The 9th Word | (12) Some of the meanings in the night prayer, Al-Fatiha, bowing and prostration…

Sevgili dostlarım 9.sözde 5.müktede inşa vaktinde yani yatsı namazı vaktindeyiz.

Yatsı namazı vaktini geçen dersimizde bir giriş yapmıştık.

Cenab-ı Hakk'ın mukallibu'l-leylu ve'l-nehar, musahharu'l-şamsu ve'l-kemer ve halikulü mevtü ve'l-hayat esmai ilahiyeleriyle

mahlukatı nasıl çevirdiğini, nasıl bir kitabın sayfaları gibi çevirip dönüştürdüğünü, değiştirdiğini,

bahar sayfasını kış sayfasına çevirdiğini, gecenin karanlık sayfasını gündüzün aydınlık sayfasına çevirdiğini,

hayatı ve ölümü ardı ardınca nasıl yarattığını müşahede etmiştik.

Buradan yola çıkarak da bütün bu değişimlerin içerisindeki insan ruhunun nasıl bir karar arayışı üzerinde olduğunu vurgulamıştık.

Üstadım diyor ki insan bu noktada yani bütün bu değişimlerin arasında şu kainatın malik ve mutasarrufa hakikisinin,

mabud ve mahbuba hakikisinin ancak o zat olabileceğine hükmediyor ki o zat kışı yazı dünyayı ahireti,

geceyi gündüzü bir kitabın sayfaları gibi çevirsin, suhuletle çevirsin, yazar, bozar, değiştirir.

Bütün bunlara hükmeder bir kadiri mutlak olduğunu görsün, insan bunu anlasın.

Bunlarla beraber yani bütün bu değişim ve dönüşümlerin içerisinde üzerinde durmamız gereken bir şey daha var.

Bunu dördüncü nüktede vurgulamıştık.

Yatsı namazı bize unutulmakları hatırlatıyordu.

Mahlukatın günün, mevsimlerin ya da hayat ve ölüm ilişkisi içerisinde zikredilen bütün bu değişimlerin aslında bizi,

insanoğlunu, yaşayanları nasıl bir unutulmuşluğa mahkum kıldığını vurguluyorduk.

Mesela akşam güneş battığında ondan geriye bir bakiye-i asar kalıyordu, renkler kalıyordu.

Ondan geriye ışıltılar kalıyordu, izler kalıyordu ama yatsı namazı vakti girdiğinde zifiri karanlık onları setrediyordu.

Bu setre olmaklar yani bütün bu unutulmaklar, bütün bu perdelenmeler aslında bize, kendi ruhumuza bir takım manaları taşıyor.

Bize bir mana frekansından yayın yapıyor bu unutulmuşluklar.

Ve biz o mana frekansından aslında nerede durursak duralım, ne yaparsak yapalım, nisyan perdesiyle örtüleceğimize ilişkin bir duygu,

aslında kırık dökük yaralı bir duygu taşıyor ruhumuza.

Biz öldükten sonra geride bıraktığımız eserler bir şekilde perdelenecek ve örtülecek.

Bu perdelenme ve örtülmeyi sadece sevdiklerimizin bizi unutması üzerinden düşünmeyin.

Vefasızlıklar, ihanetler, gafletler, insanoğlunun bir gün bir şeyleri coşkuyla yaşarken ertesi gün kendi yaşadıklarını bir kenara koyup yeni fasıllar başlatması,

insanoğlunun duygusal dönüşüme açıklığı, bütün bunları göz önünde bulundurursak aslında ruhumuza taşınan manalar, yaralı manalar, kırık dökük manalar,

mahlukatın bize ne kadar da unutmaya elverişli olduğunu görüyoruz.

Yani yeryüzünde bir boşluk bırakıyoruz, günün boşluğu, mevsimlerin boşluğu, hayatımızın boşluğu ama o boşluklar çok çabuk doluyor.

Öyleyse yatsı namazı vakti bu yaralara, bu kararsızlıktan kaynaklanan yaralara, bu unutulmuşluktan kaynaklanan yaralara bir merhem sürme vakti.

Ve yatsı namazı vakti bizi bu konuda teselli ediyor ve bize diyor ki uyarı mahiyetinde bize diyor ki ilgili vakit,

sen de mahlukat madem ki seni unutuyor, onlar seni unutmadan evvel sen onları unut.

Ya da onların seni unutmasına mukabil sen onları unut.

