Moral Reflections - 6 - | Idle Talk, Obscenity in Literature, and Refraining from Cursing | (1980/06/06)
Ahlaki Mülahazalar - 6 - | Fuzûliyât, Müstehcenlik Edebiyatı ve Sövmekten Uzak Durma | (1980/06/06)
Transcript: Old transcript — it may contain errors
Euzubillahimineşşeytanirracim Bismillahirrahmanirrahim Elhamdülillahi Rabbil
Alemin
Elhamdülillahi
Rabbil Alemin
Euzubillahimineşşeytanirracim
Euzubillahimineşşeytanirracim
Elhamdülillahi
Rabbil
Alemin
Arştan
ferşe inen ve bizim Allah'la münasebetimizin remzi
ve işareti olan ve Kuran'da ifade ve beyanı
bulunan ahlak-ı aliyye-i islamiyeyi anlatmış olayım.
Müsbet manada size anlatacağım.
Evvela menfi manada takliyes zaviyesinden meseleyi intikal ettirmeye
çalışıyorum.
Bu meselenin birinci yönüdür.
Hatırda çok iyi tutulmalı maksadım anlaşılmaz yoksa.
İkinci yönü de şudur.
Ahlak-ı aliyye'nin bu menfi yönünde sıratı
müstakim çıkarıyoruz.
Günde kırk defa ihdina sıratı müstakim diyen bizler.
Allah'a verdiğimiz bu ahdu peymanı yenileyen bizler.
Sıratı müstakim isterken nasıl bir sıratı müstakim istiyoruz?
İstediğimiz sıratı müstakim Allah Resulü'nün sallallahu aleyhi
ve sellem bize talim buyurduğu muazeneli hayattır.
Rabbimizin mahiyetimize dercettiğim veyahut yolumuzun önüne koyduğum aşma
ve geçme mükellefiyetinde olduğumuz yolumuzun önüne koyduğu meselelere
karşı tavır ve davranışlarımız bir sıratı müstakim çıkaracaktır.
Biz ihdina sıratı müstakim diyoruz.
Ya Rabbi bizi muazeneli yola hidayet eyle.
İfrat ve tefritten masum olacağımız yola hidayet eyle.
Bize bahşeylediğin garizeleri, vehimi duyguları, hayvani hislerin, hiddetleri,
öfkeleri, şiddetleri, malayaniyete ait müteallik şeylerim.
Mira ve cidale müteallik şeylerim.
Bunları ifrat ve tefritin ortasında en iyi şekilde
değerlendirmem.
Bakırdan, kömürden, altın çıkarma imkanını bize bahşeyle.
Dua ve dileğinde bulunuyoruz.
Vakıa siz benim anlattığım şeye amin dediniz ama
ben ihdina sıratı müstakim derken bunları istiyoruz demek
istedim.
Malayani şeyler maksatsız söylenen sözlerdir.
Füzuli ayrıca size intikal ettirdim.
Hedef gözetilmeden söz söylemek, hedef gözetilmeden iş ve
davranışta bulunmak.
Evvela davranışlarımıza bir finalite nasip etmemiz lazım.
Bir ille-i gayeye nasip etmemiz lazım.
Tohum toprağa atılırken ve sonra çapa yapılırken, sonra
cedveller ve hendekler açılıp ve sonra da su
bağlanırken, sonra da tarla sulanırken bütün bu işleri
yapmamızda bir gayemiz vardır.
Bir hasat mevsimi, bir bağ bozumu mevsimi, bir
yaprak toplama mevsimi, bir meyve derme mevsimi vardır.
İşte bunlar için yaparız.
İnsanın davranışlarında bir gayesi olması lazım.
Beha mahal bir hedefi bulunması lazım.
Binaenaleyh hedefsiz söz söylemem.
Finalitesiz davranışlarda bulunmam.
Bütün duygu ve düşünceleriyle bağlı bulunduğu hedefe doğru
gitmeyen bir insan malayaniyat içindedir.
Füzuliyat içindedir.
Malayani ve füzuli davranış içinde bulunan kimselerin mira
ve cidali de çok olacaktır.
Ve o hususu da intikal ettirdim.
Günümüzde diyalektik felsefe mira ve cidali birinci planda
ele aldım.
İnsanları aldatma yoluyla bir kısım felsefi sistemlere davet
eden batıl sistemlerin, Marxist ve Leninist sistemin efendim,
Stalinist sistemin, Maoist sistemin temelinde diyalektik felsefe yatmaktadır.
Nesli nifal ve iddali yatmaktadır.
Uyutma, tenvim etmem, batılı hak göstermem, eski Aristoles
mantığında anlatılan muhalata ile insanları kandırmam ve cepheye
çekmem.
Ve bu arada suni topluluklar teşkil etmem, kitleler
meydana getirmem, kitlelerin görünümüyle fertler üzerinde müessir olmaya
çalışmam.
Bütün bunların hepsi diyalektik felsefenin yoludur.
Mira ve cidal bunların en büyük aletidir.
Kur'an-ı Muhsul beyan bir ayetiyle buna
işaret edip meseleyi renç mahiyette göstermektedir.
Aleyhissalatü Vesselam'da velâ tümâri ehâke velâ tümâzihü derken
kardeşinle mirada bulunmam.
Herhangi bir mesele de onunla cidale kalkışmam.
İlle de aklen onu izzam edeceğim diye mücadeleye
girişmem.
Kalbine iman koyamadıktan sonra, kafasıyla beraber duygularını itminana
ulaştıramadıktan sonra, kalbine bir otraklaşma getiremedikten sonra, senin
onunla füzûlük konuşmanın hiçbir manası yoktur.
Öyle yapmayın.
Dikkatimi çekiyor.
Çok ikaz ediyorum.
Rica ederim.
Mira ve cidal dinde mezmun ve merdud şeydir.
Mümin münakaşa yapmayacak.
Ben başkalarını yenmek için arenalarda kavga eden hayvanlarla
boğuşan insanlar gibi kahramanlık satmak için sahnede değilim.
Ben başkalarını izzam etmek için, diyalektik felsefeyle hareket
eden ve başkalarını susturan, sesini kesen, mülzim bir
insan olma sevdasında değilim.
Mümin böyle hareket edecek.
Rabbimin rızası ve hoşnutluğu olmadıktan sonra, gönülleri ona
iman gelip oturmadıktan sonra, yüzlerde imanın beşerşeti ve
beşereti gamzetmedikten sonra, bütün cihanı mağlub etsem dahi
ne ifade ederim?
Sadece üç beş tane sergerdanın alkışlamasından başka insana
bir şey getirmeyecektir.
Onun içindir ki mira ve cidal mezmumdur.
Ve bunu tekrar tekrar Kur'an'a gönül
vermiş, onu omuzlamış ve bir define kıymetinde mukaddes
bir ufka götürmeye azmetmiş cemaatem.
Başkalarını izzam etmeyi dert edinmeyin.
Kalp ve vicdan taşımayanlarım, etrafta canavarlık satanlarım, canavarlık
çalımı ile halkın karşısında bulunanlara bir şey anlatmanız
mümkün değildir.
Ve bu mevzuda yapacağınız şeyin adı mira ve
cidaldır.
Bu ise Kur'an'ı muhisür beyanca ve
aleyhissalatü vesselam'ın beyanı şafi ifadelerince mezmumdur, merduttur.
Allah dil ve davranışlarımızı mira ve cidalden muhafaza
buyursun.
En son arz ettiğim şeyde husumet idim.
Müminler arasında münasebette yumuşak olmam.
Hatta yerinde bu yumuşaklığı şaşkınlıkla küfr içine düşmüşlere
karşı dahi kullanmam.
O kadar kullanma ki Allah Celle Celaluhu, Şanı
Yüce bir Nebisini Firavun gibi bir mütemerridin karşısına
gönderirken Ona yumuşak bir dille maksadınızı anlatın.
Kavli leyinle konuşun.
Belki düşünür, tezekkür eder.
İşin önünü, sonunu bir gözünün önüne getirir.
Ondan sonra da belki içinde bir haşyet, bir
saygı belirir.
Allah biliyor ki Celle Celaluhum, Firavun'un içinde
saygı belirmeyecek.
Allah biliyor ki Celle Celaluhu, Firavun temerridinde devam
edip gidecek.
Fakat bir Nebi'ye tebliğ ve telkin ile
hususi vazgın altında müminlere umumi bir ahlak talim
ediyor.
İnsanlara daima güzellikten, güzellik ifade eden şeylerden den
ve destan tutacak bahisler açacaksınız.
Oturduğunuz şeylerde güzel şeyleri şerh edeceksiniz.
Batılın semti menhusuna sokulmayacaksınız.
Orada döktüğünüz her şey gülün yaprakları gibi olacak.
Dökük dahi olsa, kırık dahi olsa çiçeklerden bahis
tutacaksınız.
Güllerden dem tutacaksınız.
Ta gönülleri yumuşatacak ve ıslatacaksınız.
Rabbim bu mevzuda bize sıratı müstakim anlayışını ihsan
eylesin.
Ve bu mevzudaki muazeneyi de getirdim.
Batıl karşısında kükremem ve bu istikamette bu anlayış
içinde sağını ve solunu yıkma bu mevzuda bir
ifrat isem, batılın işgali karşısında sessiz durma bu
da bir tefriktir.
Ve bunu kavl-i leyyinle muhataba takdim etmeye
gelince o da sıratı müstakimdir.
Allahümme ehdine sıratel müstakim ecma'in amin ya
mu'in.
