The Two Steps of Repentance: [1] Istighfar (Seeking Forgiveness from Allah) and Inaba (Turning to the Lord); [2] Surrender
Tevbenin İki Adımı: [1] İstiğfar (Allah’tan af talebi) ve inâbe (Rabb’e yöneliş); [2] Teslimiyet
Transcript: Old transcript — it may contain errors
Euzubillahimineşşeytanirracim. Bismillahirrahmanirrahim.
Elhamdülillahi Rabbil alemin.
Vessalatu vesselamu ala rasulina Muhammedin ve ala alihi ve asharabihi ecma'ih.
Kıymetli yarenler, sizlerle beraber birkaç videodur zulmetten nura doğru bir yolculuğun adımlarını başlattık.
Beraber yürümeye gayret ediyoruz. Bu zamana kadar birkaç birliktelimiz oldu.
Belki ilk defa bu videoyu açan dostlar, arkadaşlar daha önceki videoları seyretme imkanları olursa şayet
bu zamana kadar nasıl bir süreçle buraya geldiğimizi daha iyi kavram imkanına sahip olurlar kısmetse.
Evet, zulmetten doğru bir, nura doğru bir yolculuk demiştik ve bu yolculuğun Kur'an çerçevesinde
bize üç adımla takdim edildiğini dile getirmiştik.
Kur'an-ı Kerim değişik surelerde, Furkan suresinde ve farklı üç dört yerde bu zulmetten,
yani hayatımızdaki negatif durumdan, nura yani pozitif duruma geçişi üç adımla dile getiriyordu.
İllâ men tâbe ve âmene ve amile sâlihâ.
Ancak tevbe edenler, ardından tevbe ile birlikte yeniden imanlarını yenileyenler ve bu imanlarını
aksiyona çevirip amel-i sâlih ile bizzat real hayatın bir parçası haline getirenler,
işte bunlar o bulundukları zulmetten, darlıktan, zorluktan sıyrılıp çıkacaklar.
Dünyada bu nuru elde ettikleri ve nurun kendilerine bahşedeceği mutluluk ve feraha elde ettikleri gibi
ahirette de ebedi bir cennetle karanlıklardan, zulmetlerden kurtulup rahmete gark olacaklar.
İşte üç adım bu.
Şimdi biz daha önce de aslında bir nebze bahsetmiş olduğumuz tevbeye,
yani bu üç adımlık yolculuğun ilk durağına yavaş yavaş bir giriş yapabiliriz inşâAllah.
Evet, tevbe daha önce de aslında dile getirdiğimiz üzere kendi içinde iki parçadan müteşekkil.
Hakiki manada bir tevbe, doğrudan doğruya Cenab-ı Allah'a yapılacak bir inabe
ve ardından da insanın Cenab-ı Allah'ın emir ve yasakları çerçevesinde bir hayata kendisini teslim etmesiyle.
Yani bir taraftan inabeyle, diğer taraftan da teslimiyetle cereyan edecek.
Kur'an-ı Kerim bunu aslında bir manada sair ayetlere nazaran, böyle çok daha öne çıkan
ve önümüze büyük bir ışık hüzmesi bahşeden Zümer suresindeki 53 ve 54. ayeti kerimelerinde dile getiriyor.
Diyor ki,
قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذ۪ينَ اَسْرَفُوا عَلَىٰ اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّٰهِ
اِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الظُّنُوبَ جَمِيعًا اِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
Ey kendi nefislerine israf edip zulmetmiş olan,
işledikleri günahlar vesilesiyle kendilerine verilen mizanı aşmış, taşmış
ve bu vesileyle mizanı bozdukları için de kendilerine zulmetmiş,
kendi nefisleri adına bir israfı düşmüş olan kullarım.
Burada ki hitap oldukça tatlıdır.
Cenab-ı Allah düşen, pasaklı kuluna hala kulum diyor.
Aslında kulluğun da bir buğdu budur zaten.
