak niyehbansa Hazreti Mevlana'nın zikrettiği gibi
sürekli bir gözetilme hali içerisinde olmak.
Ayet-i Kerime'de buyrulduğu gibi her şeyin üstünde Cenab-ı Hak rakip
ve gözetleyicidir.
Rakip ve gözetleyicidir Cenab-ı Hak.
İşte bu ufukta seyahat etmek.
Şimdi bu ilk merhale, bu gözetilme merhalesi ilk merhale.
İkinci merhale Salik'in huzuru kalple Cenab-ı Hak'ka yönelmesi, ilahi
feyizlerin kalbine akmasını sabır, temkin ve teyakkuz içinde beklemesi.
İkinci merhalede bu bakın.
Huzuru kalple Cenab-ı Hak'ka yönelmek ve beklemek.
Neyi beklemek?
İlahi feyizlerin kalbimize akmasını beklemek, sabırla beklemek, temkinle
beklemek ve teyakkuzla beklemek.
Bu üç kavram da tasavvufun kavramları.
Sabır, temkin ve teyakkuzla beklemek.
Yani şatahata düşmeden, vazgeçmeden, şımarıklığa düşmeden uyanıkça beklemek.
Uyunusahire deniliyor ya, uyunusahire, gece uykusuzu uyunusahire, nöbet
bekleyenler.
Bir sınırda bir delik açılmasın diye nöbet bekleyenlerin uyanıklığı içerisinde
bekleme.
Vazgeçmeden, şımarıklığa ve taşkınlığa düşmeden, ümitsizliğe düşmeden beklemek.
Neyi beklemek?
Huzuru kalple beklemek, varidata açılmayı beklemek, teyakkuz içinde beklemek.
Neyi beklemek?
İlahi feyizlerin kalbimize akmasını beklemek.
Akıyor değil mi ilahi feyizler kalbi?
İşte öyle terakki ediyor insan, işte öyle seyri sülukunu yapıyor değerli
dostlarım.
Dolayısıyla bakın bu ikinci merhale, birinci merhale değil, birinci merhale bir
sütre oluşturma merhalesiydi.
O sütreyi oluşturduk yani bir şeye kapandık, şimdi başka bir şeye açılma
merhalesi.
Sütreyle bir şeye kapandık, şimdi yeni bir şeye açılıyoruz.
Neye açılıyoruz?
Varidata açılıyoruz, ilahi feyizlere açılıyoruz.
Ama bu açılma noktasında huzur kalple yüzümüzü Cenab-ı Hakk'a çevirmek,
sabırla beklemek, yakazayla, teyakkuzla beklemek, uyalıklıkla ve temkinle
beklemek.
Yani ayağımızı sağlam basarak beklemek.
Böyle bir yönelişte mürşid, zikir ve rabıtaya da ihtiyaç yoktur.
Şimdi Hoca Efendi bunu bir kere daha hatırlattı, dikkat edin.
Öyle bir kalbi irtibat ki bu rabıta, öyle direk ki vasıtaya ihtiyacı
yok.
Öyle kestirme ki dolambaçlı yollara ihtiyacı yok.
Dolayısıyla böyle bir yönelişte mürşid, zikir ve rabıtaya da ihtiyaç yoktur.
Ancak şer'i adaba muvaffakat kaydıyla bunların bulunması nurun ala nuru olur.
Bunlara ihtiyaç yok böyle bir yönelişte çünkü bu vasıtasız bir yöneliş.
Doğrudan kulun zahta yönelişi bu.
Fakat şer'i kaidelere adaba muvaffakat uygun olması kaydıyla, bakın burada bir
kayıt var.
Çünkü bu yönelişlerde bu mürşid arayışları içerisinde şer'i adaba riayet
edememe halleri de ortaya çıkıyor.
O muvaffakatle, o uygunlukla beraber nurun ala nuru olur.