Bu derste de Rabbimin tevfik ve ilayetiyle evvelki
derslerle biraz münasebeti olan konuşurken sözlerinde talakate fesata
belata gitmem.
Daha doğrusu talakat ve fesatı maksudum bizzat olarak
ele almam.
İlle de insanlara güzel söz konuşacağım yoluna süluk
etmem.
Konuşacağım sözler kalplerden mahkez bulacak veya bulmayacak ehemmiyeti
yok.
Gazetelerin baş sayfalarında baş sütunlarında farahraf olarak alınacaksam
ve cizi olarak kitapların altında mecmuaların altındaki boş
yerlere yazılacaksam ve insanların cismaniyet üzerinde kalbi neyse
kafası üzerinde muvakkat bir tesir icra edeceksem makbuldür
havası içinde bulunma sözde bir ifrat ifadesidir.
Rabbim rızası içinde ne söylersem söyleyeyim.
Rabbim tesir halk eylesin makbulü mergubu odur.
Anlayışı içinde bulunma bir sıratı müstakimdir.
Tamamen samit infiali içindem.
Konuşması gerektiği yerde dahi konuşmama bu da bir
tefriktir.
İşte bu husustan başlayıp birkaç ahlakı aliyeyi daha
ama menfi yönüyle arz etmeye çalışacağım.
Rabbim nasip ve müyesser edersem sözde teşeddük diyeceğimiz
veya tersariyet diyeceğimiz husustan alarak meseleyi fuhuş ve
tefehşe sözde, dilden bahsediyoruz.
Sözde fuhuş ve tefehşe yinem.
Sonra sövüp saymalarım.
Ve sonra lanetlerim.
Ve ondan sonra sözde başkalarını güldürmek için kalbi
hayatı dinamit lemeyem.
Ve sonra verilen sözlerden dönmeler gibi kalleşlik verem.
Ve sonra kizve ve bütün bu menfi ahlakın
bütününde bir sıratı müstekim anlayışının beyanına.
Rabbim muvaffak eylesin.
Hüsnü ifadeye müyesser eylesin.
Ve sizleri hüsnü istifadeye muvaffak eylesin, müyesser eylesin.
Muhterem Müslümanlar, mümin netici itibariyle dünya ve ukubasına
faydası olmayan şeylerden iştinap eder.
Mümin emniyetli bir hayat kazanmıştır.
Mümin teminat altındadır.
Her davranışı teminat gamzeder onun.
Binaenaleyh füzuli şeylerden iştinap ettiği gibi hiç mi
işe yaramayan, söz söylerken kelime çatlatmadan da iştinap
edecektir.
Ve bu mevzuda sadece yazı yazmak için yazı
yazmadan da iştinap edecektir.
Bir yığın edebi kelimeleri üst üsteyip başkalarının gönlünde
bir gül kokusu, intibaı uyarmak için yazı yazmadan,
beyanda bulunmadan da iştinap edecektir.
Söz ve beyanında hedef olarak evvela Rabbin hoşnutluğum,
elli defa gece kalkıp başını yere koyup Allahümme
ceallim ile muhlisin demeden kalemi eline almayacak, halkın
karşısına çıkıp söz söylemeyecek ve kendi kendine muhakeme
yapacak.
Benim istikamet içinde maksadımı beyan etmem.
Meramımı ifade etmem.
Senin hoşnutluğunun celbüne vesile değilse bana kemküm ettir
orada düzgün konuşturma diyecek.
Daha ziyade Rabbinden hasene isteyecek.
Allahümme ceallim ile muhlisin el muhlasin derken ürperecek.
Ben Rabbimin nezdinde ve nazarında ila seyrememiş, erdirememiş
isem, dünyada bay yaşayacağım, ahirette dilenci ve geda
yaşayacağım.
Böyle bir yaşamaya lanet olsun.
Böyle bir yaşamanın encamına da lanet olsun.
Mürşid ve mübelli bu anlayış içinde ve aleyhissalatü
vesselamın ümmeti ümmetlik yolunda azmeden ve cehd eden
her fert Allahümme ceallim ile muhlisin el muhlasin
bu ikinci şıkkı ben peygamberlere mahsus bir keyfiyat
olmasına rağmen zat vazifesini üzerine alan kimseler için
olabileceği kanaatiyle söylüyorum eğer bir hata varsa bir
günah varsa Rabbime hesap vereceğim Rabbim beni affeylesin,
bağışlasın bir ince husus var orada.
Ancak biraz kalbi olanlar anlar onu.
Bir ince husus var.
Arz etmekte de memur ve mükellef değilim.
Söz konuşurken Rabbin hoşnutluğunu ele alacağız.
Zira aleyhissalatü vesselam zuhur ettiği zaman cahiliye devrinde
ve Arap yarımadasından en ra iç şey fesahat
ve belatidim söz söylemek için söz söylemek vardım.
Birisi bütün koskocaman bir destanlı bir gelinin bir
kızın zülüflerini hasrediyordu.
Ondan dem tutuyordu ve destan tutuyordum.
Birisi sadece bağışlayın beygirinden bahsediyordu.
Birisi çölünden bahsediyordu.
Birisi hurma ağaçlarından.
Birisi dehracifin içine akıp gittiği pis kuyudan bahsediyordu.
O kuyuyu destanlaştırıyordum.
Söz söylemek için söz söyleniyordu.
Ve söylenilen sözlerde hiçbir hedef yoktu.
Kabileler bu sözlerle meshur hareket ediyorlardı.
Büyülenmiş gibi kitleler harekete geçiyorlardı.
Yerinde birbirine giriyordu ve yerinde de onlar için
suz işi olan bu sözlerle.
İç yakıcı bu sözlerle kabileler birbirine düşmüş kabileler
sulh oluyorlardı.
Kur'an-ı mucizül beyan.
Söz söylemeden maksatla gelen Kur'an-ı mucizül
beyan.
Büyük hedeflerin beyanını tekeffül eden Kur'an-ı
mucizül beyan.
Allah'ın hoşnutluğu gibi âli bir hedef insanlığın
nazarına koyan Kur'an-ı mucizül beyan.
Her tarafıyla manad damlatır hüviyetiyle ortaya çıkınca bu
şairlerin sadece debdebeden ibaret.
Malayaniyattan ve füzuliyattan ibaret.
Bağışlayın kuru Türkçe ifadesiyle lak lakıyattan ibaret olan
sözlerim.
Kendi elleriyle Kabe'nin duvarından indiriliyordum ve Kur
'an indikten sonra söz söylenemez deniyordum.
Lebit eşşeri şu aradandır.
En meşhur şairlerden bir tanesiydim.
Onun sözleri de Kabe'nin duvarına asılmıştım.
İslam'ın nuruyla tenevür ettikten sonra, Kur'an
'ı duyup ve dinledikten sonra söz nasıl olur
ona aşin olduktan sonra, sözde hedef gözetmesi keyfiyeti
onun kalbinde ağırlığıyla kendisini hissettirdikten sonra medayin civarlarında
bulunuyor.
Seyyidina Hazreti Ömer kendisine bir mektup yazıyor.
Daha doğrusu Sa'd ibni Ebi Vakkas vasıtasıyla mektubunu
ulaştırıyor.
Diyor ki Lebide söyle bana bir şiir yazsın.
O da Lebide söylüyor.
Lebis sureyi bakarayı bakara sureyi celilesini yazıp getiriyorum.
Diyor ki Seyyidina Ömer ibni Hattab senden şiir
istedim.
Kur'an'ı muciz beyanı aşin olduktan sonra
onun nüzuluna şahit olduktan sonra gayri ben artık
şiir yazmıyorum diyordum.
Halbuki yedi kişinin altınla yazılı muallakası Kabe'nin
duvarına asılmışsa bir tanesi bu idi.
Kur'an karşısında pes diyordum.
Vuruşmadan yenilmeyi kabul ediyordum.
Söz odur onu dinlemek.
Ona dilbeste olmak gerektir inkiyat ediyordum.
Kur'an'ı muciz beyan hüzulü söz söylemeye
bir hatime çektim.
Sözü yüce hedefler için söyleyeceksin.
Söylediğin söz gönüllerde mahkez bulması istikametinde eda edeceksin.
Sadece hoş olsun diye değil.
Rabbin hoşnut olsun diye beyanda bulunacaksın.
Rabbim bu istikamette bizler istihdam buyursun.
Hüzuni laf etmeden alayış ve gösterişe boğulmuşluk içinde
konuşmaktan bizleri muhafaza buyursun.
Zira fahri kainat efendimiz Benim
nazarımda insanların en mebuzu en çok kendilerine kızdığım
kimseler ve meclis itibariyle de benden en uzak
fersah fersah uzak olan kimseler.
Küçük maksatları uzun kelimelerle bol bol sözlerle anlatan
yani çok konuşan kimselerdir.
Ve aynı zamanda konuşurken de debdebeye alayışa ihtimam
veren kimseler.
Kelime çatlatan kimseler.
Kelimeleri ağızlarında geveleyen kimseler.
Fesahatlı ve talakatlı konuşacağım diye kendisini zorlayan kimseler.
Sunilikler ve artistlikler yapan kimseler.
İçinden geldiği gibi konuşmayan kimseler.
Ses sonunda daima bir sunilik bir riyakarlık gamzeden
kimseler.
Allah sizi ve bizi muhafaza buyursun.
Benim nazarımda en mebuz insanlar.
Allah'ın gazaplandığı insanlar.
Resulullah'ın gazaplandığı insanlar.
