1-4. GÜN

Saat 4.05’te sabah namazına duruldu. 4.30’da bitti.

9.15’te kahvaltıya oturuldu. Kahvaltı esnasında ve devamında, güvenilir olmanın öneminden bahisle, şunları söylediler:

GÜVENİLİR OLMA

Bütün peygamberlerin birinci vasfı sıdk ve emanettir. Emanet, mü’min olmanın hem gereği, hem de birinci derecede neticesidir. Biz de her hususta, güvenilir olmak zorundayız. Kimseye bağımlı olmama, kimseden yardım almama, emniyetin olmazsa olmaz şartıdır. Din adına ve milletimiz için hizmet vetiresinde yapılan bütün yardım tekliflerini geri çevirdik. Meseleyi millete mâletmek gerekir. Millî bir mesele, ma’şerî vicdana mâledilmelidir. Allah’a itimat ve tevekkül ise, bu işin bir diğer yanıdır.

BAZI ŞAHISLARIN BEKÂRLIĞI TERCİHİ VE EŞYA İLE MÜNASEBETİ

– Bugün, bazı insanları, kendilerindeki bir zaafla vuramazlarsa, aileleri veya çocuklarıyla vuruyorlar. Bu noktada, bazı önemli şahısların bekâr kalması, güvenilirlik adına da çok mühim değil mi?

Evet, mühim. Benim için olmadık yalanlar yazdılar. 4 evli olduğumu iddia ettiler. Bereket ki, İslâm’ın çizdiği sınırların içinde kaldılar, yoksa 5 de diyebilirlerdi. Edremit’ten Gemlik’e kadar zeytinlerim olduğunu ileri sürdüler. Hattâ, Denizli hapsinde Bediüzzaman’la görüştürdüler. O zamanlar ben 5 yaşındayım. Hani, maneviyata inansalar, perisprisi gitmiş görüşmüş deseler, iddianın nazara alınacak bir yanı olabilir. Onu da kabûl etmiyorlar. Böylesi yalan ve iftiralar, onların bütün güvenilirliklerini yıkıyor. Bunu öğrenen yabancılar da, katıla katıla gülmekten kendilerini alamıyorlar.

Bazı insanların eşya ile husûsî münasebeti vardır. O insan, her şeyde, her hadisede, bir yaprakta, çiçekte Allah’ı görür; O’nun İsimleri’nin tecellisini görür ve o şeye de o nazarla bakar. Bu türden bir zâtın eşya ile münasebeti çok farklı ve çok derindir. Meselâ, “mübarek bir tavuğum vardı” der. Kedinin mübarekliğinden bahseder. İşte bu zat, günde bir yumurta yiyor. O yumurtayı, onu veren tavuğu bir nimet olarak görüyor ve onlardan nimet verme fiiline, oradan Nimeti Veren’e intikal ediyor. Bu sebeple de, yediği yumurtanın kabuklarını atmıyor; kabuklar bir çuvalda birikiyor, sonra da ihtimal toprağa gömecektir. Başka türlü davranmış olsaydı, ben işte ona hayret ederdim. Neyse, kaldığı yere yapılan baskında bu çuval çıkınca, gazeteler yazıyor: “Çok az yemek yediği iddia ediliyordu; halbuki, kaldığı yerde bir çuval yumurta kabuğu çıktı.” Bakış farklı...

RÜYADA TESBİH GÖRME VE ‘TESBİH’

Saat 10.15 civarında sohbetten kalkıldı. Saat 12.25’de odalardan birine geldiler. Burada bir arkadaşın rüyası anlatıldı. Rüyada tesbih geçtiği için, “tesbihin Allah’ı tesbihle alâkalı olduğunu”nu buyurdular ve Hz. Yunus’un tesbihiyle ilgili makaleyi okuyup, o tesbihteki bilhassa “Sübhâneke” kısmına dikkat çektiler: “Lâ ilâhe illa’llah cümlesiyle istikbalimize, sübhâneke kelimesiyle dünyamıza, innî küntü mine’z-zâlimîn fıkrasıyla nefsimize nazar-ı merhametini celbetmeliyiz.” Daha sonra, sanki mâverâyı kollayan, gözetleyen bir edâ ile, “Bu zat, her şeyde ve devamlı olarak O’na menfezler açıyor, pencereler açıyor ve dikkatleri, nazarları hep O’na çeviriyor” dediler.