Ne olursa, mürşid de olursa, zikir de buna eşlik ederse, bu ilahi
feyizlere açılma haline zikir de eşlik ederse, rabıta da olursa, buradaki
rabıtayı mevt olarak anlayabilirsiniz.
Rabıta da olursa işin içerisinde, işte o zaman ne olur?
Nurun ala nuru.
Yani bu murakabeye bir mürşid rehberlik ederse, bu murakabeye zikir ve rabıta
eşlik ederse, nurun ala nur olur.
İster birinci merhale olsun, ister ikinci merhale, yani ister kapanma, sütre
oluşturma merhalesi olsun, sürekli gözetildiğinizin merhalesi olsun.
İsterse açılma merhalesi, yani huzur kalple yüzümüzü Cenab-ı Hakk'a çevirip,
ona yönelip feyiz bekleme merhalesi olsun.
Değerli dostlarım, ister birinci, ister ikinci merhale olsun.
Hak yolcusu, bütün benliğiyle, bütün benliğiyle Allah'a onu görüyormuş gibi
ibadet etle ifade edilen ihsan ruhunu tam temsil edebildiği, bu mülahazada
herhangi bir kopukluk olmaması için her zaman kendini kovsuz, kanatsız, aciz,
fakir ve muhtaç gördüğü ve tut beni Allah'ım, tut ki edememsensiz
izanıyla sadece onu noktayı istinad, noktayı istimdat bildiği ölçüde sağlam bir
murakabe yolunda ve dolayısıyla emniyet içinde sayılabilir.
Şimdi bu birinci ve ikinci merhaleyi birbirine bağlayan mana işte bu noktada
ortaya çıkıyor.
Onu görüyormuş gibi ibadet et yani ihsan şuuruyla ortaya çıkıyor.
İhsan şuurunu, ruhunu tam temsil edebiliyorsa insan bu mülahazalarla herhangi
bir kopukluk yaşamadan yoluna devam edebiliyor.
Bu noktada bu kurduğu cümlelerin Hoca Efendi'nin yolumuza ilişkin, yolumuzun
esaslarını hatırlatmaya ilişkin cümleler olduğunu da vurgulamak istiyorum.
Dikkat edin bakın hep aciz, fakir, kolsuz ve kanatsız.
Aciz ve fakri tam bu manasıyla temsil ifadelendiriyordu Hoca Efendi.
Kolsuz ve kanatsız hani bir serçe bir kartalı salladı vurdu yere yalan
değil gerçektir ben de gördüm tozunu diyordu ya Yunus Emre.
İşte kolsuz ve kanatsızlık, aciz ve fakir.
O kolsuz ve kanatsız olmakla beraber ama uçabiliyor olmak aciz ve fakir.
İşte Hoca Efendi'nin vurgusuna bakın onu görüyormuş gibi ona ibadet et
sırrında ifadelendirildiği gibi Allah'a onu görüyormuş gibi ibadet et.
Her ne kadar sen onu görmesen de o seni görüyor ya.
Buhari'deki bir hadis-i şerif bu.
Bu hadis-i şerifte ifade edilen ihsan ruhunu tam temsil edebiliyorsa insan
bu mülahasada herhangi bir kopukluk olmaması için her zaman kendini aciz ve
fakir bilmelidir.
Yoksa işte temkin bu, teyakkuz bu, Hoca Efendi'nin zikrettiği temkin bu,
teyakkuz bu.
Her zaman kendini aciz ve fakir bilmek.
Şata hata o yüzden düşmemek taşkınlıklara, şımarıklıklara ya da vazgeçmeme
haline.
Aciz ve fakri bu noktada kullanmak bir kaynak olarak bir biliyorsunuz aciz
ve fakir bizim nihayetsiz rahmete ve nihayetsiz kudrete rabdettiriyordu.
Ve o noktada yine iki kavram ortaya çıkıyor.
Aciz ve fak ile beraber noktayı istinad ve noktayı istimdat kavramları.