Ve meclis itibariyle de Hazreti Muhammed'den sallallahu aleyhi
ve sellem fersah fersah uzak olan insanlar.
Başka bir rivayette helekel müteannitun buyuruyor.
Sözde taammuk edenler.
Sözü söz için söyleyenler.
Beyana beyan için dalanlar.
Edebiyatlı halkı tesir etmeye çalışanlar.
Bunlar helak olmuşlardır buyuruyor Hazreti Muhammed sallallahu aleyhi
ve sellem.
Bedeviyet devri bedeviler huzuru risalet fenahiye geliyor.
Ve bir hurra meselesinden ötürü öldürülmüş bir çocukla
alakalı bir şeyin ödenmesinden fidyesinden ötürü aleyhissalatü vesselam
'a karşı mürafa olanlara Efendimiz sallallahu aleyhi ve
sellem bu mevzuda hükmünü beyan ediyor.
O bedevilerden bir tanesi şöyle diyor.
Keyfe ne di ma şeribe ve ma ekel
ve ma saha ve mestahel.
Nasıl böyle fidyede fidye-i necatta bulunacağız?
Bu çocuk ne bir şey yedi ne de
bir şey içti.
Fakat ma şerib ve ma ekel ve ma
saha ve mestahel derken seca yapıyor.
Aleyhissalatü vesselam kaşlarını çattı ve şöyle buyurdu.
Cahiliye seca'yı yapıyor.
Söz söylerken sana terayet ediyor.
Füzülü konuşuyor.
Sen diyebileceğin şeyi seca'sız dem.
Kafiyetsiz de beyan edebilirdin demek suretiyle cahiliyeden kalma
bu cahiliye huyuna karşı reaksiyon gösteriyordu.
Belki sözde nizam ve intizam bir yönüyle makbuldür.
Fakat manayı bozmayacak şekilde olacaktır.
Onun içindir ki nesil şiire nispeten İslam'da daha
makbuldür.
Ve şüarâu yettebûmul gâvûn derken ve'n nesrârun
yettebûmul gâvûn dememektedir Kur'an-ı Kerim.
Şairler gâvûna tabi olmaktadırlar.
Hevâ ve heveslerinin esiridirler.
Bir bakıma şiir ve edebiyat onlar için totemdir
ve onlar onun kuludur.
Ama nesir yazanlar için böyle dememektedir.
Vâkâ şiirle de insan mukaddes idealine ve davasına
hizmet edebilir.
Fakat sanat ve ifadede debdebe esas olduğundan dolayı
insan kendini kontrol edemeyecek.
Rabbiyle münasebetini koruyamayacak ve baş aşağı girecektir.
Seyyidina Ömer bin Abdülaziz yazdığı mektupları tekrar ve
tekrar yırtardı.
Mektup biraz belâatlı ve talakatlı olurdu.
Okurken nazarlar anlatılan şeyden daha ziyade sözlerdeki debdebeye
ihtişama kayma ihtimaline binaen ve kendisinin muhteşem beyanından
dolayı alkışlanabileceği ihtimaline binaen elimdeki mektubu yırtardı.
Yırtar atardı ve yeni bir mektup yazardı.
Mevzu bu kadar hassasiyetle ele alınır.
Bu meselenin ifratıdır aziz Müslümanım.
Ve bir maksadını anlatacak kadar, hususiyle günümüzde maksadını
anlatacak kadar beyana sahip bulunmama bu da bir
tefriktir.
Kafirin kendi putlarını ve totemlerini maksis velalini sistemin
maksas velaline ait şeyleri destanlaştırdığı bir dönemden sen
senin mabudu mutlakına ait, maksudu istihkakına ait, mahbubi
ala küll olan Hazreti Muhammed'e ait meselelerim.
Ve behemhal gideceğin ahirete neşre dair meselelerim.
Ve inşallah Rabbin nut ve inayetiyle gireceğin cennete
dair, cehenneme dair girmeyesin Allah seni ikincisinden korusun
meselelerim.
Peynir ekmek yeme rahatlığı içinde anlatma, başkalarının kendi
putlarını anlatması karşısında senin için bir vecibedir.
Soyunu sopunu temize paka çıkarmak için soy ve
sopun hakkında malumata sahip olursun.
Annenin şerefli bir aileden geldiğini öğrenirsin ve fırsat
kollarsın ona anlatmak için.
Nice kimseler vardır ki seyyit olduklarında şüphe vardır.
Seyyit midir değil midir?
Fakat bakarsınız bütün Türkiye çınlamaktadır.
Seyyitmiş Efendimiz'in torunuymuş sallallahu aleyhi ve sellem.
Vaka böyle bir intisapla biz de iftihar ederiz.
Ama takva olmazsa böyle bir intisabın ve bu
iftiharın hiçbir faydası ve manası yoktur.
Meseleye gelince bizim anlatmak ve mevcudiyetleriyle iftihar etmek,
marifetleriyle övünmek, onlara sahip çıkmışlığı meziyet ve fazilet
saymak Allah, Resulullah ve kitabullahtır sallallahu aleyhi ve
sellem.
Dinleyin bir Marksist divelerini isteyim.
Kendi putu ve totemlerini ezbere su gibi anlatırlar.
Öyle anlatır ki bir anda bakarsınız onların etrafında
kümelenen topruluk ateşe gidiyor gibi mecnunanem meshurane o
sergerdanların arkasından koşarım.
Ama sen ve ben yüz defa bir araya
geliriz.
Cami kubbeleri altından.
Kabetullah'ın etrafından.
Ama Allah'ı tanımıyor ve bilmiyoruz, anlatamıyoruz.
Kalbini ve kafasını ikna edecek şekilde.
Hazreti Muhammed'in ilfanına ulaşamamışız sallallahu aleyhi ve
sellem.
Gönülleri doyuracak şekilde.
Haşir ve Neşir akidesine tam inanamamışız.
Kalplerde içminan hasıl edecek şekilde.
Bu da bizim meselemizdir.
İşte bu meseleyi bilmeme de yine sırat-ı
müstakimin dışında bulunmaktır.
İhtinas sırat-el müstakimden nasipsizliktir bu.
Bu da bu işin tefritidir.
Sırat-ı müstakime gelince sen senin bilmen lazım
gelen şeyleri bileceksin.
Mahsiz milletiniz değil.
Sen senin bilmen lazım gelen şeyleri bileceksin.
Mazide seni muhteşem bir kaideye oturtan ve aynı
zamanda geleceğin teminatını sana veren, geleceğin sürgünlerinin kökü
olarak bugüne kadar devam eden ve bir filizleri
bağrında ve sinesinde büyüten kendi meselelerine ait şeyleri
tersi gibi bileceksin.
Bahtılla iştigal etmeyeceksin.
Malayaniyattan iştinap edeceksin.
Hususiyle komünizmanın lafazanlığı sermaye haline getirip sadece bir
sürü lak lakiyatla insanların kafasını çeldikleri günümüzden sen
kendi meselelerini bu kadar rahatlıkla anlayamaz, kavrayamaz, anlatamazsan
onlar kitleler arkalarından sürükleyecek ve Hazreti Muhammed aleyhissalatu
vesselam senin namına her gün birkaç defa kalp
burkuntusu geçirecek, yazıklar olsun böyle ümmete diyecek.
Kendisini tanımayan ümmete yazıklar olsun.
Anlatma gayretini göstermeyen ümmete yazıklar olsun.
Marxistin Marx'a bağlı olduğu kadar peygamberine bağlı
olup onu ezberlemeyen ümmete yazıklar olsun.
Saçlısına sakallısına yazıklar olsun.
Tekyede ve zaviyede bekleyenine yazıklar olsun.
Elinde tesbih çevirene yazıklar olsun.
Mescit kubbelerinin altını dolduranlara yazıklar olsun.
Sokak sokak dolaşıp beğen namelerle meselelerini anlatmalarına mukabil
Hazreti Muhammed'i mescitte bile anlatmayan bir cemaate
yazıklar olsun.
Ben de dahilim o cemaatin içine.
Her sözüm, her sazım, her teneffüsüm, yüzümdeki her
gamzem, her teveccühü, her takallüs, onunla alakalı meydana
gelmiyorsa bana da yazıklar olsun.
Size de yazıklar olsun.
Allah bizlere basiret ihsan eylesin.
Yazıklar olsun bir vehil, bir sübur duası değil.
Sizin ve benim hakkımda bir helak olma duası
değil.
Ama bir telehüf ve teessüftür.
Yani bir üzüntü ifadesidir.
Rabbimden niyaz ederim, diler dilenirim.
Bizi bu kötü girdaptan halas eylesin.
Peygamberi tanıyor gibi görünmemize rağmen, tanımamazlık gibi bir
husran ve hayvetten halas eylesin.
Söz konuşma konuşmama mevzuyla alakalı sırati müstakimin manasını
arz ettim.
İkinci meseleye geçerken Efendimizin nur efşan ve bu
iki meseleyi birbiriyle bağlayan bir mübarek sözüyle geçmek
istiyorum.
Söz söylemede sunilik ve artistlik.
Söz söylemek için söz söylemem.
Beyanı mahbut yapmam.
Ve aynı zamanda bir de sözlerinde kötü sözlerde
bulunmam.
Yani huşa ve tefehüşe ait şeyler ifade etmem.
Bunların ikisi nifak şubelerinden iki şubedir buyuruyor.
Bir insanda muttasıl dilinde ahlaksızlığa dair sözler varsa
bir münafık sıfatını sırtında ağır bir yük olarak
taşıyor demektir.
