Makale 15: Redd-ül-Evham

Volkan Gazetesi

Sayı: 90-91, Sayfa: 3-4

18 Mart 1325

31 Mart 1909

Reddü'l-Evham

İttihad-ı Muhammedi Cemiyeti'ne isnad ettikleri dokuz evham-ı fasideyi reddeceğim.

Birinci Vehim: "Böyle nazik bir zamanda din meselesini ortaya atmak münasip görünmüyor."

Elcevap: Evvelâ: Dünya için din feda edilmez. Biz vatanı din için severiz. Dünyayı da yine din için severiz.

Saniyen: Madem ki meşrutiyette hâkimiyet millettedir, mevcudiyet-i milleti göstermek lâzımdır. Milletimiz de yalnız İslâmiyet'tir. Zira Arab, Türk, Kürd, Arnavud, Çerkez ve Laz'ların revabıt ve milliyetleri İslâmiyet'ten başka bir şey değildir. Nasıl ki az ihmal ile tavaif-i mülûk temelleri atılmakta ve on üç asır evvel ölmüş olan asabiyet-i cahiliyeyi ihya ile fitne ikaz olunmaktadır.

İkinci Vehim: "Bu unvan, tahsisi ile, müntesib olmayanları vehim ve telâşa düşürüyor."

Elcevap: Evvel de söylemiştim. Ya mütalâa olunmamış veya sû-i tefehhüme uğramış olduğundan tekrarına mecburum. Şöyle ki:

İttihad-ı Muhammedî dediğimiz vakit, umum mü'minlerin mabeyninde bil-kuvve ve bil-fiil sabit olan ittihad muraddır. Yoksa İstanbul ile Volkan idarehanesi murad değildir. Amma bir katre su da sudur. Bu unvandan tahsis çıkmaz. Tasrif-i hendesîsi şöyledir:

Esas temeli şarktan garba, cenubdan şimale mümted ve merkezi Haremeyn-i şerifeyn, cihet-i vahdeti tevhid-i ilâhî, peyman ve eymanı iman, nizamnamesi sünnet-i Ahmediye, kanunnâmesi evamir ve nevahi-i şer'iye, kulüp ve encümenleri umum medaris ve mesacid ve zevayâ.. cemiyetin ilelebed ve muhalled naşir-i efkârı umum kütüb-ü İslâmiye.. ve muvakkat nâşir-i efkârı ve i'lâ-yı kelimetullahı hedef-i maksad eden umum ceraiddir. Müntesibîni umum mü'minlerdir, Kalû Belâ'dan beri müntesiptirler. Reisi de Fahr-i âlemdir.

Şimdi; istediğimiz nokta, mü'minlerin teveccühleri ve teyakkuzlarıdır. Teveccüh-ü umuminin tesiri münker değildir. İttihadın hedefi maksadı, i'lâ-yı kelimetullah ve mesleği de kendi nefsi ile cihad-ı ekber ve başkalarını da irşaddır. Cemiyetin yüzde doksan dokuz himmeti siyasetin gayrı, ahlâk ve sâire gibi makasıd-ı meşruaya matuftur. Zira buna müteveccih olan cemiyetler pek az ve kıymet ve ehemmiyeti ise pek çoktur. Ancak yüzde biri siyasiyyûnu irşad tarikiyle siyasete taallûk edecektir. Kılınçları berahin-i katıadır. Meşrebleri de muhabbet olduğu gibi, beyne'l-mü'minîn uhuvvet çekirdeğinde mündemiç olan muhabbete şecere-i tuba gibi neşv ü nema vermektir.

Üçüncü Vehim: "Volkan'a mensup cemiyetin, tefrikadan ve başkalarına tevlid-i ye'sden başka ne faidesi var?"

Elcevap: Bu, tefrik değil, tevhiddir. Ye's değil, ümid verir. O hakikat-ı uzma ki, nısf-ı küre-i arzda meknuz uruk-u zeheb gibi bir köşesini keşf ile tecelli etmiş yeni bir şuledir. Bahr-i umman bir destide sığışmadığı gibi, İttihad-ı Muhammedî de Volkan idarehanesinde veya İstanbul'da sıkışıp kalmayacaktır. Belki şimdiki kuvveden fiile çıkmış bir parça İttihad-ı Muhammedi, kar'ul-asâ gibi ikazdan ibarettir. Hem de o derece uzun ve müteselsil ve merakiz-i İslâmiyeyi birbirine rabteden silsile-i nuraniyi ihtizaza getirmekle, onunla merbut umum mü'minleri, i'lâ-yı kelimetullahın bu zamanda en büyük vasıtası olan maddeten ve manen terakkiyata bir şevk ve âmir-i vicdanî ile sevketmektir. Zira istibdat ve tahakkümden tahallus, hâhiş ve şevk-i vicdanî ile sevk olur. Halbuki binde bir tane münevverü'l-fikirdir; vicdanen mütehassis oluyor. Hiss-i din ile olsa, ehass-ı havas ve en âmi, hiss-i din ile mütesaviyen tarik-i terakkîde münevverü'l-fikir gibidirler. Hem de tenvir-i fikre sebep olan marifet-i âmm veya medeniyet-i tâm bizde olmadığı için, nûrü'n-nur olan din-i İslâm'ı menar etmeliyiz. Tâ âhenk-i terakkî muhtell olmasın.

