M. Fethullah Gülen Hocaefendi | Moral Reflections 14

Euzubillahimineşşeytanirracim Bismillahirrahmanirrahim

Bismillahirrahmanirrahim

Bismillahirrahmanirrahim

Elhamdülillahi Rabbil Alemin Elhamdülillahi Rabbil Alemin Nefsin ve

şeytanın şerrinden bizleri masum ve mahfuz eyle.

Göz açıp kapayıncaya kadar nefsimizle bizleri baş başa

bırakma.

Tevfikatü Sübhaniye nihayette daima bizlere yar eyle.

Cümlemizi cennet ve cemalullah şerefiyle serfiraz ve şerefyar

eyle.

Amin ve hürmeti seyyidil mürselin.

Elhamdülillahi Rabbil Alemin.

Muhterem Müslümanlar.

Yine bir evvelki derse dikkatinizi rica edeyim.

Bir evvelki cuma Ahlak-ı Aliye-i İslamiye

'yi anlatma sadedinde Ahlakın menfi yönü ve o

menfi yönünde bir sırat-ı müstekim anlayışı.

Gurur gibi, kibir gibi, ucup gibi şeylerde sırat

-ı müstekim anlayışı.

Bu istidatların insana verilişinin hikmeti.

Buna dikkatinizi rica ettim.

Daha önceden devam ede gelen dersler zaten hepsi

bu istikamette idi.

En son insan kendisinde büyüklük hissi duyması.

Kendini büyük görme huyu.

Bu işin içe doğru olan yönü.

Ve sonra fiil ve davranışlarıyla bu büyüklüğü dışarıya

dökmesi.

Bazılarına göre bu büyüklüğün Allah karşısında takınılması.

Şirk ve küfür.

Peygambere karşı böyle bir büyüklük taslaman.

Onu onun getirdiği nurdan, yümünden, feyizden ve bereketten

mahrum bırakacak bir durum.

İnsanları kendinden hakir görme, kendisini insanlardan aziz görme

ve büyük görme hastalığı.

Derecesine göre bunların hepsi birer hastalıktır.

Hastalığın en büyüğü küfürdür, Allah'a karşı gelmektir.

Allah'ın izarı ve ridası olan kibri kendisine

sıfat edinme, Allah'a karşı gelme en büyük

hastalıktır.

Marazi bir ruh haletidir.

Günümüze çılgınlaşmış ve azgınlaşmış küfre bu manada bir

cinnet nazarıyla bakabiliriz.

Her inkarcı farkına varsın veya varmasın bir cinnet

içindedir.

İnsanların akıllı dediği fakat günümüzde yığın yığın topluluklar

meydana getiren bu türlü çılgınlaşmış ve böylesine azgınlaşmış

insanları her yerde görebilirsiniz.

İşin en kötü ve en tehlikeli tarafı da

böylesine inkar içinde cinnetin bağışlayın en daniskasını izhar

eden kimselere akıllı nazarıyla bakılması, muhakemesi var nazarıyla

bakılması, bir kısım yarı akıllıların onların arkasına ateşe

kendisini atan kelebekler gibi takılıp gitmesi.

Nebiye başkaldırma o da bir cinnettir o da

bir deliliktir.

İnsan ruhunun azgınlaşmasının ifadesidir.

İnsanın dünyevi ve uhrevi saadetinin mesajıyla gelen bir

insana karşı başkaldırma onu tanımama cinnetten başka bir

şey demekle izah etmek mümkün değildir.

Kapında pencerenin önünde dursun.

Kulu ya ibadallah tüflühü desin.

Allah birdir deyin saadete erin felaketten kurtulun desin.

Ve sonra siz ona her türlü ezayı ve

cefayı reva görün.

Mucizeleriyle cennete giden yolu göstersin.

Cennetten size safalar aktarsın tablolar aktarsın.

Siz bütün bunları görün sonra onu tekzip edin.

Ve sonra da kalkın deyin ki akıllıyız.

Siz binbir felaket içinde yuvarlanın.

Felaketten felakete yuvarlanın.

Size saadet meşaretiyle mesajıyla gelen nebiye karşı kulaklarınızı

kapayın.

Ve ondan sonra da iddia edin deyin ki

biz akıllıyız.

İnkar en büyük cinnettir.

Kibrin insanlara karşı olanı o da bir cinnet

ifadesidir.

O da bir marazi ruh haletidir.

İnsanın kendisini büyük görmesi akıl hastalığının ifadesidir.

Herkeste belki bu hiç vardır.

Müminlik vekarına medar olsun diye.

Hayvanat seviyesine düşmesin.

Onların yaşayış seviyesine düşmesin.

İnsanlık onur ve vekarına riayet etsin diye verilmiştir

bu.

İnsan muazeneli yaşasın diye verilmiştir kibir hissi insana.

İnsanın ciddiyetinin ve karının ağırbaşlığının teminatıdır.

Ve bu teminat doğrudan doğruya insanın mahiyetini Allah

tarafından konmuştur.

İnsan insan olarak yaratılırken kudret eliyle mahiyetine de

konmuştur ki insan hayvanın yaptığı şeyleri yapmasın, alçalmasın,

düşmesin.

Psikodinamik anlayışın, bir frekçi anlayışın ifadesiyle önüne gelen

her zevke balıklamasına dalmasın.

İnsan için bir kısım sınırların vaz edilmiş olduğuna

inansın.

İnsan her önüne gelen kadına el uzatamaz.

İnsan her önüne gelen yemeğe elini uzatamaz.

İnsan her önüne gelen çağlayana elini uzatamaz.

İnsan için bu mevzuda sınır konmuştur.

Allah'ın la yu'ad ve la yuhsa

nimetleri vardır.

Kur'an'ın beyanıyla saysanız sayılmaz.

Ve in teudduu nimetallâhi lâ tuhsûhâ innel insâne

le zalûmun keffâr.

Saysanız sayılmaz ama Allah'ın nimetleri insana gelince

o çok zalim, çok haddini mütecaviz ve Allah

'a karşı alabildiğine nankör.

Ama insan sonsuz nimetler içinden kendisine düşeni bilecek.

Rabbinin kendine taksim ettiğini bilecek.

Nahnu kasemnâya kulak kaldıracak.

Taksim eden Hazreti Allah'tır.

Onun hissesine düşen de bellidir.

Sayine tereddüb eden şeylere elini uzatabilecek.

İçinde kanı ve teri bulunan şeylerden ancak istifade

edebilecek.

Altında önünde ve arkasında emeği bir illet olarak,

bir sebep olarak yatan nimetlerden ancak istifade edebilecek.

Babasından, dedesinden, intikal edenden istifade edebilecek.

Gözünü başkasının fabrikasına dikme canavarlığını göstermeyecek.

Elin alemin arabasına göz dikmeyecek.

Başkasının makam ve mansıbına göz dikmeyecek.

Bu mevzuda hırza götürücü bütün yolları tıkayacak.

Şer'in sınırlarına riayet etmeye, dikkat etmeye çalışacak.

Bu Allah'ın kendisine yüklediği bir vecibe ve

bir vazifedir.

Bir yönüyle de gayri meşru bir dairede her

lezzet içinde bin tane elemin bulunduğunu düşünecek.