Ve birisi de sadece söz söylemek için söz
söylüyorsa o da ikinci bir sıfatı taşıyor demektir.
Ben bunlardan ikincisini arz etmiş oldum meselenin başında.
Cihet-i camiye her ikisinde de dilin bir
afet karşısında başakları dökülen bir tarlanın buğdayı gibi
başaklarının dökülmüş olması.
Cihet-i camiye budur her ikisinde de.
Huhuş ve tefehuş dile musallat olmuş afetlerdendir.
Ve günümüzde yine şişirilen hatta edebiyatı yapılan hususiyle
o mevzuda ve o sahada bir edebiyat dalı
meydana getirilen meselelerden bir tanesi de fuhuş edebiyatıdır.
Seks edebiyatıdır.
Çok erken yaşta gençlerimizi bu mevzuda yanlış uyarma
edebiyatıdır.
Bu mevzunun da yine ifrat ve tefriti vardır.
Bütün hayata karşı la kayıt kalmam.
Kadın ve kadının hikmeti vücudunu bilememem.
Tenasülün hangi yollarla ve hangi istikamette gelişeceğine aşina
olamamam.
Bu bir tefrittir.
Fakat her meseleyi buna bağlamam.
Kraliç gibi her meseleyi şehvetin etrafında döndürmem.
Ve şehveti insanlara mihrap yapma minber yapma.
Libidoyu insanlara mihrap yapma minber yapma bu da
bu mevzuda bir ifrattır.
İfrat ve tefritin ortası vardır ki sıratı müstakim.
Yerinde insan meşru dairede bilmesi lazım gelen şeyleri
bilecek.
Fakat onu erken uyanmaya götüreceğim.
Beşeri garizelerini suistimale götüreceğim.
Bu mevzuda duygu ve düşüncelerini daha kar kalkmadan
Şubat ayında uyanması gereken üşeyimlerim.
Ocak ayında veya Kasım ayında Aralık ayında uyarıp
ve böylece soğuğa kırdırma gibi hal ve keyfiyetler
neslin suistimal edilmesinin, israf edilmesinin ve itiraf edilmesinin
ifadesidir.
Size çok tuhaf gelecek sizin içinizde bir nesilim.
Sizin içinizdeki insanlardan bir insanım.
Ama muhitimin nezaheti gamzeden havasından ötürü on yedi
yaşına kadar kadının ne işe yaradığını bilmezdim.
Ve amcam rahatlıkla çocuklar kadının dizinden çıkıyor dediği
zaman buna saf saf inanırdım.
Muhit bunu telkin ediyordum.
Zira sokaklarda cife gibi akan, sekse dair meseleleri,
fuhşe dair meseleleri neşreden batının ve batılın naşir
efkarı bu kadar menhuz, bu kadar eracif kitap
ve gazete yoktu.
Öylesine bu mevzuda ahlakımız dinamitlendim.
Ve komünizma bunu öylesine geliştirdim.
Mescitte, mihrapta yanınızda beşinci kol.
Üniversitelerinizde beşinci kol.
Ahlaksızlığı en raiz şey haline getiren beşinci kol.
Beşinci kol faaliyetleriyle neslin ahlakını dinamitledim.
Ve bununla öyle bir nesil meydana geldi ki
bu nesil zinaya hazır ve müheyyam.
Bu nesil livataya hazır ve müheyyam.
Bu nesil alüftelerle düşüp kalkmaya müheyyam.
Zira bu nesli bu ahlaksız mecmualar ve gazeteler
ve kitaplar Aralık ayında uyardılar.
Ve sonraki soğuklarda vuruverdi o çiçeklerim.
Ve gelecek nesillerde meyvesiz ağaçların başında bekliyor.
Bu nesilden ciddi bir şey elde edilemez.
Rabbim inayetiyle koruyup belli havalar içinde muhafaza ettiği
kimseler turfanda yetiştiren insanların turfanda yetiştirmesi gibi olmuştur.
Çürütmesin, bozdurmasın.
Muhafaza buyursun.
Himayesiyle, inayetiyle Allah Celle Celaluhu bize gördürmek istediği
vazifeleri gördürsün.
Ve gelecek nesillere bu mukaddes vazifeyi eman içinde
tevdiye bizleri muvaffak eylesin.
Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem İyyakum vel
fühş fe innallaha la yuhibbul fühşe vette fühşre
ve hüttirmizim.
Sizler fühüşten sakının.
Onun beyanından, kitapla ifadesinden, onun için meclisler teşkil
etmekten, onunla alakalı broşörlerden ve beyanatlardan.
Sakının zinhar yılandan, çıyandan sakındığınız gibi.
Zira Allah fühşü de sevmez, tefakfüşü de sevmez.
Ne fiilen ahlaksızlık yapmayı, ne de ahlaksızlığın edebiyatını
yapmayı, seksin edebiyatını yapmayı sevmez.
Bunu yapanlar Allah'ın sevmediği kimselerdir.
Ama bundan kaçınmayanlar da yine Allah'ın sevmediği
kimselerdir.
Parasını verip ahlaksızca ve açık saçık resimleri havi,
ahlaksızca ve açık saçık beyanları havi bulunan gazeteleri
evine götüren bir kimse, Allah'ın sevmediği bir
kimse damgasını yemektedir.
Fuhuştan ve tefahüşten sakınacaksınız.
Biraz evvel arz ettim, nifak sıfatıdır buyuruyor aleyhissalatu
vesselam, bizan.
Bizan demek uygunsuz.
Malayani füzuli gereksiz fuhşu ayı söze söylemem.
Cinsiyetten bahsettiğimiz şeyler olur bizim sırat-ı müstakimin
ifadesi olarak.
Kadınla alakalı hususlardan bahsederiz.
İffetiyle alakalı hususlardan bahsederiz.
İffetle yaşamasına dair meselelerden dem tutarız.
Onun hayzından, nifasından bahsederiz.
Vikanın ve likanın nasıl olacağı hususundan bahsederiz.
Bu mevcudu aleyhissalatu vesselamın nesillere matuf getirdiği teminattan
bahsederiz.
Bahsederken öyle bahsederiz ki bu edeb-ü nezihane
içinde olur.
Bahsederken ağızlar sulanmaz.
Bahsedilirken batıl tasvir edilmez.
Bahsedilirken safi zihinler iklal edilmez, talalete ve tuğyana
götürülmez.
Bu anlayış içinde bir bahise gelince bu da
sırat-ı müstakimdir.
Bizde ne humudet var Allah'ın tevfik ve
inayetiyle ne de fuhşa ve tefehüşe inhimak var.
İnşallah Rabbim hakikatta dil besli olmuş, kendi köküne
dönmüş ve kendi kökünden sürüp geldiğini vicdanında hisseden,
böylece kendi meselelerine dönen ve kalbini mescidiyle, seccadesiyle,
secdesiyle donatan, mamur kılan nesli muhafaza buyuracak.
Bu fuhşu ve tefehüşü başımıza açan bir nesilde
suistimal edilecek, berbat edilecek ve inşallah asıl vatanını
ve milletini sevenler tarafından bu eracif yığınları el
arabalarıyla memleketin dışına memleket satının dışına atılacaklar.
Rabbim neslimiz o günler, o temiz günleri göstersin.
Eracifi temizleme imkanını bizlere bahşeylesin.
Dilin başına musallat olmuş hususlardan bir tanesi de.
Şunu hemen arz edeyim, sözüzden söze intikal ediyorum.
Fuhuş ve tefehüşten uzun boylu bahsetmiyorum.
Belki ahlakın menfi yönünde sırati müstakimin ifadesini size
intikal ettirmek istiyorum.
Derdim fuhşu ve tefehüşü anlatmak değil.
Yoksa o hususta gözlerimi kapatayım, size bir iki
saat konuşayım.
Batılı tasvir de olacak.
Size sadece bu mevzuda sırati müstakimin beyanını ve
ifadesini intikal ettiriyorum.
Ahlakın menfi yönünde bu husus.
Tabiat ve fıtratımıza konan şeylerin suistimal edilmeden onlardan
müsbet manada semere alma keyfiyetim.
En faydalı şekilde kullanma keyfiyeti hususunda duruyorum.
Meselem ahlakın menfi yönünde uzun boylu meseleyi tasvir
değildir.
Anlattığım şeyler bu istikamette olduğu gibi anlatacağım şeyler
de bu istikamettir.
Ve dile musallat olmuş ayrı bir husus.
Sövüp saymalar, na seza na beca sözler sarf
etmeler, hususiyle başkalarını tan ve teşnide na seza
na beca sözler, uygunsuz sözlerde bulunmalar.
Bu da Allah Resulü nazarından, Kur'an'ın
bu muciz beyan nazarından merdittir ve menhustur.
Rabbim lisanımızı muhafaza buyursun.
Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyururlar.
La tesubbu emvatena fetuzu ehya'enem revahut tirmizi.
Bizim ölmüşlerimize eza etmeyiniz, sövmeyiniz.
Dirilerimize eziyet etmiş olursunuz.
Seyyidina Hazreti Abbas'ın dedelerinden birisi için ithal
-i kelamda bulunulmuş, ithal-i lisanda bulunulmuş, söz
söylenmiştir.
Aleyhissalatü vesselam o söz söyleyenleri karşısına alarak, bizim
ölülerimize eza etmeyiniz, sövmeyiniz, dirilerimize eziyet etmiş olursunuz.