***

Saat 13.30 civarında öğle namazı kılındı. 14.00’e doğru da yemeğe oturuldu. Yemekten sonra sohbet, şu minvalde cereyan etti:

ABD’DE MEVCUT SİSTEM VE BAŞARININ SEBEBİ

– Burada sistem, tamamen beşerî ve ferdî ölçüler üzerine kurulmuş. Hayat içinde dinin çok yeri yok. Buna rağmen ayakta duruyorlar ve bir hâkimiyetleri var. Bu durumda, dünyada muvaffakiyet için Allah’ın, birinci derecede inançtan çok sıfatlara ve amellere baktığı söylenebilir mi?

Hadis-i şerifte, “Allah, şekillerinize, sûretlerinize bakmaz, kalblerinize bakar” buyuruluyor. Bu hadisin bir başka zayıf rivayetinde, “kalblerinize ve amellerinize bakar” buyurulur. Bunu destekleyen bir âyet-i kerimede de, “İşleyin: Allah, Rasûlü ve mü’minler yaptıklarınıza bakacaktır” deniyor. Yapılanın itkan şuuruyla güzel ve mükemmel yapılması çok önemlidir. Bunun dışında, dünya için değerlendirmede, isimden çok sıfatlar da mühimdir. Kişi mü’min de olsa, kâfirdeki müslüman bir sıfat, mü’mindeki müslüman olmayan bir sıfata gâlip gelir ve böylece kâfir, mü’mine galebe çalmış olur. Ayrıca, buradaki sistemin oturduğu medeniyetin güzel yanları var. Farkında olunsun olunmasın, Allah’ın Dini’ne dayanan bu güzel yanlarla, bir de Şeriat-ı tekvîniyeye itaatten gelen üstünlükler birleşince, arkasından muvaffakiyet ve hâkimiyet de geliyor.

Bu sistemin temel dinamiklerinden olan demokrasinin bugünkü za’fları, doğduğu yerden ve kaynağından ileri geliyor. Batı’da bir dönem Kilise’nin gelişmelere karşı geride ve yetersiz kalması, Batı toplumunu tamamen pozitivist esaslara itmiş. Bu da, demokrasinin talihsizliklerinden biri olmuş. Bu bakımdan, ondaki eksiklikleri belli kriterler ve evrensel değerler çerçevesinde gidermeğe ve onu daha insanî, daha ahlâkî temellere oturtmaya çalışmak gerekiyor.

TOPTAN HELÂKTE “MUAMELÂT”TAKİ ZULMÜN YERİ

– Kur’an-ı Kerim’de kıssaları anlatılan helâk edilmiş kavimlere baktığımızda, helâk sebebi olarak, Lût kavmiyle ilgili bir ahlâksızlığın dışında, muamelâttaki haksızlıklar, zulümler sanki ön planda görünüyor: ölçüde tartıda hile yapma, fesad çıkarma, yol kesme, genel düzeni bozma gibi…