Bunlar da bizim kavramlarımız.
Noktayı istinad dayanma noktası.
Acizimize mukabil bir dayanma noktası.
Noktayı istimdat da fakrimize mukabil bir medet isteme noktası.
İhtiyaçlarımızı karşılama noktasını bulmamız.
Onlar vicdanın iki dinamiği biliyorsunuz noktayı istinad ve noktayı istimdat.
Yani ben acizin bir dayanak noktası buluyorum.
Fakirim bütün ihtiyaçlarıma cevap verebilecek bir ihtiyaç kaynağı noktası
buluyorum.
Bir hazine buluyorum dolayısıyla.
Her zaman kolsuz kanatsız aciz ve fakir muhtaç gördüğü ve tut beni
Allah'ım tut ki edemem sensiz izanıyla sadece onun noktayı istinad ve
noktayı istimdat bildiği ölçüde sağlam bir murakabe yolunu tutturmuş olur.
Bakın bizim yolumuzun ne kadar çok murakabe yolu olduğunun da altını çiziyor
Hocaefendi.
Murakabeyi ne kadar çok gerektiren ikinci diriliş asrının temsilcilerinin
murakabe insanları olduğunu hatırlatıyor Hocaefendi bize aynı zamanda.
Kendi acizimizi, fakrimizi bilip kolsuz kanatsız olduğumuzun farkında olup o
vicdandaki noktayı istinad ve noktayı istimdadı bulup tut elimden tut ki edemem
sensiz duygusuyla ayrılmıyoruz biz o kapıda.
İster birinci merhale olsun ister ikinci merhale olsun ister birinci merhale
olsun gördüğümüzün ve gözetildiğinizin bilincini böyle elde ediyoruz.
İster ikinci merhale olsun kendimizi o şatahatlerden o sabırsızlıklardan o
uyanık olamama hallerinden böyle muhafaza ediyoruz değerli dostlarım.
Dolayısıyla sağlam bir murakabenin yolu ne?
Aciz ve fakir, aciz ve fakrimin farkındalığı.
Sağlam bir murakabenin yolu ne?
O aciz ve fakire bir noktayı istinad ve noktayı istimdad bulmak ve
tut elimden Allah'ım tut ki edemem sensiz izanıyla sadece ona, sadece
onu noktayı istinad bilmek, sadece onu noktayı istimdad bilmek.
Bu ölçüde sağlam bir murakabe yolunda ve dolayısıyla emniyette sayılabilir
insan diyor Hoca Efendi.
Evet hayatını sürekli bu çizgide sürdürenlerin ruhunda zamanda bir meleke hasıl
olur.
Şimdi bunu yapa yapa bir meleke hasıl oluyor insanın ruhunda.
Hani düşünün siz daktilo yaza yaza parmaklarınızda bir meleke hasıl oluyor.
Nereye gideceğini biliyor.
Kontrolsüz olarak oraya gidiyor.
Aynen öyle de hayatını insan bu çizgide yani aciz ve fakrin murakabesi
çizgisinde götürürse zamanda onun ruhunda meleke hasıl olur ki ne olur o
zaman?
İşte o zaman kalbine feyizler kesintisiz olarak akmaya başlar.
Varidatı, varidat Cenab-ı Hakkın mevhibeleri, hediyeleri onları kesintisiz
olarak almaya başlar.
Huzuru kalp diyebilirsiniz buna o melekeye huzuru kalp diyebilirsiniz.
Bu meleke sayesinde vicdan sürekli ilahi varidata açık kalır ve Hazreti
Ehadiyet'ten ona devamlı feyizler akmaya başlar.
Fezyan eder kalp, kalp dolup taşmaya başlar.
Murakabenin en önemli vasıtalarından bir tanesi de muhasebe.
Şimdi biz iki aşama konuştuk.
Çok önemli bir vasıtada muhasebe fakat muhasebeyi Hoca Efendi burada
anlatmayacak.