Sövüp sayma haddi zatında merdud ve menhuz bir
şeydir.
Siz kafire dahil sövseniz bunun hiçbir faydası yoktur.
Müspet sözlerle gönüllerde taht kurmaya bakacaksınız.
Ölülere sövmeyiniz, diriler ondan eza ve cefa görürler.
Ebu Leheb menhuz bir insandı.
Ama Ebu Leheb'in sülalesinden iki tanesi Müslüman
olduysa, Ebu Leheb'e sövdüğünüz zaman onu darıltmış
olursunuz.
O Müslümanı darıltmış olursunuz.
Cibirli karabeti itibariyle muazeneyi kuramaz da darılmış olur,
hiçbir faydası yoktur.
Bir gün Abdullah ibn-i Amr ibn-i
As, Abdullah ibn-i Übey ibn-i Selul,
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellemin huzuruna
geldi.
Zürkül İsan oldu.
Abdullah ibn-i Abdullah ibn-i Übey ibn
-i Selul.
Bu meşhur münafık, meşhur münafıkın oğlu sahabinin birinci
safta ileri gelenlerinden.
Babası münafıktı.
Bir vakadan dönerken Medine'ye dönersek kasem olsun.
Aziz olanlar, zelil olanlar oradan çıkaracaklar diyordu.
Oğlu da bunu duyunca doğru öyle olacak diyordu.
Aziz olan Müslümanlar zelil olan sizleri çıkaracaklar diyordu.
Ve Medine'ye döndüklerinde babasına şöyle diyordu.
Allah Resulunun köyünün gölgesinde seni yaşatmam.
Hiçbir binanın altına giremezsin Resul-i Ekrem'den izin
almadıktan sonra.
Babasına karşı koyuyordum.
Bakın, babası karşısında hakka bu kadar taraftardım.
Ve bu kadar aleyhissalatu vesselamın yanındaydım.
Bu kadar meseleye gönül vermiştim.
Bununla beraber Huzuru Risalet Fenayi'ye geldi.
Übey İbn-i Selul hakkında, Abdullah İbn-i
Übey İbn-i Selul hakkında bir kısım sözler
söyleniyordum.
Sözler arasında şunlar da vardı.
Resul-i Ekrem işaret buyurmuş.
Abdullah İbn-i Übey İbn-i Selul'u
öldürsünler diyen.
Huzuruna geldi Resul-i Ekrem'i şöyle dedi.
Ya Resulallah, kulağıma böyle bir şey geldi.
Babamı öldürtecekmişsin.
Bu münafıkı öldürtecekmişsin.
Ben babama karşı şimdiye kadar itaattan başka bir
şey yapmadım.
O bir münafıktır.
Eğer behemahal onu öldürtmeyi düşünüyorsanız müsaade buyurun onu
ben öldüreyim.
Zira mümin kardeşlerimden birisi öldürürsem ben ona karşı
içimde bir şey hissedebilirim.
Münafık bir insandan dolayı bir şey hissedebilirim diyordum.
Bu insanın elinde olmayarak babasına karşı babanın evladına
karşı cibillik karabetinin alaka duymasının ifadesidir.
Elimde değil, böyle bir imtihana tabi tutulmadım.
O münafıkı öldürürüm ama içimde bir şey hissetmem.
Fakat bir mümin kardeşim bu mevzuda devreye girersem
elimde olmayarak ona karşı düşmanlık hissi besleyebilirim.
Gönlüm ona kırılabilir diyordum.
La tesubbu emvatena fetuzu ahyana.
Ölülerimize sövüp saymayınız.
Dirilerimize eziyet etmiş olursunuz.
Sövüp sayma İslam'a göre makbul bir şeyim.
Uygulsuz sözler sarf etmem.
Başkalarını tan-ı teşride bulunmam.
Onların kusurlarının şarihi olmam.
Kusurlarının anatomisini onların huzuruna getirme makbul bir keyfiyet
değildir.
Ve bir yerde Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem
La tesubbu ahadun validey.
Kimse kendi anne ve babasına sövmesin.
Sahabi soruyor.
Keyfe yesubbu raculü validey.
Bir insan nasıl anne ve babasına söver?
Allah Resulü şöyle buyurdu.
Fe yesubbu eberraculü fe yesubbul ahar ebahum.
O birisinin babasına söver.
O da döner onun babasına söver.
Onun babasına sövmesi kendi babasına sövülmesine sebebiyet verdiği
için sanki kendi babasına sövdü.
Hususiyle sövüp sayılan, hususiyle kusurlarının şarihi yapılan, hususiyle
gereği olmayan şeyler hakkında sarf edilen kimse mümin
olursa Allah muhafaza buyursun, insanın baş aşağı gitmesine
sebebiyet verir.
Zira yine Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve
sellem şöyle buyuruyor.
Sibabul mu'mini füsukun ve kitaluhu küfrün müttefakun aleyh.
Müslümana sövüp saymak, onun hakkında na seza, na
beca sözler sarf etmek.
Münafıktır demek.
Siyasi bir partiyle hizmet etmeyenler beşinci kola hizmet
ediyor demek.
Müminleri kafir görmek ve başka bir cephede mümine
karpuz deyip dışı yeşil ama içi kızıldır demek.
Vatan satında o ona teşnide, o da ona
teşnide bulunmak.
Bu mesele bir füsuk yani dinden başını dışarıya
çıkarma demektir.
Yani mümin hakkında fasık diyen kendisi fasık olur.
Kafir diyen kendisi kafir olur.
Müminliğe ait on alametten sadece bir tanesi bulunan
bir insana siyonist diyen kendisi kafir olur.
Dinsiz diyen kendisi kafir olur.
Sibabül mu'mini füsuk ve kıtalihü küfr onlar öldürmekte
küfürdür.
Bunu da size arz etmiştim.
Müminler müminlere karşı cihat ilan edincem.
Titreyen kalbimle kemale hassasiyetle daima araya girmiş.
Sözümün sazımın geçtiği tarafa demişim ki başınızı müminler
yarsa dahi sesinizi çıkarmayın.
Dişinizi kırsa dahi sesinizi çıkarmayın.
Hazreti Adem'in akıllı ve imanlı oğlunun akılsız
ve imansız oğluna dediği gibi deyin.
Sen bana beni öldürmek için elini uzatsan, teşebbüse
geçsen dahi ben seni öldürmeyeceğim.
Zira ben Rabbül Alemin olan Allah'tan korkarım.
Meselenin izahı budur.
Esası da budur ve böyle olma mecburiyetindedir.
Ben böyle diyorum.
Mümin de diyor ki madem siz ölmek istiyorsunuz
biz de sizi öldürelim gazi olalım.
Gazi değil kafir olur mümin öldüren.
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem beyan
buyuruyor.
Mütevatir ağırlıkta Buhari ve Müslüm Müttefikan rivayet ediyor.
Muhterem Müslümanlar telinin, tekfirin, sebbin, isabette olursa hiçbir
faydası yoktur.
İsabetsiz ise zararı pek çoktur.
Söğüp saydığınız bir insan, o söğüp saymanıza liyakatı
varsa sizin defterinize hasenat kaydı olmayacaktır.
Değil öyle bir mümin.
Yezide lanet etseniz sizin defterinize bir hasene yazılmayacaktır.
Ebu Cehil'e lanet etseniz defterinize hasene yazılmayacaktır.
Firavun'a lanet etseniz defterinize hasene yazılmayacaktır.
Ama haksız birisine bir şey söylediğiniz zaman onun
altından levebalinden kurtulamayacaksınız.
Şu vatan satından, camiye gelen başını yere koyan
ve sırf siyasi kanaatinde ona karşı uygunluk göstermediğinden
ötürü kimisine faşist damgasını vuran, kimisine siyonist damgasını
vuran, kimisine mason damgasını vuran, söz söylerken ne
söylemesi gerektiğini bilemeyen bir kısım Kur'an bilmez,
kitap bilmez, Allah bilmez, peygamber bilmez ve fakat
Müslümanların içinde gafil geçinen ve başgeçinen kimseler vardır
ki her söz ve davranışları baş aşağı kendilerini
küfre götürmekten keşke sadece kendileri gitseydi.
Sahih Hadis'in Buhari ve Müslüman müttefikan rivayet
ettiği gibi kendiler de dalalete gittiler ve arkalarından
pervane gibi gafilen onları takip eden bir nesli
de alıp dalalete götürdüler.
Diline dikkat edeceksin.
Dile musallat olmuş afetlerden bahsediyoruz ki içtimai hayatımıza
musallat olmuş kan kıran bunlar.
Kanser gibi şeylerdir.
Zirüzeber ediyor içtimai hayatımızın.
Müminler arasında muazeneli bir topluluk kurmak, inanan insanlardan
muazeneli bir topluluk kurmak ve günümüze çok korkunç
bir düşman haline gelen şarkın kafir ve münafıklarının
karşısına dikilmek, memleketin içinde ve dışında onlara karşı
haysiyet ve iffet namus mücadelesini vermek, vatanın namusunu,
dinin namusunu ve kendi haysiyetimizi koruma istikametinden mücadele
vermek vahdete bağlıdır.
Dile musallat olmuş bu hastalıklar ise vahdetimizin dibine
yerleştirilmiş dinamitler mahiyetindedir.
Rabbim içtimaiimizi bu dinamitlerin tahribinden muhafaza buyursun.
Bize idrak ve anlayış ihsan eylesin.
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem la
yekunul mu'minul la'ana buyuruyordu.
Mümin saat ola lanet saçıp savurucu değildir.
