Nuriye Akman; Gülen ateistlere savas açmadı

Nuriye Akman

Zaman, 04.04.2004

Sedat Ergin: Başlığım hataydı, Gülen ateistlere cihad açmadı

Geçtiğimiz pazar günü Hürriyet Gazetesi Ankara Temsilcisi Sedat Ergin, Fethullah Gülen röportajı üzerine bir yorum yazdı. Yazının başlığı “Dikkat Fethullah Hoca ateistlere cihat açıyor” idi. Gözlerime inanamadım. Bir söyleşinin özü ancak bu kadar çarpıtılabilirdi.

Ergin, söyleşiden şu paragrafı almış: “Kur’an–ı Kerim, bir insanı öldürmenin bütün insanları öldürmek gibi olduğunu söylüyor. İbn–i Abbas, insan öldürenin ebedîyen cehennemde kalacağını söylüyor. Bu hüküm kâfirler için söz konusudur. Demek ki insan öldüren kâfirin maruz kalacağı aynı şeye maruz kalıyor. Yani ateist, Allah’ı kabul etmeyen insan ne ise, insan öldüren de onunla eşdeğerdir.”

Ergin, bu sözlerden yola çıkarak “... Ateist insanı bekleyen son, Fethullah Gülen’in buyurduğu üzere ebedîyen cehennemde yanmaktır. Tam bir hoşgörülük hali sizin anlayacağınız.” diyor ve ODTÜ Felsefe Bölümü Başkanı Ahmet İnam’ın “Anlaşılıyor ki, bizden olmayan kâfirdir anlayışı devam ediyor. Bu anlayış ortadan kalkmadığı sürece gizli ve açık terör sürer... Müslüman’ın Müslüman olmayana, dindar olmayana ve ateiste saygısı olmadığı sürece İslam kültürünün dünyayı kucaklama şansı yoktur.” şeklindeki değerlendirmelerine atıfta bulunarak kendi yargısını açıklıyor:

“... Fethullah Gülen, ‘bizden olmayan kâfirdir’ anlayışının ötesine henüz geçemiyor. O zaman bütün kardeşlik, insanları kucaklama ve hoşgörü mesajları birer kozmetik söylem olarak kalıyor. Zaman’daki açıklaması Gülen’in sahici duruşunun öğrenilmesi açısından göz açıcıdır...”

Sedat’ın yazısı beni meslektaşı olarak üzdü. Çünkü okuduğunu anlamamış, sapla samanı karıştırmıştı. Ben Gülen’in avukatı değilim; ama kamuoyuyla paylaşılmak üzere bana emanet edilen bazı sözlerin, Hürriyet okurlarının yanıltılmasında kullanılmasından doğrusu incindim. Kendisine şu mektubu gönderdim:

“Sevgili Sedat,

Pazar günkü yazını üzüntüyle okudum. Fethullah Gülen’in, “... Yani ateist, Allah’ı kabul etmeyen insan ne ise, insan öldüren de onunla eşdeğerdir.” şeklindeki cümlesinden “Dikkat, Fethullah Hoca ateistlere cihat açıyor. Ateistin yerini cehennem olarak gösteren bir İslam düşünürü laik olamaz.” gibi bir yorum yapmışsın. Röportajı yapan gazeteci olarak, bu çıkarsamanın bir “çarpıtma” olduğunu belirtme ihtiyacı duydum.

Fethullah Gülen’in bu yazı dizisinde, “cihat” ile ilgili olarak söylediklerini ya görmedin ya da görmezden geldin. “Zaman’daki açıklaması Fethullah Gülen’in sahici duruşunun öğrenilmesi açısından göz açıcıdır.” diyorsun. Gülen’in, “Kişiler asla cihat kararı veremez, bu kararı ancak devlet ya da ordu verebilir.” cümlesini okurken gözün kapanmış sanırım. Gülen’in “İslam dünyası diye bir dünya yok. Sadece bir kültür Müslümanlığı var. Müslümanlık adına kendi doğrularıyla Müslüman insanlar var...” şeklindeki değerlendirmelerinden sonra ateiste cihat ilan edecek bir İslam devleti de bulunmadığına göre, onun “ateistlere cihat açtığı” sonucuna nasıl vardığını anlamak gerçekten güç.

Bir felsefeciyi, Ahmet İnam’ı referans gösteriyorsun. Bir İslam düşünürünün bir konu hakkındaki yaklaşımını ancak başka bir İslam düşünürü ile kıyaslayabilirsin. Pek tabii ki bir felsefeci ile bir din adamının söylemleri farklı olacaktır. Hoca, bir din adamı olarak mensubu olduğu dinin temel esprisini insanlara dosdoğru bir şekilde vermek zorunda. O dine inanıp inanmamak tamamen ayrı bir mesele. Eğer, Tanrı kendisine inanmayana, başka tanrılar edinene, masum bir insanı öldüreni koyacağı “cehennem” cezasını veriyorsa, bu Tanrı’nın bileceği bir iş. O Tanrı’ya inanıp inanmamak ise bireylerin özgür iradeleriyle vereceği bir karar. Bir meslektaşın olarak yaptığım söyleşiyi maksadının dışına taşırarak yorumlaman her şeyden önce gazetecilik mesleği adına beni incitti. Umarım bu duygularımı okurlarınla paylaşmama izin verirsin.”

Sedat’la daha sonra telefonda görüştük. Bana “Seni incitecek bir şey yazmadım.” dedi. Ben meslek adına bir incinmeden söz ettiğimi yineleyince, “O zaman ben de meslek adına, ateistle teröristi eşdeğer tutan bir anlayışa, söyleşi sırasında gerekli itirazı yapmadığın için seni eleştiririm.” dedi. Ben ona itiraz etmeme nedenimi, bu hükmün dinin teorisiyle alakalı bir nokta oluşu ile açıkladım. Sedat, bu tarz çağa uygun olmayan hükümlerin din adamlarının yorumlarıyla esnetilmesi gerektiğini, Fethullah Gülen’in ise bunu yapmayıp içtihat kapısından içeri girmediğini söyledi. Ben “İçtihat kapısından kimin girip kimin girmediği gibi konuları keşke başka bir din adamı ile konuşsaydın, bunlar uzmanlık ister.” dediğimde “Nereden biliyorsun konuşmadığımı?” cevabını aldım. Oysa yazısında bir din adamına atıf yoktu. Anlaşamadık. Tek anlaştığımız nokta, başlığın doğru olmadığı idi. Sedat, “Evet, başlık yanlıştı, Gülen’in ateistlere cihat açtığını söyleyemeyiz; ama burası Hürriyet, yazılarımızı okutmak için çarpıcı başlıklar koymamız lazım. Ben daha nötr bir başlık koysaydım, itiraz edeceğin bir şey kalmazdı.” dedi. Yorumu Zaman’dan çok, Hürriyet okurlarına bırakıyorum.

Sedat Ergin’den bağımsız olarak şu genel soruyu ekleyerek:

Cennet ve cehennemin dine inananlar için bir anlam ifade etmesi tabiidir. Peki o dine inanmayan birinin cenneti talep etmesi ya da cehennemden irkilmesi tabii midir?