Emerald Hills of the Heart with Emine Eroğlu — Spiritual Expansion

Değerli dostlarım, yeni bir Hz.

Pir okumaları dersinde daha beraberiz.

Bugün sizinle Kalbin Zümrütepeleri dersi yapacağız inşallah-u Teala.

Kalbin Zümrütepeleri'nde Çağlayan Dergisi'nin bu ayki yazısında, bu ayki

sayısında yayınlanmış olan İmbisat yazısını konuşacağız.

Onu mütala etmeye çalışacağız.

İmbisat birinci cilte yer alan konulardan bir tanesi ve sıralama itibariyle

değerli dostlarım, İmbisat yazısı tevazu, fütüvet, sıdkaya, şükür, sabır, rıza

kavramlarından sonra geliyor.

Sonra da kast ve azim irade ile devam ediyor.

Ben küçük bir şey de paylaşmak istiyorum makaleye başlamadan.

Bana güzel geliyor bu.

Sızıntı Dergisi biliyorsunuz 79 Şubat'ında yayınlanmaya başladı.

Sızıntı Dergisi'nde ama Kalbin Zümrütepeleri makaleleri Ekim 1990 tarihinde

yayınlanmaya başladı.

Ekim 1990 tarihinde ilk yayınlanan makale Hal ve Makam makalesi olmuş.

Sonra uzun o irfan yolculuğu Kabz Bast makalesiyle devam etmiş.

Üçüncü yazı da İmbisat yazısı olmuş.

Bu bana enteresan geliyor.

Yani Hoca Efendi'nin ilk yayınladığı makalelerden, Kalbin Zümrütepeleri

makalelerinden bir tanesi olmuş İmbisat.

Ve Hoca Efendi, Kalbin Zümrütepeleri'ne neden Kalbin Zümrütepeleri ismi

verildiği sorulduğunda şöyle cevaplandırıyor.

Diyor ki esasen bedeni kendi çerçevesinde, ruhu da kendi ufkunda tutmanın ya

da hayatı kalp ve ruh hakimiyetine bağlı götürmenin yolu bu olsa gerek

diyor.

Yani Kalbin Zümrütepeleri'nde dolaşmak olsa gerekiyor gerek hayatı kalp ve ruh

ikliminde götürmenin yolu.

Sınırlı beden hayatının çerçevesi cismaniyetin darlığı ölçüsünde aksine her

zaman sonsuza açık bulunan ruhi hayatın ufku da namütenahiliklere mütevecih

olmalıdır diye cevap veriyor.

Biz de ayda bir yapıyoruz biliyorsunuz Kalbin Zümrütepeleri dersi ve çağlayan

izleyinde yapıyoruz yani o ay yayınlanan Kalbin Zümrütepeleri makalesini

okuyoruz bu derslerde.

Biz de daima ruhumuzu namütenahiliklere mütevecih bulundurma duasıyla bu dersi

yapıyoruz.

Diyelim ve makalemize başlayalım.

İmbisat makalesi Değerli dostlarım, Kalbin Zümrütepeleri içerisindeki en kısa

makalelerden bir tanesi.

Ben makaleyi biraz açmaya çalışacağım.

Bilmiyorum hani makalenin kısalığı dersimizin de kısa bir ders olmasına

sebebiyet verir mi?

Bunu göreceğiz beraber.

Euzubillahimineşşeytanirracim bismillahirrahmanirrahim diyelim tekrar ve

makalemizi okumaya başlayalım.

İmbisat kelimesini aslında siz tanıyorsunuz.

Biz geçen hafta da Hazreti Pir okumaları dersinde hatırlayacaksınız bir kabz

konusu işlemiştik.

Kabz, bast.

Bast, imbisat aynı kökten geliyor.

Genişleme, yayılma, içte derinleşme manalarına geliyor.

Bir manası daha var.

Aslında bunun üzerinde bizim durmamız gerekiyor.

Kendi tabiatını aşma manalarına geliyor imbisat.

İmbisata biz genişleme manasını hayatın içerisinde kullanıyoruz.

Evrenlerin de imbisatları var.

Zamanın genişlemeleri var biliyorsunuz.

Aynı surette insanın insan mahiyetinin imbisatı var.

Letaifimizin, istilatlarımızın, kabiliyetlerimizin imbisatı var.

Yayılma, genişleme, içe doğru derinleşme manasına geliyor imbisat.

Ve zikrettiğim gibi üzerinde durmak istediğim konulardan bir tanesi bu.

İnsan tabiatını aşma.

Hoca Efendi beşeri normların aşılması diyor buna.

Manalarına geliyor.

Peki insan tabiatı aşılır mı?

Bunu konuşacağız beraber ama önce tanımı tamamlayalım.

İnsan tabiatının aşılması manasına gelen imbisat erbabınca şer'i hudutlar

çerçevesinde gönlün herkese açılması.

Bakın burada bir hizmet manası da var.

Herkesi kucaklama manası da var.

Hoca Efendi'nin aç açabildiğin kadar herkese sineni ummanlar gibi olsun dediği

mana yani sinelerimizin açılması da imbisatın içerisinde var.

Şer'i hudutlar çerçevesinde gönlümüzün herkese açılması.

Tatlı dil, güler yüz, bunlar da imbisatın anlam çerçevesi içerisinde.

Tatlı dille, güler yüzle hoşnut edilebilecek herkesin hoşnut edilmesi.

Şimdi bu bizim halkla ilişkilerimiz noktasındaki imbisat.

Biraz sonra Hoca Efendi imbisatı ikiye ayıracak.

Halkla münasebetlerimizdeki imbisat bir de halkla münasebetimizdeki imbisat

olmak üzere.

Ve bizim halkla münasebetimizdeki imbisata gelince o da Allah'la münasebet

açısından Havf-ı Reca Halitası bir haletin insan benliğinde hükmetmesinden

ibarettir.

Havf ve Reca Halitası'nın Havf ve Reca'yı konuşmuştuk hatırlayacaksınız.

Havf'ı konuştuk, Reca'yı konuştuk bu ders çerçevesinde sizinle beraber

yaptığımız.

Havf ve Reca Halitası'nın yani ikisini birden duyabilmek insan ruhunda böyle

bir karışımın insan benliğine hükmetmesi anlamına geliyor imbisat ki bu

seviyeye ulaşan kalpler huzurda bulunmanın haybetiyle soluklar.

Huzurda bulunmanın haybeti yani o Cenab-ı Hakk'ın ihsan şuuru olarak

tanımladığımız daima kendini huzur-i ilahide bulunuyor olma haşyeti içerisinde

yani o saygı içerisinde nefesini tutma sonra da huzur esintilerinin neşe ve

sevinciyle o nefesi bırakma.

Çok güzel bir tanım bu.

Bakın Havf ve Reca Havf'ı o nefesi tutma Reca'yı da

nefesi salıverme olarak tanımladı hocaefendi ama o nefesimizi tutarken

kendimizi huzur-i ilahide bulunuyor olmanın haybeti içerisinde nefesimizi

tutuyoruz.

Nefesimizi bırakırken de huzur esintilerinin ruhumuza verdiği neşe ve sevinçle

onları dışarıya çıkarıyoruz ki dikkat edin imbisatın içerisinde neşe ve sevinç

de var haybet de var yani Havf ve Reca'nın halitası, karışımı

var bir nefes alıp verişin mahiyeti içerisinde ürperti ve inşirah var.

Nefes alırken ürperme o nefesi verirken inşirah duyma hali var.

Yani Havf ve Reca'yı beraber duyma manası var imbisatın içerisinde.

Bu itibarıyla diyor hocaefendi imbisatı halkla alakalarımız ve halkla

münasebetlerimiz içerisinde imbisat olmak üzere ikiye ayırabiliriz.

Şimdi değerli dostlarım Kalbin Zümrüt Tepeleri bize tasavvufun terminolojisiyle

sesleniyor ya biz önce böyle kalplerimize imbisat diye bir kelimeyi

yerleştireceğiz yani önce terminolojiye aşinalığı elde etmeye çalışacağız.

İmbisat diye bir kelimemiz var bizim Kalbin Zümrüt Tepelerinden bir tepenin adı

imbisat bizim için ve imbisatı biz Risale-i Nur terminolojisiyle de aslında

tanıyoruz genişleme, yayılma, içe doğru derinleşme ve tabiatın sınırlarını aşma

olarak onu tanımladık.