Çünkü muhasebe bizim kavramlarımızdan bir tanesi kalbin zümrüt tepelerinden bir
tanesi.
Onu hususi olarak üzerinde durmuştu Hoca Efendi.
Şimdi durmayacak.
Ben kısaca özet olarak muhasebe konusunda bir fasıldan fasıladan küçük bir
metinden istifade edip orayı da biraz açmak istiyorum.
Hazreti Ömer'e istinad edilen bir söz var hesaba çekilmeden önce nefsinizi
hesaba çekin.
Bakın Hazreti Ömer'in sözü bu.
Çok önemli bizim için hesaba çekilmeden önce nefsinizi hesaba çekin.
Yani ölmeden önce ölün kendinizi o hesaba çekileceğiniz bilinciyle önceden yani
prova yapar gibi hesaba çekin.
Bu murakabenin bir buğududur diyor Hoca Efendi burada.
Bu hesaplaşma nefsimizle hesaplaşma nefsimizle yaka paça olma diyor ya Hoca
Efendi buna.
İşte bu murakabenin bir buğududur.
İyi bir mümin daima kendi nefsine karşı savcı başkalarına karşı avukat gibi
davranmalıdır.
Bu da diğer bir buğudur.
Hutbesini dinlemek için İbni Abbas'ın Mekke'den Medine'ye hicret ettiği yola
düştüğü Hazreti Ömer bir gün hutbede ortaya koyduğu fevkalade talakat fesahat
karşısında birden durur.
Haydi be oradan deme çobanı sen de gibi ifadelerle nefsini tokatlar.
Şimdi nasıl bir murakabe düşünün konuşuyor.
Konuşmanın içi bu.
Yani konuşuyor sonra konuştuktan sonra oturup da amelini muhasebe etmiyor bakın
ikisi arasında çok temel bir fark var.
Yani ben konuştum sonra oturup amelimi muhasebe ediyorum.
Acaba ihlaslı mı konuştum ihlassız mı konuştum diye.
Hazreti Ömer'in ki başka bir şey dikkat edin.
Konuşurken öyle bir murakabe insanı ki konuşurken o amelin içerisinde muhasebe
ediyor amelini ve konuşmasını kesiyor.
Haydi oradan sen de deve çobanı deyip kendi nefsini levme diyor.
Şimdi hangi Ömer'den bahsediyoruz.
Onu sadece bir hutbesini dinlemek için İbni Abbas'ın şiddi rihal ettiği
yani yollara düştüğü bir Hazreti Ömer'den bahsediyoruz.
Öyle bir murakabe insanı Hazreti Ömer.
Yine Ömer evet İslam'da devlet sistematiğinin güçlü temsilcisi o büyük zat
gerçekleştirdiği onca büyük muvaffakiyetin en küçüğüne bile sahip çıkmamış ve
bir defa olsun ben yaptım dememişti.
Dememişti Hazreti Ömer bir defa olsun ben yaptım.
Hasan Basri radiyallahu anh Ebu Nuaym'ın Hilyetül Evliyası'ndaki kaydına göre
Nebi zevcesinden sütenmiş büyük bir insandır Hasan Basri Hazretleri.
O kendisini her gün hesaba çeker ve sen geçen gün namazda şunları
şunları düşünen kişi değil misin?
Hasan Basri Hazretleri'nin tevbelerini Kulubud Daria'da bulabilirsiniz tam
böyle tevbeler onlar.
Sen şunları yapan değil misin?
Rabbin huzurunda şöyle yapılır mı?
Önceki günde şunu yapmıştın işte sen busun derdi.
Bunlar bir nevi aydınlatan büyük muhasebe ve murakabe insanlarıdır.
Zaten Kur'an'da sizi ve yaptıklarınızı yaratan Allah'tır demiyor mu?
Derecesine göre her müminde ahirete gitme arzusu vardır.