İnsan düşmeden yapamaz.
Fakat Hazreti Adem'de olduğu gibi vesair bütün Enbiya-i Kiram, Evliya-i İzam'da olduğu gibi
düşenler kalktıklarında, düşenler tövbeyle Rablerine teveccüh ettiklerinde
o düşmeden kurtulabilir ve Cenab-ı Allah'ın
''İbâdi ey benim kullarım'' beyanına mazhar olabilirler.
Ey bu şekilde işledikleri günahlar vesilesiyle kendilerine zulmeden,
kendi nefislerini paramparça eden bir manada.
Kullarım!
لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّٰهِ
Allah'ın rahmetinden sakın ola ki ümidinizi kesmeyiniz.
اِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الظُّنُوبَ جَمِيعًا
Allah büyük olsun, küçük olsun, her türlü günahı bağışlar.
اِنَّهُ زِيرَ هُوَ اَلْغَفُورُ
Çok bağışlamayı seven,
الرَّحِيمِ وَشَفْقَةِ مَرْحَمَةِ
Çok bağışlamayı seven,
الرَّحِيمِ وَشَفْقَةِ مَرْحَمَةِ
Çok bağışlamayı seven,
Ayet bize böyle büyük bir ümit kapısı açtı ama
bu kapıdan girebilmek için biraz önce dile getirdiğim gibi
bizim de tevbe ana başlığı altında iki tane adım atmamız gerekiyor.
Ona doğru yürümemiz gerekiyor.
Bu adımlarımız küçük olabilir.
Ama siz Cenab-ı Allah'a yine kutsi hadisin beyanıyla küçük dahi olsa adım atarsanız
Cenab-ı Allah size kendisine ait o büyük adımlarıyla teveccühte bulunur.
Teveccüha mukabil Cenab-ı Allah'ın teveccühü olur.
Nedir o iki küçük adım, bizim yapacağımız adım?
İşte gelen ayet-i kerime onu dile getiriyor ve diyor ki
وَاَن۪يمُواۜ اِلٰى رَبِّكُمْ
Rabbinize teveccüh ediniz
وَاَسْلِمُواۜ لَهُ وَاُنَاۜ
Bu teveccühün ardından ona teslim olunuz.
مِنْ قَبْلِ اَنْ يَعْتِيَكُمُ الْعَذَابِ
O beklenen azap gelip size çatmazdan evvel bunu yapınız.
Gecikmeyiniz.
Balıç'ta Cenab-ı Allah'a inabe ardından da teslimiyetle
yani ona yöneldikten sonra onun emir ve yasaklarına hakkınızda vereceği hükme.
Bütünüyle teslim olunuz.
Ta ki böylelikle gelmesi muhtemel o azaptan kurtulunuz.
Eğer bunu hemen yapmazsanız şayet
daha sonra size vakit tanınmaz.
Azap gelir ve sizi buluverir.
İşte bu iki küçük adımla tevbeyi biz
bundan sonraki yürüyüşlerimiz içerisinde tanımaya gayret edeceğiz.
Cenab-ı Allah'a inabe ile dönüş, yöneliş
ve onun emir ve yasaklarına ve hususiyle de
ilk inabemizin ardından hakkımızda vereceği hükme kendimizi teslimiyettir.
Aslında kulluk denen hadise çift taraflı bir ilişkidir.
Yani siz mesela
Beni zikredin ta ki ben de sizi zikredeyim diyor Cenab-ı Allah.
Bana şükredin, bana nankör olmayın.
Bakınız bu ayeti kerimede gördüğünüz üzere
aslında kulluk ilişkisi iki yönlü, çift yönlü bir ilişkidir.
Siz bir şekilde bir teveccüh oraya koyarsınız
ve o teveccühe mukabelen de Cenab-ı Allah'tan size bir teveccüh gelir.
İşte siz inabe ile gittiğiniz yolun yol olmadığını fark edip
Allah'a döndüğünüzde Cenab-ı Allah da size döner.