Sonra da onu halkla olan münasebetlerimiz ve halkla olan münasebetlerimiz

açısından imbisat olmak üzere ikiye ayırdık.

Halkla olan münasebetimizdeki imbisatı nefes alıp verişimizle özdeşleştirdik,

öyle tanımladık.

Havf ve Reca haritası dedik.

Halkla olan münasebetlerimizle de insanları kalbimize açma.

Hani hoca efendi diyor ya kimse kalbinizde bir kendine bir sandalye bir

koltuk bulamayacağı endişesi duymasın.

Herkese kalbinizde yer bulunsun.

İşte buna imbisat diyeceğiz ki bizim farkındasınız zannediyorum hizmet

çerçevesiyle çok alakalı manalar bunlar.

Şimdi birkaç meseleyi beraber mütala edelim öyle yolumuza devam edelim arzu

ediyorum.

Onlardan bir tanesi zikrettiğim mesele.

Onu hoca efendiye şöyle soruyorlar bir soru cevap faslında.

Diyorlar ki efendim herkesin kendi istidadı seviyesinde inkişaf edebileceğini

biz zannediyorduk.

Öyle zannediyorduk değil mi?

Cenab-ı Hakk'ın bize verdiği bir istidat var ve o istidatlara

Cenab-ı Hakk'ın koyduğu serhatler var.

Biz de kendi istidadımız çerçevesinde inkişaf edebileceğimizi zannediyorduk.

Zat-ı aliniz bir yazınızda Allah'ım bize bize aşan istidatlar ve

o istidatlara da tasavvurlar ötesi inkişaflar nasip eyle diyorsunuz.

Bunu nasıl anlamalıyız diye hoca efendiye soruyorlar yani istidatlara imbisat

nasıl kazandırılır?

İnsan fıtratı nasıl aşılır?

Nasıl beşeri normlar aşılıp geçilir?

Hoca efendi buna cevaben diyor ki evet ben Allah'ın izin ve

inayetiyle istidatların aşılabileceğine yetenek ve kapiliyetlerin

geliştirilebileceğine inanıyorum.

Hani bir dervişe sormuşlar Cenab-ı Hak iğnenin deliğini büyütmeden ve deveyi

küçültmeden deveyi iğnenin deliğinden geçirebilir mi diye.

O derviş de cevap vermiş vallahi benim öyle ince işlere aklım ermez

fakat ben kendimi bildim bileli hep onun dediği oluyor diye cevap vermiş

derviş.

İşte ben de diyor hoca efendi onun güç ve kuvvetine şefkat ve

merhametine itimat ederek bunları söylüyorum.

Dilerse bize istidatlarımızın üstünde inkişaf nasip edeceğine inanıyorum.

Cenab-ı Hak her birimize istidatlar takdir buyurmuş.

Biz iradelerimizin hakkını vererek kulluğumuzu bir aşkınlık içinde götürmeyi

başarabilirsek onun rahmetinden ümit ediyorum bizim istidatlarımızı da

değiştirir.

Genişletir, geliştirir.

Sonra da mahiyetlerimizi yeniden onların üzerine örgüler.

Diğer taraftan aslında ilm-i kıyafetin bir türden İlimlerin içerisinde ilm-i

kıyafet diye bir ilim var değerli dostlarım.

Şemail de deniliyor bu ilme.

İnsanın sureti ile sireti arasındaki ilişkiyi irdeleyen ilimler bunlar.

Yani simamızın hususiyetleri, fizyonomimiz üzerinden karakterimize ilişkin

cümleler kuran bir ilim.

İnsanın şekil ve şemaline bakarak onun karakteri ile ilgili bazı ipuçları elde

etme ilmine deniliyor.

İlm-i kıyafet ya da şemail ilmi.

Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri'nin biliyorsunuz kıyafetname diye bir bölümü

vardır marifetname'nin içerisinde.

Allah Celle Celaluhu insanlara ruhlarına göre elbise giydirmiştir diyor Hoca

Efendi.

Bakın burada da yine istidatların tasavvurlar ötesi inkişaf edebileceğini,

imbisat edebileceğini insan sureti üzerinden anlatacak Hoca Efendi, işin bir

tarafında da bu var.

Cenab-ı Hakk'ın bize verdiği suretler aslında ruhumuzun suretleri.

Şunu demeye çalışıyorum.

Allah insanların ruhlarına birer elbise giydiriyor.

Yani bizim cismaniyet numaramız, dropumuz, ruhumuza göre.

Elimiz, yüzümüz, ayağımız, dilimiz, dudağımız hepsi birer mana ifade ediyor

bakmasını bilenler için.

Allah Celle Celaluhu olmuş ve olacağı ezeli ilmiyle bildiği için ruhumuza da

ona göre bir şekil, ona göre bir suret, bir kalıp giydiriyor.

Ruhunuza ona göre bir elbise giydiriyor.

Fakat eğer siz diyor Hoca Efendi iradenizin hakkını verirseniz ruhunuzda ciddi

bir değişikliğe giderseniz öyle inanıyorum ki ilmi, kıyafet sahasıyla alakalı

konularda da ciddi değişiklikler olur.

Allah Teala şeklinizi, şemalinizi, mahiyetinizi de ruhunuza uygun olarak

değiştirir.

Ne kadar enteresan bir yaklaşım.

Allah Teala diyor Hoca Efendi sizin şeklinizi, şemalinizi de ruhunuza uygun

olarak değiştirir.

Hangi durumda siz iradenizin hakkını verirseniz ruhunuzda ciddi değişikliklere

giderseniz suretiniz de ona göre değişir diyor Hoca Efendi.

Bir şiirinde de Kırık Mızrap'ta Hülyalı Maviliklerle Geceler Hülyalı

Mavilikleriyle Geceler şiirinde Hoca Efendi aşanlar kendi serhattini gecede

aşar diyor.

Bunu Hoca Efendi bize sık sık hatırlatıyor.

En son en son sohbetinde de yine bize bunu hatırlattı.

Gece ibadetini hatırlattı.

Burada da bu şiirinde de Hoca Efendi aşanlar kendi serhattini gecede aşar

diye buyuruyor ve insan bu ufkuyla hep ötelerde yaşar.

Evet Hülyalı Mavilikleriyle Geceler İşte değerli dostlarım insanın kendini

aşabilmesi, kendi tabiatını aşabilmesinin mümkün olduğunu gösteriyor bize.

Hoca Efendi böyle bir ufuk gösteriyor.

Biz de diyoruz ki işte imbisat kavramı insanın kendi mahiyetini, kendi

fıtratını aşabilmesini de ihtiva ediyor.

Şimdi biz bu iki yönlü imbisatı konuşmaya başlayacağız.

İkiye ayıracağız imbisatı.

İmbisata halkla alakalarımız ve halkla münasebetlerimiz içerisinde imbisat

olmak üzere ikiye ayırabiliriz dedi Hoca Efendi.

Bir halkla alakalı münasebetlerimiz içinde imbisat.

Halkla aramızdaki irtibatı koruyup kollama kaydıyla insanlar arasında

insanlardan bir insan olarak herkesi kabul edip onlara kendi idrak ve

anlayışları içerisinde muamelede bulunmaktan ibarettir.

Bakın neymiş halkla münasebetlerimiz açısından imbisat?

İnsanlardan bir insan olmak.

Bu Hazreti Ali'nin sözü hatırlayacaksınız.

Kün inden naz, ferden binen naz.

İnsanlardan bir insan olmak.

Hoca Efendi değil üstünlük mülahazası, farklılık mülahazası içerisine bile

girmemek gerektiğini söylüyor bu bağlamda.

Halkla aramızdaki irtibatı koruyup kollamak şartıyla ama bir taraftan Cenab-ı

Hak'la irtibatımızı koruyup kollayacağız ama insanlar arasında da insanlardan

bir insan olarak herkesi kabul edeceğiz.

Onlara kendi idrakleriyle, kendi anlayışlarıyla muamelede bulunacağız ki işte

bu bizim imbisatımızın aslında yatay buğdunu teşkil ediyor.

Yatay buğdunu yani insanlarla ilişkilerimizi teşkil ediyor.

Biz bütün bir beşeriyete sinemizi açabildiğimiz nispetle yatay olarak

genişliyoruz.

İnsanlarca genişliyoruz.

İnsanı Cenab-ı Hakk'ın bütün kemleri cem eden, bütün alemleri toplayan

mahiyetiyle ele aldığımızda aslında insana açılmak meselesi evrenlere açılmak

anlamına geliyor.