Meşru dairedeki zevkler ve lezzetlerle ihtifa edecek.

Katiyen inanacak ki kendisini bir halife olarak yeryüzüne

gönderen Hz.

Allah, onun saadetini de aynı zamanda ona ifade

etmiştir.

Ve saadetinin bir parçasını meşru dairedeki zevk ve

lezzetlerine bağlamıştır.

Gayri meşru daireye, Rabbin kendisine vermediği, el uzatmasını

tecviz etmediği daireye el uzattığı zaman bir lezzete

bin elem takılı olarak gelecektir.

Bir üzüm yiyecektir ama bin tokatla beraber yiyecektir.

Bir zina edecektir ama hecaletten iki büklüm yaşayacaktır.

Çocuğun bela ve musibeti altında inim inim inleyecek

ve ezilecektir.

Bir içki içecektir ama zamanla insanlığını kaybedecektir.

Her alkolik işe bir kadehle başlamıştır.

Fakat sonra sokaklarda görüyorsunuz, insan demek için çok

şahit lazımdır.

Daha hayattayken mes'ha uğramışlardır.

Allah kendilerine verdiği güzel insanlık sima ve cemalini

almıştır.

Kur'an'ın fermanına bakın, bir doğum mel

'anat duruma bakın.

Laqad khalaqna l-insana fi ahsani takvim.

Kasem olsun ki ben bu insanı ahsani takvime

mazhar ettim.

Kıvamında yarattım.

Kainattaki bütün güzelliklerin en muzeci haline getirdim.

Bütün güzelliklerin noktayı mihrakiyesi yaptım, odaklaştırdım ondan.

Baksanız ona bütün kainattaki güzellikleri görebilirsiniz.

Ve bir de şu sokaklarda gezen maskaralığa bakın.

Allah'ın kasemle anlattığı insan ve sokaklarda eyyamın

elinde mel'a ve insan.

İnsan günahlarla insanlıktan uzaklaşır.

Ve gayrimeşru dairede attığı her adımla kendi insanlığından

uzaklaşır.

İnsan insanlığından uzaklaşmaması için, insanlık onur ve gururuna

riayetkar olması için, mahiyetine kibir dediğimiz şeyin özü

konmuştur.

İnsanın sui istimaline bakan yönüyle bu kötü bir

ahlak.

Dışarıya dökülmesiyle tekebbür insanları istihbar etmem.

Yerinde kullanıldığı zamanda o bir vakar ve ciddiyet.

Daha evvelki derslerde size arz etmiştim.

Beni Abdükayis ve eski Resul Ekrem Aleyhisselatü Vesselam

'a geldiğinde, başlarında cemaatin reisi Eşek vardı radıyallahu

anh.

Herkes harıl harıl Aleyhisselatü Vesselam'ın yanına koşarken,

bir nebinin huzuruna gitme edeb ve temkini içinde,

elbisesini değiştirdi, saçını sakalını karadı.

Ve sonra da edeble huzur-u risalet penahıya

gittim.

Allah Resulü Sallallahu Aleyhi Vesselam, İnne fîke hulûkeyn

ev hulûkân yuhibbuhumallâhu ve resûluhu.

Sende iki huluk iki ahlak var ki onlar

Allah ve Resulü sever.

Mâ hume ya Resulallah.

Allah Resulü buyurdu, el-hilm ve el-enâe.

Hilim ve enattır.

Ağırbaşlı olma, acele karar vermemem.

Halim selim olmam.

Vakarlı ve temkinli hareket etmem.

İnsanlığa yakışır ciddiyet içinde hareket etmem.

Hulûkân tehallâktu bihime ev hulûkân cübiltu aleyhime.

Bel cebelekallâhu aleyhime buyurdu Allah Resulü.

Bu iki huy, ben zorluya zorluya mı bu

huyları kazandım?

Kendim mi kazandım yoksa beni yaratan bu huylar

üzerine mi yarattım?

Allah Resulü buyurdu ki bu huylar üzerine Allah

seni yarattı.

Bu huyları Allah senin mahiyetine koydu.

Elhamdülillâhillezî cebelen alâ hulûkeyn yuhibbuhumallâhu ve resûluhu.

Allah'a hamd ederim ki beni öyle iki

huy üzerine yarattı ki o huylardan ötürüm veya

o huylarım Allah ve Resulü seviyor diyordu.

Buna medar olsun diye.

Vekar ve ciddiyete medar olsun diye.

Âlâ-yı illiyyine namzet yaratılan insan esfer-i

zafiline düşmesin diye.

İnsanlık namusu korunsun diye.

İnsanlık manasına çamur atılmasın diye senin mahiyetine kondu.

Ama sen suistimal edersen onu.

Şerrin sana verdiği ölçüler ve kıssaslar içinde kullanmazsan.

Kısaca o muvazeneyi meselenin sonunda arz edeceğim.

Kibir hissini, dağ doğrusu ve kar duygusunu ve

kar madenini başına bela edersin.

Biz her şeyi Resul-i Ekrem Aleyhisselatu Vesselam'dan

öğreneceğiz.

Mahiyetimize konan bu sıfatları kullanmayı da.

Bir kuyumcu çırağı ancak ustasından altın ve gümüş

üzerinde tasarrufu nasıl yapılacağını öğrenir.

Bir demirci çırağı ustasından demirin nasıl eritileceğini, nasıl

çeşitli parçalara çevrileceğini, nasıl kalıptan kalıba döküleceğini, nasıl

değişik botalarda ayrı ayrı şekiller verileceğini ancak ustasından

öğrenir.

Beşşer Üstadı külünden öğrenecek her şeyim.

Mahiyetini yoğurmayı bir balmuma haline getirmeyi ve sonra

Rabb'i hoşnut edebilecek bir mahiyet kazandırmayı.

Üstadı külünden, rehberi ekmelinden, muktedayı akdesinden, Hazreti Muhammed

Mustafa'dan öğrenecek Sallallahu Aleyhi Vesselam.

Hayatını biçimlendirme mevzuunda onun kapısına müracaat etmese hayatını

başına bela yapacaktır Beşşer.

O duyguyu yönlendirmeyi de yine ondan öğreneceğiz.

Bir evvelki derste bunun üzerinde durdum.

Rabb'e karşı başkaldırma ve kibir, Nebi'ye

karşı başkaldırma ve kendini büyük görmem ve sonra

insanlığı istihkar etmem.

Her yönüyle kibir, insanlığın başına bir bela ve

mahrumiyetlerin vesilesidir.

İmkan elverirse bir iç beğenmeyi.

Karşı tarafta kendisine karşı kibirleneceğimiz birisi bulunmadan dahi

kendimizi büyük görme hastalığı ki buna ocuk diyoruz.

Bu iç beğenmeyi de imkanın elverdiği nisbette arz

etmeye çalışacağım ama yetiştirebilir miyim bilemiyorum.

Kibir bir kötü ahlak.

Tekebbür bu ahlakın doğrudan doğruya hayata aksettirilmesi.

Bunun kullanılması Allah'a, Resulullah'a ve insana

karşı.

İnsanın hakir görülmesi, hor görülmesi istikametinde birinin kendisini

büyük görmesi, kibirlenmesi, büyüklenmesi.