Size dönüşü beraberinde bir hüküm getirir.
Hakkınızda bir kararla size döner.
Ya sizi biraz daha içinde bulunduğunuz durum içerisinde
sürüncemede devam etmenizi ister.
Ta ki o inabede siz derinleşesiniz.
Dönüşünüz belki çok zayıf bir dönüş olmuştur.
Dönüşünüz belki çok dille dudakla olmuştur.
Allah o inabenin kalple yapılmasını istiyordur.
Siz dilden dudaktan kalbe sülük edene kadar
kalbe yol bulana kadar Cenab-ı Allah size dönüş yapar.
Bir hükümle dönüş yapar.
Der ki sen şu an içinde bulunduğun durumda devam et.
Ta ki dilindeki inabe, dudağındaki inabe
o teveccüh dilden dudaktan çıksın da kalbin derinliklerine insin.
O zamana kadar ben hükmümü veriyorum
ve senin içinde bulunduğun durumda devam etmeni istiyorum der.
Şimdi bu noktada sizin yapacağınız şey
bu hüküme teslim olmaktır. İkinci adım olarak.
Rabbinize dönün ve onun uluhiyetine karşı bir teslimiyetle kendinizi salın.
Bakalım Allah size nasıl karar verecek?
Allah ne diyecek? Hakkınızda nasıl bir hüküm verecek?
O hüküme teslim olun ve bu teslimiyetle hayatınızı devam ettirin.
Bu noktada gördüğünüz gibi Tevbenin böyle iki önemli adımı var.
Bu iki adım Tevbenin aslında ayakta durduğu iki temel unsur.
Onun direkleri.
O bir köprüyse bu köprünün kendine ait iki direği var.
Birisi inabe, diğeri de teslim.
Bunu ifade ettikten sonra belki yine Tevbe'yi biraz daha farklı boyutlarıyla,
bulutlarıyla ele almalı ve bir manada Tevbe ile alakalı yanlış telakkileri de
yavaş yavaş izale ederek yürümemiz icap ediyor.
Bunlardan bu telakkilerden bu genel anlayış içerisinde yanlış olmamakla birlikte
aslında daha doğru ifadesiyle eksik anlayışları tahsiye etmek icap ediyor.
Onlardan bir tanesi de şu.
Kur'an-ı Kerim incelendiğinde, Sünnet-i Seniye incelendiğinde
görülecektir ki aslında Tevbe denen hadise kendi içinde bir dönüş hadisesidir.
Bir rücu hadisesidir. Bu da bizim temel kavramlarımızdan bir tanesi.
Cenab-ı Allah'a bir dönüş.
Ondan kopuştan veya ondan gafletten veya onun haricinde masiva ile ilişkiden kaynaklanan
arada açılan mesafeden kurtulma çabasıdır ve bu manada bir geriye dönüştür, bir rücudur.
Fakat bu rücu illaki bir günahtan rücu şeklinde olması gerekmez.
Kimileri, kimi kullar vardır ki aslında günah sayılmayacak hallerinden de rücu ederler.
İşte biz ona da Tevbe deriz.
Ve nitekim kimi tasavvuf kitapları bu derinlemesine teveccühü değişik tabirlerle dile getiriyorlar.
Bu tabirlerden bir tanesi inabe, diğeri de evbe.
Dolayısıyla Tevbe denilen hadise aslında bir rücudan ibarettir.
Ve günahtan rücu, günahtan dönüş bunun sadece bir veçesidir.
Ve temelde biz aslında günahtan Cenab-ı Allah'a dönüşü istiğfar kelimesiyle dile getiririz.
Nitekim Kur'an-ı Kerim Hud suresinde peşi peşine üç ayrı peygamber diliyle,
aslında istiğfar ile Tevbe arasında tatlı bir nüans farkının olduğunu bize dile getiriyor.
Bakınız Hud suresinde Hud aleyhisselam kendi kavmine hitap ediyor.