Allah bu arzuyu kamçılama adına tasavvur edebileceğiniz şeylerle ahireti bize
resmetmektedir.
Dünyada daha çok bedenimizin altında kaldığımız içindir ki Allah cennetin
cismani nimetlerini öne çıkararak sürekli onları anlatıyor ve insanlara o dille
konuşuyor.
Cennette bir de bizim tasavvur ve tahayyüllerimizi çok aşan nimetler vardır ki
bence esas önemli olan da odur diyor hocaefendi.
Cemalullah Lika bu mevzudaki biliyorsunuz tasavvurları aşkın Cenab-ı Hakk'ın
vaatlerini ifade ediyor.
Evet muhasebeye bir nebste atıf yaptık.
Hususi olarak üzerinde durulmuştu dedi hocaefendi.
İnsanın kendi kendini kontrol edip hesaba çekmesi günah hata ve benliği baskı
altına alan daha başka duyguların şuurunda olması manasına gelen muhasebe
yoluyla fert kalbinde doğruyu bulabilir, onu davranışlarıyla temsil edebilir.
Şimdi bakın doğruyu dışarıda aramak bu hani murakabeyi geliştirme noktasında,
murakabeyi o ilahi feyizlere kalbimizi açıncaya kadar bizim için çok önemli.
Yani bir mürşidi kamilin eteğine tutunmak, ilmi doğru kaynaklardan öğrenmek,
sürekli bir istikamet arayışı içerisinde kaynaklara yönelmek fakat murakabe
öyle bir sır ki en sonunda o kalp o ilahi feyizlere açıldığı
için sürekli oraya feyizler yağdığı için insan hayatını istikametle
sürdürebiliyor ve doğruyu ve yanlışı o kalple tespit edebiliyor artık.
Zikrettiğim gibi bir iç mürşit haline getiriyor insanı murakabe.
Murakabenin en önemli vasıtalarından birisi muhasebedir dedik.
Nedir muhasebe?
İnsanın kendi kendini kontrol edip hesaba çekmesi, günah hata ve benliğini
baskı altına alması ve daha başka duygularının şuuruna varması.
Manasına gelen muhasebe yoluyla fert kalbinde doğruyu bulabilir, onu
davranışlarıyla yani doğruyu kendi davranışlarıyla temsil edebilir ve ruhunda
yani bunu başarısıya kadar biz ehli taklit olarak yaşıyoruz bunu başardığımızda
ehli tahkik oluyoruz.
Ruhunda tesbih ve takdis ederim beni göreni, görüp mekanımı bileni,
konuşmalarımı işiteni bu Ebu Hanife Hazretleri'nin dirdinden, duasından,
münacatından bu da El Kulubu Dariyada var.
Değerli dostlarım, tesbih ve takdis ederim beni, çok özür diliyorum, tesbih ve
takdis ederim beni göreni, görüp mekanımı bileni, konuşmalarımı işiteni.
Sırrı bütün bu zuhiyle belirir, böyle biri bütün benliğiyle ilim ve meşiyetçe
yakın takibe alınmış olduğunu hisseder, ürperir.
Yani Allah'ın dilemesinin ve ilminin kendisini yakın takibe aldığını hisseder
ve böyle birisi işte günahlardan uzak kalabilir, ürperir.
Böyle biri bütün benliğiyle ilim ve meşiyetçe yakın takibe alınmış olduğunu
hisseder ve ürperir ve derken gözlerini açar kapar her yerde onun muradını
arar.
İşte geçen dersimizde murad ve mürid bahsine biraz girmiştik ya, her yerde
Allah'ın muradını aradığı için o da bir mürid olur, murad olur
değerli dostlarım.
İşte makale böylece bitti.
Biz bu dersimizde Murakabe'yi konuşmuş olduk.
Geleceğin teyakkuzu, geçmişin muhasebesi dolayısıyla da halin istikameti olarak
algılamaya çalıştık Murakabe'yi.