Sayıkları üzerinde duracağım.

Buna insanı insanın gafletinden istifade ederek zorlayan sayıklar

üzerinde duracağım.

Rabbimin inayetiyle.

Kibir her türlü mahrumiyetin sebep ve vesilesidir dedim.

Allah'a karşı kibirlenen insan neden kendisini mahrum

ediyor hiç düşündünüz mü?

Efendimizin sallallahu aleyhi ve sellem etekleri mücevherlerle dolu

kendi cemaatinin karşısına çıktığı zaman kibir ve gururunu

aşamayan insanların neler kaybettiğini hiç düşündünüz mü?

Ve bir de şu zavallı Kureyş'in, gözü

dönmüş Kureyş keferesinin, Resulü Ekrem aleyhissalatü vesselamın etrafını

ilk safta alan Müslümanların fakirlerine karşı kibirlenmelerinin kendilerinin

başını açtığı şeyi hiç düşündünüz mü?

Ebu Cehil, Üçbe ve Şeybe Resulü Ekrem'in

yanına gitmiyorlar.

Gitmek istemiyorlar.

Velid İbni Mugeyri aleyhissalatü vesselamın yanına gitmiyor ve

gitmek istemiyor.

Belki bu kibirin altında bir Ebu Talip yetimi

düşüncesi de yatmaktadır.

Fakat biz bu kibirin yer yer dışarıya nükseden

bir hastalık gibi, dışarıya akseden bir çıban bir

kanser gibi kendisini gösterdiğine şahit oluyoruz.

İzlam olmuşluk karşısında aleyhissalatü vesselamın huzurunda belki elleri

ayakları titreyerek şu teklifi getiriyorlar.

Şu etrafındaki Bilal-i Habeşi gibi kimseleri, Selman

-ı Farisi gibi kimseleri, Kabbak bin Eret gibi

kimseleri, Vezeyd İbni Harise gibi kimseleri, şu bendeleri,

esirleri ve köleleri, hakkın sevdiğini, onlara karşı söz

söylendiği zaman arşın titredi insanları.

Yanından uzaklaştır da biz gelelim seni dinleyelim.

Kur'an okurken sözlerine kulak verelim.

Resul-ü Ekrem'in aleyhissalatü vesselam böyle bir

meseleye temayül göstermeyeceği daha evvelden bellidir.

Böylesine tertemiz gönlünde böyle bir teklifin üstü kabul

görmeyeceği muhakkaktır.

Ne var ki Allah Celle Celaluhu kalbinin en

derin köşelerinde dahi bir mülaze dairesi açmaya karşıyım

daima bu türlü şeylerden.

O en çok sevdiği insanın, Habibullah ünvanını alan,

Halilullah ünvanını alan, Hz.

Muhammed aleyhissalatü vesselamın imdadına yetişmiş, ışık tutmuş.

O mevzuda nasıl düşünmesi gerekiyor, nasıl davranması gerekiyor

hemen irşad buyurmuşlardır.

Resul-ü Ekrem yanındaki kimseleri kovmaya asla yanaşmadı.

Hiçbir nebi yanaşmamıştı ki o da yanaşsın.

Seyyidine Hz.

Nuh aynı şeye muhatap olduğu zaman Ben

terü taze iman eden bu insanları kovacak değilim

diyordum.

Demelerine karşılık.

Ayak takımını sana uymuş demelerine karşılık.

Kov bunları da ey Nuh gelip seni dinleyelim

demelerine karşılık.

Nuh ben Allah'a terü taze bir iman

içindem.

Henüz iman etmiş, dehrin hadiselerini göğüsleyen, sizden gelecek

bütün bela ve musibetlere karşı eyvallah diyen bu

insanları kovacak halde değilim.

Onlar ebediyen benim yanımda.

Resul-ü Ekrem kovamazdı.

Ey cemaat bir kere insaf edin düşünün.

Ben şu ibadullahı yanımdan uzaklaştırırsam Allah'tan gayri bana

kim yardım yapacaktır?

Allah'tan gayri kim yardım yapar ben bunları kovarsam?

Nusret-i İlahi müminlerle beraber kalbi Allah'a

dilbeste olmuşlarla beraber hakka gönül vermişlerle beraber Resul

-ü Ekrem aleyhissalatu vesselama yine Kur'an bu

meseleyi söylettirir.

Allah sana yeter.

Bu müminlerle Allah sana yeter.

Rabbim zat-ı iluhiyetine karşı bizi ciddi bağlasın

ve müminlerle beraber olmakla içimizi doldursun ve doyursun.

Resul-ü Ekrem'e bu teklifle geliyorlardı.

Etrafındakilerini kov haşa erazil ve ayak takımı dedikleri

o müstesna onların kovulmasına karşı semanın titrettiği insanları

kov biz gelelim.

Kur'an diyordu ki Estağfirullah

Resul-ü Ekrem zalimlerden asla olamaz.

Sabah akşam Rabbinin rızasını umanları yanından kovma ey

peygamber diyordu.

Onlar üzerinde senin bir hesabın, senin de onlar

üzerinde bir hesabın birbirinize karşı bir hesabınız yoktur.

Fukarayı müslümünün onları ilgilendiren bir tarafı, onların fukarayı

müslümünü ilgilendiren bir tarafı, senin fukarayı müslümünü ilgilendiren

bir tarafın ve fukarayı müslümü seni ilgilendiren bir

tarafı yoktur.

Bu mevzuda bir hesap varsa ve olacaksa bu

mevzuda el avuca gelir kayda değer bir şey

varsa o da Allah'a aittir.

Binaenaleyh böyle bir şey olmadığına göre sen kovacak

da zalimlerden olacak değilsin.

Kehf suresindeki bir meal olarak arz ettim.

Allah yanından uzaklaştırma diyor.

Kehf suresindeki ayet buna vücut getiriyor.

Kehf

suresindeki

ayet.

Sabah akşam camiyi dolduranlarla beraber kalmaya sabret.

El pençe Rabb'in karşısında sabah akşam divan

duranlarla sabret.

Başını yerlere sürüp secde edenlerle kulluğu kendisine şeref

sayanlarla sabret kal diyor.

Rabb'in rızasını diliyor ve murat ediyorlar.

Seninle beraber olanlar Rabb'in hoşnutluğu içinde bulunuyorlar.

Zinhar gözünü onlardan başka taraflara çevirme.

Gayrılara bakma diyor.

Onların ateşi içinde yan.

O zaten bu hava içindeydi.

Hayatım sizinle beraber, mematım sizinle beraber diyordu.

Ölürsem sizinle beraber, kalırsam sizinle beraber diyordu.

Tertemiz Hz.

Muhammed gönlünden tertemiz bir buhar gibi yukarıya doğru

çıkan bu duygular adeta Kuran'ın bu berrak

duru ifadelerinde kristalleşiyordu.

Dünya hayatını murat ediyor gibi.

Verilebilecek başka bir manaya yanaşmak istemiyorum.

Sen meyletmekle dünya hayatını murat ediyorsun demek istemiyorum.

Dünya hayatına murat etme havası içinden.

Sen nazarını başkalarına çevirme.

