How Should We Respond to Difficulties and Calamities, and How Should We Seek Help from Allah?

Euzubillahimineşşeytanirracim, Bismillahirrahmanirrahim, Elhamdülillahi Rabbil Alemin,

Vessalatu vesselamu ala rasulina Muhammedin ve ala alihi ve ashabihi ecmain.

Kıymetli Kardelen dostları, bu sizlerle yapacağımız ilk buluşmada,

hem sizlerin adına hem de kendi adıma bir dua ile başlamayı şahsen muvaffık buluyorum.

Çünkü dua bizim Cenab-ı Allah ile aramızdaki irtibatı kurabileceğimiz,

belki de en önemli, belki de tek vesile.

Duada aslında hepinizin malumu olan bir dua.

Allahümme erinal hakka hakkan ve rızukna ittiba'a ve erinal batile batilen ve rızukna içtiba'a.

Efendimize ait bir dua aleyhissalatu vesselam.

Ve bu duada Efendimiz, Ya Rabbi bize hakka hak olarak göster ve ona ittiba etmeyi,

ona tabi olmayı bizlere nasip eyle.

Batılı da batıl olarak göster ve ondan da içtinap etmeyi bizlere nasip eyle, diyor.

Tabi Efendimiz bile böyle bir duayı yapınca,

sizler ve bizler adına böyle bir duanın ne kadar ehemmiyetli olduğunu tahmin ediyorum,

ifade etmeye pek gerek de kalmıyor açıkçası.

Bilmem sizler kendi hayatınızda benim yaşadığım benzer problemleri, sıkıntıları yaşıyor musunuz?

Bazen insanın hayatı aslında büyük bir yük haline gelebiliyor.

Kimi zaman hayatın içerisinde yaşadığınız sıkıntılar,

karşılaştığınız bir kısım sorunlar, problemler,

zaman içerisinde hayatı kimi zaman altından kalkılmaz bir yük haline belki de getirebiliyor.

Hayatın, insanın omuzlarında bir ağır yük olarak hissedildiği dönemler oluyor.

Bilemiyorsunuz bazen bir ölüm, bir annenizin vefatı, bir yakın dostunuzun vefatı,

elinizden kayan büyük bir değer ve hayat adına sizin için çok önemli bir dayanak noktası,

sizin hayatınızda çok ağır bir darbe oluşturabiliyor, ağır bir yük haline gelebiliyor.

Bilmem böyle dönemlerde ne yapıyorsunuz?

Ama insan böyle dönemlerde Kur'an-ı Kerim'in o açık beyanını derinlemesini hissediyor.

خُلِقَ الْاِنْسَانُ ضَعِيفًا

Gerçekten insanoğlu çok zayıf ve aciz yaratılmıştır diyor Kur'an-ı Kerim.

Sizlerle böyle bir problemle karşılaştığımızda ne yapılabilir?

Bunun cevabını beraber aramaya çalışacağız.

Benim bugünkü sizlerle paylaşmak istediğim konu bu.

Ve bunu da Efendimiz Aleyhisselam ve Kur'an-ı Kerim'in bize verdiği düsturlar çerçevesinde yapmaya çalışacağız.

Ve bu noktada ben İbn-i Abbas'ın bize rivayet ettiği bir hadisle meseleye girmek istiyorum.

İbn-i Abbas malumunuz Efendimiz Aleyhisselam'ın yeğeni.

Bir gün diyor ki ben kültü halfen nebiyye yevmen diye hadis-i şerife başlıyor.

Bir gün Efendimiz Aleyhisselam'ın arkasında yolculuk yapıyordum diyor.

Bilemiyoruz belki Efendimiz'in bindiği bineğin arkasındaydı.

Belki birkaç adım arkasında Efendimiz Aleyhisselam'ın bir yere doğru yürüyorlardı.

Ve bu noktada Efendimiz İbn-i Abbas'a dönüverdi ve dedi ki

Ya gulem inni uallimuka bi kelimet.

Buradaki beyan tarzı aslında çok önemli.

Belki bu noktada sizler ve bizler bu diyaloğu kendi açımızdan çok iyi değerlendirme imkanı bulabiliriz.