İnsan için muamelât, davranışlar mühimdir. Cenab-ı Allah, davranışlarımızı geleceğimiz adına belirleyici kılar. Önemli olan, mücerred aksiyon değildir, mukayyed aksiyondur. Yeni bir kavram oldu bu. Yani, salih aksiyon; yerinde yapılan ve yapılması gereken aksiyon. Bunun dışına çıkınca ve iş önü alınamaz hale gelince helâk da geliyor. Lût kavmindeki ahlâksızlık bugün de var. Fakat, o kavimde olduğu gibi, âdeta bir hayat tarzı haline gelmemiş. O kavimde bu, artık bir hayat tarzı idi. Kur’an-ı Kerim, “Kadınları bırakıp…” tâbirini kullanıyor. Bu ahlâksızlık bir takım bulaşıcı hastalıklara da yol açmıştı. Bu sebeple Cenab-ı Allah, onların yaşadığı şehirleri yerin dibine geçirmekle beraber, hastalıklar daha sonraki nesillere geçmesin diye, orasını aynı zamanda sterilize de etti.

Evet, Hz. Hud’un kavminde refah ve gelir dengesizliğiyle birlikte, zulüm ve zorbalık söz konusu idi. Bugün, nasıl gelişmiş ülkeler, dünya nüfusunun %20’sini teşkil ettikleri halde, dünyadaki servetlerin %80’ini kullanıyorlar –ki, Necip Fazıl, bu durum için, “Bir kişiye tam dokuz, dokuz kişiye bir pul / Bu taksimi kurt yapmaz, kuzulara şah olsa” der– bunun gibi, Hz. Hûd’un kavminde de böyle bir dengesizlik vardı. Hz. Salih’in kavminde, teref, yani dünya hayatını gâye edinip, keyfince yaşamanın yanısıra, iman esaslarına, metafiziğe karşı çıkma da vardı. Hz. Salih’in mûcizesinin kayadan çıkan bir deve olmasından da anlıyoruz ki, bu kavim de maddeci ve manâyı inkâr eden bir kavimdi. Hz. Şuayb’ın kavminde ölçüyü tartıyı tam yapmama önde idi. Bu kavimde –ki, Kur’an-ı Kerim’de Eyke olarak geçer; bulunduğu yer, Kur’an’daki koordinatlardan anladığımız kadarıyla yukarı Nil havzası ve Sina’ya, Kızıl Deniz’in kuzey doğu ucuna yakın bir mahal olabilir– ölçüde tartıda hile ve muamelelerde aldatma ön planda idi. Bütün bunlar, inançsızlıkla birlikte hayat tarzı haline gelince ve peygamberlere karşı da temerrüdle birleşince, helâk da kendiliğinden geliyordu...

UHDUD ASHABI VE TREN

Daha sonra, bir münasebetle, Ashâb-ı Uhdud’un, hendeklere atılıp, yakılan mü’minler gibi algılandığını, halbuki, tam tersine, mü’minleri hendeklere atıp, işkencelere uğratanlar olduğunu belirttiler. Ardından, “uhdud” kelimesinde trene işaret bulunduğundan bahisle, trene Türkiye’de önceleri şimendifer dendiğini ve şimendiferin, İslâm âleminin istismar ve istilâsında çok önemli bir rolü olduğunu ifade buyurdular. Eskiden, Bengal’e kadar uzanan tren yolu olduğunu, seyahatlerin, sevkiyatların daha çok trenle yapıldığı ve bu sevkiyatın İslâm âleminin esaret altına düşmesinde önemli rol oynadığı izahatında bulundular. Buradan hareketle, çocukluk günlerine ait iki hatırasını naklettiler:

ÇOCUKLUK GÜNLERİNE AİT İKİ HATIRA

6-7 yaşlarındaydım. Tren, köyün hemen yakınından geçerdi. Bir defasında binmek için atladığımda ayağımı boşa atmış olmalıyım ki, yüzüm üstü düştüm. Alnımda bir yara açıldı. Sonra da, Allah rahmet eylesin, Nureddin amcam, “ne işin vardı trenin yanında?” diye, beni bir güzel dövmüştü.

