The Qur’an Horizon - Episode 5, Part 1

Değerli seyircilerimiz, Kur'ân-ı Hukuk programındayız. Hepinize hayırlı akşamlar.

Geçen haftaki programımızda Kehf Suresi'ne kısa bir giriş yapmıştık. Bu hafta inşallah kaldığımız yerden devam edeceğiz.

Hocam hoş geldiniz.

Hoş bulduk.

Hocam geçen haftaki programımızda neden Kehf Suresi ile başladığımızı konuşmuştuk.

Siz de ahir zamanla çok sıkı irtibatlarından bahsetmiştiniz.

Bu haftada müsaade ederseniz Kehf Suresi'nin İsra Suresi ile irtibatından başlayalım istiyorum.

Bu irtibatı kurmak istersek neler diyebiliriz?

Evet, nasıl Kur'ân-ı Kerim'in ayetleri birbirini tefsir ediyorsa, aralarında çok önemli münasebetler varsa,

bilhassa büyük müfessirimiz Merhum Elmalı Hamdiyezir Hazretleri'nin üzerinde durduğu bir husus olarak,

Kur'ân-ı Kerim'in sureler arasında da yakın münasebetler bulmak mümkündür.

Yani arka arkaya gelen sureler.

Birbirine arka arkaya gelen de olabilir. Yani bütün sureler arasında da aransa yine o münasebetler bulunabilir.

Bilhassa arka arkaya gelen sureler arasında daha yakın münasebetler vardır ki Hamdiyezir Hazretleri bunların üzerinde durur.

Bu Kehf Suresi ile ondan önce gelen İsra Suresi arasındaki münasebet fakire çok önemli geliyor.

Çünkü bu münasebet biraz meseleyi genişçe üzerine aldığımızda,

Müslümanların özellikle son bir, bir buçuk asırdır tartıştıkları ve günümüzde İslam'a hizmet nasıl yapılabilir

veya bir, bir buçuk asırdır Cebelinler için çok hoşuma giden bir sözü vardır.

Bozgun akşamlarından, zafer sabahlarından bozgun akşamlarına.

Bu İslam dünyasının bozgun akşamları nasıl yeni bir zafer sabahlarına menşe olabilir

veya ondan önce bir zemin teşkil edebilir. Yeniden o zafer sabahlarına ulaşılabilir.

Bu konuda...

Karanlık gecelerin nurlu sabahı.

Nasıl davranılması gerekir?

Ve farklı hizmet ekolleri arasındaki farklar nedir?

Ve bunlar için de herkes en doğru benim diyor haklı olarak.

Fakat hani Kur'an bu konuda ne diyor?

Bu noktada bu iki sure arasındaki münasebet fakire son derece önemli geliyor.

Daha baştan yani bu münasebet adına daha baştan.

Mesela İsra suresi.

Yani Peygamber Efendimiz'in miracının Mekke'den Kudüs'e kadar olan ve İsra yani gece yolculuğu manasında

onu ilan eden, onu bize haber veren bir ayetle başlıyor.

Yani tesbihle başlıyor.

Tesbih daha önce üzerinde durmuştuk.

Cenab-ı Allah'a ona yakışmayacak.

Gerek zatı, gerek sıfatları, gerek esması, isimleri, gerekse icraatı noktasında ona yakışmayacak.

Her türlü eksikliği, kusur gibi, her türlü yanlışı reddetme.

Ona her türlü şirk koşmayı reddetme.

Ona evlatlar nispet etmeyi reddetme.

Bu manaya gelir. Sübhan.

Bir de Sübhan Allah deyince Cenab-ı Hakk'ı bütün noksan sıfatlardan tenzih ederiz.

Tenzih manasına gelir.

Ve Kuran-ı Kerim'de böyle tesbih ifade edildiği yerlerde daha ziyade bu tür şeyler reddedilir.

Fakat buradaki ayette böyle bir red değil.

Peygamber Efendimiz'in İsra'sı ilan edilmektedir ki bunu başka yerlerde Kuran-ı Kerim'de görmüyoruz.

Mesela Fetih Suresi'nin sonunda sahabe-i kiramdan Tevrat nasıl bahsediyor, İncin nasıl bahsediyor.