Onlara hasrı nazar et.

Burada bir nuans var ona riayet etme mecburiyetindeyiz.

Dünya hayatını murat edenlerin havası içinden.

Rabb'im muhafaza buyursun.

Kalbini bizi anmadan gaflette bıraktığımız.

Bizi anmadan ebediyen mahrum.

Bizi bilmeyen ve tanımayan kimselere de itaat etmem.

Getirdikleri teklife kulak vermem.

Semi itibarı nazar itibarı almam.

Bir kere kalbini Allah baştan çıkarmış.

Bir kere kalbi hayatıyla gaflete dalmış.

Bir kere iradesini suistimal edince kötüye kullanınca.

Bir kere kalbini yılanlar çıyanlar yuvası yapınca.

Allah da onu sıratı müstakimden kaydırmış.

Ve gaflete mahkum etmiş.

Sana bu teklifi getirenler de onlardır.

Fukarayı Müslüminin yanından da biz gelelim.

Seninle ahbaplık yapalım.

Diyorlardı.

Zaten o ifrakkar bir hal içinde.

Hali işe ani ifrat içinde.

Hakkı tecavüz etmiş.

Bu mevzuda Allah'a karşı bir tecavüz bir

vasiyet almış.

İfrat içinde bir insandır.

Binaenaleyh ifratçının dinlenecek hali yoktur.

Sen de onları dinleyip de yanındakilerini kovma demek

suretiyle.

Resul-i Ekrem aleyhissalatü vesselam'a ışık tutuyordu.

Ve mâ ene bi târitillezîne âmenû.

İnnehum mülâkü rabbihim.

Velâkinni arâkum kavmen tecehelûn.

Gönülleri yepyeni imanın neşvesi içinde bu insanları kovacak

halim yoktur benim.

Yarın onlar Rabbilerine mülâkü olacaklar.

Ve Rabbilerine mülâkü olmanın iman, izan ve inancı

içindedirler.

Bana gelince ben sizi koyu bir cehalet içindem.

Mürekkep değil mükâk bir cehalet içindem.

Çok derinleşmiş ve buğutlaşmış bir cehalet içinde görüyorum.

Diyordu Seyyidine Hazreti Nuh.

Ve diyoruz 20.

asrın mü'min gitsin de ben geleyim.

Ona hakkı ayet olmasın da ben yaşayayım.

Eski devirlerden kalma insanlar nazarıyla bakan fersude anlayışın

kafiri.

Hasbunallahu ve nimel vekil.

Kafir bu teklifle gelecek.

Mü'min, mü'mine kardeşlik yapan mü'min gururunu, kibrini kıracak.

Çok gözünü onlara dikmeyecek.

Mars'ı ilahinin ne istikamette olduğunu bilemediği için

o mü'minlerle Allah'a kalp bağlamış, dilbeste olmuşlarla

beraber olmaya sabredecek.

Rabbim bu anlayış içinde bize sabır ihsan eylesin.

Sabreden mutlaka muvaffak olur.

Rabbim sabırla bizi serfiraz eylesin.

Aziz Müslüman, kibir kafir fikri bunu arzetmek istedim.

Bu onda binbir çeşit mahrumiyet meydana getirecek bunu

arzetmek istedim.

Kureyş, Resul-ü Ekrem'in karşısına mü'minleri kov

düşüncesiyle çıkarken kendilerinin ebedi hizan ve huslanlarına imza

atıyorlardı.

Ebedi kayıplarına imza atıyorlardı.

Allah'ı kaybetmem.

Peygamberi kaybetmem.

Mü'minleri kaybetmem.

İşlerinde binbir endişe uyaran duygu ve düşüncelerin tazziki

altında tedirgin olarak kendilerini kalmaya mahkum etmem.

Huzur ve saadet Allah'a itimat, iman ve

emniyette.

Huzur ve saadet Resul-ü Ekrem'i tanıma,

bel kırma, boyun bükme ona itimat ve emniyette.

Huzur ve saadet Allah'a hesap verecek insanların

içinde.

Rabbim bizi bu yolda kaim ve daim eylesin.

Aziz Müslüman, ben esas sana kibrin sebeplerini arz

edecektim.

Saiklerini arz edecektim.

Kibrin muhakkak ki bir kısım saikleri var.

Dünyevi, ukrevi mi diyeyim?

Yoksa dini dünyevi mi diyeyim?

İlim ve amel gibi dini olan, ukrevi olan,

kibre saikler olduğu gibi, güç kuvvet gibi, makam

mansıp gibi, mal gibi, cemal gibi, dünyevi olanları

da vardır.

Ve kısaca bunların nasıl fani ve zahir oldukları

üzerinde durayım.

Nasıl yersiz şeylerin insanları şirazeden çıkardığını, bizi baş

aşağı getirdiğini, batacak bir duruma mahkum ettiğini arz

edeyim.

Evvela kibre saiklerden bir tanesi insanın biraz bilmiş

olmasıdır.

Hele günümüzde az buçuk bilen insanların kibir ve

çalımlarından yanlarına sokulmak mümkün değildir.

Ayak ayak üstüne atışlarından, ellerini kışların üzerine koyuşlarından,

ellerini kalçalarına dayışlarından, kibir ve çalımlarından yanlarına sokulmak

mümkün değildir.

Her birisi birer firavun ve şeytan kesilmiştir.

İlim kendilerinde gelişirken, kafalarında bir kısım formüller gelişirken,

kalıplar gelişirken, tasavvurlar gelişirken, ona göre beyinleri, kalpleri

ve ruhları gelişmediği için, ruhları ve kalpleri itibariyle

çocuk kalan bu ak saçlılar, ruhlarını bilgilerinin yanına

götüremediklerinden, fikren ve kalben yükselemediklerinden ötürü, kibir ve

gururlarıyla gülümç duruma düşmektedirler.

Bana çok komik geliyor.

Onların o tavır ve davranışlarım, ali kürsülerden seslenirken

gerdan kırmalarım, el ayak hareketlerim, seslerindeki rüyam, içlerindeki

canavarı anlatıyor ve çok komik geliyor.

Don Guşot'un o komik atı üzerinde sahneye

çıkması gibi gülümç durumda sahneye çıkıyorlar.

Kibirin en tehlikesi de dini ilimlerden ötürü kazanılan

kibir.

Rabb'i öğrenme yolunda elde edilirken onunla kibre

düşme kibriğim.

Nasıl bir huzran, nasıl bir haybet onu siz

hesap edin.

Ben biliyorum deyip de kibre düşmem.

Ben tefsir ve hadis biliyorum.

Ben fıkıh biliyorum.

Ben kelam biliyorum.

Bunlarla görünmem.

Bu duyguyu içinde yaşamam.

Buna batma ve bunun içinde boğulmam.

Rabb'in yolunda şeytanın arkasına takılmam.

Ne felaket peygamber yolunda şeytanın dediği şeyleri yaşamam.

Ne felaket şeydir bu.

Peygamberin yolunda ve sıratı müstakimdeyim.

Ama şeytanın kasemle anlattığım ve ihva ettiği cemaatin

içinde zavallı yerini almış ve yürüyor.

Tezahürleri var bunun.