Nûreddin amcamdan dayak yemeğe ramak kaldığım bir olayı daha hatırlıyorum. Yine 6-7 yaşlarımda iken, 5-6 çocuk ellerinde sopalarla etrafımı aldılar. Ben de kendimi, otlardan yapılma kamçıvârî bir şeyle savunuyordum. Fakat onlar daha fazla vurup beni hırpalayınca, amcam bunu görmüş olacak ki, “Sen, nasıl dövülürsün” diye üzerime yürüdü. Ben de kaçtım, sonra araya büyükannem mi girdi, öyle kurtulmuştum. Aile, böyle cedşâhî bir aile idi. Baba-anne, büyükbaba-büyükanne, amca-yenge hep beraber otururduk. 20 yaşımda Edirne’ye geldim. Sonra askere gittim ve Erzurum’a ancak, İskenderun’da askerde iken aldığım hava değişimi münasebetiyle 4 yıl sonra dönebildim. Bu arada, ailem köyden Erzurum’un içine taşınmıştı. Kale yanında, Kadıoğlu Çıkmazı’nda anneme ait bir eve yerleşmişlerdi. Bana gelen mektuplardan aldığım o adrese vardığımda kapıyı annem açtı. 20 yaşımda ayrılmış, 24 yaşımda dönmüştüm. Annem, önce tanıyamadı, yüzüme baktı baktı, sonra, “Sen, o musun, Fethullah mısın?” dedi. Bilâhare o evden de ayrıldık.

Babam, çocuklarının bir zenaat sahibi olmalarını isterdi. İstediği gibi oldu. Kardeşlerim matbaa işine girdiler ve bugün de devam ediyorlar. Hiç biri zengin olmadı. Kendi hallerinde hayatlarını sürdürüyorlar.

ABD’DE YAĞMUR DUASI

15.30 civarında sohbetten kalkıldı. Biraz rahatsız görünüyorlardı. Saat 18.05’de ikindi namazına duruldu. Namazdan sonra bir çay içimi kadar oturdular. Havanın bir-kaç gündür soğuk ve yağışlı olmasından bahisle, geçen sene yaşanmış bir hatırayı naklettiler:

Geçen sene burada kuraklık vardı. Uzun süre yağmur yağmadı. Arkadaşlara yağmur duasına çıkmalarını söyledim. Kendim gitmedim, neme lâzım, ben çıksam, yağmayabilirdi. Hz. Musa, kavmiyle yağmur duasına çıkar. Yağmur gelmeyince, “Ya Rabbi” der, “duaya çıkmamızı buyurdunuz, çıktık, yağmur gelmedi.” Cenab-ı Allah, “İçinizde mücrim var” der. Hz. Musa (a.s.) kim olduğunu sorunca da, “Ben Settâr’ım. Kullarımın günahlarını örterim, fâş etmem. Hepiniz tevbe edin, böylece o zat da tevbe etmiş olur” buyurur. Bu bakımdan, benim yüzümden yağmur gelmeyebilir diye, ben çıkmadım. Arkadaşlar çıktılar, ilk gün yağmur gelmedi. Kendilerine, “İlk gün hemen gelseydi, bunu kendinizden ve duanızdan bilebilirdiniz. Üç gün duaya devam edin” dedim. Üçüncü gün yağdı. İslâm’ın her şeyi ne kadar güzeldir. Yağmur duası için sahraya çıkılır, kurban kesilir, fakirler doyurulur, tasaddukta bulunulur. Sünnet’te görmedim ama, âdet olarak, elbiseler ters giyilir ve Allah’a büyük bir tevazu ve kulluk duygusu içinde dua edilir.

Daha sonra, 18.45 civarında odasına çekildiler.

***

20.30’da akşam yemeği yendi. Yemek esnasında da hayli rahatsız görünüyorlardı. Yemekten sonra oturmadılar. 22.15 sularında yatsı namazı kılındı. Namazdan sonra, mutadları üzere salona çıktılar. Şekeri 40’a kadar düşmüş. Fazla oturmayıp, yine odasına çekildiler.