Ey kavmim, ey benim vatandaşlarım, istaghfiru.
Rabbinizden mağfiret talebinde bulunun.
Bu şu demek, işlediğiniz günahlardan bağışlanmayı affı talep edin.
Bu istiğfar.
Sonra ona Tevbe edin.
Bakınız Sümme, Helele Sümme ile ayrıldığı için sonra demek,
başta Rabbinizden mağfiret talep edin.
Bu günahtan dönüş demek.
Günahtan affın talebi demek.
Sonra onunla bütün bütün rezonans olmak için de Rabbinize Tevbe edin diyor.
Ne olacak?
Eğer istiğfarın ardından Tevbe ile birebir bir rezonans yaşarsanız şayet.
Cenab-ı Allah sizin üzerinize dolu dolu yağmur bulutlarını gönderecek.
Bu bereketin emaneti.
Ve sizin kuvvetinizin üzerine bir başka kuvvet daha ekleyecek.
Sizi artık iyice semiz kılacak.
Sizi artık iyice yerli yerince, güçlü kuvvetli kılacak.
Sakın ola ki başta istiğfarla günahtan dövmeyi bir kenara edip,
sonradan Tevbe ile Cenab-ı Allah'a tam bir rezonansı göz ardı edip,
Allah'tan sakın ola ki yüz çevirmeyin.
Mücrimler olarak, günahkarlar olarak kalmayın.
Bakınız burada ayet Hazreti Nuh'un, Hud'un diliyle bize açık bir şekilde
istiğfar ile Tevbe arasında tatlı bir nüans farkını diliyle getiriyor.
Aynı surede biraz daha ilerliyoruz ve Salih Aleyhisselam ile buluşuyoruz.
Salih Aleyhisselam,
Biz Samud kavmine kendi içlerinden kardeşleri olan Salih'i gönderdik.
Dedi ki,
Sizin için ondan başka ilah söz konusu değildir.
Sizi topraktan, yeryüzünden yarattı.
Bakınız size nasıl evler, nasıl villalar, nasıl işler, nasıl güçler,
nasıl tarlalar bahşetti.
Sizi nasıl imar etti.
Festağfiru, günahınızdan Tevbe ediniz.
Günahınızdan af dileyiniz, istiğfar ediniz, mağfiret telaf ediniz.
Bu mağfireti elde edip, günahlardan sıyrılıp temizlendikten sonra da
işte şimdi sizin rezonans kulvarına girdiğiniz andır.
Allah'la bütünleşiniz.
Sonra ona Tevbe ediniz.
Eğer dönerseniz.
Burada da Cenab-ı Allah'a ait bir karakteristiği Hazreti Salih dile getiriyor.
Bize Rabbimizi tanıtıyor.
Eğer dönerseniz, bire bir rezonans olmak talebiyle Tevbe ederseniz,
inabe ve teslimiyeti cem edip ikisiyle beraber Rabbinize teveccüh ederseniz,
nedir neticesi?
Şüphesiz benim Rabbim çok yakındır size.
Yakınlığıyla sizi kuşatır, mücip ismiyle de size icabet eder, cevap verir.
Sizin yönelişinize o da yönelir ve böylelikle onunla birleşmiş, bütünleşmiş olursunuz.
Aynı sure devam ediyor ve biz bir başka peygamber,
Hazreti Şuayb Aleyhisselam'ı kendi kavmiyle bir araya gelmiş ve onlarla alışveriş...
Rabbinizden mağfiret talep ediniz.
Sonra O'na tövbe ediniz.
Hiç şüphe yok benim Rabbim pek şefkatlidir.
Ne türlü günah işlerseniz, ne türlü hata yaparsanız,
O'nu ne kadar unutmuş olursanız olunuz,
O'na tövbe edip inabe ve teslim kanatlarıyla O'na teveccüh ettiğinizde
hiç şüphe yok, O rahimiyetiyle size tecelli edecek,
Vedud ismiyle size kapılarını açacak, sizi bağrına asacak ve sizi sevecektir.