Dördüncü Vehim: "İçimizdeki gayr-ı müslimler ürkecekler veya bahane tutacaklar."

Beşinci Vehim: "Ecnebiler bundan tevahhuş etmek ihtimaldir?"

Cevap: Bu ihtimale ihtimal verenler mütevahhiştir. Zira merkez-i taassuplarında İslâmiyetin ulviyetine dair konferanslarla takdis etmeleri bu ihtimali reddeder. Hem de düşmanlarımız onlar değiller. Asıl bizi bu kadar düşüren ve i'lâ-yı kelimetullaha mani olan cehalet ve neticesi olan muhalefet-i şeriattır. Ve zaruret ve onun semeresi olan sû-i ahlâk ve harekâttır. Ve ihtilâf ve onun mahsulü olan ağraz ve nifaktır ki, ittihadımız bu üç düşman-ı bî-insafa hücumdur. Amma, ecnebilerin vahşi oldukları kurun-u vustada İslâmiyet, vahşete karşı husumet ve taassuba mecbur olduğu halde adaleti muhafaza etmiş, hiçbir vakit engizisyon gibi etmemiş.. ve bu zaman-ı medeniyette ecnebiler medenî ve kuvvetli olduklarından, o mahzur olan husumet ve taassup zail olmuştur. Zira din nokta-i nazarından medenilere galebe çalmak ikna iledir, icbar ile değildir. Ve İslâmiyeti, mahbub ve ulvî olduğunu evamirine imtisalen efal ve ahlâk ile göstermek iledir. İcbar ve husumet, vahşilerin vahşetine karşıdır.

Altıncı Vehim: "Bazılar, sünnet-i Nebeviyeyi hedef-i maksad eden İttihad-ı Muhammedi hürriyeti tahdid eder ve levazım-i medeniyete münâfidir"

Elcevap: Asıl mü'min hakkıyla hürdür. Sâni-i âleme abd ve hizmetkâr olan, halka tezellüle tenezzül etmemek gerektir. Demek ne kadar imana kuvvet verilse, hürriyet de o kadar kuvvet bulur. Amma hürriyet-i mutlaka, vahşet-i mutlakadır, belki hayvanlıktır. Tahdid-i hürriyet de insaniyet nokta-i nazarından zaruridir.

Saniyen: Çocukluk tabiatı ile, hevâ ve heves ile aldatıcı zünub ve mesâvi-i medeniyet mehasin zannolunuyor. Halbuki medeniyetin hiçbir hakikati, mehasini yoktur ki İslâmiyette sarahaten veya zımnen veya iznen o veya daha ahseni bulunmasın!

Salisen: Bazı sefih ve laubaliler hür yaşamak istemediklerinden nefs-i emmarenin esaret-i rezilesi altına girmek istiyorlar. Elhasıl, şeriat dairesinden hariç olan hürriyet ya istibdat veya esaret-i nefs veya vahşettir. Böyle laubaliler iyi bilsinler ki, dinsizlikle ve sefahetle hiç sahib-i vicdan bir ecnebiye kendilerini sevdiremezler ve benzetemezler. Zira, mesleksiz ve sefih sevilmez. Ve bir karıya yakışır istihsan ettiği libası erkek giyse müsteskal olur.

Yedinci Vehim: "Bu cemiyet sâir cemiyat-ı diniye ile şakku'l-asadır. Rekabet ve münafereti intaç eder."

Elcevap: Evvelâ: Umur-u uhreviyede hased ve müzahemet ve münakaşa olmadığından, bu cemiyetlerden hangisi münakaşaya, rekabete kalkışsa ibadette riya ve nifak etmiş gibidir.

Saniyen: Muhabbet-i din sâikasıyla teşekkül eden cemiyetlerin iki şart ile umumunu takdis, onlarla ittihad ederiz.

Birinci Şart: Meşruta-i meşruayı muhafaza etmektir.