Orada birer temsille anlatılır.

Tevrat ve İncin'deki temsil, Efendimiz'in sahabesinden ilgili temsil, Fetih Suresi'nin son ayetinde de beyan edilir.

Tevrat daha ziyade bir kanun demek.

Yani Tevrat'ta müşahhaslık vardır.

İncinlerde ise biraz temsiller fazladır, mücerredlik vardır.

Fakat burada Tevrat'ta Peygamber Efendimiz'den bahsedilmesi daha ziyade mücerred sıfatlarla anılırken,

fakat İncin'de bu defa daha müşahhas anlatılır.

Tam tersi aslında.

Tersi gibi yani, biraz paradoks gibi ama

fakat bu zaten mücerred ve müşahhasın bir arada zikredilmesi bir manada bela tadına da çok güzeldir.

Yani bir yerde mücerredde kapallık varsa, temsil müşahhas bunu açık görünür hale getirir.

Bu konu üzerinde Hoca Efendi'nin bir sohbeti vardı.

Ben dinlemiştim kendisinden İzmir'de o zaman.

Kitaplarına da geçmiştir.

Şimdi burada da biraz bunu görüyoruz.

Yani tesbihten sonra böyle bir şirkiret.

Fakat şöyle bir manada vardır, burada çok önemli.

Yani İsra ve Miraç, o günden beri kısmen tartışılan bir mevzudur.

Bu noktada yani belki anlayamayan insanlar, İsra ve Miraç konusunda anlayamayan insanlar,

Efendimiz'in Kabil Kavsi'nin ev edna yakınlığına kadar ki bizim şu anda bu konumuz değil,

o noktaya kadar gidişi ve Cenab-ı Allah'a bir bakımı orada müşahede etmesi,

görme demesek bile farklı şekilde müşahede etmesi,

adeta zamanın üstüne çıkıp bütün zamanları, mesela cennet ve cehennem tabuğlarını hadislerde ifade eder bize bildirmesi,

yani bütün bunlar da bir takım Allah ve Resulullah hakkında yanlış düşüncelere düşülmesin diye,

Allah'u Alem sebebi de olabilir, burada tesbihle başlar.

Allah'ın buna gücü yeter manası da çıkar mı?

Yani götürememekten…

Bütün şeylerden dolayı, yani böylesi yolculuklar,

belki tam olarak o yolculuğu gerçekleştiren dışında başkalarının külhüne tam vakıf olamayacağı

ve bütün yolculuklardan dolayı Cenab-ı Allah'a bir takım yanlış yakıştırmalar olmasın.

Bunu baştan Cenab-ı Allah reddediyor.

Fakat bunun yanı sıra zaten ibadet deyince,

öncelikle bütün ibadetler, tesbih, tahmid, tekbir,

yani bu, Sübhane Allah, Elhamdülillah, Allahu Ekber,

bunda özetlenebilir.

Takdis vardır, biraz bu zaten tesbihe yakındır.

Tehlil vardır.

Bu da yine hamd ve tekbire hemen hemen yakın manalardadır.

Şimdi fakat bakıyoruz buna karşılık,

Kehf Suresi, işte ibadetin birer tesbihle beraber hamd,

ekseriyet de zaten bununla tamamlanır.

Yani bir yerde şirk-i red,

her türlü Allah'a marifetine yakışmayan,

O'na sıfatlarına, Zat'ına, isimlerine yakışmayan her türlü yakıştırmayı red,

buna karşı Cenab-ı Allah'a bu defa Zat'i ve Sübuti sıfatlarıyla

O'nu bize tanıtan, tarif eden sıfatlarına anma.

Bu da hamd.

Bu ikisi birbirini tamamlar.

Dolayısıyla çok yerde Kur'an-ı Kerim,

geçen de zannediyorum, üzerinde durmuştu İsra Suresinin 44. ayeti.

Yani Cenab-ı Allah'ı hamd ile tesbih etmeyen hiçbir şey yoktur.

Sadece tesbihle kalmıyor.

Aynı zamanda hamd ile beraber.