Yani iki kanat altında yaşamak ve dost doğru yaşamak, sürekli hakla murakabe
aramak.
Değerli dostlarım, Murakabe bizim için hayatımızın en önemli kavramlarından bir
tanesi.
Onu muhasebeden de ayırıyoruz, onu diğer kavramlardan da ihsan şuurundan da
ayırıyoruz.
Onlarla beraber mütala ediyoruz.
Aynı zamanda iç içeliği de görüyoruz ve Allah bizi Murakabe insanı eylesin
deyip dersimizi hitama erdiriyoruz.
Evet Cenab-ı Hak bizi bu huzuru yaşayanlardan etsin, Allah'ın tercihini
kendi tercihine tercih edenlerden etsin.
Allah'ın büyük gördüğü şeyleri büyük gören, Allah'ın ehemmiyet vermediği
şeyleri ehemmiyet vermeyenlerden eylesin bizi Cenab-ı Hak.
Muhasebeye çekilmeden önce kendini muhasebe edenlerden eylesin.
Hakkın hatırını hiçbir şeye veda etmeyenlerden eylesin.
Hakkın razı olmadığı her şeyi terk edenlerden, Hakkın küçük gördüğü hiçbir şeyi
büyük görmeyenlerden, Cenab-ı Hakkın neslinde büyük olan hiçbir şeyi de
hafifsemeyenlerden, küçümsemeyenlerden, küçük görmeyenlerden eylesin.
Şu kainat sarayını şuurluca seyredebilmeyi, seyrederken seyredildiğinizin
farkında olarak o edeple seyredebilmeyi Cenab-ı Hak bize nasip eylesin.
Hazreti Ömer'e vakaf deniliyor bu yüzden, tevakkuf ettiği için vakaf deniliyor.
Hakkın hatırına ilişkin ona bir şey söylendiğinde anında duruyor orada ve hani
Hoca Efendi anlatırken diyor ki dere akarken, yukarıdan aşağıya doğru akarken
Hazreti Ömer öyle birisi ki öyle bir vakaf ki duruyor ve yukarıya
doğru akmaya başlıyor.
Hakkın hatırı neredeyse, Hakkın rızası neredeyse doğru neredeyse kendini oraya
çeviriyor, yüzünü oraya çeviriyor.
Allah bizi de bu manada vakaf eylesin, Hazreti Ömer'in vakaflığının
varislerinden eylesin.
Hazreti Ali'nin yaptığı murakabeler gibi murakabelere Cenab-ı Hak bizi muvaffak
eylesin, onların hakiki mirasçıları eylesin Cenab-ı Hak bizi.
Hazreti Zübeyir bin Avvam'ın murakabesi gibi murakabelere Cenab-ı Hak bizi
muvaffak eylesin.
Aşere-i Mübeşşere'nin, sahabe efendilerimizin, veraseti nübüvvet yolunun
kahramanlarının varisleri eylesin Cenab-ı Hak bizi.
Bizi Cenab-ı Hak murakabe insanı eylesin değerli dostlarım.
Bizi kapatsın Cenab-ı Hak.
Neye kapatsın?
Şu gözle Allah'ın razı olmadığı şeylere bakmaya, şu kulakla Allah'ın
razı olmadığı şeyleri işitmeye kapatsın Cenab-ı Hak bizi.
Ve o kapanmaların mukabilinde bizi açsın.
O sütrelere karşı Cenab-ı Hak bizi açsın.
İlahi feyizlere, mevhibelere, varidata açsın Cenab-ı Hak bizi.
Ve değerli dostlarım o varidata açılıncaya kadar kendi yolunun boynu tasmalı,
ayıprangılı kölelerinden eylesin.
Bize sabır versin.
O meyanda, o durup bekleme, o feyizlerin kalbimize inişini bekleme noktasında
Cenab-ı Hak bize teyakkuz versin, yakaza versin.
