Skip to the main content

Which Supplications Are More Likely to Be Accepted? Some Supplications Recommended by the Prophet (peace and blessings be upon him)

Hangi dualar daha makbuldür? Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'in tavsiye ettiği bazı dualar

Subtitle language:

Transcript: Old transcript — it may contain errors

  1. Euzubillahimineşşeytanirracim. Bismillahirrahmanirrahim.

  2. Elhamdülillahi Rabbil alemin.

  3. Ve salatu ve selamu ala Resulina Muhammedin.

  4. Ve ala alihi ve ashabihi ecmain.

  5. Kıymetli Kardelen dostları,

  6. İslam kültürü içerisinde biz Müslüman'ı tarif ederken,

  7. onu bir hikmet insanı olarak tarif ediyoruz.

  8. O her zaman yaptığı işlerde, söylediği sözlerde,

  9. hal ve tavırlarında daima hikmeti temsil eden,

  10. eğer o temsil kabiliyetine henüz tam anlamıyla sahip değilse,

  11. en azından o temsili arayan bir insan olarak mütala ediyoruz.

  12. Bu noktada Müslüman'ın sadece belki hal ve tavırlarında,

  13. sözlerinde, beyanlarında değil,

  14. hakeza dualarında da hikmeti araması,

  15. bir manada az sözle çok hayır elde edecek duaları tercih etmesi,

  16. bu manada bizim aradığımız bir keyfiyet,

  17. Müslüman'da olması gereken bir haslet.

  18. Bakınız, Efendimiz Aleyhisselam bir duayı veya bir tesbihi bize ifade ederken,

  19. ne kadar tatlı bir cümleler silsilesi,

  20. ve aynı zamanda da böyle az beyanla, az sözle,

  21. çok hakikati, çok kıymetleri elde edeceğimiz bir tarif içerisinde,

  22. o duayı, o tesbihi bize tavsiye ediyor.

  23. Çok şiirsel bir ifade, bir hadis-i şerif,

  24. diyor ki Efendimiz Aleyhisselam,

  25. İki kelime var, bunlar lisana hafif gelir,

  26. yani söylemesi kolaydır.

  27. Cenab-ı Allah'a çok sevgili gelir.

  28. Nedir o iki söz, o iki kelime?

  29. Burada tabii olarak dikkatinizi çekmek istediğimiz nokta,

  30. belki elbette ki o duayı sizlere tavsiye etmek,

  31. o tesbihi sizlerle paylaşmak ama,

  32. daha öncelikli olarak benim burada dikkatinizi çekmek istediğim nokta,

  33. Efendimiz'in bu duayı bizlere tavsiye ederken ortaya koyduğu o tavsiye şekli.

  34. Lisana hafif gelen, vicdan daha ağır çeken,

  35. Rahman karşısında da çok tatlı, çok sevecen,

  36. iki kelime diye tarif ediyor bu duayı.

  37. Gördüğünüz gibi tamamıyla hikmetle çerçevelenmiş,

  38. tamamıyla bir arka planında bir wisdom'ı,

  39. bir hikmeti barındıran bir tavsiye.

  40. İşte bizlerin müminler olarak, müslümanlar olarak dualarında

  41. bu tavsiyeleri veya bu tavsiye çerçevesinde duaları icra etmemiz,

  42. hayatımıza geçirmemiz belki de çok önemli.

  43. Sahabeye baktığımızda da onların da aynı çerçevede hareket ettiğini

  44. veya böyle bir hikmet araştırması içerisinde

  45. Efendimiz Aleyhisselam'dan dua talebinde bulunduklarını müşahede ediyoruz.

  46. Bir gün bir sahabe Efendimiz diyor ki,

  47. Efendimiz Aleyhisselam şöyle bir sualle yöneliyor.

  48. Eyyu duayı esma ya Resulallah.

  49. Allah katında işitilmeye en layık,

  50. Cenab-ı Allah tarafından duyulmaya ve cevaba en münasip dua hangisidir?

  51. Efendimiz burada bir dua tavsiyesinden ziyade,

  52. duanın hangi zaman dilimleri içerisinde yapılırsa şayet kabul göreceğini

  53. ve işitilmeye en layık bir dua olacağını dile getiriyor ve diyor ki,

  54. Cevfel leylel ahir ve dubere küllis salavatil mektubat.

  55. Yani gecenin son zamanlarında,

  56. teheccüd zamanı diyebileceğimiz veya sahur vakti diyebileceğimiz,

  57. sabah namazının girmesinden evvel yapılan dualar en ziyadece duyulmaya,

  58. işitilmeye, Rab katında bir takdire şayan olmaya hazır müheyya dualardır diyor.