Önüne gelene lanet okuyucu değildir.
Ve kendileri bir imaun münasebetiyle yetmiş tane ashabını
şehit eden, altmış dokuz ashabını şehit eden Hüzeyl
kafirlerine karşım.
Sabah ve akşam namazlarında beddua ediyordum.
Allah'ım cezalarını ver diyordum.
Bir rivayette bu münasebetle.
Başka bir rivayette de Bedir'de Uhud'da mübarek başı
yarılıp dişi kırılınca.
Cemaat nasıl selah bulur, nasıl kurtuluşa erer?
Nasıl kurtuluşa erer ki kendi peygamberlerinin başını yardı
ve kanını akıttılar diyordum.
Cenab-ı Hak ya o zaman veyahut da
Uhud'da ki bu sözünden ötürü O
mesele seni çok ilgilendirmez.
Senin vazifen değil o iş.
Sen tebliğ edeceksin.
Ele aleme sen bedduada bulunmayacaksın.
Dilini o istikamette kullanmayacaksın diyor.
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellemin önüne
geçiyordum.
Kaldı ki şehit edilen ashab-ı kiramdım.
Kıtır kıtır doğranan hüffazdım.
Kur'an-ı Kerim'i sırtına alıp başka
kabilelere gitmek isterken hunharca öldürülen ve gadire uğrayan
kimseler Allah Resulü'nün ashabıydı.
Bu mevzuda talimat almadığı için yapıyordu bunu.
Ve talimat aldıktan sonra da bir kere daha
diline getirmedi.
O kunutu da terketti, o duayı da terkettim.
Ashab-ı kiramdan Bedir'de de bulunmuş.
Nuayman radiyallahu anh hazretleri içki içmişti, nebiz içmişti.
İçip de sarhoş olmuştum.
İçki yasak edildikten sonra da getirilip dövülmüştüm.
O devirde bazıları böyle nebiz içiyordu.
Ben öyle tevil ediyorum.
Ve bir iki defa da bu hadise cereyan
etmiştim.
Bir ikinci defa aleyhissalatu vesselamın karşısına gelince Bedir
ashabıydım.
Şakasıyla, mizahıyla da meşhurdum.
Allah Resulü'nün huzurunda yine kendisine had vuruldum.
Başına gözüne sopa atarken ashab-ı kiramdan bir
tanesi ona sövdü.
Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem Kardeşine karşı
şeytana yardımcı olma diyordum.
Kardeşine sövüp sayma, lanet etme diyordum.
Zaten bir kusur işledi, sürçtüm.
Başı aşağıya geldi.
Dua edeceksin, iyiliğini dileyeceksin.
Şeytana mı yardım etmen lazım?
Kardeşine mi yardım etmen lazım?
Allah'ın laneti sana olsun derken şeytana yardım
ediyorsun diyordu.
Mutlak kafirem.
Mutlak küfre, mutlak nifaka, Kur'an-ı Kerim
ve sünnet-i nebeviye lanet etmiştir.
Ama mutlak.
Bunda bir beis yoktur.
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem bunu
yapmıştır.
Ama bu bir duadır.
Bizim meselemiz tel'in.
Sebbü tel'in.
Ağzını bu türlü şeylerle kirletmeyeceksin.
Zira yaparsan isabet yoksa zararı pek çoktur.
İsabetliyse sevabı hiç yoktur.
İçtimai hayatımızı muvazene içinde korumanın yol ve çarelerinden
bir tanesi.
Dilimize musallat olan bu zehir zemberek bela ve
musibeti bağışlayın, avam ifadesiyle arz ettim.
Bu kanseri ve seretanı dilimizden atmak melek numun
bir keyfiyette içinde bulunduğumuz topluluk içinde yaşamak.
Rabbim böyle yaşamaya bizleri muvaffak eylesin.
Dile musallat olan bir diğer arızada kalbi öldürmeye
mahtuf olan nizah ve şakadır.
Bu mevzunun da ifrat ve tefriti ve bu
mevzunun da yine bir sırati müstekimi vardır.
Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem geçen
dersin hülasasını size husumet mevzuyla alakalı takdim ederken
onun mübarek bir sözünü arz ettim.
Kardeşinle mira ve cidal yapma ve aynı zamanda
füzuli gereksiz şakalaşma buyuruyordum.
Asabını şakalaşmadan men ediyordum.
Nusayid ibni Hudeyir başkalarını güldürmek için laf ederken
Allah Resulü ayağının ucuyla karnına dokunmuş ve canını
incitmişti onun.
Sevimsiz şeylerin yapılmasını istemiyordum.
Hele müslümanların haysiyet ve namuslarının.
Hele müslümanlık mahiyetin istihzaya matuk şeylere gelince Kur
'an-ı Kerim bu meseleyi büyük günah olarak
el alıyor.
...
çok ağlayın az gülün diyorum.
Kazandığınız şeylerden ötürü siz başınıza musallat ettiğiniz şeyler
size yeter.
Füzulu konuşmalarınız sizin iflahınızı keser.
Kaçırdığınız namazlar sinirlerinizi keser.
Allah'la münasebetinizdeki kopukluk sizi berbat eder.
Bu bu türlü kazandığınız şeylerden ötürü bunları düşünün
de.
Günahlarınızı düşünün de.
Sürçmelerinizi düşünün de.
Yirmi dört saat içinde yirmi dört bin defa
Allah'tan gafletinizi düşünün de.
Biraz çok ağlayın az gülün diyor Kuran'ı
Kerim.
Bu hususu kendi dairesi içinde arz etmiştim size.
Ve Resulü Ekrem Sallallahu Aleyhi Vessellem.
Bildiğimi bilseydiniz.
Hakkı aşina olsaydınız.
Allah eri hak eri olsaydınız Allah'la münasebetiniz
kavi olsaydım çok ağlayacaktınız az gülecektiniz.
Bilmediğinizden dolayı kupkuru gözleriniz var.
Bilmediğinizden dolayı heyecan duymayan ölü gönülleriniz var.
Bilmediğinizden dolayı bu mezar taşı hüviyetinde durma var.
Kesp ettiğiniz şeyden ötürü çok ağlayın az gülün
diyor.
Binaenaleyh şaka yapma, gülme ve güldürmen.
Bir yönüyle kalbi tahrip eden ve öldüren Allah'tan
münasebeti kesen ve Resulü Ekrem'in beyanında gülme
insanın kalbini öldürür şeklinde manasını bulan mesele Müslümanlık
nazarında merdittir, menhustur.
Bu bu meselelerin ifradıdır.
Bir de meselenin tefriti vardır.
Abus bir çehre ile halkın içinde dolaşmam.
Herkese ekşi bakma, ekşi konuşmam.
Ekşi düşünmem.
Ve yanına gelenleri rahatsız ve tedirgin etmem.
Bu da meselenin tefritidir.
Bu meselenin sıratı müstakim odur ki müminler senin
yanında yüz ekşiliğinden rahatsız olmayacak, meabet ve mekafetinden
endişe duymayacak şekilde onları rahat ettirecek, rahat insan
olacaksın.
Ve aynı zamanda kalplerini öldürmeye matuf davranışlardan da
içtinap edeceksin.
Enes meseleyi bize intikal ettirirken der ki innen
Resulü sallallahu aleyhi ve sellem aileleriyle en çok
latife yapan mülatefede bulunan bir insandım.
Aile efradı içinde, yakın arkadaşları içinde rahat olmam.
Efendimizin zevceleri onun yanında rahatlıkla söz çevirebiliyorlardı.
Zira onları rahat ettiriyordum.
Bir mehabet ve mekafet abidesi halinde.
Arş-ı azamdan duyduğu şeyleri daim etrafına aksettirseydim,
o evde rahat yaşama imkanı olmayacaktı.
Ara sıra onlar aynen onun getirdiği rahmetle meşgu
ve duyduğu şeyleri duyuyorlardı.
Fakat çok defa bir insan olarak onların içinden
onların insanlıklarının muktezasına riayet ediyor ve onları rahat
ettiriyordu.
Işte aile afradına karşım, yakın arkadaşlarına karşım, hizmette
yoldaşlarına karşım, böyle rahat olma sıratı müstakimdir.
Yüz ekşitme bir tefriktir.
Ve muttasıl gülmeye gelince bu da ifrattır.
Halkı gülen ve güldüren, sözleriyle gülen ve güldüren,
sinemalarla gülen ve güldüren, tiyatrolarla gülen ve güldüren,
kitaplarla gülen ve güldüren, kalplerini öldürebileceği bir yola
itiyor ve şeytana yardım etmiş oluyor.
Abuz şehreyle halk içinde dolaşan, kimseyle difüzyona yanaşmayan,
halkla münasebet içine girmeyen, bunlar da meselenin tefritiyle
sıratı müstakimin altına düşüyorlar.
Güzel şeyleriyle halkın yanında olan, halkın gönlünü alan
ve halkı rahat ettiren, onlarla hizmet eden ve
icabında develer içine devesini katıp yarışa koşturan ve
Hazreti Ayşe'ye gel seninle bir yarış yapalım
diyen kainatın en vekarlı varlığı Hazreti Muhammed Aleyhisselatü
Vesselam sıratı müstakimi temsil buyuruyordu.
Allahümme canna min ehli sıratil müstakim.
Ehdine sıratil müstakim.
Sıratil lezine en'amte aleyhim.
Geyri'l mağdubi aleyhim ve laddallin.
Amin.
Lillahi Teala'l-Fatiha.