Eğer bu diyaloğun Efendimiz Aleyhisselam tarafından ne ifade ettiğini biraz beraberce tahil edecek olursak.

Ya gulem diyor ey delikanlı.

Tabi düşünün Efendimiz yeğenine böyle bir hitapta bulunuyor.

Ve ardından da inni uallimuka bi kelimet.

Ben sana birkaç kelime öğreteceğim.

Bunlara dikkat et diye kendi yeğeninin dikkatini çekiyor.

Burada belki şunu düşünebiliriz.

Kendimizi Efendimiz Aleyhisselam'ın arkasında tahayyül edebiliriz.

Ve Efendimiz'in kendi yeğenine yaptığı böyle bir nasihatın tamamıyla onun iç dünyasından kaynaklanan bir heyecanla

zuhur eden böyle bir nasihatın ne kadar önemli bir nasihat olduğunu zihnimizde hayalimizde tahayyül edip

bir manada bütün varlığımızı ve benliğimizi Efendimiz Aleyhisselam'ın bundan sonra söyleyeceği kelimelere çevirebiliriz.

İbn Abbas diyor ki böyle dedi Efendimiz bana ve ardından şu nasihatlarda bulundu.

Cenab-ı Allah'ı durmadan hiç aralık vermeksizin kalbinde daima hisset ve koru.

Neticesinde ne olacak? Cenab-ı Allah seni koruyacak.

Yine Hazreti Hakkı daima kendi vicdanında hissederek hayatına devam et.

Bu neticesi itibariyle Cenab-ı Allah'ın önünde seni durmadan hak ve hakikate doğruya ve güzele adeta çekip götüren bir rehber olarak bulacaksın.

Bir şey isteyeceğin zaman, bir ihtiyaç halinde olduğun zaman bunu mutlak surette Cenab-ı Allah'tan talep et.

Ve bir gün itibariyle kaybettiğim dostluğun ağırlığı, yükü.

Bir gün itibariyle belki içinde yaşadığın bir ekonomik sıkıntının sende bıraktığı o dar boğaz.

Bütün bunlar içerisinde bu kaosun içerisinde mücadele ederken ve bir yardım eli yok mu diye heyecanla sağa sola adeta bakıverdiğim dönemde

Efendimiz buyuruyor ki,

Burada bu hadis-i şerifte önümüze çıkan birkaç önemli husus var.

Bunlardan en başta geleni şu belki de.

İnsanın daima Cenab-ı Allah'ı gönlünde taşıması icap ediyor.

Her ne hal içerisinde bulunursa bulunsun, her ne pozisyonda hayatın içerisinde bulunursa bulunsun daima Hazreti Hak ile beraber olması gerekiyor.

Kalbinde, vicdanında Cenab-ı Allah'ın rehberliğini hissetmesi gerekiyor.

Bu bizim başta kazanmamız gereken bir vasıf.

Bunu nasıl kazanabiliriz? Belki bunun üzerinde ileride konuşma imkanımız olur.

Fakat ilk evvela kazanmamız gereken vasıf bu.

İkinci olarak da her ne isteyeceksek isteyelim, her ne talep içerisinde bulunacaksak bulunalım.

Her ne türlü yardım ihtiyacı içerisinde olursak olalım, bizim teveccüh etmemiz gereken, Müslüman ve mümin olarak teveccüh etmemiz gereken sadece bir nokta var.

Bu da Cenab-ı Allah.

Bence belki de Müslümanlığın bize kazandırdığı en önemli, en güzel vasıf bu.

Hürriyet.

İnsandan uzaklaşma, bir kısım otorite odaklarından uzaklaşma, onların üzerinizde bırakacağı bir kısım minnetlerden bir manada kendinizi sıyırma

ve sadece ve sadece sizi Yaratan'ın sizin müşkilatınızı halledebileceği düşüncesi içerisinde, hissiyatı içerisinde sadece ona dönüp teveccüh etme.

Efendimizin bize verdiği en önemli ikinci nasihat bu.