  59. Ardından da beyanını devam ettiriyor ve diyor ki,

  60. farz namazların arkasından yapacağınız dua.

  61. Yine burada da biz bir hikmet tavsiyesini müşahede ediyoruz.

  62. Bir taraftan sahabe efendimiz diyor ki,

  63. yani ben dua edeceğim ama duamda dikkat etmem gereken husus nedir?

  64. Neye dikkat edeyim ki benim duam en ziyadece makbul olan bir dua olsun?

  65. Hak katında hora geçen bir dua olsun?

  66. Burada bakınız yani duasında sahabe efendimiz öyle rast gelen,

  67. nasıl geliyorsa öyle yapacağı bir duadan ziyade,

  68. Allah'ın en çok hoşuna gidecek ve Rabbimiz tarafından en ziyadece takdire şayan olacak duayı araştırıyor.

  69. Bu da bir hikmet araştırması.

  70. Cevabında da efendimiz diyor ki, gecenin son vaktinde yapılan dua,

  71. bu öyle anlaşılıyor ki efendimizin ilk etapta bunu zikretmesinden hareketle,

  72. aslında bir duanın kabule en şayan olduğu vakit,

  73. gün içerisinde gece yapılan, seher vaktinde yapılan, teheccüd vaktinde yapılan duadır.

  74. Bu duanın en ziyadece kabul olduğu zaman dilimidir.

  75. Burada ne yaparsanız yapınız adeta turnayı gözünden vurmuşsunuzdur demektir.

  76. Fakat bu hepimiz için müessel olmayabilir.

  77. Hayat şartları, günlük mücadeleler, hayatın hızlı akışı,

  78. gecenin o diliminde kalkıp dua etmeyi herkes için mümkün olmayabilir.

  79. Ama onun sonrasında gelen ifade,

  80. yani her farz namazın ardından yapılan dua ifadesi,

  81. bu hepimiz için aslında müesseldir.

  82. Şimdi sizlere açıkçası kendimin de hayatında tecrübe ettiği ve neticelerini bizzat iyi müşahede ettiğim

  83. üç tane duayı sizlere tavsiye etmek istiyorum.

  84. Bilhassa namazlardan sonra, farz namazların hemen ardından yaptığım, yapacağımız üç dua.

  85. Bunlar da bir manada hikmet yüklü dualar.

  86. Hele hele iki tanesi bizzat Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam'ın tavsiyesi.

  87. O duaları bugün sizlerle paylaşmayı açıkçası arzu ediyorum.

  88. Birinci dua şu.

  89. Bir gün Hazreti Muaz Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam ile beraber oturuyorlar.

  90. Efendimizin bu anlatacağım vakada insani ilişkilerinde bizatihi müşahede edeceğiniz çok orijinal bir örnek.

  91. Diyor ki ben Efendimizle beraberdim Aleyhisselatü Vesselam.

  92. Benim elimden tutuverdi.

  93. Sonra dedi ki ya Muaz, vallahi leuhibbüke.

  94. Ey Muaz, Allah'a yemin olsun ki ben seni çok seviyorum.

  95. Leuhibbüke kesiren demiyor.

  96. Yani hakikaten çok ifadesi burada geçmiyor ama leuhibbüke.

  97. Hiç şüphen olmasın ben seni gerçekten seviyorum.

  98. Anlamına gelecek le, teşlik ifadesiyle Efendimiz dile getiriyor.

  99. Şimdi düşününüz yani bir arkadaşlık ilişkisini düşününüz.