Yatsı namazı vaktinde mahlukatı seni unutmuş, seni setretmiş, gündüzün aydınlığını gecenin zifiri karanlığıyla setrettiği gibi

senin varlığını da örtmüş olan, setretmiş olan mahlukatın içerisinde sen de bütün bir mahlukatı unut ve yüzünü Rabbine çevir.

Sen yaralarını ayrılıklardan kaynaklanan, unutulmuşluklardan kaynaklanan, vedalardan kaynaklanan yaralarını yatsı namazını kılarak tedavi et.

O yaralarına yatsı namazını kılarak merhem sür.

İnsan ruhunu dinlediğimizde, kendi mahiyetimizi dinlediğimizde aslında yatsı namazı vaktinin bizim açımızdan ne kadar elzem bir namaz olduğuna hükmediyoruz.

O namazı kılamadığımız zaman o yaraların ucu hep açık kalıyor çünkü.

O namazı kılamadığımız zaman o yaralar hep iltihap akıtmaya başlıyor ruhumuzdan.

Bırakın yaraları, vedaların yaraları, unutulmuşlukların yaraları ancak yatsı namazını kılmanın bizim ruhumuza taşıdığı manalarla tedavi edilebiliyor.

Üstadın ilaveten bu manaları ilaveten diyor ki sen mahlukat seni unuttu sen de geçici olarak onları unut ve uykuya gireceksin yatsı namazından sonra.

Hatta hadis-i şerifte Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki yatsı namazından önce uyumayınız sonra konuşmayınız.

Yani aslında günü tamamlayan bir eylem final eylemi yatsı namazı.

Yatsıyı kılıyoruz ve yatıyoruz.

Ama uyku bir ölüm tecrübesi bizim için ölümün kardeşi hükmünde.

Bütün mana alemine ilişkin bütün hakikatlerin yeryüzünde bir numunesi, gölgesi, bir işareti varsa eğer ölümün bizim hayatımızdaki kardeşi numunesi de uyku.

Biz toprağı üzerimize çeker gibi yorganı üzerimize çekiyoruz ve berze alemine girer gibi uyku aleminin içerisine giriyoruz.

Öyleyse yatsı namazı bizim günümüzün final eylemi.

Onu gerçekleştirip uykunun kardeşi hükmünde olan ölümün kardeşi hükmünde olan uykuya dalıyoruz.

Madem böyle bir final yatsı namazı öyleyse aynı zamanda yatsı namazı bizim yevmiye defteri diyor ona Bediüzzaman Hazretleri.

Günlük amellerimizin tutulduğu o günlük amel defterinin son eylemi final eylemi yani final bölümü.

Üstadım ona o finale hüsnü hatim ediyor.

Yani güzel bir tamamlama, güzel bir final, güzel bir son.

Hani insan bir metin yazar, bir hikaye yazarsınız, bir roman yazarsınız ama sonuna geldiğinizde ona çok etkileyici bir son yazmak istersiniz ki

o hikayeyi okuyan birisi o sonun etkisiyle, o finalin etkisiyle kalsın.

Siz de gün boyunca amellerinizle bir sahife, bir hikaye, bir roman yazsanız yatsı namazı tam o hikayenin final bölümü.

Öyle bir son yazacaksınız ki yevmiye defteri amaliniz yani günlük amel defteriniz bir hüsnü hatime ile tamamlanacak.

Çok güzel mis kokulu bir sonla finallenecek.

İşte yatsı namazı tam o finali tanımlayan bir namaz ve o hüsnü hatime ile ameliniz bağlanacak, günlük ameliniz bağlanacak.

Siz namaza kıyam edeceksiniz.

Yani bütün fani sevdiklerinize bedel bir mabud ve mahbub-u bakinin huzuruna çıkacaksınız.

Bütün dilencelik ettiğiniz acizlere ve fakirlere bedel bir kadiri kerimin, bütün titrediğiniz ve korktuğunuz muzurların şerinden kurtulmak için bir hafize rahimin huzuruna çıkacaksınız.

Yani o günü tamamlarken siz aynı zamanda belki buna bir otokontrol de diyebilirsiniz, bir yeniden kendi orjininize geri dönmek olarak da tanımlayabilirsiniz.

Bunu yeni bir ayar, bir kulluk ayarı, bir fıtrat ayarı yapacaksınız ve kendi duruşunuzu, bütün bu faniliğe nispeten kendi duruşunuzu bahki üzerinden kıblenize ayarlama sadedinde yeniden ayarlayacaksınız.