Aslında bu nasihati biraz sonra gelecek cümleleriyle daha da derinleştiriyor Efendimiz Aleyhisselam.

Diyor ki,

Şunu bilmen lazım ki diyor Ey İbn-i Abbas, Ya Gülam.

Şunu bilmen gerekir ki, bütün insanlık bir araya gelseler ve hepsi sana bir fayda vermek için karar kılsalar,

ellerindeki bütün imkanları bir araya getirseler ve sana o faydayı ulaştırmak için çalışsalar, bilmen lazım ki Ey Gülam, Ey İbn-i Abbas.

Onların hiçbiri sana Allah'ın yazdığı, senin hakkında takdir ettiği hayrın ötesinde sana bir fayda veremezler.

Yine Efendimiz bir pozitif bir de negatif cihetten meseleyi anlatıyor ve diyor ki,

Hakize yine bütün insanlık bir araya gelseler ve sana zarar vermek için uğraşmaya başlasalar,

yine şunu bilmen gerekir ki onlar sana hiçbir zarar ulaştıramazlar.

İlla ki Cenab-ı Allah senin hakkında neyi takdir ettiyse.

Efendimiz bu beyanlarını şu iki kelime ile bitiriyor ve diyor ki,

Şunu bilmen lazım ki Ey İbn-i Abbas,

Kalemler kalkmıştır, sayfalar kurulmuştur.

Yani yazılar yazılmış, kalemler kaldırılmış ve neticesi itibariyle kalemlerin mürekkepleri sayfalar üzerinde kurulmuş ve kitaplar kapatılmış.

Bu noktadan Allah senin için neyi takdir ettiyse ulaşabileceğin hayır veya şer.

Neticesi itibariyle bundan ibarettir.

İnsanlık Allah'ın takdir etmediği hayır veya şer adına hiçbir şeyi sana ulaştıramazlar.

Mü'min olarak Müslüman olarak bu hadis-i şerif bize hürriyet sahibi olmamız gerektiğini ifade ediyor.

Bizler özgür insanlar olmalıyız. Bizler bir kısım otoritelerin bir kısım odakların insanı olmaktan kurtulup

Abdullah yani Cenab-ı Allah'a ait bir kul haline gelmeliyiz.

Hadis-i şerifin başta bize söylediği şey bu.

Yönünü oraya tevcih edeceksin. Bir şey istediğin zaman veya bir yardım talebiyle ihtiyacıyla karşı karşıya kaldığın zaman

o yardımı sadece ve sadece Cenab-ı Allah'tan umacak ve ondan talep edeceksin.

İşte biz buna istihane diyoruz. Bu hadis-i şerifin içerisinde geçen zaten kelime bu.

Ve belki bu noktada siz bu istihane kelimesiyle bu günkü mülakatımızı takip edebilirsiniz.

Cenab-ı Allah'tan istihane yani yardım talebinde bulunmak elbette ki çok önemli.

Duayla bunu yapabiliriz, namazla bunu yapabiliriz, sabırla bunu yapabiliriz ki belki daha sonradan bunlardan da bahsedeceğiz.

Ama bununla birlikte yine bir başka hadis-i şeriften hareketle ben sizin zihinlerinizi başka bir meselenin başka bir yönde tevcih etmek istiyorum.

O da şu, sadece taleple bir şeye varılmaz.

Talep çok önemli. Elbette ki isteyeceksiniz, elbette ki dua edeceksiniz.

Fakat bununla birlikte yine Efendimizin hadis-i şerifleriyle bu meseleyi biraz açacağız birazdan.

Bununla birlikte elinizden ne geliyor?

Acaba bizzat kendi iradenizle o konuda yapabileceğiniz neler var?

Bundan üzerinde de durmanız ve elinizde var olan imkanları da elde etmek istediğiniz faydayı celp adına, onu elde etme adına mutlak surette harekete geçirmeniz lazım.

Bakınız, Ebu Hureyre'nin bize rivayet ettiği bir hadis, bu noktada aslında çok güzel bir bize direction veriyor.

Yani bir yön, bir usul tarif etmiş oluyor.