  100. Bir bayanın bir bayanla bir arkadaşlığı, bir erkeğin bir erkekle arkadaşlığı olabilir bu.

  101. Samimi bir dostluğu düşününüz.

  102. Elinden tutuyorsunuz arkadaşınızın.

  103. Yani fevkalade yakın bir ilişki hasıl ediyorsunuz.

  104. Ve ardından da ona dönüp diyorsunuz ki ben seni çok seviyorum.

  105. Tabii ne olur böyle bir beyan ve böyle bir hareketin neticesinde

  106. sevdiğiniz arkadaş bundan sonra söyleyeceğiniz sözlere gayet dikkatli bir şekilde kulak kesilir.

  107. Efendimiz Hazreti Muaz'a böyle bir beyanının ardından şu tavsiyede bulunuyor.

  108. Şu dua tavsiyesinde bulunuyor.

  109. Diyor ki ya Muaz, kıldığın her farz namazın ardından sakın ola ki şu duayı yapmayı unutma.

  110. Allahümme a'inni alâ zikrike ve şükrike ve hüsnü ibadetik.

  111. Ey Rabbim ben senden sana güzelce zikretmek, sana güzelce şükretmek

  112. ve sana doğru güzel bir şekilde ibadet edebilmek için yardımını talep ediyorum.

  113. Senden sana bu hususlarda iyi bir teveccühde bulunabilmek amacıyla yardımını niyaz ediyorum.

  114. Bu dua tabii çok önemli bir dua.

  115. Neden çok önemli bir dua?

  116. Çünkü Kur'an-ı Kerim'in ifadesiyle

  117. وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا الْيَعْبُدُونَ

  118. Biz insanları ve cinleri başka bir maksatla değil ancak bize ibadet etsinler amacıyla,

  119. niyetiyle, gayesiyle yarattık diyor Kur'an-ı Kerim'in ifadesiyle.

  120. Dolayısıyla bir insanın yaratılış gayesi Allah'a hakkıyla güzel bir şekilde ibadet edebilmektir.

  121. Bu noktada da Efendimiz Aleyhisselam yani duaların en çok kabul gördüğü farz namazların arkasından

  122. gerçekten çok sevdiği bir dostuna, bir sahabesine

  123. işte böyle çok önemli bir insanın yaratılış gayesine hitap edecek bir maksat için

  124. bu duayı tavsiye ediyor ve diyor ki

  125. Sen Cenab-ı Allah'tan iyi bir zikir, iyi bir şükür ve hakkıyla Allah'a bir ibadet için

  126. Cenab-ı Allah'tan yardım talebinde bulun.

  127. Dolayısıyla bu duayı bizim hayatımıza yerleştirmemiz bizler için çok önemli.

  128. Çünkü bu dua bir manada bizim varlık gayemizi tam anlamıyla realize edebilme hususunda

  129. Cenab-ı Allah'tan yardım niyazında bulunduğumuz bir dua.

  130. Kelimeleri de hele hele sıralanışı itibariyle o kadar önemli ki

  131. ilk etapta bu duada biz Cenab-ı Allah'tan ona güzel bir şekilde onu hatırlamak için,

  132. zikredebilmek için yardım talebinde bulunuyoruz.

  133. Bu şu demek, biz başta Allah'ı hatırlamalıyız, Allah'ı zikretmeliyiz.

  134. Bu bizde yerleşmesi gereken bir haslet.

  135. Bunun için de Cenab-ı Allah'tan yardım talebinde bulunmalıyız.

  136. Çünkü kendi başımıza bunu hakkıyla beceremeyebiliriz.

  137. Ne zaman ki biz Allah'tan böyle bir yardım talebinde bulunacağız ve neticesinde

  138. Cenab-ı Allah'ı günlük işlerimiz içerisinde hatırlar hale geleceğiz.

  139. Onunla beraber olma becerisini, yetisini elde etmiş olacağız.

  140. Bunun ardından ikinci bir güzel kapı açılacak bizim için, o da şükür kapısı.

  141. Çünkü ne zaman ki siz Allah'ı hatırlarsınız, o zaman Cenab-ı Allah'ın

  142. üzerinizdeki nimetlerini, hayırlarını, bereketlerini müteala etmiş,

  143. ruhunuzda, vicdanınızda hissetmiş olursunuz.