Halkın hüsnü zannını kendisine gerçekten bir makam gibi

alma tezahürleri var bunun.

Halk ehli ilme hüsnü zanneder.

O da gerçekten kendisinde bir şey var zanneder.

Ve sonra o zavallı da kendini o makama

yakıştırmaya yaklaştırmaya çalışır.

Kibirle gururla baş aşağı gider.

Eğer Rabb'in merhametinden henüz istifade liyakatını kaybetmemişsen

Rabb yer yer tokatları ikaz eder.

Ben o tokatların binlercesine müstahak oldum.

Binlercesini gördüm.

Ama firavun ve mütemerrit nefsin bir türlü bize

gelip kabul etmiyor.

Halk bana hormat etsin.

Çünkü benim ilmim var.

Çünkü ben halkın seyyidiyim.

Bilemiyor ki insan seyyid olsa bile ancak halkın

hizmetçisi olacaktır.

Bilemiyor ki Mevkari Mevcudat Efendimiz bir sofranın başında

yemek yerken oturuşu kul ve köle oturuşu diye

kınandığında ben Allah'ın kul ve kölesiyim demek

suretiyle cevap veriyordu.

Bilemiyor ki insan ilmen ve fikren büyüdükçe ruhen

büyümezse kalben büyümezse tevazu artmazsa kendisini küçük görmezse

farkına varmadan o alçaldıkça alçalıyor.

Bilemiyor ki.

Binaenaleyh kibrin en korkuncuna içinden çıkılmaz kibir girdabına

kendisini kaptıran fünunu müspete ile başı dönmüş ve

bakışı bulanmış bir kısım çok eski çağlardan kalma

ama kitap kitap üstüne okumuş yirminci asrın bir

çeşit cahilleriyle camilerde sizi işgal eden benim gibi

mağrur ve mütekebbir ilim ve çalım satan ve

Allah muhafaza buyursun akıbetimizi iyi etsin bir kısım

gafiller.

Resul-i Ekrem a.s. başı göklere ulaştıkça

tevazu artıyordu.

Elinden aklından zoru olan bir kadın tutuyordu ve

diyordu ki gel ya muhammed benim falan sokakta

bir işim var yani bir hangariyen bir hammaliyen

var gel o işi yap diyordu.

Sahabi diyor takip ediyoruz Resul-i Ekrem'in

o aklından zoru olan kadının yanında oraya kadar

gidiyor.

Mesela damının üstüne kerpiç çıkarılacakmış çıkar bunu diyor.

Kerpici kucaklıyor ve damının üstüne koyuyor.

Ve sonra da bitti mi işin diyor.

Bitti diyor.

Dönüp bina ashabının içine geliyor.

Büyüdükçe bu hale geliyordu.

Bana bir tanesi otuz senelik müftülük hayatında Ömer

Nasuhi hocam İstanbul müftülüğünün kapısındaki kapıcıdan vallahi su

istememişti demiştim.

İşte kemal budur.

Büyüdükçe tevazu artacak.

Büyüdükçe kendini insanların en küçüğü görecek.

Büyüklüğün alameti kendini küçük görmektir.

Bir şeyler öğrendikçe kendini büyük görme aklından zoru

olmanın ifadesidir.

Eğer geç bunu onun içine atan şeytan başka

yollardan da onu baştan çıkaracak ve boğacaktır.

Nefsinle beraber bu girdaba tutulmuşları Allah alas eylesin.

İlim kibre açık bir kapıdır.

İlim insanı kibre götüren bir menfezdir.

Yerinde değerlendirilmeyen ilim başa beladır.

Ama gerçeğe götüren iç aydınlığına ulaşmış insanlar için

ilim bir kıraata göre Kur'an-ı Kerim

'in beyanı içinde görüyoruz.

Allah'ın dahi tabi caizse kendisine karşı saygı

duyduğu bir varlık haline getirir insanı.

Allah'a karşı saygılı olanlar ancak ulemadan bir

sınıftır.

Ulema sınıfıdır ki Allah'a karşı saygılı olur.

Diğer kıraat şudur.

Benim noktalamaya çalıştığım husus o kıraat içinde ifade

ediliyor.

Allah ulema kullarına karşın zat-ı iluhiyetine yaraşır

ve yakışır şekilde siz nasıl başkalarına saygı gösteriyorsanız

o da öylesine münezzeh bir saygı içindedir.

İç aydınlığına erişmiş ilim adamı için.

Demek ki ilim adamı başı Evci Kemal'e

çıkabilecek bir insan.

Ama aynı ilim adamı iç aydınlığına erememişsem kendini

aşamamışsam hakikatle bütünleşememişse o da tersine dönmüş bir

minare gibi kuyunun dibinde zavallı bir mahluktur.

O kadar alçaktır ki alçaklığı bir kubbe yapsanız

başında yüce bir kubbe kalır.

İlim, ilim öğrenmiş ama Rabbini bilememiş.

İlim öğrenmiş ama nefsini bilememiş.

Bu iki irfan çok mühim irfan noktasına karşı

daima gafil yaşamış.

Ve yine Yunus'un diline müracaat ediyoruz.

İlim, ilim bilmektir.

İlim kendim bilmektir.

Sen kendiyi bilmezsen ya nice okumaktır.

Dünden bugüne ta Eflatun'un veya Sokrates'in

mektebinin kapısına yazılı olan şey Nefsini bilen Rabbini

bilir.

Nefsini bilmeyen gafil kibir yaparken, çalım satarken kime

karşı büyüklendiğinin, böbürlendiğinin farkında değildir.

Ah beline koyduğu kırılası ellerim beline korken kıçına

yerleştirdiği ellerim kıçına korken ayağını, kırılası ayağını ayağının

üstüne atarken insanları hafife alırken meclise karşı saygısızlık

ifade ederken Mele-i Âlâ ve Nedi-i

Âlâ'da nasıl gülüş duruma düştüğünü görsem bir perde

yıkayıp açılsam kendi durumuna baksa hicab edecek ve

yerin dibine girecektir.

Heyhat, nankör nefsimiz bunu duymuyor ve görmüyor.

Rabbim irfan ve izanımızı hızlandırsın.

Geliştirsin.

Derinleştirsin.

Maskarı olmadan bizi muhafaza buyursun.

Aynı zamanda ibadet-ü taat da kibre açık

bir kapıdır.

İbadet-ü taatıyla ölü nice ruhlar vardır ki

kibir kapısından başaşağıya gitmişlerdir.

Kıldığı namazın rekatlarını sağda solda söyleyenler gece kıyamını

anlatanlar fırsat arayıp doğrucunu anlatmaya çalışanlar her davranışıyla

Allah'a karşı kulluğunu ifade etmeye çalışanlar nice

ölü ruhlar vardır ki kendilerini hay ve hayatta

zannederler ama çoktan yasinler okunmuş çoktan mezara defnedilmiş

ruhları ve kalpler itibariyle çoktan kurumuş, kokmuş, çürümüş,

tefessü etmiş zavallı ve sefil mahluklardır.

İbadet-ü taat da gibi kibre gurura götüren

bir şeydir.

Kul Rabbine kulluk yapacaktır.