Allahümme canna min ehli sıratil müstakim.
Ehdine sıratil müstakim.
Allahümme canna min ehli sıratil müstakim.
Ehdine sıratil müstakim.
Allahümme canna min ehli sıratil müstakim.
Allahümme canna min ehli sıratil müstakim.
Muhterem Müslümanlar.
Müslümanların yolu sıratil müstakim.
Sıratil müstakim cennetin yolu.
Sıratil müstakim Hazreti Muhammed Aleyhissalatu Vesselam'ın bütün
enbiyadan sonra çiğnediği büyük şehre.
Sıratil müstakimle matluba maksuda ulaşılır.
Sıratil müstakimle cennete girilir ve cemalullah müşahede edilir.
Sıratil müstakimden inhirafa, ifrat ve tefrit diyoruz.
Altında kalan da üstüne çıkan da sıratil müstakimden
ayrılmış.
Allah yolundan ayrılmış.
Resul-ü Ekrem'in çiğnediği şehrahtan ayrılmış.
Meleklerin tahşidatı altında bulunan emin bir yoldan ayrılmış.
Sapıklığa düşmüş demektir.
Ehemmiyeti o kadar büyüktür ki Allah Celle Celaluhu
günde kıldığımız namazların her rekatında sıratil müstakimi dilemeyi
bir vecibe bir sünnet olarak bize tahmil buyurmuşlar,
teklif buyurmuşlardır.
Sıratil müstakim bütün bir hayatın nabzı halinde atmaktadır.
Ve sıratil müstakim inhiraf edildiği zaman nice sıratil
müstakimden inhiraf edenler vardır ki inhiraf ettiklerini bilmezler.
Insanın ne ahiret hesabına yaptığı şeylerin ne de
dünya hesabına yaptığı şeylerin hayır getirmesi asla beklenilemez.
Aziz Müslümanlar ahlakı aliyenin menfi yönünden sıratil müstakimin
manasını size intikal ettiriyordum.
Insanlığa sözleriyle davranışlarıyla doğru yola nasıl tercüman olacak?
Doğru yolu nasıl aksettirecek?
Ve Allah'ın yeryüzünde halifesi olan insan bu
suretle nasıl ahlakı aliye İslamiye'yi temsil edecek?
Mümin sıratil müstakimin insanı mümin davranışlarında ve sözlerinde
doğrunun temsilcisidir.
Bütün beyanlar onun doğru olacaktır.
Ve kizden yalandan tevakki edecektir.
Zira beyan kafirlerin sıfatı olarak anlatmaktadır.
Ve Resul Ekrem'in nurlu beyanları içinden münafıklığa
ait sıfatlardan üçte birisi veya dörtte birisi olarak
anlatılmakta tavsif edilmektedir.
Yalan Allah'a karşı bir yalandır.
Yalan kainata karşı Allah'ın varlığına delalet eden
şeyler inkar, inkar ise kainata karşı bir yalandır.
Yalan Hazreti Muhammed Aleyhisselatü Vesselam'ın getirdiği esasata
karşı bir yalandır.
Ve yalan affedilmez bir günahtır ki Allah Resulü
o fücura çeker götürür.
Zira bütün menhiyatın altında yalan vardır.
Sözde yalan, davranışta yalan, kanaatte yalan, verilen vaitten
dönmekte yalan, insanı nifakın içine sokan çok mühim
bir faktördür.
Onun için Allah Resulü en sayı adı şeriflerinden.
Ayetül münafıkı telaz.
Iza haddese kazap ve iza va'ad ahlaf
ve iza etu minekhan.
Bunların üçü de haddizatında yalan.
Iza haddese kazap konuştuğu zaman ağzının yalanını ifade
eder.
Ağzıyla yalan söyler.
Ağzıyla khilafi vaki beyanda bulunur.
Ve iza va'ad ahlaf söz verdiği zaman
sözünden döner.
Bu defa da adamı aldatmış olur, davranışında bir
yalan meydana getirmiş olur.
Kendisine bir şey emanet edildiği zaman tevzi edildiği
zaman bu defa da içten kalbinden emanete karşı
hıyanet eder, Allah'a karşı bir yalanda bulunmuş
olur.
Yalan başlı başına bir nifak alameti.
Biz bunu tavlandırsak, budaklandırsak üç desek, dört desek,
beş desek, altı desek.
Fakat hepsinin temelinde bağışlayın korkunç bir yalan yatmaktadır.
Ve yalan doğru beyan karşısında sırat-ı müstakim
bir ifrat ifadesidir.
Bir sapıklıktır, bir iniraftır.
Hazreti Muhammed çizgisinden sallallahu aleyhi ve sellem aşağıya
düşmektir.
Fakat bir yerde de şu vardır.
Bütün doğruları ağızdan dolan bir tüfek gibi hepsini
birdenbire bağışlayın püskürmek.
Hepsini birden konuşmak.
Işte bu da bir tefriktir.
Bu mevzuda bu da bir tefriktir.
Kizmin tefritidir.
Insan doğru konuşacak.
Her konuştuğu doğru olacak.
Fakat yeryüzünde ne kadar doğru varsa onların hepsini
konuşmakla mükellef değildir.
Işte bu da sırat-ı müstakimdir.
Kabe ibni Malik doğru konuşuyor, kurtuluşa eriyordum.
Orada doğru konuşmak gerekiyordu.
Ebu Lübabe ise doğruyu konuşuyor, zincire vurulmaya istihkak
kazanıyordum.
Hakip Binbelta doğruyu konuşuyor zincire vuruluyordum.
Yerinde doğruyu konuşacak ve yerinde de doğrudan sükut
edeceksin.
Her konuştuğun doğru olacak.
Fakat her doğruyu konuşmayacaksın.
Kabe ibni Malik der ki kurtuluşuma medar olan
şey doğru konuşmam oldu.
Bunu size değişik yönleriyle başka zamanlarda intikal ettirdim.
İntikal ettirmeyi düşünmüyorum.
Sadece meselemizi ışık tutacak hususuna parmak basmak istiyorum.
Tabuka iştirak etmemiştim.
Yaz demiş, sıcak demiş, bağ bozumu meyve demiş,
yumuşak döşek demiş, yarın giderim demiş, bugünü yarına
konmuş derken yarından varamamış, Allah Resulü gitmiş gelmiş,
bu da kayıp ve kasir kendi hesabı içinde.
Kolu, kanadı kırık Resulullah'ın huzuruna çıkmıştı.
Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem kendisine niçin
tabuka iştirak etmedin dediği zaman aklından belki yalan
söylemek geçti.
Hakikatına sadık kaldı.
Doğru söyledim.
Doğru söylenilmesi gereken bir yerdim.
Doğruluğu Allah'a nikah bandım.
Ve Resulü Ekrem'de o doğruyu söyleyen Simon'un
doğru söylediğine aşina bulunuyordum.
Doğruluk onu kurtaracaktım.
Hiçbir mazeretim yoktu ya Resulallah.
Bugün dedim, yarın dedim.
Bana tereddüt eden vazifeyi yapmadım.
Bugünü yarına koydum, yarını öbür güne koydum.
Derken geriye kalmış olduğuma şahit oldum.
Ve gelemedim, hiçbir mazeretim yoktum.
Allah Resulü git evine dedi, affına ferman çıkacağına
kadar intizar et.
Fazla değil, elli gün kadar beklemiştim.
Her lahzası her dakikası cehennemden gelmiş.
Zakkumlar içiyor gibi ciğerlerini parçalayacak elli günlük bir
zaman.
Siz onu Kabe İbni Malik'e sorarsanız bin
sene cehennemde kalmış gibi ıstırap çektim.
Ağustos sıcağı bağ bozumu ailenin yanında kalmak çok
hafif şeylerdi bunlar.
Ah keşke gitseydim, iştirak etseydim, beraber bulunsaydım ve
dönüp geriye gelseydim diyordu ama iş işten geçmişti.
Doğru söylüyordum.
Mazeretim yoktu, gelemedim.
Elli gün sonra beraatına ferman çıkmıştım.
Sema affını imzalamıştım.
Ve Kabe İbni Malik'in etekleri cevherlerle dolu
Huzur-u Risalet Fenahi'ye gelmiştim.
Sahabe-i Kiram'dan Hazreti Talha kalkıp kucaklayınca her
şeyden arınmış gibi kendisini hissediyordum.
Ve Resul-ü Ekrem kendisini tebrik edince kendi
ağındaki duygusunu bize şöyle anlatır.
Ben hayatımda iki defa ciddi sevindim.
Birisi Medine çocuklarının seneyeyi vedadan aşıp da Medine
'ye gelen Resul-ü Ekrem'i istikbal etmek
için Talha'l-Bedrü aleyna min seniyyatil veda
sözleri arasında Resul-ü Ekrem'in Medine'ye
teşrif ettiği gün idi.
Yani o günle cennet karşıma çıksaydı yan yana.
O günü tercih ederdim.
Manasında benim içimde bir sevinç hasıl etmiştim.
Ikinci sevincime medar olan günde Allah'ın semadan
hakkımı imzaladığı gün olmuştum.
Elli günlük ıstırapın sona erdiği gün olmuştum.
Ve ben evvel ve ahir sıdkımı mükafatını görüyordum.
Zira benimle iştirak etmeyen niceleri vardı ki yalan
söylemişlerdim.
Kalkıp gitmişlerdim.
Ama Hüzeyfa'nın kulağına Resul-ü Ekrem bunlar
münafıktır demiştim.
Ebedi cehennemlerine imza atmıştı onların.