  144. Bunun tabii bir neticesi ne olur?

  145. Tabii bir neticesi Cenab-ı Allah'ın bu nimetlerine karşı şükür hissiyatıyla coşmak olur.

  146. Ki bunu da Efendimiz Aleyhisselam ikinci beyanında yine şükür hususunda

  147. Allah'tan yardım talebinde bulunmak suretiyle dile getirmiş oluyor.

  148. Zikir olunca, şükür olunca beraberinde tabii bir, fıtri bir netice olarak da

  149. hüsne ibade, yani Allah'a güzel bir şekilde ibadette bulunma hasreti de

  150. bizler de Allah'ın inayet ve keremiyle yerleşmiş olacak.

  151. İşte bu bilhassa farz namazların ardından yapılması gereken

  152. Efendimiz Aleyhisselam tarafından Hz. Muazza çok sevdiği bir sahabesine

  153. yapılmış birebir bir tavsiye.

  154. Ben de şahsen bu tavsiyeyi sizlerle paylaşmak ve sizleri de bu noktada

  155. tavsiyenin icrası adına teşvik etmek istiyorum.

  156. Bu birinci dua.

  157. İkinci dua, tahmin ediyorum böyle bir modern dünya meşgalesi içerisinde

  158. hızlı bir şekilde koşuşturan ve modern dünyanın bize bir manada da

  159. yattığı ihtiyaçlarla iki büklüm olmuş olan, yani maddi ihtiyaçlarla bilhassa

  160. iki büklüm olmuş olan bizler için çok ihtiyaç duyduğumuz bir dua.

  161. Modern hayat bize birçok maddi ihtiyacı dayatıyor.

  162. Arabamız olması lazım, evimiz olması lazım, çocuklarımızın gideceği

  163. güzel okullar olması lazım, onların gideceği, yapacağı güzel sporlar

  164. olması lazım, güzel giyinmemiz lazım, işte emekliliğimizi hazırlamamız

  165. lazım. Lazımları şöyle arka arkaya sıralayacak olursanız,

  166. lazımların bir manada sonu gelmiyor.

  167. Bütün bu maddi ihtiyaçları biz istesek de istemesek de bize dayatıyor.

  168. Dolayısıyla bizler açık bir şekilde bu hayatın içerisinde öyle gözüküyor ki

  169. bu maddi ızdırapların, çilelerin, arzuların, taleplerin, ihtiyaçların

  170. paletleri altında ezile ezile hayatımızı devam ettiriyoruz.

  171. Ne yapmamız lazım? Bu kadar maddi ihtiyaçlar içerisinde çırpınırken

  172. tabi olarak ne yapmamız lazım? Bir şekilde Cenab-ı Allah'a teveccüh etmemiz

  173. icap ediyor. Bakınız bu noktada da bir gün bir köle Hazreti Ali'ye geliyor ve

  174. diyor ki, ya İmam Ali ben diyor mükatep bir köle bu, şu demek yani sahibinden

  175. hayatını satın almış, özgürlüğünü satın almış bir köle. Kendisini satın

  176. almış ama bir şekilde kendi özgürlüğünü paymentlere bağlamış, yani taksitlere

  177. bağlamış. Belli bir taksitleri ödemesi gerekiyor. Bunları ödediği takdirde artık

  178. bütün ile hür olacak. Bir açıdan bizler hür insanlarız ama taksitler bizi de

  179. hayata bağlıyor ve hürriyetimizi elimizden alıyor. Bu noktada bizlerle

  180. böyle bir köle arasında da bir şekilde bir irtibat var açıkçası. Geliyor diyor ki

  181. ben mükatep bir köleyim, özgürlüğümü satın alacağım, ödemem gereken taksitler

  182. var fakat bunlar çok ağır, bu ağır yükün altında eziliyorum, ödeyemiyorum.