Rabbin onu insan yaratması binbir çeşit nimetlerle perverde

etmesin tepeden tırnağa nimetlerle donatmasın iman gibi nimeti

onun kalbine yerleştirmesi karşılığında o Rabbine karşı kulluk

yapacaktır.

Geçmiş nimetlerin kulluğu şuuru içinde bulunacaktır.

O onun vazifesidir, bir vecibedir yapacaktır.

Kendini büyük görmesin Allah muhafaza buyursun insanın manen

intiharı demektir.

Bu da bir akıl hastalığıdır.

Bu da marazi bir ruh aletidir.

Bunu da yine psikiyatride müteal etmek mümkündür.

Oradaki herhangi bir hastalığa icra etmek mümkündür.

Aklından zoru var demektir.

Muhakemetsiz zavallı insan.

Tekke ve zaviyeden ibadeti taatiyle boyunu ölçmeye çalışan

zavallı insan.

Bilemiyor ki Allah kalbe bakıyor.

Bilemiyor ki hiçbir şeyin işe yaramadı o günde

ancak kalbi senin fayda veriyor.

Bilemiyor ki Allah duru kalplere, temiz kalplere, içine

bir şey girmemiş kalplere merhamet ediyor.

Seyyidina Hazreti Ömer kendisinin büyüklüğü anlatıldığı bir yerde

ah başa baş gelse diyordu.

Size kaç defa onu intikal ettirdim.

Ah başa baş gelse diyordu.

İşte size bir sözü.

Diyor ki Rabbimin beni cehennemden kurtarması için yer

dolusu altınım olsa sarf etsem olsa sarf etsem

beni kurtarsa Rabbim buna razıyım ben diyordu Seyyidina

Hazreti Ömer.

Bağrından hançeri yemiştim.

Aradığı hançeri yemiştim.

Belki birkaç ay geçmişti minberde sahabi görüyor ve

söylüyor.

Gördüğü şeyi söylüyor.

Çok duygulanmıştım.

Saç ve sakalındaki beyazlıkta iki arkadaşının yolunda olmanın

emareleri halinde belirmiştim.

Bir aralık içini estim.

Cennetin bir kapısını bahsettim.

Ve sonra dedi ki peygamberin mescidinde sallallahu aleyhi

ve sellem nebinin hemen görüp bileceği yerde daha

evvel onun çıktığı minberde iki merdiven aşağıda duymuş

aleyhissalatü vesselamın o mehip ruhunun mehabeti altında peygamberliği

anlatıyor Ömer.

Kim bilir kaç defa nutku tutuldu.

Kaç defa rengi kaçtı.

O sözü söyleyebilmek için kaç defa heyecan geçirdim.

Kaç defa gırtlağında sözler düğümlendi.

Cennetin o kapısından nebiler geçecek.

Ve sonra da döndü tatlı bir reveranstan.

Nebiler nebisinin mübarek vakıflarına teveccüh ettim.

Eliyle işaret ettim.

Hani anlaka ya sahibi hedel kabr dedi.

Ey bu kabir sahibi ne mutlu sana diyordu.

Zira sen o kapıdan gireceksin.

Biraz sonra sıddıkları anlattı.

O sadık dostunun destan olacak haline bilhassa dikkati

çektim.

Sıddık derken onun da aklına muhakkak Sıddık-ı

Ekber geliyordu.

Her Sıddık dediğimizde bizim de aklımıza Sıddık-ı

Ekber gelir.

Zira o sadakatin başında bulunmaktadır.

Doğrulamada o doğrulama işini mübalağalı şekilde yerine getirmiş.

Kendisine açılan menfezden içeriye girerken Sıddıklık'ta söveleri sökmüş

de öyle içeriye girmiş.

İşte bu fazla dedirtecek kadar Sıddıklık'la Resul

-i Ekrem'in huzuruna çıkmış.

Cennetin falan kapısından da Sıddıklar içeriye girecek.

Ve sonra biraz daha bükülüyor.

Sonra kendi de yanına gideceği mübarek bir merkada

doğru eğiliyor.

Hani anlaka ya sahibi hedel kabr.

Ey Ebu Bekir sana da ne mutlu sen

de oradan gireceksin.

Ve sonra bir kapıdan bahsediyor.

Şehitler de oradan girecek diyor.

Biraz da kendinin şehit olmasını düşünüyor.

Zaten dua kaldırıp ellerini duaya kaldırıp da Ya

Rab bana şehadet peygamberinin köyünde şehadet diyen Hazreti

Ömer bunu o kadar ısrarlı ve samimi istemişti

ki Rabbim ona şehadet nasip edecektim.

Ve birdenbire hışkırıklarını salıveriyor.

Anlaka ya Ömer.

Nerede şehadet nerede de sen diyor.

Dikkat ediyor musun Ömer'e.

Nerede şehadet nerede de sen diyor.

Nasıl şehadeti Allah sana lütfeder.

Nasıl onu sen kametine uygun görüyorsun.

O büyük vayeyi nasıl bekliyorsun diyor Hazreti Ömer.

Haddini bileceksin.

Ve sonra da Rabbin geniş rahmeti içine esiyor.

İçinde ayrı uyanma meydana geliyor.

Kendine sesleniyor ey Ömer diyor.

Senin bakışların bulanıkken karanlık bir alemde yaşarken seni

hidayet edip peygambere ulaştıran Allah Celle Celaluhu.

Hidayet edip hicret ettiren Allah Celle Celaluhu.

Peygambere bağlayan Allah Celle Celaluhu.

Seni halife yapan Allah Celle Celaluhu.

Müminlere sevdiren Allah Celle Celaluhu.

Sana o şehadeti de nasip eder diyor.

Bu da bir recadır.

Bütün liyakatsızlığımla beraber arzu eden insanların hissiyatına tercüman

olarak Allah'ın yolunda bu büyük fay eden

bizleri de mahrum etme.

Zaten günahlarımızı bundan başka yıkayacak şey de yok.

Büyüklük sana aitti ama biz büyüklendikçe büyüklendik.

Kibirlendikçe kibirlendik.

Belki senden mahrum olacak hale geldik.

Ya Rabbel Alemin sen bizi istikamet içinde kaim

ve daim eyle.

Şehadet istemiş.

İstediğine müyesser olmuş ve muvaffak olmuş.

Elde etmiş.

Bağrından hançeri yemiş.

Hekimler gelmiş nabzını tutmuşlar Seyyid Nigari'nin ifadesiyle.

Nabzına el vurdu bir bir tabiban.

Dediler derman yok buna ne çare.

Nabze el atan her tabip diyordu ki bunun

dermanı yok artık.

Ömer gider diyorlardı.

Sararan ve solan rengi vardı.

Ama onun içte daha derin endişeleri vardı.

Dışarıyı dolaşmış cemaatin hakkındaki duygu ve düşünceleriyle malumatlı

olarak dönmüş Seyyidina Hibrün Ümme İbni Abbas.

Hazreti Ömer'in başını dizine koymuş vahıç kırıklarıyla,

gözyaşlarıyla onun yüzünü yıkıyordu.

Ömer de ağlıyordu, İbni Abbas da ağlıyordu.