Ebu Hureyre diyor ki, ben Efendimiz Aleyhisselam'dan şöyle işittim bir gün dediler ki,

El mü'minul kaviyyu hayrun ve ahabbu ilallahi minel mü'minil zaif.

İmam Müslim'in rivayet ettiği bir hadis-i şerif bu.

Belki de çok da duymadığınız bir hadis-i şerif.

Efendimiz bu hadiste buyuruyorlar ki, kuvvetli Müslüman, kuvvetli mü'min, hayrun ve ahabbu ilallahi daha hayırlıdır ve daha sevgilidir Allah katında.

Kime nazaran? Minel mü'minil zaif, zayıf bir Müslümana nazaran.

Nasıl anlayacağız?

Evvel emirde tabii olarak yani fiziksel gücü, kuvveti yerinde olan bir mü'min, iman gücü kuvveti yerinde olan bir mü'min, ekonomik imkanları yerinde olan bir mü'min,

hayat içerisinde bir yeri, makamı, mevkisi olan bir mü'min, bunlara sahip olmayan bir mü'mine nazaran.

İlmi olan bir mü'min, mesela güler yüzlü olan bir mü'min, buna sahip olmayan bir mü'mine, bir kula nazaran Allah katında daha hayırlıdır.

Vefikullin hayrun.

Tabii Efendimiz bu noktada belki kendisini biraz zayıf hisseden mü'minlerin de gönlünü almaksa dediğinde şunu da ekliyor.

Her mü'minde mutlak surette hayır vardır. Hepsi hayırlıdır.

Ama bilmeniz lazım ki kuvvetli olan daha hayırlıdır.

Ama bilmeniz lazım ki ekonomik imkanları geniş olup da daha çok insana yardımda bulunan bir manada daha hayırlıdır.

Şunu bilmeniz lazım ki ilmi olan, ilmiyle insanlığa faydası bulunan ve bu manada ilmiyle kuvvetli olan bir mü'min daha hayırlıdır.

Ama badımla yani meselenin özü özeti her mü'min hayırlıdır.

Burası çok önemli.

Devamında diyor ki Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam,

Sana fayda veren şey ne ise onu tespit et ve mutlak surette onun peşine düş.

Onu elde etmeden hadis-i şerifin ifadesini kullanacak olursak,

Ehris, hırs göster diyor Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam.

Arzulu ol, heyecanlı ol, istekli ol, talepli ol.

Meseleye karşı ilgi duy, heyecanını ortaya koy.

Elinden gelen bir imkan varsa bunu yerine getir ve bu manada alakasız, ilgisiz, hissiyatsız, şevksiz, heyecansız.

Öyle olma.

Bir hayır gördüysen, bir iyilik gördüysen bu hayata ait bir fırsat demektir.

Bu iyilik, güzellik adına ele geçirilmiş bir imkan demektir.

Bu imkanı neden görmezlikten geliyorsun diyor Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam.

Ve elinden geldiğince, o imkanı yakaladığın, o fırsatı eline geçirdiğin an,

bunu kullanmada, rantal kullanmada elinden gelen bütün imkanları yerine koy ve heyecanlı bir şekilde işin içerisine dahil ol.

Böylelikle zaafını gider. Böylelikle acziyetini gider.

Böylelikle içine düştüğün problemli durum neyse şayet, onu giderme adına elinden ne gelirse yap.

Ve devamında Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam, aslında bugünkü işte üzerinde durmak istediğimiz kelimeyi tekrar kullanıyor ve diyor ki

Ve sta'in billâh Allah'tan bu konuda yardım talebinde bulun.

Hani, bir baştan onu ifade etmeye gayret ettik. Yani bir hastalığa mı düşar oldunuz?

Çocuğunuzla alakalı bir sıkıntınız mı var?

İşte bir ekonomik darlığa mı maruz kaldınız?

Allah'tan yardım talep et.

Fakat bununla birlikte, onu giderme adına eline geçen imkanlar neyse,

o imkanların rantal kullanılması için de olabildiğine heyecanlı, arzulu bir şekilde işin peşine düş.

Ve o imkanları rantal kullanma adına da Cenab-ı Allah'tan yardım talep et.