Cenab-ı Hak bize temkin versin, ayağımızı yere sağlam bastırsın ve Cenab
-ı Hak bize sabır versin.
Fakat bu aşamanın öncesi çok zorlu bir aşama.
Hep onu gözetme, malaya niyatı bile Cenab-ı Hak hayatımızdan söktürsün,
attırsın.
Onu söylemeyen sözlere karşı kulağımızı kapattırsın Cenab-ı Hak.
Onu söylemeyen kelimelere karşı dilimizi sustursun Cenab-ı Hak ve onu görmeyen,
onu göstermeyen görüntülere karşı gözümüzü kapatsın Cenab-ı Hak.
Hep onu göstersin, hep onu işittirsin, hep onu söylesin.
Bizi kendi icraat-ı sübhaniyesinin dellalı zişanı eylesin Cenab-ı Hak.
Bizi bülbüller eylesin, kendi sanatının bülbülleri eylesin.
İşitmelerimizi, konuşmalarımızı tahlit edebilmeyi, sınırlandırabilmeyi ve
onunla sınırlandırabilmeyi nasip eylesin Cenab-ı Hak.
Çok zor bir zamanda yaşıyoruz.
Asrın gürültüsü çok fazla.
Kelimeler çok fazla, dedikodular çok fazla, gıllı kuşlar çok fazla.
Bütün bunların içerisinde duygularımızı bulandırmadan yaşamaya Cenab-ı Hak bizi
muvaffak kılsın, dupduru olabilmeye, o kapanmalar sayesinde, o duygularımızı
bulandıracak görüntülere, o duygularımızı bulandıracak seslere, o duygularımızı
bulandıracak kelimelere, düşüncelere, hayallere, tasavvurlara karşı.
Cenab-ı Hak bizi muhafaza buyursun, kilitlenmeyi, kapanmayı nasip etsin Cenab-ı
Hak.
Dupduru kılsın Rabbimiz bizi ve o durulukla, o feyiz kapısında bekleyebilmeyi
nasip etsin Cenab-ı Hak bize.
Allah bize muhasebe versin, ihsan şuuru versin, ihlas versin Rabbimiz bize ve
bize murakabeye muvaffak kılsın.
Maziyi muhasebe edebilmeyi, istikbal karşısında teyakkuz halinde durabilmeyi,
hali de rızalıkla yaşayıp, hali de halin içerisinde bir farkındalıkla yaşayıp,
hali istikamete dönüştürebilmeyi Rabbimiz bize nasip etsin.
Değerli dostlarım, ben de sizin dualarınıza amin diyorum, benim güzel
kardeşlerim.
Çiçeklerinize çiçekle, dualarınıza duayla, kalplerinize kalple mukabele
ediyorum.
Evet, sağ olasınız, görüyorum buradan mesajlarınızı.
Evet, Kainat Sarayı'nı şuurluca seyredebilmeyi nasip etsin Cenab-ı Hak demiş
Feride.
Amin, amin, amin.
Görüşmek üzere değerli dostlarım, çarşamba günü Mesnevi Nuriye dersinde.
Allah'a emanet olasınız.
This lesson has no notes yet.
- 1.Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — DhikrEMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ - ZİKİR
- 2.Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — TruthfulnessEMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ- SIDK
- 3.Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — Fear and Reverential AweEMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ - HAVF VE HAŞYET
- 4.Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — HopeEMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ- RECÂ
- 5.Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — Intention and ResolveEMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ - KAST VE AZİM
- 6.Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — Spiritual VigilanceEMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ - MURÂKABE
- 7.Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — AsceticismEMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ - ZÜHD
- 8.Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — God-consciousnessEMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ - TAKVA
- 9.Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — Spiritual ExpansionEMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ - İNBİSAT
- 10.Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — ScrupulousnessEMİNE EROĞLU İLE KALBİN ZÜMRÜT TEPELERİ - VERA