Hazreti Ruhu Seyyidül Enam sallallahu teala aleyhi ve sellem çerçevesiyle,

çevresiyle özür diliyorum münasebetlerinde yer yer işi latifeye vardıracak

şekilde tekellüfsüz, yumuşak, rahat davranırdı.

Efendimiz imbisatın nasıl olması gerektiğine ilişkin bize hedef gösteriyor

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem.

Düşünün onun Allah'la olan münasebeti ne?

Haf bahsinde vardı hatırlayacaksınız.

Efendimiz buyuruyor ki benim bildiğimi bilseydiniz az güler, çok ağlardınız,

dağlara kaçardınız diyor Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem.

Oysa kendisi dağlara kaçmıyor demişti Hoca Efendi bize.

Efendimiz Allah'la öyle bir ilişki içerisindeyken, öyle bir haf münasebeti

içerisindeyken halka karşı mütebessim, herkesle münasebetlerinde rahat,

tekellüfsüz, yumuşak, tekellüfsüz, abartısız demek, fıtri.

Hani Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem kendi karşısında titreyen birisine

ben mudardan kuru ekmek yiyen bir kadının oğluyum diye cevap veriyor ya,

tekellüfsüz Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem, abartısız, yumuşak, latifeye

vardıracak şekilde işi rahat davranıyor, hikmet dolu nükteleriyle onların

hafzala idrak ve seviyelerinde dolaşır ve murakabe insanlarına tebessüm eder,

tebessüm ettirir, nefes aldırırdı.

Hani Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem insanlara Allah'ın

emirlerini tebliğ ettiği için zaman zaman o insanların sineleri çatlayacak hale

geliyor, Efendimiz onlara da tebessüm ettiriyor, onlara tebessüm ediyor ve

onlara nefes aldırıyor.

Kalp tıpkı bir ayna gibidir diyor minhaç sahibi, Hoca Efendi az bir

tasarrufla bunu naklediyor, Efendimizin tavrını beyan etme ve bize de yol

gösterme sadedinde kalp tıpkı bir ayna gibidir.

Zaman zaman ciddilik o aynayı buğlandırabilir.

Ne güzel bakın, ciddiyet esas biliyorsunuz, asıl olan ciddiyet.

Fakat zaman zaman ciddilik o aynayı bulandırabiliyor, çünkü kalp bir ayna gibi

ve o buğları dağıtabilme noktasında latifelerden istifade edebilmek gerekiyor.

Minhaç sahibi diyor ki o buğları da latif latifelerden başka bir şeyle

silip aynayı cilalamak mümkün değildir.

Öyleyse hani aynayı cilalamak, onu mücella bir ayna haline getirebilmek,

üstadın ifadesiyle ona saykal çalmak, saykal çalmayı üstad cilalamak manasında

kullanıyor.

Ancak ve ancak latifelerle mümkün.

Ki bunu biz Hoca Efendi'de görüyoruz biliyorsunuz bu latifelerle kesafeti

dağıtmayı canımız gırtlağımıza geldiği durumlarda bir murakabe hali içerisinde

bulunduğumuzda nasıl ortamı yumuşattığına şahitlik ediyoruz.

Geçen dersimizde vardı hatırlayacaksınız Kabs Bast meselesini konuşurken sahabe

efendilerimizin canları gırtlağına geldiğinde Yusuf suresinin nazil olduğunu

konuşmuştuk.

Onları Yusuf suresinin rahatlattığını ümitbaş bir beyan zemzemesi olduğunu

konuşmuştuk Yusuf suresinin.

Tıpkı bu meselede olduğu gibi bakın murakabe ile yürekler daraldığında nasıl

latifelerle yumuşatılıyorsa insan mahiyeti nasıl insan kalbinin aynasına

latifelerle cilalar sürülüyorsa Yusuf suresi de anlattığı o kıssayla, Ahsen Gül

Kasas'la yüreklere ferahlık varmıştı.

Şimdi biz Hocaefendi'nin bunu talebeleri anlatıyor.

Bana çok hoş geldi.

Sizinle de paylaşmak istedim.

Şimdi 389.name bu.

İki ders arası latif atmosfer ve Hocaefendi'nin beğendiği hafızlar diye bir

başlık taşıyor.

Paylaşan muhtemelen Osman Şimşik Bey bu metnini kaleme aldı.

Bazı hak dostları sürekli marifet ufkunda bulunmaları itibariyle hep mehabet ve

mehafet yaşayan talebelerine biraz nefes aldırmak isterler diye başlıyor metin.

Aslında bu kısmı Hocaefendi'den alıntı.

Bunu Efendimizin atmosferi nasıl dağıttığına, o kesif atmosferi nasıl

dağıttığına örnek verirken bu cümleyi kuruyor Hocaefendi.

Hak dostları sürekli marifet ufkunda bulunuyorlar ve hep mehafet yaşıyorlar,

hep mehabet yaşıyorlar.

Yani hep bir saygı, hep akıbet, endişe olmaktan kaynaklanan bir haf atmosferi

içerisinde bulunuyorlar.

Talebelerini de kaçınılmaz olarak değerli dostlarım bu atmosferin içine

sokuyorlar.

Fakat o talebelere de biraz nefes aldırmak gerekiyor.

Canları gırtlaklarına geldiği sırada onlara oksijen yudumlatmak istiyorlar bu

sefer ve espri ve nüktelere başvuruyorlar.

Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi de bazen hikmet edalı, belli bir gayeye

bağlı olan mizah diyebileceğimiz türden latife, nükte, kıssa ve menkibeler

anlatıyor.

Kıymetli hocamız her sabah tefsir dersinden sonra 10-15 dakika kadar teneffüse

müsaade ediyor.

Lokum, incir, kayısı gibi ikram çeşitlerinden hangisi mevcutsa onunla ağızların

tatlanmasına vesile oluyor.

Kendisi de bir bardak çay içiyor.

Bunu üstah da yapıyor biliyorsunuz.

Hatta Bediüzzaman Hazretleri birer kaşık çay kaşığıyla bal yediriyor talebelere

üstadımız.

O teneffüs maddi ikramdan öte manevi ihsanları da ihtiva ediyor.

Bazen bir kıssa anlatıyor Hocaefendi, bazen bir nükte anlatıyor, bazen

misafirlerine hal hatır soruyor, bazen de o anda o mecliste hazır bulunan

talihlilerden birisiyle alakalı bir hatırayı yadediyor.

Şimdi biz tasavvufi bir dil, tasavvufi bir neşve içerisinde bu dersi yapıyoruz.

Hocaefendi de bir müşidi kamil olarak bize bu kavramları yani kalbin zümrü

tepelerindeki kavramları nasıl anlayacağımıza ilişkin bir model teşkil ediyor.

O model de işte anlatılıyor ve bize diyor ki işte o anda

salon bambaşka bir atmosfere bürünüyor.

Aslında ders ve sohbet anında zaten insanın içine işleyen kalbi ve ruhu

heyecana getiren bir hava hep mevcut.

Fakat Hocaefendi tebessüm ederken Hocaefendi'yi tebessüm ederken görmek, onunla

beraber gülümsemek ve ondan latifeler nükteler dinlemek tarif edilmez bir

güzellik diyor anlatan.

Bu güzelliği yaşayanlar da vardır aramızda zannediyorum.

Hocaefendi'yi tebessüm ederken görmek, onunla beraber gülmek, ondan latifeler

nükteler dinlemek tarif edilmez bir güzellik.

Geçen gün derste zikredilen bir ayeti kerime vesilesiyle muhterem hocamız

Mısırlı hafız Mustafa İsmail'in Kur'an okuyuşundan bahsetti.

Bir arkadaşımız hemen hocamızın bahsettiği ses kaydını internetten bulup açtı.

Bunun üzerine farklı kariler, kıraatlerden, ilk ses kayıtlarından Hocaefendi

hatıralarını anlattı.

Burada Hocaefendi'nin anlattığı hatıralar da var.

Fakat onları siz okursunuz elbette.

Esas olan şey, dikkat edin bakın, Hocaefendi'nin burada sergilediği tavır, bu

tavrı farkındasınız zannediyorum, Hocaefendi'nin sünneti seniyyeyi istinad

ediyor.

Çünkü Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'den diyor Hocaefendi

öğrendiğimiz ölçülere göre insan muhataplarını, marifet ufukları zaviyesinden

değerlendirmeli.

Bu çok önemli bir cümle.

İnsan muhataplarını marifet ufukları zaviyesinden değerlendirmeli.