Bu sure tesbihle başlarken Kehf Suresi hamd ile başlar.

Yani hamd sonuç mu oluyor hocam?

Sonuç değil, hayır. Hamd sonuç değil de

birisi menfi'yi ifade ediyor, nef'i ediyor.

Diğeri o nef'iden gelen boşluğu dolduruyor, müsbet'i ifade ediyor.

Önce temizlik yapılıyor bir yerdeki.

Takviye ve takviye gibi, evet.

Hoca Efendi'nin icaz edilmesinin üzerinde duruyordu.

Takviye ve takviye denilmiş.

Kehf Suresi ise

Bu defa orada Efendimiz'in miracı anlatılırken,

yani Efendimiz'den de başlarken,

İsra Suresi, Kehf Suresi Kur'an ile başlar.

Ve orada hamd vardır.

İkisi de zaten Efendimiz'in yürüyen Kur'an,

yani yaşayan Kur'an, böyle tarif edilmiştir.

Allah'a hamd ederiz ki, hamd Allah içindir ki,

kuluna, burada yine Efendimiz anlıyor, kitabı indirdi.

Bakın çok enteresandır.

İki tarafta da kul deniyor hocam.

Evet, Allah razı olsun, onu söyleyecektim.

Burada da Efendimiz'den kulu olarak Cenab-ı Allah'ın bahsederken,

burada da

Yani tesbih ederiz o zatı ki, kulunu bir gece yolculuğuyla,

zaten leylen diyor, Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya kadar götürdü Allah.

Zaten münasebet hemen baştan başında kendisini ortaya koyuyor.

Öyleyse, böylesine çok yakın bir münasebet, içiçerik varsa,

bu surenin muhtevasına bakarak,

Kehf suresinin muhtevasına bakarak,

söylenmesi gereken son derece önemli şeyler var.

Bu önemli şeylerden en önemlisi şudur.

Kehf suresinin bir ismi de Ben-i İsrail suresidir.

Zaten hemen bundan sonra, ilk sureden sonra gelen ayette,

ve İsrailoğullarından bahseder.

Şimdi, niye böyle?

Bütün peygamberler, Hazreti Adem'den Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'e kadar,

aynı temel gerçeklerle gelmiştir.

Yani iman, ibadet,

ibadetler ve temel helal ve haramlar,

ve muamelat konularında ve ahlak konularında,

hiçbir peygamber diğerinden farklı şey getirmemiştir.

Aradaki farklılıklar, belki bu peygamberlerin misyonlarını müslatına paralel,

yani kapsamına paralel olarak,

bazısı bunlar üzerinde daha kapsamlı durmuş şartlara göre,

bazısı başka konular üzerinde daha kapsamlı durmuş.

Bu mesele de, Hazreti Üstad Bediüzzaman Hazretleri'nin 24. sözünün birinci dalında,

ikinci dalında, beraber varsa ikinci dalında,

Reşha, Zehre, Zühre ve Katre çok güzel bir şekilde izah edilir.

Aradaki temel şeylerde hiçbir zaman,

yani temel iman, ibadet, muamelat, ahlak esaslarında hiçbir farklılık yoktur.

İkinci derecede bazı zamana ve şartlara bağlı ahkamda farklılıklar olabilir.

Zaten bazı ayetlerde de, hocam sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılın diyor.

Evet, oruçla alakalı, uyuduğunuz gibi, namazla alakalı,

yine görüyoruz, hatta aynı namaz gibi mesela,

yine Hazreti Meryem'e emrederken,

''verkehu merrakin'' üzerinde durmuştuk.

Orada onların namazında rükûnun da olduğunu, secdenin de olduğunu,

bazı başka ayetlere baktığımızda da yine görüyoruz,

kıyamın olduğunda görüyoruz.

Şimdi işte bu surede, bu Kehf suresinde,

İsra suresinde, bu bana son derece önemli geliyor.

İşte İslam'ı anlama,

Peygamber Efendimiz'in tebliğ çizgisinde İslam'ı anlama

ve günümüzün şartlarında İslam'ı nasıl anlayıp,

nasıl tebliğ etme, nasıl temsil etme konusunda.