İsti'anede bulun. İnayet talebinde bulun.

Aslında bu kelimeyi hepiniz biliyorsunuz.

İyâke na'budu ve iyâke nesta'in diyoruz biz.

Her gün eğer Müslüman olarak beş vakit namaz kılıyorsanız, her gün bu kelimeyi zaten kırk defa söylüyorsunuz.

Demek ki ikinci olarak bizim Efendimiz Aleyhisselam'ın bu hadis-i şerifinden hareketle öğrendiğimiz husus şu.

Bir hayır kapısını yakaladığımız an onu kullanma adına heyecan göstereceğiz, arzu göstereceğiz.

Mezar-ı müteharrik olmayacağız.

Mü'min böyle olamaz.

Yani mezar-ı müteharrik ne demek? Hareket eden bir mezar demek.

Evet, ayakta bakıyor, sizinle ilişkiye geçiyor ama heyecan yok, his yok, arzu yok.

Böyle bir insanın portresini tarif eden belki de en güzel kelime bu.

Mezar-ı müteharrik.

Hareket eden bir mezar.

Mü'min böyle olamaz diyor Efendimiz Aleyhisselam.

Ehris alâ mâ yelfa'uk.

Elde edeceğin şeyi elde etme adına bir menfaat gördüğün konuda yol alma adına heyecan göster diyor.

Bakın sadece burada da kalmıyor ve beraberim de diyor ki,

Sakın ola acziyet gösterme diyor.

Eline geçen imkanları iyi kullanma noktayı nazarında sakın ola acziyet gösterme.

Nedir acziyet gösterebileceğiniz hususlar?

Mesela erteleyebilirsiniz, bu bir acziyettir.

Mesela karşınıza bir imkan çıkar, bu imkanı değerlendirme hususunda kararsız kalabilirsiniz.

Bir türlü kafanızı toparlayıp o konuda ne yapacağınızı dair karar veremezsiniz.

Bu da bir acziyettir.

Kararsızlık bir acziyettir.

Erteleme bir acziyettir.

Heyecan gösterip o meseleyi olabildiğince içinize çekerek bir reaksiyon gösterememe mesele karşısında bir acziyettir.

Efendimiz öyle olmayın diyor.

Vela ta'ciz acziyete düşmeyin.

Sonra yine bir iki cümle ile Efendimiz buradaki nasihatlerini sonlandırıyor ve diyor ki...

Eğer kararınızı aldınız, hamlenizi yaptınız, elinizden geleni ortaya koydunuz, bunu yaptıktan sonra arzuladığınız neticeyi elde edemediniz.

Artık o geçmiştir.

Geçmişle alakalı da Efendimiz orada fevkalade önemli bir bakış açısı bize veriyor ve diyor ki...

Yapacağınızı yaptıktan sonra da geriye dönüp keşke şöyle de yapsaydım demeyin diyor.

Çünkü o şeytana ait bir kapıyı açar ve şeytan o kapıdan girip sizin iç dünyanızda durmadan işlemeye başlar sizi.

Geriye yönelik durmadan siz alır verir ve bir türlü o geçmişe ait yaşadığınız zarardan veya negativiteden bir türlü kurtulamazsınız.

Açıkçası Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam'ın istihane ile alakalı bize beyan ettiği iki hadis-i şeriften hareketle sizinle paylaşabileceğim konular bugün itibariyle bunlardan ibaret.

Birincisi mutlak surette tek kapı bileceksiniz Hazreti Hakk'a yöneleceksiniz.

İkincisi sadece bir dua ile sadece bir beyan ile yetinmeyecek elinizden gelen o konuda her ne türlü imkan varsa bütün o imkanları heyecan arzu ve taleple hayata geçirecek ve bu noktada hiçbir şekilde acziyet göstermeyeceksiniz.

Cenab-ı Allah sizlerin ve bizlerin maruz kalacağı, kanmış olduğu ne türlü dert, tasa, keder varsa onun kapısına yönelmek suretiyle üzerimizden götürsün diye öyle bir kısa bir dua yaparak sizlere bu haftalık veda etmek istiyorum.

El Fatiha.