Onların durumuna uygun bir seviye belirleyerek konuşmalı.

Yoksa farkına varmadan o insanları, muhataplarını sıkıştırmış, tazdik etmiş,

bütün bütün hakikatten soğutmuş olma ihtimali vardır.

Evet, kasti ve iradi olarak laubaliliğe, birilerini güldürmek için şakalar

yapmaya, ölçüsüzce gülmeye ve güldürmeye, dolayısıyla da zamanı israf etmeye

müsaade yoktur.

Bu konuda Hocaefendi'nin tavrı çok kesin.

Bizim işimiz insanları eğlendirmek değil diyor Hocaefendi.

Şakalar yapmak, ölçüsüzce gülmek, efendim zamanı israf etmek, Malayani ve

Fuzuli konuşmalar, bunlar değil bizim meselemiz.

Allah Resulü bazı insanların güldüğünü görünce cennetten müjde mi aldınız deyip

onları ikaz buyurmuştur.

Ne var ki bazı hak dostlarının sürekli marifet ufkunda bulunmaları itibariyle

hep mehafet ve mehafet yaşayan müritlerine biraz nefes aldırmak ve tam canları

gırtlaklarına geldiği sırada onlara oksijen yudumlatmak için espri ve nüktelere

başvurmaları türünden bazen hikmet edalı olan ve belli bir gayeye matuf dile

getirilen nizah diyebileceğimiz türden latife, nükte, kıssa ve menkibelerin

anlatılmasında da bir beis olmasa gerektir diyor Hocaefendi değerli dostlarım.

Hocaefendi bu meseleyi Alvar İmamı Lütfü Efendi'ni de örnek olarak veriyor

bir bahiste.

Alvar İmamı Lütfü Efendi de bunu yapıyor yani insanların seviyelerine göre

hitap ediyor ve pek çok seviye için biliyorsunuz menkibeler çok mana ifade

eder.

Üstadımız Bediüzzaman Hazretleri de pek çok yerde temsili hikayelerle

anlatıyor.

Yani bizim idrak ufkumuza sesleniyor.

Bu Kur'an'ın bir metotudur.

Kur'an biliyorsunuz tenezzülat-ı ilahiye olarak vasıflandırılır.

Yani Cenab-ı Hakk'ın kelamen tenezzülüdür bizim idrak seviyemize tenezzülüdür

ve Kur'an'dan herkes kendi idrak seviyesine göre bir şeyler anlar.

Biz de insanlara hitap ederken onların idrak seviyelerine göre hitap

edebilmemiz için zaman zaman latifeler yapmak zaman zaman menkibeler anlatmak

ben bunu çok beceremiyorum mesela menkibe anlatılarını hikaye anlatılarını bazı

insanların istidadı buna daha elverişli oluyor.

Tahkiye geleneği diyoruz biz buna hikaye anlatma geleneği bilirsiniz bizim

geleneğimiz de çok yaygındır kitaplarımızda da irfani metinlerimizin içerisinde

de bu tarz hikaye anlatımları vardır.

Hazreti Mevlana'nın mesnevisine bakabilirsiniz bu anlamda.

Sair klasik metinlere bakabilirsiniz.

Mesela şiirler vardır.

Muhyiddin İbni Arabi Hazretleri bir metni anlatırken şiirler yazar.

Bursevi Hazretlerine bakın metni anlatırken araya şiirler koyar.

Hoca Efendi de yapıyor bu çeşit çeşitlemeleri.

Biz bunu aldığımız zaman Hoca Efendi tebessüm ediyor.

Sizi dinlendireyim deyip bir hikaye anlatıyor.

Bir hatırasını anlatıyor.

Bunlar bakın dikkat edin.

Tasavvufi terminoloji içerisinde imbisat kavramının içerisinde yer alan

manalar.

Bunu yapabilmek gerekiyor.

Muhatabın idrak ufkuna göre tekellüfsüz olmak gerekiyor.

Abartısız, yumuşak, rahat ve latifelerle ortamı yumuşatabilmek gerekiyor

muhataplarımıza.

Hakikat biliyorsunuz değerli dostlarım hakikat insan ruhunda bir metafizik

gerilim oluşturuyor.

Bu Hoca Efendi'nin tanımlaması çok sık kullanılır.

Ben de çok seviyorum bu kelimeyi metafizik gerilim.

Hepimizin ihtiyacı var buna.

Zaten metafizik gerilimimiz yoksa latifeye de ihtiyaç yok.

O metafizik gerilim eğer ruhumuzda varsa bazen gerçekten de canımız

gırtlağımıza gelmiş gibi oluyor o gerilimden.

O gerilimin tansiyonunu biraz düşürmek için latifelere ihtiyacı oluyor.

Aynayı o surette cilalıyoruz.

Minhaç sahibinin Hoca Efendi'nin az bir tasarrufla naklettiği metnini bir kere

daha okuyalım.

Şöyle diyor kalp tıpkı bir ayna gibidir.

Zaman zaman ciddilik o aynayı buğlandırabilir.

O buğları da latif latifelerden başka bir şeyle silip aynayı cilalamak mümkün

değildir.

Evet bu işin bir tarafı, işin bir tarafında da sinemize, herkese açmak

var.

Şimdi bir muhatabımıza göre bir dil yakalayabilmek onun idrak ufkuna göre ona

seslenebilmek imbisatın bir yönünü teşkil ederken, halkla ilişkilerimizdeki

imbisatın bir yönünü teşkil ederken bir yönünü de insanların arasında bir insan

olmak, herkesi kabul etmek ve herkese gönlümüzde bir yer açmak meselesi.

İşin bir yönünü teşkil ediyor.

Ona ilişkin de sizinle küçük bir iki metin paylaşmak istiyorum değerli

dostlarım.

Onlardan bir tanesi hepimizin bildiği metin bir neşide yani artık bir şiir

haline geldi.

Bunu hepiniz biliyorsunuz tekrar etmekte fayda münase ediyorum.

Bu metini beraber okuyalım istiyorum.

Aç herkese, aç herkese açabildiğin kadar sineni ummanlar gibi olsun inançla

geril ve insana saygı duy.

Bakın nasıl bir imbisat.

Halka doğru bir imbisat insana saygı duy kalmasın alaka duymadığın el

uzatmadığın mahzun bir gönül.

Aç herkese açabildiğin kadar sineni ummanlar gibi olsun inançla geril insana

sevgi duy kalmasın alaka duymadığın ve el uzatmadığın bir mahzun gönül.

İyileri iyilikleriyle alkışla, inanmış gönüllere karşı mürüvvetli ol

inançsızlara öyle yumuşak yaklaş ki kinleri nefretleri eriyip gitsin ve sen

soluklarında daima mesih ol.

Yani diriltici bir nefes ol.

Yolların en renklisinde, beyanların en çarpıcısıyla göklerle alışverişinde bir

yüce rehberin arkasında olduğunu unutma.

Ne güzel bir hatırlatma.

Sen yolların en renklisindesin.

Beyanların en çarpıcısıyla göklerle alışverişte bulunan bir rehberin

arkasındasın.

Bunu unutma.

Unutma ve bu hususların bir tekine bile sahip bulunmayanları düşünüp insaflı

ol.

İmbisat ehli olabilmek için insaflı olmaya ihtiyacımız var.

Bizim sahip olduğumuz hususların bir tekine bile sahip olmayanları düşünüp

insaflı olmaya kötülükleri iyilikle sav.

Görgüsüzce muamelelere aldırış etme.

Herkes davranışlarıyla kendi karakterini aksettirir.

Sen müsamaha yolunu seç ve töre bilmezlere karşı Ali Cenab-ı Ol.

Öyle güzeller ki öyle güzeller ki Allah onları bu cümleleri kalbimize

yazabilmeyi nasip etsin.

Duamız olsun her bir cümlesi.

Kötülükleri iyilikle sav.

Görgüsüzce muamelelere aldırış etme.

Herkes davranışlarıyla kendi karakterini aksettirir.

Sen müsamaha yolunu seç.

Töre bilmezlere karşı Ali Cenab-ı Ol.

Sevgiyi sevip düşmanlığa düşman olmak inançla coşan bir kalbin en mümeyiz

vasfıdır.

Sevgiyi sevip düşmanlığa düşman olmak inançla coşan bir gönlün en mümeyiz

vasfıdır.

Herkesten nefret ise ya gönlünü şeytana kaptırmışlık veya bir cinnet eseridir.