Bu iki sure, bilhassa İsra suresi son derece önemli.

Kehf suresi de burada, geçen hafta arz edildiği gibi,

adeta burada bir takım verilen kaidelerin,

müşahhas misalleri olarak,

orada üç veya dört kıssa ile birisi temsildir.

Üç kıssa veya bir temsilde bize açıyor onu.

Mücerred olarak verilen kaideleri,

burada bunların temsillerini,

hayattaki temsillerini,

bizzat yaşanmış haselerle Kehf suresi bize açıyor.

Bu dini anlama, bugün adına anlama adına çok önemli.

Şimdi bundan önce bir şey arz edeyim.

Yani bunu meseleye girerken,

şimdi günümüzde de son bir asırdır Müslümanların

çok tartıştığı mevzular var.

Ve bunlar farklı akımlara sebebiyet vermiş,

vücut vermiş.

Mesela bunlardan birisi,

devlet, İslam devleti veya siyasal İslam denilen

ve İslam'da mutlak musulette bir devleti öne alıp,

yani siyaseti öne alıp,

İslam'ı bu pencereden yorumlayan önemli akımlar gelişmiş,

İslam tarihinin son döneminde.

Oysa Kur'an-ı Kerim'de baktığımız zaman,

yanlış hatırlamıyorsam bu,

dört yerde geçer birbirine çok yakın olarak.

Bakara suresinde bir Hazreti İbrahim'in duası olarak geçer,

bir de ayrıca burada ayet olarak geçiyor.

Alimren suresinde zikredilir,

bir de Cuma suresinde zikredilir.

Çok az farklılıklar vardır.

Nefsen bir peygamberin, bir Rasul'ün misyonu nedir?

Bu misyon, bu ayetlerde ifade edilen misyon,

aslında bize dinin de ne olduğunu tarif eder.

Yani İslam nedir?

Anahatlarıyla bunu bize tarif eder.

Bu esaslar üzerine din binası yükseltilmezler, yükseltilir.

Şimdi bu ayette, bunun en geniş olanı,

bu ayetin lafzı...

Yani arkadan gelenler yeni metot geliştirmekten

işte burada anlatılanlar...

Evet, Kur'an'da her şeyi takip etmemiz lazım.

Her şeyi Kur'an'dan takip etmemiz lazım.

اَسْلَا أَعُوذُ بِاللَّهِ كَمَا أَسَنَّا ف۪يكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ

Ayet böyle başlıyor.

İşte diyor, bu kema öncekiyle alakalı,

önceki ayetlerle alakalı.

Fakat mevzumuz değil.

Size, bizzat sizin içinizden,

diyor içinizde ve size,

sizden bir Rasul gönderdik.

Demek ki burada bize,

gerçi bu hani dini tarif adına bir esas değil de,

fakat son derece bir şey ışık tutuyor bize.

Demek ki bir yerde İslam için çalışacak,

İslam'ı tebliğ edecek, anlatacak bir insan,

öncelikle o milletin içinden çıkmalı.

Onların kaderini paylaşmış olmalı.

Onlarla aynı coğrafyayı paylaşmış olmalı.

Hatta bir bakıma aynı tarihi paylaşmış olmalı.

Onların dilini konuşmalı.

Onların dertlerine de hem dert olmalı.

Onların sevinçleriyle sevinebilen,

onların içinden, bizden biri dedikleri biri olmalı ki,

Kur'an-ı Kerim zaten çok yerde,

peygamberlerden bahsederken de mesela,

kardeşleri Hud'u diyor kavmine gönderdik mesela.

Kardeşleri Nuh'u kavmine gönderdik.

Kardeşleri Salih'i kavmine gönderdik.

Zannederim bunlar peş peşe şuara suresinde,

işte burada da Kur'an-ı Kerim,

işte diyor size kendinizden diyor bir peygamber gönderdik.

Ben bunu düşünürken hep bir melek değil de,

insan gönderdik şeklinde anlıyordum.

Demek ki böyle bir bakıcı.

Yok, evet. İnsan olmazsa ayrıca zikrederiz.

Zaten hani biz meleklere melekten gönderilir,

insanlara insandan gönderilir.