İbni Abbas'ın peygamber amcasının oğlunun gözyaşları daha

gaztalin eline düşmeden Hazreti Ömer'in yüzünü gözünü

yıkıyordu.

Kim bilir Ömer de bundan ne kadar hoşnuttu.

Buna dair hiçbir malumatımız yok ama fakat sonradaki

sözü İbni Abbas'a karşı bu mevzuda çok

itimat edişine delalet eder.

Ya Ömer nedir bu kadar teessür?

Sen Resul-ü Ekrem'i idrak ettin.

Sen Müslüman oldun.

Resul-ü Ekrem'in yanında yerini aldın.

Ve senin elinden tuttuğu Ebu Bekir'in de

elinden tuttu.

Halkın içine çıktığında dedi ki ahirette de böyle

haşrolacağız bu dostlarımla.

İşte sen busun.

Ebu Bekir'e halife oldun.

O giderken senden memnun idim.

Ve şimdi o da gitti o da hoşnuttum.

Sen şimdi giderken halk senden memnun.

Vallahi her yerden evladını kaybetmiş ana gibi senin

için ağlıyorlar.

Bir sokaklara kulak ver.

Süheybi Rumi'den Ayşe-i Sıddika'ya kadar Vah

Ömer'a vah Ömer'a diyorlar.

Ah Ömer yaktın bizi diyorlar.

Sen busun diyor.

Birdenbire gözler bütün canlılığıyla açılıyor.

İbni Abbas'ın yüzüne bakıyor.

Sen Allah'ın huzurunda buna şehadet eder misin?

Ah başa baş gelse keşke.

İbadet hütaatımızla kurtulabilsek de başa baş gelsem.

Bırakın büyük olmayı, veli olmayı, safi olmayı, başa

baş gelsem.

Ah kitabımızı sağdan alabilsek.

Ah şöyle salına salına o mahşerden bir geçebilsek.

Ah sıratı bir aşabilsek.

Ah ütkulu sırna bir mazhar olabilsek.

Selamen aminin sırna bir mazhar olabilsek.

Bırakın büyüklüğü.

Bırakın yüce makamlara kendini namzet görmeyi.

Bırakın kibri ve gururu.

Ömer başa baş gelse memnun olurum diyor.

Sen Rabbin huzurunda buna şehadet eder misin?

Şehadet ederim deyince de hıçkırıkları gırtlağında şimdi başımı

yere koy artık rahatlıkla ölebilirim diyor.

Yere koy, mana şudur.

Peygamberin amcasının oğlu bana şehadet edecek Allah'ın

huzurunda.

İşte Ömer bu.

Bana demeyin niçin Ömer daima niçin Ebu Bekir

Ömer bu?

Kime anlatacağım başka?

Kendimi bir misal vereceğim.

Müslümanlığa böyle bir ihaneti yapamam.

Kendimi misal olarak getirmekle Kur'an'ımı karartamam.

Müslümanlığımın yüzüne sisli puslu bir bulut getiremem.

Ben Ömer'i misal biliyorum.

Ömer gibi cemaati misal biliyorum.

Ömer başa baş gelsek diyor.

Sen neredesin?

Şöyle ibadetlerine bir bakıver.

Sonra çalımlarına bir bakıver.

Gururlarına bir bakıver.

Sana yine intikal ettirmiştim.

Esvet bin Zeyd bin Kays.

Koca Nekhaim.

Elkam ailesi Nekhai ailesi.

İbni Mesud ocağında bucağında yetişen.

Ali İbni Ebi Talib, Ayşe-i Sıddika ocağında

bucağında yetişen bu nezih aile.

İbrahimleriyle Ebu Hanife'ye el uzatırlar.

Ve Ebu Hanife bu aileyle İbni Mesud'la

münasebete geçer.

Ayşe-i Sıddika ile münasebete geçer.

Hazreti Ali ile münasebete geçer.

Koca Esvet bin Zeyd bin Kays.

Halimize baksaydın Müslümanlığımız adına ne kadar utanırdın kim

bilir.

Bilmiyorum ki abdestsiz ayağını yere bastığın tek an

var mıdır?

Bilmiyorum ki elli altmış senelik hayatında uyuduğun bir

gece var mıdır?

Bilmiyorum ki oruçsuz geçirdiğin bir gün var mıdır?

Bununla beraber ölümün darbesini yemiş, pençesini yemiş.

Heyecan ve helecanlar içinde çırpınırken ağlıyor koca Esvet.

Dostları etrafını sarıyor.

Koşuyor son deminde başında bulunmak istiyorlar.

Bulanık bakışlarını yüzlerinde dolaştırıyor.

İşte sıfat-ı safhaya bakın görün.

Ve sonra hıçkır hıçkır ağlıyor.

Öyle ağlıyor ki bu ağlama bir ümitsizlik ağlaması

gibi bir şey.

Öyle korkuyor ve titriyor ki sanki her şeyini

kaybetmiş gibiyim.

Yanındakilerden bir tanesi soruyor.

Günahlarından mı korkuyorsun?

Günahımdan dese diyecek ki a be kardeşim.

Ben seni çocukluğundan buyanabilirim.

Senin günahına şahit olmadım ben.

O ne diyor bakın ona karşılık.

Günahlarından mı korkup ağlıyorsun?

Ah diyor keşke günah olsam.

Ben imansız gitmeden korkuyorum diyor.

Başa baş gel sen.

Kibirlen.

Kendini büyük gör her meseleni halletmiş gibi.

İnsanlar üzerinde sana taabbüt etme havasını takın.

Sana kul olmalarını iste kibirlen.

Büyüklenen başı semalara ulaşan insanların düşüncesi altında kibirlen.

Hala kendine eremedinse, ruhunla bütünleşemedinse kibirlen.

Kibir.

Kibir insanı böylesine şeytan, böylesine mecnun ve böylesine

maskara yapan şey.

Büyükte büyüklüğü görün de ve kibirlenme kime yaraşıyor

onu anlamaya çalışın.

İbadeti taattan açılan menfes ve ondan içeriye giden

insanlar.

Yaptım ettim çattım diyen insanlar.

İbadetle taatla hayatımızı mamur kıldık diyen insanlar.

İbadeti taat yapan insanların anlayışı karşısında hiç olmazsa

kendilerine vaziyet vermenler.

Bir diğer hususta insanı kibre, gurura götüren bir

diğer hususta cemal diyeyim.

Rabbin verdiği insanlık sureti şekli.

Ahsen'in takvime mazhar olması.

İç ve dış bütünlüğü içinde kerim yaratılması.

Kendisini yaratan Allah'tır.

Ama insan bunu düşündüğü bile yoktur.

Bunun farkında bile değildir.

Zavallı insan.

Rabbini bilmeyen zavallı insan.

Böyle bir mağrurun burnundan şu ayetin kancasıyla tutarak

onu secdeye zorluyor.

Baksın insan bir kere neden yaratıldı.

Bir damla pis sudan yaratıldı.

Bir damla babadan atılan sudan yaratıldım.

Elbiseye dokunduğu zaman yıkanan sudan yaratıldım.

Bir damla maydan yaratıldım.

Seni sizi hor bir sudan yaratmadık mı diyor

ne bu kibir bu gurur.

Ne bu çalım satma diyor.