Sen insanı sev, insanlığa hayran ol.

Sakınıp bir kere dahi olsun, nefsin hakemliğine düşmemelisin.

Zira ona göre senden başka herkes mücrim.

Her fert talihsizdir.

Kime göre?

Nefse göre.

Bu ise en doğru sözlünün beyanında şahsın helaki demektir.

Sen nefsine karşı oldukça sert, başkalarına karşı yumuşaklardan yumuşak ol.

Başkalarını sana sevdiren ve onları senin nazarında sevimli kılan tavır ve

davranışlara dikkat et.

Unutma ki aynı şeyler senin de sevilip beğenilmene vesile olabilir.

Daima insanca davran ve merhametli ol.

Hakkın sana karşı muamelesini ölçü kabul edip halka karşı öyle davranmalısın.

O zaman halk içinde hakla beraber olur, her iki yalnızlığın vahşetinden de

kurtulursun.

İki yalnızlık var.

Bir halktan yalnızlık yani insanlardan uzak düşmenin yalnızlığı.

Bir de haktan yalnızlık var, gerçek yalnızlık.

İkisi de insan ruhuna vahşet veriyor.

Sen hakkın sana karşı olan muamelesini ölçü kabul edersen halka karşı da

o ölçüyle davranırsın.

O zaman halkın içinde hakla beraber olmayı başarabilirsin.

Bu da seni iki yalnızlığın da vahşetinden kurtarır.

Yaratıcının nazarında ne olduğuna gönlünde ona ayırdığın yer ile halk katında

mevkinin de onlara karşı tavırlarınla tartıp değerlendirmelisin.

Hak karşısında senin kıymetin nedir?

Senin nezdinde Allah ne kadar kıymetliyse o kadar.

Halk içinde mevkin nedir?

Onlara karşı tavır ve davranışların neyse o kadar.

Haktan bir lahza gafil olma ve insanlar içinde bir insan ol.

Bakın iki yönü var hep meselenin.

Bir halka bakan yönü bir de halka bakan yönü.

İnanan insanların sana kötülük yapabilecekleri ruhuna iyiden iyiye işlemişse

bunun bir muhakemesizlik ve aklın kılletinden bir nefse zebun olma ve ruhun

zilletinden meydana gelmiş olduğunu bil.

Ve hemen gönlünü hoplat aç gözünü, yaşart gözünü yaşart gönlünü aç ve

bir Rabbaniye müracaat et.

Hasılı insanlar içinde sevgi ve irtibatını korumak için hak için sev hak

için nefret et ve gönlünü hakka aç ki insan insan ol.

Gönlünü hakka aç ki insanların içinde bir insan ol.

İnsanlar içinde sevgiyle irtibat kur.

İrtibatını koru insanlarla.

Hak için sev, hak için nefret et.

Ancak bu surette insan olabilirsin.

Bu surette insanlardan bir insan olabilirsin.

Bu dediğim gibi bizim için bir şiir, bir neşide mahiyetinde.

Biliyorsunuz Hz.

Mevlana'ya ilişkin bir nükte anlatılır.

O nükte de çok tatlı bir nüktedir.

Hoca Efendi zaman zaman zikreder.

Şöyle şefkat mesleği herkese karşı merhamet kollarını sonuna kadar açmayı

gerektirir diyor Hoca Efendi ve Hz.

Mevlana Celaleddin-i Rumi Hazretlerinden bir örnek veriyor.

Hz.

Mevlana döneminde bazıları ağızlarına ne gelirse söylüyorlar Hz.

Mevlana'ya ve Hz.

Mevlana'ya hakaretler ediyorlar.

Bir gün bir tanesi Hz.

Mevlana'ya ağzını açıyor ve çok çirkin sözlerle saldırıyor.

Sen inançsızlara bile kucak açıyorsun.

Onlarla bir araya geliyorsun.

Günah işleyenlere gel diyorsun diyor.

Böyle yapmakla İslam'ın onurunu iki paralık ediyorsun diye Hz.

Mevlana'ya itham ediyor.

Dinin nizzetine zarar veriyorsun diye suçluyor Hz.

Mevlana'yı.

Bu cümlelerden oluşan bir düzüne sözlerle Hz.

Mevlana'ya hakaretler yağdırıyor.

Hz.

Mevlana ona bir tek cümle bile cevap vermiyor.

Sonra bitti mi diye soruyor muhatabına.

O bitti deyince de sen de gel sana da bağrımı açıyorum diye

cevap veriyor.

İşte bizim mesleğimizin gereği budur diyor Hoca Efendi.

Sen de gel sana da bağrımı açıyorum diye bilmek.

Hatta biliyorsunuz şeycinden endişe duyduğumuz kimselere iyilikte bulunmak gibi

bir prensibimiz var.

Sinemizi açabildiğimiz kadar herkese açmak gibi bir düsturumuz var değerli

dostlarım.

Evet bu bahsi böylece tamamlamak istiyorum.

Bizim halkla olan ilişkilerimizdeki imbisat bahsini.

Ve geldik halkla irtibatımız içindeki imbisata.

Diyor ki Hoca Efendi ikinci maddede halkla irtibatımız içindeki imbisat haller

üstü bir halle korku ve ümidi birden ruhda yaşama ve imbisat haritasını

soluklamadan ibarettir.

Şimdi bakın yukarıda da geçmişti bu mesele.

Korkuyu ve ümidi hafı ve haşiyeti ruhda ikisini birden duyabilme.

O soluk alma metaforu aklımızda kalsın.

Nefsin hallerinden olup yolun başındakilerin hakla münasebetlerinin bir ünvanı

tamamen ariflerin hali olan imbisat ise kalbi hayatın ayrı bir buğdu ve

gönül erlerine has bir halettir.

Bakın Hoca Efendi bir ayrım yaptı.