Yeniden bir duruş sergileyeceksiniz, kendi sapmalarınızı göreceksiniz. Çünkü gün içerisindeki faniliğin içerisinde bocalayıp duruşlarınız sizin bekayla olan ilintinize bir takım şerareler, parazitler karıştırıyor. Bunları temizleyeceksiniz.

Orjininizi fani mahbublara doğru kaydırıyorsunuz yörüngenizi, yörüngenizi tekrar bekaya doğru çevireceksiniz.

Yani son bir ayar yapacaksınız, bir fıtrat ayarı, mahiyet ayarı, kalbinizin, ruhunuzun, nefsinizin ayarını yeniden beka üzerinden tanımlayacaksınız.

Ve bir mahbubu bahkinin, bir mabudu bahkinin varlığına, birliğine yüzünüzü çevirecek ve onun üzerinden hakikatinizi yeniden, kendi kimliğinizi yeniden, varlığınızı yeniden tanımladıktan sonra ölümün kardeşi hükmünde olan uyku alemine gireceksiniz.

Şimdi bu yatsı namazının genel manasıyla mihengi orjini. Üstad bu yatsı namazının manasına bir de Fatiha'nın manalarını ekleyecek ve bize diyecek ki Fatiha'nın manalarında, Fatiha başlangıç anlamına gelen bir kelimeydi hatırlayacaksınız.

Fatiha-yı Şerife'yi biz okurken Rabbimiz'e İyâke nâbudu ve İyâke nâsain diyorduk. Yani biz sadece sana ibadet ederiz, biz sadece senden yardım dileriz.

Buradaki sen yani İyâke manası bizim için o kadar önemli bir mana ki Bediüzzaman Hazretleri Fatiha-yı Şerife'yi tefsir ederken İyâke'yi tekrar etmenin manasının tekit olduğunu yani manayı kuvvetlendirme olduğunu söylüyor.

Bir kere İyâke diyoruz ama bize yetmiyor bir daha İyâke diyoruz. Biz sadece sana ibadet ederiz, sadece senden yardım dileriz.

İşte bu her şeyin değişimi, dönüşümü, hiçbir şeyin kararında kalmıyor oluşunun ruhumuza taşıdığı manalarla Fatiha'yı okumak adeta o Fatiha'yı ilk sefa okuyormuş gibi, yeniden okuyormuş gibi,

taptaze okuyormuş, yeni vahyediliyor da okuyormuşuz gibi bir manayla ruhumuzu hakikat iklimine taşıyacak.

Fatiha ile namaza başlamak yani bir şeye yaramayan ve yerinde olmayan, noksan, fakir mahluklara karşı medih ve minnettarlığımıza bedel,

bir Kamil-i Mutlak, Gani-i Mutlak, Rahim-i Kerim olan Rabbül Alemini methusena etmiş olacağız.

Hem İyâke hitabına teraki etmiş olacağız. Şimdi İyâke bir hitap, Allah'a sen diyebilmek bir hitap.

Çünkü İyâke'ye kadar biz Allah'ı O yani Hüve makamında ona muhatap oluyorduk.

İyâke dediğimizde Allah'a sen deme makamında muhatap oluyorsak bu bizim için bir terakidir.

Yani bir yükselmek, bir makam atlamaktır. Yani kendi küçüklüğümüzü, hiçliğimizi, kimsesizliğimizi ilan etmekle beraber

ezel ve ebed sultanı olan Malik-i Yevmid dine intisabımızı ilan etmiş oluyoruz biz İyâke demek suretiyle.

Bunu dediğimiz noktada da bütün o kararsızlıkların yerinde şunu buluyoruz.

Biz yeryüzünde nazik nazenin birer misafir hükmündeyiz, ehemmiyetli bir vazifedar hükmündeyiz.

Biz fıtratımızdaki o bütün boşluklara, zayıflıklıklara, noksanlıklara, korkulara rağmen kendi orjinimizi bulabildiğimizde

istinat noktamızı İyâke diyerek yapabildiğimizde, fıtrat ayarlarımıza geri dönebildiğimizde

biz nazdar, nazenin bir misafir, ehemmiyetli bir vazifedar hükmünde kainatta bulunuyoruz.

İyâke ne'budu ve İyâke nestain demekle biz sadece sana ibadet ederiz, sadece senden yardım dileriz demekle

mahlukatın namına huzuru ilahiyeye çıkıyoruz ve bütün bir kainatın sadece kendimizin değil bütün bir mevcudatın ihtiyaçlarını da Allah'a takdim makamında duruyoruz.