Çünkü melekten insanlara rehberlik yapamaz.

Yani insan, bütün insanlık hususiyetlerini paylaşacak ki,

o her meselede diyelim örnek rehber olabilsin.

Burada işte peygamber gönderildiği kavmin içinden çıkan birisi.

İçinden çıkan birisi.

Bu önemlidir yani peygamberle alakalı önemlidir.

İslam'ın her dönemdeki tebliğcilerde bu noktada bence önemli bir husus bu.

Nedir bu peygamberin?

Üç tane misyonu sayıyor Kur'an-ı Kerim.

Bu üç misyon bize dinin temellerini anlatan

ve her zaman yani dine bakışta veya din adına hizmet ederken

üzerinde bütün diğer her şeyin onun üzerine oturtulması gereken

üç misyondur.

Bir, yetlu aleyküm ayetini size ayetlerimizi okuyor.

Ayetlerimizi okuyor.

Buradaki aleyküm şeylere girmek istemiyorum.

Yani Efendimiz'in sallallahu aleyhi ve sellem okuyan Rasul'ün

karşıdaki muhataplarından üstünlüğünü ifade ettiği gibi

aynı zamanda ala üst demektir.

Çünkü yani üst manasına.

Aynı zamanda o ayetlerin Cenab-ı Allah'tan gelen şey,

Efendimiz'in okuduğu ayetlerin bir de yükse bir mevkiden geldiğine,

çok yüksek bir makamdan geldiğine

ve aynı zamanda bunların son derece önemli olduğunun

bir başka ayeti kerimede

قَوْلًا ثَقِيلًا

deriz Kur'an-ı Kerim için.

Bunların ise hakikaten kendilerine çok önem verilmesi gereken

son derece ağırlıklı, son derece önemli şeyler olduğunda

bir Aleyküm de Kur'an-ı Kerim izah eder bize.

Mesela İleyküm demiyor mesela bunun gibi.

Şimdi ayetlerimiz,

bu günümüzde yine çok tartışılan maalesef mevzulardandır.

Bir taraf birimlerdeki gelişmeleri,

ki birimler deneme yanılma yoluyla hep gelişir

ve dün doğru kabul ettiklerimiz bugün yanlış çıkabilir.

Bugün yanlış gördüklerimiz yarın doğru çıkabilir.

Çünkü birimlerde nihayet ortaya

Sürekli bir gelişme var zaten.

Varılmamıştır yani.

Çok hemen hemen bugün birimler adına doğru bildiğimiz

çok şey teoriden ibarettir.

Mesela bulutların oluşması, yağmurun yağması oluşması

bunlar dahi teoridir.

İspatlanmış şeyler değildir yani.

Hiçbirisi şu anda çok az şey birimlerde ispatlanmıştır.

Bunun dışında pek çok şeyler hala teoriden ibarettir.

Fakat o teorileri yanlışlayan,

yeni gerçekler ortaya çıkmadığı için

onlar bize gerçek gibi anlatılır.

Ama teoridir hepsi yani.

İşte bir taraf buna rağmen

Kur'an-ı Kerim ve bu birimlerdeki gelişmeleri bunlar kesin mi değil mi

hiç üzerine düşünmeden

ayetleri bunlarla hemen tefsir ediverme,

uyduruverme ayetleri.

Bu bir ifrattır yani.

Kötü bir ifrattır.

Bir de bunun karşısında ya birim nedir,

ya modern birim dediğiniz nedir,

teklik nedir?

Bir de buna karşı çıkan bir idealistçe,

hiç bir temelde oturmayan idealistçe

günümüzde de hep akımlar var ki

işte bu ikisini dengeleme adına

Kur'an-ı Kerim ayetine.

Kur'an-ı Kerim'de iki nokta arası bütün cümlelere,

Kur'an parçalarına ayetlendiği gibi

Cenab-ı Allah'ın kainattaki bütün icraatına,

bütün kainattaki fenomen dediğimiz,

orgu diyorlar bugün bunlara yani

ne manaya geliyorsa,

bütün bu fenomenlere

ve insan hayatındaki,

toplum hayatındaki her hadiseye de

Kur'an-ı Kerim'de ayettir.