Biz haf ve haşiyet konularını okuduk ya dedi ki Hoca Efendi yolun

başındakilerin kavramlarıdır aslında dedi haf ve reca haf ve reca haf ve

reca yolun başındakilerin kavramlarıdır dedi onların hakla münasebetlerinin

ünvanıdır dedi ama ariflerin yani Allah'ın marifetine ermiş olanların Allah'la

olan irtibatlarının adı imbisattır dedi Hoca Efendi öyleyse farkındasınız

zannediyorum çok yüksek bir kavram imbisat kavramı menzile varmışların irfana

ermişlerin kavramı imbisat biz haf ve reca'dan ne anlıyorsak yani korku ve

ümit arasında kendimize bir yol tutturmaya çalışıyoruz ya bunu fıtratına mal

etmiş o seviyede nefes alıp veriş seviyesinde hafı ve reca iç içe

yaşayan her an yaşayan o haritayı insan mahiyetine mal etmiş müntehilerin

kavramı imbisat bu manada Hoca Efendi Kalbim Zümrüt Tepelerinde Değerli

Dostlarım yolun başındakileri müptedi olarak tanımlıyor yolun sonundakileri

müntehi olarak tanımlıyor yolun sonuna varmış olanlar bir de yolda olanlara da

salik diyoruz bu terminoloji içerisinde yolun başındakilerin kavramı haf ve

reca kavramı onun içerisinde bir denge tutturmaya çalışarak seyirlerini

sürdürüyorlar kalbin zümrüt tepelerindeki seyri sürüklerine devam ediyorlar ama

müntehilerin unvanı yani ariflerin hak marifetine ermiş olanların unvanına

gelince ona imbisat diyoruz işte imbisat kalbi hayatın ayrı bir buğdu gönül

erlerine hasbihal et imbisat seviyesine ulaşamayanların imbisat gibi görünen

halleri çok defa kendilerinden hasıl olan bir ülfeti marifetle temkini

tahriptir temkin biliyorsunuz kalbin zümrüt tepelerinin en önemli

kavramlarından bir tanesi temkin ayağını yere sağlam basmak şatahata düşmemek

laubaliliğe girmemek zemini kaybetmemek anlamına geliyor işte bazıları

marifette Allah'ın marifetinde ülfete düşüp temkini tahrip ettiklerinde

onlardan imbisat gibi bir hal görünebilir diyor Hoca Efendi bu seviyeye yani

gerçek manasıyla marifete erişip de marifetle elde edilen imbisata

ulaşamayanların imbisat gibi görünen halleri kendilerinden hasıl olan bir

ülfeti marifetle temkini tahrip etmeleri ve insanı Allah'a karşı sui edep

sayılabilecek laubalilere laubaliliklere sevk etmesidir bu haldir onların hali

Allah'a karşı şatahatlar aslında biraz bunu ifade eder şatahat taşkınlık demek

biliyorsunuz o insanların ülfeti marifetten kaynaklanan bir temkini tahrip

etmek durumu o insanlardan sui edep sayılabilecek laubaliliklerin hasıl

olmasına vesile olabiliyor bunun örneklerini şöyle görebilirsiniz zannediyorum

bahsetmişimdir belki daha önce bizim irfani metinlerimizin içinde çokça

meczuplardan söz edilir mesela okursanız eğer orada bir takım böyle şatahat

addedilebilecek Allah'a karşı sui edep addedilebilecek Allah'a karşı laubalilik

addedilebilecek cümleleri meczuplara söylettirir onlar meczuptur ya onların

ağzından söylettirir onları Allah'a karşı bu tarz sui edeplerden Cenab-ı

Hak bizi muhafaza buyursun bizi o marifete eriştirsin marifette ülfetten de

muhafaza buyursun temkini asla tahrip etmemek gerekiyor belki kalbin zümrüt

tepelerinin bize öğrettiği en önemli şeylerden bir tanesi de bu temkin hali

yani asla asla zemini terk etmemek hangi zemini sünnet-i seniye zemini

hangi zemini ubudiyet zemini mahf zemini tevazu zemini mahfiyet zemini

kaybetmemek gerekiyor ubudiyet zemini kaybetmemek gerekiyor işte o zeminde

imbisat böyle düşünüldüğünde imbisat ancak hak marifetine ermiş olan haslar

üstü hasların kavramı olarak karşımıza çıkıyor müntehilerin kavramı olarak

karşımıza çıkıyor diyor ki Hoca Efendi imbisat insanın cismani arzulardan

sıyrılarak ve bedeni tutkuların tesirinden kurtularak hakkın isim ve

sıfatlarına mücela yani pırıl pırıl bir ayna olması makamıdır şimdi bakın

Efendimiz Sallallahu Teala Aleyhi ve Sellem'de gördüğümüz imbisat tam böyle bir

imbisat bir taraftan onu halkla ilişkileri içerisinde halkla münasebetleri

içerisinde tekerlüksüz görüyoruz onu halkla münasebetleri içerisinde rahat

rahatlatıcı bir mahiyette görüyoruz onu mütebessim görüyoruz insanlara da

tebessüm ettirdiğini görüyoruz ama Allah'la olan münasebeti içerisinde de

fevkalade bir havf ve haşyetin ötesinde ariflerin hali olarak kabul ettiğimiz

kalbi hayat itibariyle gönül erlerine ait gönül erlerinin bize tarif ettiği

tanımladığı biz o gönül erleri üzerinde görüp de işte imbisat budur dediğimiz

o imbisatın zirvesini Efendimiz Sallallahu Teala Aleyhi ve Sellem'de görüyoruz

dolayısıyla imbisata ermişlerin kalpleri ayine-i mücella olarak karşımıza

çıkıyor cilalı ayneler suretinde karşımıza çıkıyor ve biz onların kalp

aynelerinde Allah'ı seyrediyoruz hani mirat-i Muhammed'den Allah görünür daim

diyoruz ya Hoca Efendi bize bu cümlenin bir mübalağa cümlesi olmadığını

söylüyor.

Onların aynalarında biz hakkı seyrediyoruz.

Öyle cilalı aynalar insan ilişkilerinde onlar nasıl latifelerle o ilişkileri

cilalıyorlarsa hakla münasebetlerinde ve de o aynayı kalp aynasını sürekli

cilalamak suretiyle pırıl pırıl tutmasını pırıl pırıl olmasını temin ediyorlar

ve öyle pırıl pırıl bir ayna makamında zuhur ediyorlar.

Bu makama siz can makamı da diyebilirsiniz.

Can farktan sonraki makam biliyorsunuz Allah'la can olmak yani insanın şu

beşeri mahiyetinden nefsani mahiyetinden fanilikten kurtulması kendi damlasını

deryaya salması hali makamı can.

Biz fani mahiyetimiz itibariyle o fani mahiyetimizi ifna ettiğimizde ki

Bediüzzaman Hazretleri buna biliyorsunuz yok yok olsa var olur diyor.

Yok olan mahiyetimizi yok ettiğimizde yani gerçek varlığa erdiğimizde erişilen

bir makam makamı can.

Bunlar can da diyebilirsiniz mahf da diyebilirsiniz.

Mahf mertebesi biliyorsunuz biz Türkçe'de mahf olmak diyoruz erimek, mütenaşi

olmak erimek hak şuaları karşısında hakkın vücudu karşısında insanın o fani

mahiyetinin erimesi aynı teşbihle ifade edebilirim.

Kendi damlasını deryaya salarak mahf olması mahf mertebesi ya da can mertebesi

diyebilirsiniz.

Buna neye?

İmbisata.

Nasıl bir imbisat?

Düşünün siz bir damlasınız ama derya imbisatı kazanıyorsunuz.

Siz bir şulesiniz bir efendim şuasınız ama güneş vüs'ati kazanıyorsunuz.

Öyle bir imbisat.

Cemin imbisatı mahfın imbisatı yani müntehilerin imbisatı, haklar marifet

ufkuna erişmiş olanların imbisatı mahf ve can mertebesi ile tanımlanabilecek

olan bu bir imbisat.

Hocaefendi bize diyor ki bu böyle bir imbisat şahsın haktan gelen esintilerle

şekillendiği ve renkler üstü renklere büründüğü sırlı bir noktadır.

Biliyorsunuz insan tekamülünde seyri sülükunda farklı renklere açılıyor insan.

Ama öyle bir noktaya erişiyor ki tabii ben bunu naklen söylüyorum size.

Ehli marifet bize bunları anlatırken diyor ki insan öyle bir noktaya erişiyor

ki o noktada renksizlik var artık.

O noktada renksizlik var.

Yani önce renkler görülüyor o seyri sülük mertebelerinde bir takım renkler

görülüyor sonra renksizliğe açılıyor.

İşte haktan gelen esintilerle şekilleniyor imbisat ehli olanlar ve renkler üstü

renklere bürünüyorlar.

Öyle bir sırlı nokta bu.

Bakın o kadar yüksek bir nokta ki Cem'le öyle yüksek bir

nokta ki Maf'la yani Fena fillahla yani Beka billahla irtibatlandırıyor

hocaefendi bu kavramı anlatırken bu noktaya bu noktaya ulaşanların imbisatı

ketmetmeleri imkansızdır diyor hocaefendi.

Bu noktaya ulaşmış olan imbisat ehli imbisatını yani bu kadar bu kadar

genişlemiş, bu kadar açılmış olduğunu mülkten melekuta, maddeden, manaya

fizikten, metafiziye dünyadan, ukubaya doğru genişlemiş olduğunu ketmedemez

yani gizleyemez, saklayamaz ulaşmayan müntehilerin imbisattan dem vurmalarıysa

küstahlıktır diyor hocaefendi.

Şimdi bir tarafta buna ulaşanların bunu gizlemeleri imkansız bir taraftan da

böyle bir imbisat ufkuna ulaşmamış olanların da imbisattan dem vurmaları

küstahlıktır.

Yani değerli dostlarım o imbisatı elde etmiş olanlar onu ketmetmeleri

imkansızdır ya kendileri ısrar etmezler, ondan dem vurmazlar biz onların

hallerinden ve tavırlarından taşan imbisatı görür ve seyrederiz insanı

kamillerde yani bunu hocaefendi de seyrederiz bunu üstadımız da seyrederiz

böyle bir imbisatı onlar bunu açığa vurmazlar bakın bu cümleden bunu anlıyoruz

onlar bunu açığa vurmazlar ama ketmedemezler de saklayamazlar da üstünü

örtemezler de onlardan taşar kelimelerinden taşar, hallerinden taşar,

davranışlarından taşar fakat onların ketmetmeleri imkansız olduğu gibi o

mertebeye ulaşmamış olan insanların imbisattan dem vurmaları da küstahlıktır

diyor hocaefendi.

Şimdi burada bir Hazreti Mevlana'dan bir beyit aktaracak hocaefendi çok güzel

ruhun şad olsun Hazreti Mevlana diyelim bizde hocaefendi gibi o kadar güzel

kelimelerle ifade ediyor ki bu konuştuğumuz manayı Hazreti Mevlana diyor ki

eğer Şah-ı Nedim'i naz ve cilve yaparsa sen de onu

yapmaya kalkışma diyor Hazreti Mevlana.