Sadece kendimizin değil nevatatın, hayvanatın, bütün bir beşeriyetin ihtiyaçlarını, zaaflarını, muhtaçlıklarını, korkularını huzuru ilahiyeye çıkıp

hepsi için Cenab-ı Hak'tan iane, yardım talep ediyoruz.

Hem ihtinat sırat-ı müstakim diyoruz Rabbimize, bizi sırat-ı müstakime hidayet etmek suretiyle

istikbal karanlığı içerisindeki saadeti ebediyeye giden nurani yol olan sırat-ı müstakime Cenab-ı Hak'tan hidayet istiyoruz.

Yani biz yeryüzü yolculuğumuzda yalpalayarak yürüyor olabiliriz, düşe kalka yürüyor olabiliriz ama her gece yatsı namazında biz ihtinat sırat-ı müstakim derken

yevmiye defterimizi bir hüsnü hatime ile kapatırken şu geleceğin karanlığı, kendi geleceğimizin karanlığı,

beşeriyetin geleceğinin karanlığı içerisinde ebedi saadete giden yolu Allah bize göstersin diye,

o yolda daha önce yürümüş insanlarla bize hem hal kılsın, onlarla hem dem kılsın, hem yol kılsın diye bizi sırat-ı müstakime hidayet istiyoruz Cenab-ı Hak'tan.

Hem de yatsı namazı vakti her şeyin yattığı bir vakit, her şeyin uykuda olduğu bir vakit, her şeyin nebatat ve hayvanatın bir dinlenmenin içerisine,

bir setrin içerisine girdiği bir vakit, güneşin gizlendiği bir vakit, o da güneş de settar esma ilahiyesini tecelli ettirerek gizleniyor.

Hüşyar olanlar yani uyanık olanlar nelerdir diye baktığımızda yıldızların uyanık olduğunu görüyoruz.

Bu uyku uyanıklık ilişkisi bana çok güzel geliyor, metaforik olarak görünüyor.

Güneşin uyuduğu, settar olduğu bir vakitte hüşyar olanlar yıldızlar.

Dolayısıyla bizim gündüz arkadaşımız güneşse gece arkadaşlarımız yıldızlar.

Onlar birer nefer gibi Cenab-ı Hakk'ın emirlerine musahhar olarak, onun emirlerine riayet ederek, onun emirlerinin taht-ı tasarrufunda bulunarak,

şu alem misafirhanesinde birer lamba gibi parlarken Zat-ı Zülcelal'in kibriyasını Allahu Ekber diyerek ilan ederken,

biz de yıldızların ilanına, yıldızların uyanıklığına, kendi kalbimizin, kendi ruhumuzun uyanıklığını ekleyip,

onların hep beraber zikrettikleri Allahu Ekber zikrine biz de kendi zikrimizi katıp,

onlarla aynı zikir halkasında belki o zikir halkasının serzakiri, zikir başı olarak Rabbimize Allahu Ekber demek suretiyle onun kibriyasını ilan ediyoruz.

Hem bütün mahlukatın secde-i kübrasını düşünüyoruz.

Biz yatsı namazı vaktinde Fatiha-yı Şerife'yi okurken bütün mahlukatın ibadetlerini Allah'a sunma makamındayız.

O sunma makamında mahlukatın secde-i kübrasını düşünüyoruz.

Yani gecede uykuya çekilmiş yatmış mahlukat gibi her senede, her asırda, her mevsimde uykuya çekilmiş olan mahlukat var.

Aynı şöyle mahlukat bir muntazam ordu gibi.

Gayb aleminden şehadet alemine çıkıp görünüyor sonra tekrar gayb alemine geçiyor.

Bu muntazam bir ordu baharın, meyveleri, sebzeleri, çiçekleri şehadet alemine çıkıyor.

Adeta bir resmi geçiş gibi varlıklarını zihşuur olan insanlara gösteriyor.

Rablerini tanıtıyor, temaşa ettiriyor sonra gayb alemine geri dönüyor.

Bu mevsimler arasında böyle cereyan ediyor, bu asırlar arasında böyle cereyan ediyor.

İşte Cenab-ı Hakk'ın kün feyekün emrine, ol emrine iktidaren şehadet alemine girip bu resmi geçiş tarzında kendi varlığını zihşuurlara gösterdikten sonra

gayba geçen bütün o mahlukatın, bütün asırlar boyunca bunu tekrar eden mahlukatın ibadetlerine biz Cenab-ı Hakk'a takdim mevkinde duruyoruz.