Ayet işaret demektir.

Yani gerek kainattaki her bir şey,

her bir hareket

ve gerek insan hayatındaki her hadise,

insanların hayatındaki

ve bir de Kur'an-ı Kerim'in her cümlesi,

iki nokta arasındaki cümle ve cümlecikleri,

bunların hepsi bize Allah'ı tanıtan,

Allah'ı gösteren bir alamettir,

bir işarettir.

Öyleyse Hz. Bediüzzaman'ın buyurduğu gibi,

Kur'an-ı Kerim nasıl Allah'ın kelam sıfatından gelen bir kitapsa

ve bunu ayetliyorsa cümlelerine,

aynı şekilde kainat ve tarihte,

Cenab-ı Allah'ın irade, kudret ve meşiyet talibi olarak bilhassa,

sıfatlarından gelen yine iki önemli kitaptır ki,

bunlardaki de her bir şey yine

Kur'an'ın ayetleri gibi Allah'ı tanıtan bir ayettir.

Öyleyse bizim öncelikle burada bize düşen nedir?

Bir peygambere düşen nedir?

Okuyor bunları.

Yani bu Kur'an ayetlerine

ve kainattaki bütün şeylere, nesnelere,

insan hayatındaki hadiselere

Allah'ı tanıtan birer ayet olarak onlara bakabilmek,

anlatabilmek ve niçin yapılır bunlar?

Bunlarla insanların zihinlerini

Kur'an ve ayetler çerçevesinde yeniden inşa etmek.

Bu son derece önemli.

Hocam maalesef...

Zihin inşası.

...ilmi gelişmeler aslında sanki Allah'ı inkarda da kullanılıyor.

Bu da işin enteresan...

Maalesef o bakımdan Müslümanlar olarak bizim

kanaat-ı azamet amca bugünkü İslami bir hizmetin,

bilhassa iman ve Kur'an hizmetindeki kardeşlerimizin

en nihayet başaracakları ve en zor olan kanaat-ı azamet amca

dünyadaki bütün ilim mahvellerini Kur'an adına ele geçirmek.

Ele geçirmek kötü bir tabir de fethetmek mi diyeyim.

Onu da yanlış anlıyorlar.

Yani kainat ve Kur'an kitaplarını, insan kitaplarını,

tarih kitaplarını...

Barıştırmak.

...birbir arasındaki bütün tetabıkları görerek

biriyle diğerini tefsir ederek,

biriyle diğerini tercüme ederek anlatabilmek.

Bu öncelikle akademisyenlere düşüyor.

Ve ilahiyatçılara düşüyor.

O bakımdan akademisyenlerin belli bir Kur'an bilgisine,

ilahiyatçıların da ise mevcut birimlerin en azından

temellerine vakıf olması gerekiyor.

Ansiklopedik ölçüde en azından.

Ansiklopedik olarak vakıf olması gerekiyor.

Çünkü Peygamber'in birinci vazifesi

Kur'an-ı Kerim ayetleri okumak,

bununla bir zihnimizi yanlış kabullerden arındırmak,

yanlış bilgilerden arındırmak,

zihnimizi Kur'an, kainat ve insan,

tarih ve insan bu dört kitabın birbirini tefsir eden,

birbirini tercüme eden,

birbirinin diğerinin farklı malzemeyle yazılmış şekli olan

bu dört kitabın ayetlerine göre

zihinlerimizin yeniden inşa edilmesi gerekiyor.

Bu olmazsa İslami hareket hiçbir zaman tam olmaz.

İşte bugün,

bir hizmet hareketi diyorum ben,

Kur'an'a göre en Kur'ani bir hareket.

Niye?

Çünkü bunun dışındaki herhangi bir İslami harekette

bu gerek Kur'an ayetlerinin,

gerekse Cenab-ı Allah'ın kainattaki ve insan hayatındaki

bu ayetlerin bir arada mütale edildiğini,

okunduğunu, okutulduğunu çok bilmiyoruz.

En azından mesela Sıntı Dergisi,

1079'dan bu yana 35 senedir bu işi hecelemeye,

heceliyor veya ifade etmeye çalışıyor.