Şah-ı Nedim'i o, o Şah-ı Nedim'i olduğu için

naz yapıyor, cilve yapıyor sen de ona bakıp da naz yapmaya kalkma

çünkü sen o senede malik değilsin.

Sen Şah-ı Nedim'i değilsin.

Dolayısıyla da Şah-ı Nedim'i gibi naz yapmaya cilve yapmaya kalkma

temkin bu noktada devreye giriyor.

Bizim yolumuzda temkin çok önemlidir biliyorsunuz.

Bizim yolumuzda naz yoktur değerli dostlarım bu yüzden.

Bizim yolculuğumuzda üstadımız bize der ki senin hakkın naz değil niyazdır

diyor Bediüzzaman Hazretleri.

Biz ayağımızı yere sağlam basma makamında yani temkin makamında duruyoruz.

Biz naz ehli değiliz niyaz ehliyiz.

O yüzden de bu Hazreti Mevlana'nın bu cümlelerini kulağımıza küpe yapmaya

ihtiyacımız var.

Şu manada kulağımıza küpe yapmaya ihtiyacımız var.

Şimdi çiftli velilerin biz naz ehli olduklarını görüyoruz.

Yani Evliyaullah'ın Allah'la konuşmaları içerisinde bize hani şatahatmış gibi

gelen yani taşkınlıkmış gibi gelen bir takım cümlelerle karşılaşıyoruz.

Bir takım naz cümleleri görüyoruz.

Ama sen sakın onu yapmaya kalkışma diyor Hazreti Mevlana.

O zatın imbisatından kaynaklanıyor.

Sen uzaktan bakınca onu farklı yorumlayabilirsin işin bir tarafında bu var.

Bir tarafında da sen de aynı tavra bürünmek isteyebilirsin Allah karşısında.

O Allah'la konuşurken bu tarz cümleler kurabilir.

O Allah'la ilişkisi içerisinde imbisata eriştiği için cümlelerinden imbisat

taşabilir.

Cümlelerinden taşabilir.

Onu ketme demiyorlar ya.

Fakat Hazreti Mevlana bizi bu konuda uyarıyor.

Diyor ki o insanlar onlar sultanın, şahın nedimleri onlar naz ve cilve

yapabilirler.

Onlar da sana şatıhatmış gibi görünen cümleleri buna ver bu şekilde yorumlar

onlar sultanın nedimleridir bunları yapabilirler.

Naz edebilirler, cilve edebilirler de.

Ama kendine bakan yönüyle de hep daima şunu söyle senin böyle bir

senedin yok.

Sen sen daima teyakkuz hali içerisinde sen daima temkin hali içerisinde

bulunmayı seç.

İşte değerli dostlarım Hazreti Mevlana'nın cümleleri böyle ey fani alemin

kayıtlarından kurtulamayan kimse diye devam ediyor ondan sonra Hazreti Mevlana.

Bu cümle zannediyorum bizim efendim ya Hazreti Mevlana diye cevap vermemiz

gereken bir cümle bir sesleniş.

Ey bu fani alemin kayıtlarından kurtulamayan kimse sen mahfuz sekr ve inbisatı

ne bilirsin?

İşte şu fani alemin kayıtlarından kurtulamayan yani inbisatı düşünsenize daha

ben cismani hayattan kurtulup da ruhun dereceyi hayatına geçememişim.

Hayvaniyetten kurtulup da kalbin dereceyi hayatında var olamamışım yani böyle

bir inbisata geçememişim.

Beden çok kayıtlı oysa ruh kayıtlardan azade bunu yapamamış olan insanların

mahfudan sekrden inbisattan bahsetmeleri ne derece mümkün olabilir?

Mahf, sekr inbisat bakın bunlar hep aynı dünyanın kavramları sekr biliyorsunuz

kendinden geçme o da o derya karşısında kaybolup gitme o bir yudumda

bir yudumda sarhoş olma hali sekr hali ve sen ne bilirsin diyor

Hazreti Mevlana sen mahf halini ne bilirsin?

Sekr halini ne bilirsin?

İnbisatı ne bilirsin?

Neden bilmezsin?

Neden bilmezsin?

Çünkü şu fani alemin kayıtlarından kurtulamamışsın.

Maddeden geçip de manaya sirayet edememişsin.

Ruhun şad olsun Mevlana beden ve cesedin kulları ruhu ne bilir?

İşte mesele bu.

Hoca Efendi'nin bu Hazreti Mevlana'nın beytine karşı cevabı Ruhun şad

olsun Mevlana şu bedenin kulları, şu maddenin kulları şu faniliğin kulları ne

bilir ruhu?

Ne bilir ruhun sonsuzluğunu, onun inbisatını?

Bedenin mahpusu, ruhaniyet ve ledünniyatı ne bilir?

Allah bizi bedenin hapsinden kurtarsın.

Bedenin mahpusu ruhaniyet ve ledünniyatı ne bilir?

Hak ateşi ile elli defa yanıp püryan olmuş gönüllere sormak lazım.

Onlar bilirler.

Onlar bilirler.

Eğer bizim gönlümüzde hak ateşi ile elli defa yanıp püryan olmamışsa

bahsedemeyiz mahvdan, sekrdan, inbisattan.

Onlara sormak lazım.

Onlara sormak lazım şak şak olmuş sinelerin derdini.

Biliyorsunuz Hz.

Mevlana mesnevisini böyle başlatıyordu.

Böyle başlatıyordu.

Sinehahem şerha şerha es firak diyordu ya.

Sinem firakın ateşinden şerha şerha parça parça lime lime bölük bölük hale

geldi.

İşte o bunu söyleyebilir çünkü sinesi şerha şerha.

Onlara sormalı hak ateşi ile elli defa yanıp püryan olmuş gönüllere sormalı

şak şak sinelerin derdini ve veraların rengiyle türlenen inkibaz ve

inbisatları.

Veraların yani madde ötesi alemlerin veraların verasının rengiyle türlenen

inkibaz ve inbisatları.

O genişlemeleri o o baz tellerini o yayılmaları o alemi kuşatmaları o

Allah'la olan ilişki içerisinde o damlaların nasıl derya olduğunu o zerrelerin

nasıl güneş olduğunu işte onlara şak şak olmuş sinelere sormalı.

Kapsı da onlara sormalı.

Can gırtlağı metafizik gerilimde nasıl geliyor onlara sormalı.

Sonra o genişlemeleri de onlara sormalı.

Hani nefesi alırken havf ve haşyetle verirken recayla vermekti ya inbisat

onlara sormalı inkibazları onlara sormalı şak şak olmuş sinelere.

Sonra inbisatı da onlara sormalı.

Nasıl ikisi iç içe yaşanıyor onlara sormalı.

Bunu Hoca Efendi'ye de sormuşlar.

Ben saati kontrol ediyorum değerli dostlarım.

Makale kısaydı ama biz kısaltamadık dersimizin süresini.

Hoca Efendi'ye de soruyorlar bunu hani nasıl mümkün bu diye.

Onu paylaşmak istiyorum sizinle.

Şöyle diyor Hoca Efendi evet.

Şunu da söylüyor.

Mürşit yazısında Mürşid-i Kamil yazısında Hoca Efendi Mürşit diyor Hoca Efendi

muhataplarını bütün hususiyetleriyle bilmeli ve onları her zaman şefkatle

kucaklamalı.

Şimdi siz tasavvufi manasıyla mürşit değilsiniz ama rehberlik yapıyorsunuz

insanlara ki buna çok ihtiyaç var biliyorsunuz.

Şu an zannediyorum hepimizin en fazla ihtiyaç duyduğu şeylerden bir tanesi

rehbere olan ihtiyaç ve diyor ki Hoca Efendi Mürşit muhataplarını bütün

hususiyetleriyle bilen onları her zaman şefkatle kucaklayan sevinçlerine,

kederlerine iştirak eden, başarılarını alkışlayıp olumsuz yanlarını

görmezlikten gelen bir sevgi ve müsamaha kahramanıdır.

O çerçevedeki aç gönülleri tatmin etmek, karanlık ruhları aydınlatmak için her

zaman bir buhudanlık gibi tüter.

Kim tüter?

Mürşit.