Ebu Lübabe'de doğru söyledim.
Fakat o doğruyu söylememesi gerekiyordu.
Yahudiler hakkında Resul-ü Ekrem'in tedbiri sorulunca
o elini kıskana kadar götürdüm.
Bütün ihanetlerinden sonra eli kılıç tutanların kesileceğini ve
diğerlerinin de esir edileceğini işaret ettim.
Burada doğruyu söylemek doğru değildim.
Sırat-ı Müstakim'den itiraf ettim.
Ve bunu anlayınca da kendini gitti mescidin direklerinden
birine bağladı.
Dediler ya Resulallah Ebu Lübabe mescid direğine kendini
bağlamış.
Buyurdular ki kabahat ettim.
Eğer gelseydi belki Allah affedecekti onu.
Ama kendini direğe bağladığı için Allah'ın affedeceği
güne kadar beklemesi lazım.
Bir doğru insanın beraatının fermanı oluyor.
Başka bir doğru da insanı mescitte direğe bağlıyorum.
Resul-ü Ekrem Mekke-i Mükerreme'nin fethine
hazırlanıyordum.
Fethe hazırlanırken bütün taktiğini harp stratejisini gizli tutardım.
O onun erkanı harpliğine ait yönüdür, çok derindir
ve uzun konuşmak isterdim.
Mevzumla alakalı yönünü anlatacağım.
Sahabi der ki Resul-ü Ekrem bir sefere
çıkarken daima hedefini gizli tutardım.
Saklardı ne tarafa gideceği belli olmazdı.
Mekke'nin fethine giderken de öyle gidiyordu.
Kimse nereye gittiğini bilemiyordum.
Belki ciğirhane istikametinde gidiyordum.
Taife çıkmış gibi gidiyordum.
Birdenbire Mekke'ye bir konak mesafe kalınca Mekke
'li onun yakacağı ateşi göreceği mevkiye, mevziye gelince
ateşlerini yaktı, konakladım.
Ama onun bu stratejisine vakıf olan Hatip bin
Belta, Bedir ashabından, ismini okurken teberrüken okuyor ve
isminin ziyaneti altına giriyor ellerimizi onun altında Rabbimize
açıyor ve dua ediyoruz.
Büyük bir sahabiydi.
Hatip bin Belta Resul-ü Ekrem'in Mekke
'yi mükerremeyi fethi hareketini Mekke'lilere haber vermiştim.
Doğruyu söylemiştim.
Yalan mı söyleyeyim demiştim.
Mekkeli bana sorarsa bunu doğru söyleyeceğim demiştim.
Mektup yazmış Mekke'ye göndermiştim.
Ve Cibril haber verdim.
Hazreti Ali ve Mihtat derdest yakaladı kadını getirdiler.
Saçlarının arasından nameyi çıkardılar.
Namenin altında Hatip bin Belta'nın imzası vardı.
Hazreti Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem şu tarihte
Medine'den hareket ettim.
Şu kadar gün sonra Mekke'ye gelecektir diyordum.
Ona göre haberiniz olsun diyordum.
Namenin okunduğunu gören Hazreti Ömer kılıcını çıkardı.
Ya Resulallah.
Bırak beni şu münafıkın boynunu vurayım diyordum.
Mehlen ya Ömer dedim.
Biraz nehir ver ya Ömer diyordum.
Hatip bin Belta'da dizler üzerine doğruldu ve şöyle
dedim.
Bana bir mehir verin anlatayım ya Resulallah.
Mekke'yi mükerremeyi fethe gidiyorsunuz.
Çoluk çocuğum, evladım, yarım var.
Başka kardeşlerimizin burada akrabaları, orada akrabaları, yakınları,
destekleri, zahirleri var.
Bense sahipsiz tek başıma bir insanım.
Orada çoluk çocuğumu koruyacak kimsem yoktur.
Ben böyle bir ihbarda bulundum ki sen nasıl
olsa orayı fethedeceksin.
Benim çoluk çocuğumu da onunla himaye etsinler.
Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki
Hatip doğru söylüyor.
Doğru söylüyor ama bu söylediği doğru doğru değildi.
Doğru olsaydı o namenin Mekke'ye gitmesine Allah
müsaade ederdim.
Cibril haber vermezdim.
Ve Resulü Ekrem de bu mevzuda dargınlıkla kırgınlık
ısrar etmezdim.
Ömer öfkelenmezdim.
Mümin basiretli olur.
Mümin müteyekkiz olur.
Mümin sıratı müstekimin erkanına riayet eder ve mümin
dış mihrakların içimizde oynattığı kuklaların arkasından gitmez.
Hazreti Muhammed girmeye çalışır.
Rabbim bizi iman davası içinden daire-i İslamiye'de
daim ve kaim eylesin.
Bizi sırası müstekime hidayet eylesin.
Hazreti Muhammed'in yolundan bir an bir lafza
ayırmasın.
Sallallahu aleyhi ve sellem.
Allah'ın Allah
'ın Allah'ın Allah'ın Allah'ın Allah
'ın
Allah'tan
çok korkun.
Allah'a karşı saygılı olun.
Büyüklüğü kadar, azameti kadar, celali kadar, cemali kadar
Allah'ın himayesine girin ve Allah'a itaat
edin.
Muhakkak Allah itaatle emrediyor.
Adaletle emrediyor.
Kur'an-ı Muysül beyanın tarif olarak getirdiği
ahlakla emrediyor.
En geniş manasıyla ihsanla emrediyor.
Onu görüyor gibi ona kulluk yapmakla siz onu
görmeseniz dahi o sizi görüyor.
Her halinize niyahvan bulunuyor ya.
Ve yine en geniş manasıyla yakınlarınıza iyilikle bulunmakla
emrediyor.
Şu yüce İslam dininin ufkunuzda şehvalaşması istikametinde canınızı
ve varınızı sarf etmek kullanmakla emrediyor.
Ahlaksızın her çeşidinden, gizlisinden, açığından, büyüğünden, küçüğünden,
dinin emirlerini tanımayıp serkeşlik yapmanın, başkaldırmanın her çeşidinden,
telakkilerin, asırların anlayışının değil, Resulü Zişan ve sahibi
Kur'an'ın çirkin gördüğü şeylerden sizi nehyediyor.
Böylece size nasihat ediyor.
Ta düşünesiniz, kendinize gelesiniz.
Bir sürü eğri bir yol içinde sıratı müstakimi
bulasınız.
Emni eman içinde yaşayasınız.
Cennete dahil olasınız.
Ağzını sağlayın.
This lesson has no notes yet.
- 1.Reflections on Morality - 1 - | The balance Prophet Muhammad (peace and blessings be upon him) brought to matters of morality |(1980/05/02)Ahlaki Mülahazalar - 1 - | Hz. Muhammed’in (s.a.s.) Ahlak Konusunda Getirdiği Muvazene |(1980/05/02)
- 2.Reflections on Morality - 2 - | Adorning oneself with the attributes of Allah | M. Fethullah Gülen | (1980/05/09)Ahlaki Mülahazalar - 2 - | Allah Ahlakıyla Ahlaklanmak | M. Fethullah Gülen | (1980/05/09)
- 3.Reflections on Morality - 3 - | Ways to attain good character | M. Fethullah Gülen | (1980/05/16)Ahlaki Mülahazalar - 3 - | Güzel Ahlaka Sahip Olmanın Yolları | M. Fethullah Gülen | (1980/05/16)
- 4.Reflections on Morality -4- | The importance of overcoming carnal and bodily desires for good character |(1980/05/23)Ahlaki Mülahazalar -4- | Güzel Bir Ahlak için Cismânî ve Bedenî Arzuları Aşmanın Önemi |(1980/05/23)
- 5.Reflections on Morality - 5 - | The importance of keeping one’s «tongue» in check for good character | (1980/05/30)Ahlaki Mülahazalar - 5 - | Güzel Bir Ahlâk İçin “Dil”de Muvazeneyi Korumanın Önemi | (1980/05/30)
- 6.Moral Reflections - 6 - | Idle Talk, Obscenity in Literature, and Refraining from Cursing | (1980/06/06)Ahlaki Mülahazalar - 6 - | Fuzûliyât, Müstehcenlik Edebiyatı ve Sövmekten Uzak Durma | (1980/06/06)
- 7.M. Fethullah Gülen Hocaefendi | Moral Reflections 7M. Fethullah Gülen | Ahlâkî Mülâhazalar 7
- 8.M. Fethullah Gülen Hocaefendi | Moral Reflections 8M. Fethullah Gülen | Ahlâkî Mülâhazalar 8
- 9.M. Fethullah Gülen Hocaefendi | Moral Reflections 9M. Fethullah Gülen | Ahlâkî Mülâhazalar 9
- 10.M. Fethullah Gülen Hocaefendi | Moral Reflections 10M. Fethullah Gülen | Ahlâkî Mülâhazalar 10
- 11.M. Fethullah Gülen Hocaefendi | Moral Reflections 11M. Fethullah Gülen | Ahlâkî Mülâhazalar 11
- 12.M. Fethullah Gülen Hocaefendi | Moral Reflections 12M. Fethullah Gülen | Ahlâkî Mülâhazalar 12
- 13.M. Fethullah Gülen Hocaefendi | Moral Reflections 13M. Fethullah Gülen | Ahlâkî Mülâhazalar 13
- 14.M. Fethullah Gülen Hocaefendi | Moral Reflections 14M. Fethullah Gülen | Ahlâkî Mülâhazalar 14