  183. Bana bir tavsiyen olur mu? Diyor ki Hazreti Ali, ben diyor Efendimiz'den bir dua

  184. duydum, bu duayı bir insan yapsa bir dağ miktarınca borcu olsa ondan kurtulur

  185. dedi. Sana bir duayı öğretmemi ister misin? Elbette ki diyor İmam Ali. Bunun üzerine

  186. Hazreti Ali Efendimiz'den duyduğu şu duayı tavsiye ediyor. Diyor ki Allahümme

  187. ikfini bi halalike en haramike ve agnini bi fazlike emmen sivake. Ey Allah'ım bana

  188. helal dairede ihtiyaçlarımı karşılayacak kadar rızık ihsan eyle ve bunları kafi

  189. getirmeyi, kafi yeteri ölçüde elde etmeyi bana nasip eyle. Ve agnini bi fazlike emmen

  190. sivake ve bunun ardından da beni senin dışındaki herhangi bir güç odandan, maddi

  191. menfaat odana el açmaktan da kurtar. Beni ihna, bu konuda ihna eyle, zengin eyle

  192. diyor. Bu duada çok önemli. Ben bizzat kendi hayatımda faydasını gördüğüm bir

  193. duadır bu. Ve bilhassa eğer bu duayı farz namazların arkasından eğer yapacak olursanız

  194. öyle inanıyorum ki belki bir dağ kadar dahi borcunuz olsa, içinde bulunduğunuz

  195. maddi mükellefiyetler olsa Allah'ın inayeti ve keremiyle bu zorlukların, bu darlıkların

  196. içerisinden bu dea vesilesiyle kurtulacaksınızdır. Burada bir taraftan helal dairede yeteri

  197. kadar rızık talebi var, diğer taraftan da tam anlamıyla bir hürriyet talebi var.

  198. Yani borç insana bir manada elinden hürriyetini alan bir darlıktır, bir manada bir köleliktir.

  199. O köle kendisine geldiğinde Hazreti Ali'nin verdiği bu dua birebir o külenin ihtiyaçlarına

  200. hitap eden bir dua. Yani bir taraftan tam anlamıyla rızkını, borçlarını edeb edecek

  201. ölçüde helal daireden talep etmeyi ona tavsiye ediyor. Diğer taraftan da herhangi

  202. bir insan, herhangi bir kurum, herhangi bir şahıs, herhangi bir zengin bunun sizin

  203. üzerinizde kuracağı saltanattan da sizi kurtarıyor. Tek zengine, yegane zengine

  204. tebeccü kapısını açıyor. Bu noktada da bu da Müslümanlığı kamilen yaşamamız

  205. için bize açılmış çok önemli bir kapı, verilmiş çok önemli, hikmet yüklü bir

  206. dua tavsiyesi. Bu da ikinci duamız. Üçüncü duamıza gelince bu dua biraz belki tam

  207. anlamıyla Efendimiz Aleyhisselam'ın lafızları cihetiyle bakacak olursanız tavsiye ettiği

  208. bir dua değil. Ama benim şahsen belki ilk ikisinden daha ziyadece ümit bağladığım

  209. bir dua. Onu da şu hadis-i şerifle irtibatlı olarak dile getireceğim. Bir gün bir sahabe

  210. Efendimiz naklediyor diyor ki, buradan metnini sizlerle paylaşacağım. Efendimiz

  211. Aleyhisselam'ın bize bir bayanını naklediyor. Bayan şöyle.

  212. Bir müminin, bir diğer mümin kardeşi için

  213. yani onun kıyamında, o yanında olmaksızı yapacağı dua mutlak surette müstecep, kabul

  214. gören bir duadır. Ne zaman bir mümin bir başka mümin için el açar, Allah'a dua

  215. etmeye başlarsa Cenab-ı Allah müvekkel yani görevli bir meleği onun başına gönderir.

  216. O mümin kardeşine yaptığı dua müddetince orada durur o müvekkel melek ve her yaptığı

  217. duaya amin der. Ve ardından da o duayı yapan şahıs için ben de senin adına o yaptığın

  218. duanın bir mislini Rabbim'den senin için talep ediyorum der. Ve o melek o dua eden

  219. kul için Rabbine teveccühde bulunur. Şimdi farz namazlardan sonra, bilhassa bir zahril

  220. gayb, bir başka bir mümin için eğer elinizi açar, dua ederseniz inanın böyle bir melek

  221. gelecek sizin başınızda sizin için böyle bir duada bulunacak.

  222. Tabi anneniz babanız için dua edebilirsiniz, akrabalarınız için dua edebilirsiniz, sevdiğiniz

  223. dostlarınız için dua edebilirsiniz. Bunların sayısını dilediğiniz kadar arttırabilirsiniz.