Bir mur gibi içten içe cız cız eder, hep kendine rağmen yanar,

oturur kalkar, yaşatma zevkiyle soluklanır, mefkûresini ifade adına hiçbir

fedakarlıktan geri durmaz, diriltmek için ölür, güldürmek için ağlar,

dinlendirmek için hamarat gibi çalışır ve çevresindekileri ebediyete uyarma

yolunda dur durak bilmeden hep koşar ve yıldız ve yaldızlı takdirlere insafsız

tenkitlere önem vermez.

İltifat gördüğünde aman estağfurullahla mukabelede bulunur, tepki ve tenkitleri

de eyvallahlarla karşılar, yoluna devam eder.

Bu yine Kalbin Zümrüt Tepelerinde Mürşit makalesinden değerli dostlarım bakın

ne iltifat gördüğünde ne de tepki ve tenkit gördüğünde yolundan dur olur.

Yaldızlı takdirler karşısında da insafsız tenkitler karşısında da eğilmez.

İltifat gördüğünde aman estağfurullahlar der tenkit gördüğünden de gördüğünde

de eyvallahlarla yoluna devam eder.

Evet şurada size okuyacağım bölüm.

Hoca Efendi'ye deniliyor ki Kalbin Zümrüt Tepelerinde ifade edildiği gibi haf

-u reca yani korku ve ümit iradi bir tavır hak yolunun salikleri

için ilk menzil, ilk nokta haf-u reca meselesi varılan noktada inbisat

meselesi.

Hoca Efendi'ye deniliyor ki siz hani bu mümkün müdür?

Yani haf ve reca ile haf ve reca ile bir gönül aynı

anda tanışabilir mi?

Yani bir taraftan haf duyabilir mi?

Bir taraftan da reca duyabilir mi?

diye soruluyor.

Hoca Efendi bunun mümkün olduğunu kendisinin de bunu yaşadığını söylüyor Hoca

Efendi.

Yani bir sureyi okurken, bir sureyi okurken bir cümlesinde metafizik gerilimde

haf hali içerisine girdiğini haşyetle gerildiğini ama bir sonraki ayetle ki bu

Kur'an-ı Kerim'de çokça vardır biliyorsunuz.

Cenab-ı Hak bizi aslında belki bu meseleyi anlayabilme noktasında ayetlerin

üzerinden gitmenin bir kolaylığı olacak hepimiz için.

Çünkü Cenab-ı Hak cehennem ayetleriyle bizi bir hafa davet ederken arkasından

hemen ferahlandırıyor.

Hemen cehennem azabından bahsedilirken cennet ayetlerine geçiriliyor ve bize

nefes aldırılıyor.

Hoca Efendi ilgili meselede bu arda arda gelen bahislerin biz kendisi için

haf ve recai aynı anda duyabilme iklimi oluşturduğunu ifade elendiriyor.

Evet ben size okumak istediğim bölümler evet aşağı yukarı evet değerli

dostlarım bu bahisle beraber ele alınabilecek meseleleri de mütala etmiş olduk.

Evet Üstadımızda da imbisat meselesi vardır biliyorsunuz.

Üstad hem istidatların imbisatı hemde latifelerin imbisatını ayrı ayrı

meseleler olarak Risale-i Nur'da çok geniş olarak ele alıyor.

Evet değerli dostlarım biz dersimizi böylece hitama erdirelim ve dersimizin

duasını yapalım.

Ne olsun dersimizin duası imbisat duası birincisi Cenab-ı Hak bizi kalbin

zümrüt tepelerinin kavramlarına aşina kılsın diye dua edelim.

Bu hepimiz için önemli bir dua Rabbimiz bizi kalbin zümrüt tepelerinin

kavramlarına aşina kılsın.

Kalbin zümrüt tepelerinde yola çıkarsın bizi o sadiklerden eylesin Cenab-ı Hak

yolun başında olabiliriz yolun başından biraz daha ilerlemiş yol ehli

olabiliriz ama hep yolda ehli eylesin Cenab-ı Hak bizi ve müntehilerle

hemhal kılsın onların izinde kılsın Cenab-ı Hak bizi yani o yolda

o yolda menzili maksuda erişmiş makamı ceme cemden sonraki farka erişmiş mahfa

erişmiş fenafillah bekabillah makamına erişmiş olanları bize rehber kılsın

Rabbimiz ve değerli dostlarım iki yönü vardı imbisat kavramının bir halka doğru

açılmaktı.

Herkesi açabildiğimiz kadar sinemizi açabilmeyi kalbimizi ummanlar haline

getirebilmeyi kimsenin orada kendine yer olmayacağı endişesine kapılmayacak

şekilde herkese kalbimize yer verebilmeyi Rabbimiz bize nasip etsin.

Halka doğru bir imbisat yaşatsın Rabbimiz bize ama bu imbisatı yaşarken hakla

olan ilişkimizi irtibatımızı koparmadan bunu yaşayabilmeyi nasip etsin.

Kardeşliğimizi pekiştirsin Cenab-ı Hak bizi müsamaha ehli eylesin ve o tenezzül

olarak Kur'an-ı Kerim'in bir sıfatı olarak bize öğretilen bir

peygamber ahlakı olarak bize öğretilen şekliyle muhataplarımızın idrak ufkuna

göre onlara seslenebilmeyi onları rahatlatabilmeyi nüktelerle rahatlatabilmeyi

latifelerle rahatlatabilmeyi tebessüm edebilmeyi ve tebessüm ettirebilmeyi

nasip etsin Rabbimiz bize.

Daima Rabbimiz bizi hakikate tercüman kılsın.

Bizi leubaliliklerden, şatahatlardan, taşkınlıklardan, iddialardan muhafaza

buyursun.

Bizi temkin ehli eylesin Cenab-ı Hak ayağımızı daima yere sağlam basabilmeyi

nasip etsin.

Naz değil niyaz ehli eylesin Rabbimiz bizi.

Ve Cenab-ı Hak'la olan ilişkimiz içerisinde biz haf ve reca

dengesini kurmayı başaranlardan olabilelim.

Ve değerli dostlarım bizim için çok yüksek bir ufuk olabilir.

Müntehilerin ufku olabilir.

Ama ne dedi bize Hoca Efendi?

Yolun başında ne dedi?

Şöyle dua ediyorum dedi, biz de öyle dua edelim.

Rabbimiz istidatlarımıza tasavvurlar ötesi inkişaflar ve imbisatlar nasip

etsin.

Bize istidatlar lütfetsin Rabbimiz ve onlara tasavvurlar ötesi imbisatlar nasip

etsin.

Beşeri normları aşabilmeyi kendi sınırlarımızı aşıp geçebilmeyi nasip etsin

Rabbimiz bize.

Böyle bir imbisat nasip etsin.

Dolayısıyla Hak'la olan ilişkimiz içerisinde o müntehilerin intisabına

imbisatına ulaşabilmeyi de Allah bize nasip etsin.

Soluğumuzu alırken hafla verirken recayla verebilmeyi Rabbimiz bize nasip

etsin.

Soluğumuzu alırken haşiyetle verirken verirken soluğumuzu neşeyle, mutlulukla

verebilmeyi bize nasip etsin.

Tıpkı bu makalede Hoca Efendi'nin ifadelendirdiği gibi nefes alırken

ürperebilmeyi verirken inşirah duyabilmeyi nefes alırken huzurda bulunmanın

haybetini duyabilmeyi nefesimizi verirken neşe ve sevinçle neşe ve sevinç

esintileriyle verebilmeyi Rabbimiz bize nasip etsin.

Bizi de burada isimleri zikredilen Hz.

Mevlana'lar gibi, üstadımız gibi, hocamız gibi olabilmeyi nasip etsin Rabbimiz.

Şöyle de diyebiliriz biz de Şeyh Galip gibi, müstait kıl yok ise

lütfuna istidad.

Allah istidadımız yoksa da böyle bir lütfa bizi müstait kılsın.

Madem ondan bu istenebiliyor, madem ki imbisat bizim kendi sınırlarımızı aşıp

geçmemiz Allah bize değerli dostlarım kendi sınırlarımızı aşıp geçebilmeyi

nasip etsin.

Evet bugünkü dersi de böylece hitama erdirelim.

Hakkınızı helal edesiniz.

Ben sizin dualarınıza bakıyorum.

Alperi Hanımcığımın Allah bizi müsait kılsın duası var.

Amin diyorum.

Amin dualarınıza amin.

Çiçeklerinize ve kalplerinize de teşekkür ediyorum.

Değerli dostlarım hakkınızı helal edesiniz.

Çarşamba günü Mesnevi Nuriye okumaları dersinde görüşmek üzere.

Hoşçakalın.