İşte bu ayeti kerimelerden de görüldüğü üzere aslında tövbe genel anlamda bir rücu demek.
İstiğfar daha hususi bir rücu ve o da günahtan Cenab-ı Allah'a dönüşünün ünvanı.
Bu noktada aslında tövbe etmezden evvel,
yani inabe ve teslim kanatlarıyla Cenab-ı Allah'a rezonans olmak huvlarına girmezden evvel,
bizim yapacağımız evvel emirdeki iş istiğfar etmek.
Yani Rabbimizden mağfiret talep etmek.
Mağfireti elde edeceğiz, onu talep edeceğiz, temizleneceğiz.
İsmi Kuddüs sırrıyla tertemiz olacağız.
O temizlik hasıl olduktan sonra Rabbimize tövbe edip inabe ve teslim kanatlarıyla tövbe edeceğiz
ve O'nunla rezonans olacağız.
İşte tövbenin iki adımı, işte tövbenin hakiki mahiyeti böyle tecelli ediyor.
Cenab-ı Allah'tan bizim günahlarımızı bağışlamasını ve bize tövbe sultanlığını bağışlayıp,
bağışlayıp o sultanlık içerisinde,
Allah çokça tövbe eden kullarını sever sırrına bizim hasar kılmasını niyaz ediyorum.
This lesson has no notes yet.
- 1.How Should We Respond to Difficulties and Calamities, and How Should We Seek Help from Allah?Zorluk ve musibetler karşısında tavrımız ve Allah’tan yardım talebindeki üslubumuz nasıl olmalıdır?
- 2.How Should We Harness the Strength of Patience?… Believing in Patience and Striving to Be Patient… The Relationship Between Patience and Prayer…Sabır kuvveti nasıl yönetilmeli?…Sabra inanmak ve sabır adına gayret göstermek…Sabır-namaz ilişkisi…
- 3.A Qur’anic Formula for Overcoming Hardships and Emerging from Spiritual Distress: Repentance, Faith, Righteous DeedsSıkıntılardan kurtulma ve ruh darlığından çıkış adına Kur'ânî bir formül: Tevbe, iman, salih amel
- 4.Some Lessons from the Story of Moses and Khidr (peace be upon them) on How to Understand Things and Events CorrectlyEşya ve hadiseleri doğru okuma adına, Hz. Musa ile Hızır aleyhisselam’ın kıssasından bazı dersler
- 5.The Etiquette of Supplication - Some Principles from the Accepted Prayer of Zechariah (peace be upon him), Related in Surah Maryam…Dua âdâbı - Zekeriyyâ aleyhisselâm’ın Meryem Sûresi’nde nakledilen makbul duasındaki bazı ölçüler…
- 6.Two Steps of Repentance: Turning Back to Divine Lordship and Surrendering to the Divine EssenceTevbenin iki adımı: Rubûbiyet-i İlâhiye’ye karşı bir inâbe (dönüş) ve Zât-ı Ulûhiyet’e teslimiyet
- 7.Which Supplications Are More Likely to Be Accepted? Some Supplications Recommended by the Prophet (peace and blessings be upon him)Hangi dualar daha makbuldür? Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'in tavsiye ettiği bazı dualar
- 8.A Thought-Provoking Definition of Sin, Hasan al-Basri’s Heart-Rending Plea for Forgiveness, and Tears That Bring Forgiveness…Günahın düşündürücü bir tarifi, Hasan Basri'nin iç yakan istiğfarı, ve mağfiret vesilesi gözyaşları…
- 9.The Two Steps of Repentance: [1] Istighfar (Seeking Forgiveness from Allah) and Inaba (Turning to the Lord); [2] SurrenderTevbenin İki Adımı: [1] İstiğfar (Allah’tan af talebi) ve inâbe (Rabb’e yöneliş); [2] Teslimiyet
- 10.Emerging from Darkness into LightKaranlıklardan aydınlığa çıkış