Elemne hlukkum mimma immehin fecaalnahu fi kararin mekin

ila kaderin malum.

O sefahatı bir kere düşünün.

Bir sperm halinde sizi yumurtanın yanına götüren.

Orada size izdivaç imkanını hazırlayan.

Anne karnını bir otağı gibi hazırlayan.

Her türlü gıdayı başınızın ucuna getiren.

Hazreti Allah'a karşı ne bu çalım ne

bu kibir diyor.

Elemne hlukkum mimma immehin.

Zavallı insan menşeine baksa kibirlenmeyecek.

Mebden bu senin.

Başlangıcın bu senin.

Yere düşen, çürüyen ve sonra insanı rahatsız eden

bir tohum gibi.

Bir bakıma mebden itibariyle.

Neticesi itibariyle değil mebden itibariyle.

Sen hor bir varlıksın.

Kime bu kibir bu gurur?

Ve sonra neticen itibariyle.

Hiç düşündün mü?

Vefat ettikten sonra bir gün dahi evlatların.

O başının ucunda dolaşan evlatların.

O hanımın, o annen ve baban.

Evladım diye seni bağrına basan.

Kocam diye sana kucak açan.

Babam diye senin kucağına koşan evlatların.

24 saat seni evlerinde tutmazlar artık.

Çünkü kokacaksın.

Ve sonra mezara korlar.

Başında biraz ağlamadan sonra ne açarlar ne de

bakarlar.

Netice itibariyle de sen busun.

Kime gurur ve kibir ediyorsun?

Mahiyetini bilmeden kime yapıyorsun?

Sana Rabbin giydirdiği şu cemal hilatıyla övünmek kime?

Böbürlenmek kime?

Öyle bir bela kim?

Edeb ve ahlaktan mahrumiyet.

Rabbe karşı edeb ve ahlaktan mahrumiyet.

Anlayıştan mahrumiyet öyle bir bela kim?

Şefe çevre ibadet etmiş ve yutuyor insanımızın.

Leysel beliyyetü feiyyamina acep.

Belis selametü fiha acebul acep.

Öyle günlerde yaşıyoruz kim?

Belalara girip dar olmak değil.

Belki onlardan selamette kalmak asıl düşünülecek ve şaşılacak

şey odur.

Leysel cemalü ve esvabin tüzeyinüha.

Belil cemalü cemalül ilmi vel edeb.

Cemal ve güzellik sırtına taktığın ve çaka yaptığın

elbiselerde değil.

Cemal ve güzellik senin edeb ve ahlakındadır.

Senin faziletindedir.

Senin insanlığında senin bekar ve ciddiyetindedir.

Senin iç aleminin derinliğindedir.

Rabbim senin ve benim iç alemimizi bununla donatsın.

Mamur kılsın.

Boşluktan ve kofluktan insanlığımızı kurtarsın.

Ve halas eylesin.

Bu da kibrin diğer bir kapısıdır.

Ezanı Muhammed okunduğu için uzun boylu duramayacağım.

Hızlıca arz etmek istiyorum ki daha önümüzdeki derste

başka bir bahise karşınıza çıkayım.

Mal da insanı şirazeden çıkaran şeylerdendir.

Kuvvet de insanı şirazeden çıkaran şeylerdendir.

Fakat insan az buçuk düşünse bunların hepsi ariyedir.

Başkasına ait bir cübbe, insan başında bir külah

gibi emanet şeylerdir.

Bir zaman kuvvetli olursun ve fakat sonra koltuğuna

girmeden hareket edemeyecek hale gelirsin.

Erzeli ömür kertesine gider düşersin.

Azizken, koşup duruyorken, şehirleri bir baştan bir başa

adımlıyorken, gün gelir an olur ki, zaruri ihtiyaçlarını

görürken dahi, iki insan koltuk değeneği olmadan gidemezsin,

göremezsin, elin ağzına götüremezsin.

Kuvvet sana ait değildir.

La havle ve la kuvvete illa billah.

Bütün haviller ve kuvvetler Allah'a aittir.

Bütün evirmeler ve çevirmeler Allah'a aittir.

Bu evirme ve çevirmelerde ihtiyaç olan kuvvet Allah

'ın elindedir.

Binaenaleyh, sendeki kuvvet de emanettir, ariyedir.

Onu alacak, onunla kibirlenmeye ve böbürlenmeye senin hakkın

yoktur.

Mal da öyledir.

Karun'a bak ne diyor zavallı.

İnne mağutituhu ala ilmin indi.

Ben kendi nezdimde bulunan bir ilimle kazandım bu

malı diyor.

Zavallı Karun.

Ve bir başka kafir, bahçe sahiplerinden bir kafir.

Kardeşi onunla muhavere yaparken, muhavereye beraber kulak kesilelim.

Kale li sahibihi ve huve yuhaviruhu.

Ene ekseru min kemalen ve e azzu nefero.

Ben mal ve nefer, ordu, etba, tayfa ve

teba bakımından senden daha zenginim.

Benim şun var, bun var, bağım var, bahçem

var, hanım var, apartmanım var.

Boğaziçi'nde bir tane villam var.

Falan yerde de şöyle mehtaba nazır veya guruba

nazır bir apartmanım var.

Ene azzu min kemalen ve nefero.

Kafirin sözü bu.

Kardeşi onu ikaz edecektir.

Ekeferte billedhi halakaka min turab.

Thumma min nutfe.

Bir iki ayet aşağıdan.

Sen seni topraktan, bir damla hor ve hakirtudan

yaratan, Allah'a karşı nankörlük mü yapıyorsun?

Küfre mi giriyorsun?

Bu nasıl başkaldırma diyor?

Maldan ötürü insan kibir yapıyor.

Mala mülke mağrur oluyor.

Halbuki o da zail ve fanidir.

Elmalu velbenune ziynetul hayati d-dünya, dünya hayatının

ziynetidir.

İnneme'l hayati d-dünya laibun ve lehv

diyor Kur'an-ı Kerim.

Ve ziynetun ve tefakurun bir yerde diyor.

İnsanı böbürlenmeye götüren, gelip geçici ziynetlere boğan, aldatıcı

bir kısım ziynetlerden ibarettir.

Ve'l-bâkiyâtus sâlihâtu hayrun inde Rabbika tevâben

ve hayrun emelen.

Bâkiyat ve sâlihata gelince, ahiret için seccadeni attığın

akçelere gelince, hayat nakdini iyi kullanmaya gelince, gençlik

nakdini iyi kullanmaya gelince, düşünce nakdini iyi kullanmaya

gelince, onlar senin zade ahiretin, zuhru ahiretin.

Rabbim bu düşünceyle bizi serfiraz eylesin.

Kafir düşüncesine düşmekten bizi halas eylesin.

Rabbim kibre ve gurura saplanmaktan, kibir ve gurur

girdabı içinde boğulmaktan, ulemamızı, makam ve mansıp sahiplerini,

ibadet-ü taat sahiplerini, kuvvet ve güç sahiplerini,

mal ve menhal sahiplerini muhafaza eylesin.

Halas eylesin.

Kul oldum, kul oldum demekle bizi serfiraz eylesin.

Lillâhi Teâle'l-Fâtiha.