Aslında üstadın gösterdiği hedeflerden birisi.

Hedef.

İkincisi bakın,

Sizi diyor teskiye ediyor.

Bu son derece önemli.

Teskiye dört veya beş boyutludur İslam'da.

Birincisi bunlardan birincisi nefsi teskiye.

Mesela işte nefsi emmare bir nefis olmaktan,

hep kötülüğü emreden bir nefis olmaktan,

derece derece levvame bir nefis olmaya.

Bunlar Kur'an-ı Kerim'de geçer yani.

Sufiler bunları kendileri uydurmuş değildir.

Aynı şekilde mutmainde bir nefis, mühüme bir nefis olmaya,

ilhamı açık hale gelen mutmainde bir nefis olmaya

ve diğerlerini bazıları mutmainden sonra mutmainin şubeleri gibi

veya boyutları gibi ararlar

veya çok bizi ilgilendirmiyor o mevzu,

arkasından mutmainden sonra raziye marziye,

safiye zekiye denilen bu şekilde nefis olmaya,

işte teskiye de birisi budur.

İkincisi kalbi tasfiye vardır.

Yani bütün emraz-ı kalbiye dediğimiz kin gibi,

kıskançlık gibi, düşmanlık gibi başkalarına,

kötülük, düşünme, suizan gibi,

yani bütün bunlardan da kalbi tasfiye etmek.

Bunların hepsine hastalık dediniz değil mi?

Kalp hastalıkları.

Kur'an-ı Kerim'de bu kullanılır.

فِي قُلُوبِهِمْ مَرَزٌ فَزَادَهُمُ اللّٰهُ مَرَزًا

Yahu münafıklar için kalplerinde,

o kalplerini böyle adeta çürüten bir hastalık vardır.

Allah da tavırlarından, yanlışlarından dolayı

o hastalıklarını artırıyor diyor Cenab-ı Allah.

Emraz-ı kalbiye denilmiş.

Ve üçüncüsü ruhu tembiye denilmiştir.

Ruh'a inkişaf ettirme.

Yani cesedin karşısında, nefsin karşısında

ruha inkişaf verme.

Dördüncü bir taskiye de maddi temizlik.

Bu namaz için çok önemlidir.

Bir müminin, kanaat-ı azam bir müminin,

yani imanını gösteren,

işaretlerden birisi de ki hadis-i şerifte var.

İmanın bir şubesi diyor.

Yoldaki bir takım yolu kirleten şeyleri almak,

insanlara eza verecek şeyleri almak.

Bir müminin üstü, yani vücudu, elbisesi kadar

kendi elbisesi vücudu kadar,

evi, elbisesi ve vücudu kadar,

sokağı, mahallesi, kendi elbisesi,

evi, vücudu kadar temiz olmalıdır.

Mümin bu temizliği ilet.

Taharet, temizlik İslam'ın

esaslarındandır, temellerindendir.

Bugün şehre baktığımızda,

ne kadar mümin olduğumuzda,

çok açık modern şehirler bize,

veya olmadığımızı,

net olarak gösteriyor.

Demek ki bir taskiyemiz yok.

Ve bir taskiye de budur.

Bir diğer taskiye, bu zekatla

aynı kökten gelen bir kelimedir.

Zekat da malı temizler.

Yani malın da taskiyesi vardır ki,

bu da zekatla olur.

İşte yüzey külkümde işte peygamber

bütün bunlarla temizliyor.

Demek ki peygamber efendimiz,

sünnet-i seniyye çizgisinde,

Kur'an'a göre bir İslami hareketin

ikinci bir vasfı,

bu temizlikleri yapabilecek seviyede

olması lazım.

Öyleyse bunun hareketinin başındaki şahsın,

Allah'ın ayetlerini

bilen bir alim,

çok iyi bir alim okuyabilen

ve aynı zamanda insanları taskiye edebilecek,

savfi manasında çok büyük bir mürşid olması lazım.

Hocam kısa bir ara

verdikten sonra devam edelim müsaade ederseniz.

Kıymetli seyircilerimiz,

kısa bir aradan sonra tekrar beraber olacağız.