İkinci Şart: Muhabbet üzerinde hareket etmek, başka cemiyete leke sürmekle kendine kıymet vermeye çalışmamak; birinde hata bulunsa, müftî-i ümmet olan cemiyet-i ulemaya havale etmektir.

Salisen: İ'la-yı kelimetullahı hedef-i maksad eden cemiyet, hiçbir garaza vasıta olamaz. İsterse de muvaffak olmaz, zira nifaktır. Hakkın hatırı âlîdir, hiçbir şeye feda olunmaz. Nasıl Süreyya süpürge olur veya üzüm salkımı gibi yenilir? Şems-i hakikate “püf, üf” eden cinnetini ilân eder.

Ey dinî cemiyetler! Maksadımız, cemiyetler maksadda ittihad etmelidirler. Mesalikte ittihad mümkün olmadığı gibi, caiz de değildir. Zira taklid yolunu açar ve "neme lâzım, başkası düşünsün" sözünü de söylettirir.

Sekizinci Vehim: "Asıl İttihad-ı Muhammedi'nin numunesi olan buradaki cemiyete manen gibi sureten intisab edenlerin ekseri avam, bir kısmı da meçhulü'l-hâl olduğundan bir esas-ı metine adem-i istinadı ima ediyor."

Elcevap: Belki ağraza adem-i müsaadesine binaendir ki, evail-i İslâm'a bir müşabehettir. Hem de madem maksad ittihad ve i'lâ-yı kelimetullahtır; teşebbüsat ve harekâtı da ibadettir. İbadet ve camide şah ve geda birdir. Müsavat hakiki düsturdur, imtiyaz yoktur. Zira en ekrem, en muttakidir. Ve en muttaki, en mütevazidir. Binaenaleyh, manen asıl hakikat İttihad'a intisab ile beraber, sureten onun numunesi olan bu cemiyete intisab ile teşerrüf edecek, yoksa şeref vermeyecektir. Bir katre bahr-ı ummanı tezyid edemez. Hem de bir günah-ı kebire ile imandan çıkmadığı gibi, şems garbdan tulu etmediğinden tevbenin kapısı da açıktır. Ve bir desti müteneccis su bir denizi tencis edemediği gibi kendi de temizlendiğinden, şimdi bu numune-i ittihada, şartımız olan sünnet-i Nebeviyeyi ihya ve evamire imtisal ve nevahiden ictinab ve muhafaza-i meşruta-i meşruaya, azm-i kat'î ile dahil olan bazı meçhulü'l-hâl olanlar bu hakikat-ı âliyeyi lekedar etmez. Zira kendi lekedar olsa da imanı mukaddestir. Rabıta da imandır. Bu ünvan-ı mukaddese böyle bahane ile leke sürmek, İslâmiyet'in kıymet ve ulviyetini bilmemekle beraber, kendini ahmâku'n-nâs ilân etmektir.

Numune-i ittihad olan cemiyetimize (sair cemiyat-ı dünyeviyeye kıyasen) leke sürmeyi, tariz etmeyi, cemi kuvvetimizle reddederiz. İstifsar tarikiyle bir itirazları olursa cevaba hazırız. İşte meydan!

Benim dahil olduğum cemiyet, burada tafsil ettiğim cemiyettir. Yoksa muterizlerin batıl tevehhüm ettikleri cemiyet-i mütehayyile değildir. Bu cemiyetin efradı şarkta olsa, garbda olsa, cenubda olsa, şimalde olsa beraberiz.

Dokuzuncu Vehim: "Cemiyetlerde teşebbüsat-ı hafiye olduğu halde, İttihad-ı Muhammedi'nin izhar-ı serairi neden lüzum görülmüş?"

Elcevap: İslâmiyet aşikâredir. Hem de kuvve-i ittisaiyesi tazyik olunsa âleme zelzele verecek. Hem de ihfa, hile ve şüpheyi davet ettiğinden, hile ve şüpheden münezzeh olan hakikat, hafâdan da müstağnidir. Hem de hile, terk-i hile ve doğruluktur. Hem de başka cemiyete kıyas olunmaz. Zira onlar teessüse başlıyorlar; bu ise müesses iken bazı köşelerden tecelli ediyor. Hem de bidayet-i İslâm'da kırk oldu, saklanmadı; nasıl üç yüz milyondan sonra gizlenecek? Hem de bir şeyi akıl görür, kabul eder. Fikir uğraşır, teslim eder. Bir hakikat hafâ perdesini kabul etmez.

Yüzbin defa cemi mü'minlerin lisanıyla deriz: Yaşasın şeriat-ı garra!

İttihad-ı Muhammedi'nin en küçük efradından

Bediüzzaman-ı Kürdî Said