Fatiha-yı Şerife'yi yatsı namazında okurken hepsi çünkü vazifelerini ifa ettikten sonra bir galp perdesi arkasına saklanıyorlar.

Biz de yatsı namazını kıldıktan sonra bir galp perdesinin arkasına saklanacağız.

Uyku bizim için bir galp perdesi.

Dolayısıyla mahlukatın secde-i kübrasını da biz yatsı namazında temsil makamında duruyoruz.

Hem kün feyekünden gelen bu sayhayı ihya ve ikaz ile yine baharda kısmen aynen kısmen mislen mahlukatın haşrolacağının itikadını taşıyoruz.

Yani bir sayhayı kübra var, yüksek bir ses var, ol emri var.

Fânilik ile beka arasındaki geçişin emri var.

Şehadet âlemi ile gayb âlemi arasındaki değişimin emri var.

Ama biz şunu biliyoruz ki gayb âlemi arkasına saklanan her şey tekrar bir bekaya namzet.

Biz bunu neyle biliyoruz?

Gece gayb âleminin arkasına biz de saklanıyoruz yatsı namazını kıldıktan sonra.

Bizi bekleyen bir sabah uyanışı var.

Her sabah bizim için bir haşır sabahını hatırlatıyor aynı zamanda.

Öldükten sonraki dirilişi hatırlatıyor.

Her sabah bize her gecenin bir sabahı olduğunun bilgisini fısıldıyor.

Her bahar mevsimi bize her kışın bir baharı olduğunu hatırlatıyor.

Dolayısıyla biz bu hatırlamalarla ölümden sonraki dirilişleri idrak ediyoruz, tefekkür ediyoruz.

İşte bütün bunların içerisinde Rahman-ı Zül Kemal'in, Rahim-i Zül Cemal'in bargâh-ı huzurunda hayret alut bir muhabbet duyuyoruz.

Bizi hayretlere duçar edecek, bizi hayretlere sevk edecek olan bir muhabbet duyuyoruz.

Beka alut bir mahiyet duyuyoruz.

Adeta kendimizden geçiyoruz.

Beka alut, alut iki parçada karışık, onunla yoğrulmuş, bekayla yoğrulmuş, hayretle yoğrulmuş manalarını ifade ediyor.

Biz bu manalarla huzuru ilahiyeye çıkıp Allahu Ekber dediğimizde işte aslında kendi yaratılışımızın gayesini gerçekleştirmiş adeta kendi miracımıza erişmiş oluyoruz.

Onun için bir nevi miraca çıkmak olarak da tanımlayabiliyoruz.

Bu secde-i kübrayı yani mahlukatın ibadetini kendi secdemiz içerisinde temsil ediyor olmayı.

Üstadım bu manaları ifade ettikten sonra yine aynı cümlelerle tamamlıyor.

Diyor ki böyle bir namazı kılmak ne kadar hoş, ne kadar güzel, ne kadar şirin, ne kadar yüksek, ne kadar aziz, leziz, ne kadar makul, münasip bir vazife.

Bir hizmet, bir ubudiyet, bir ciddi hakikat olduğunu elbette anladım.

Artık anlamayan adamdan söz etmiyor. Üstad elbette bu hakikati anladık.

Üstad bu noktada bahsi bitiriyor.

Bitirirken en başta söylediği daireyi tamamlayarak en başta kurduğu cümleleri tekrar kuruyor.

Ve bize diyor ki demek ki şu beş vakit namaz her biri çok büyük bir inkılabın başı hükmünde,

inkılab-ı azimin işaretçisi hükmünde, Cenab-ı Hakk'ın icraatlerinin iki vakit arasında toplanmış yekûnunu tanımlayan kırılımlar hükmünde,

Cenab-ı Hakk'ın külli nimetlerinin, toplanmış nimetlerinin alametleri hükmünde olduğundan bizim üzerimize bir zimmet,

namaz bize zimmetlenmiş bir borç ve o farz namazları o vakitlerde kılmak da nihayetsiz bizim hayatımız açısından hikmettir.

Rabbimiz bizi vakitleri kendi namazında eda eden kullarından kılsın, Rabbimiz bizi namazın hikmetlerine muttali kılsın,

o vakitlerde kılmanın hikmetlerine muttali kılsın Rabbimiz bizi fanilikten bekaya doğru namazla açılabilenlerden,

namazla derinleşebilenlerden, namaz kahramanı olabilenlerden, namazlaşanlardan eylesin.

Önümüzdeki ders yeni bir derse başlayacağız inşallah, görüşmek ümidiyle.