  224. Ben şahsen sizlerle paylaşacağım dua diğer müminler için yapılması adına paylaşacağım

  225. dua bugün itibariyle çok basit. İki kelimeden müteşekkil ama çok büyük ümit bağlayacağınız

  226. bir dua olduğunu tahmin ediyorum. Allahümme arham ümmete muhammed. Ey Rabbim ümmeti

  227. Muhammed'e merhamet eyle. Neden çok ümit bağlıyorum bu duaya? İki sebepten dolayı

  228. bunlardan birincisi eğer ben bir mümin için dua ettiğimde bir melek Allah tarafından

  229. görevlendiriliyor ve aynı duayı benim için ister hale geliyorsa düşününüz bir ümmeti

  230. Muhammed'e dua ettiğinizde kim bilir ne kadar melek sizin için dua eder hale gelecek.

  231. Bu bilemiyorum doğru mudur yanlış mıdır ama benim naçizane bir ümidim. Ümit ediyorum

  232. ki ümmeti Muhammed sayısınca melaike böyle bir dua ile Rabbine teveccüh eden kulun

  233. arkasına geçecek ve o kul için aynı şeyleri talep eder hale gelecektir. Bu duanın tahmin ediyorum

  234. birinci güzel yanı veya öyle ümit ediyorum öyle itikad ediyorum birinci güzel yanı. İkinci yanı şu

  235. Hz. Aişe diyor ki Efendimiz Aleyhisselam dua ettiğinde her zaman cami kelimeleri kullanır.

  236. Her zaman böyle İngilizce ifade etmek daha kolay geliyor bazen comprehensive yani kuşatıcı

  237. kelimeler kullanır ve böyle hususi kelimelerden, hususi cümlelerden, hususi taleplerden genel itibariyle

  238. iç dina verirdi, kaçınırdı. Şimdi bu duada da öyle bir mahiyet var Allahümme merham ümmete Muhammed.

  239. Ey Allah'ım ümmeti Muhammed'e merhamet eyle diyorsunuz. Merhametin içerisine girmeyen hiçbir şey yok.

  240. Vesi'ate külle şey'in rahmeten ve ilmen diyor Kur'an-ı Kerim. Hazreti Melaike-i Kiram'ın

  241. Hazreti Allah'a yönelik yaptığı bir tebcil beyanı, bir takdir beyanı. Allah'ım sen yeryüzünde her şeyi

  242. rahmetin ve ilminle kuşattın diyor Melaike-i Kiram. Yani rahmet öyle bir güzellik ki her şeyi kuşatır.

  243. Onun içerisine her şey girer. Öyle bir kelimeyle siz dua ettiğinizde Allah'ın inayet ve kerimiyle

  244. ümmeti Muhammed için hayır adına tahayyül edilebilecek her ne varsa onları tahayyül, onları talep etmiş

  245. oluyorsunuz. Anlamına gelir. Bu açıdan da bakıldığında bu dua gerçekten çok külli bir dua ve hele hele

  246. bilhassa namazların, farz namazların hemen ardı sıra icra edilirse Allah'ın inayet ve kerimiyle bir müminin

  247. hayatına çok büyük merhamet kapılarını açacak bir duadır diye ümit ediyorum. İşte sizlerle paylaşmak

  248. istediğim, sizlere tavsiye etmek istediğim üç dua bilhassa namazların ardından, farz namazların ardından

  249. yapılacak üç dua buydu. Biraz bir latifeyle bugünkü birlikteliğimizi bitirelim. Eğer bu dualara devam

  250. ederseniz Allah'ın inayet ve kerimiyle mutlak surette hayırını görürsünüz. Böyle tahmin ediyorum ki bir müddet

  251. bu dualara devam ettikten sonra kalkıp bana da dua edeceksiniz. Bu duaları sizlere tavsiye ettiğim ve

  252. neticesi itibariyle hayatınızda hayır ve bereketini gördüğünüz için. Cenab-ı Allah günümüzü, gecemizi,

  253. her halimizi O'nun huzurunda kalbiyle bulunan kullarından, O'nun huzurunda bulunduğunu hisseden kullarından

  254. olmayı ve her anımızı dua ile, hikmet ile geçirmeyi bizlere nasip eylesin.