Lessons from Risale-i Nur: The First Flash / 3 — Causes and outcomes are from Allah: supplication, Wahidiyyah, and Ahadiyyah

Evet, sevgili dostlar, Yunus Aleyhisselam'ın kıssasına devam etmek istiyorum.

En son, esbabın bir külye nasıl sukut ettiğini konuşmuştuk.

Esbabın bir külye sukut ettiğini idrak ettiğimiz noktada esbabın tesirsizliğini

fark ediyoruz.

Burada şu iki kavramı birbirinden ayırmanın lüzumunu hissediyorum.

Esbab tesirsizdir demek, esbab ehemmiyetsizdir anlamına gelmiyor.

Bu ikisi birbiriyle karıştırılıyor.

Biz, dünya bir darül hikmet, esbab kudret ilinin üzerine çekilmiş bir perde

ve Cenab-ı Hak neticeyi yaratma noktasında bizim esbaba, müracatımıza fiili bir

dua olarak emrettiği için sebepleri bizim riayetimiz ehemmiyetli, hem de çok

ehemmiyetli.

Fakat sebeplerin ehemmiyetli olduğunu söylemekle, sebeplerin tesirli olduğunu

söylemek arasında fark var.

Unutmayalım ki biz sebeplere müracaat ediyoruz, ehemmiyetle müracaat ediyoruz

ama neticeyi Allah yaratıyor.

Yani sebeplerin ehemmiyeti yok.

Özür dilerim, sebeplerin tesiri yok.

Şimdi bu sebeplerin tesiri yok, hakikatini kendi mahiyetimize kabul ettirmeye

mükellefiz.

Bunu idrak etmeye mükellefiz.

Üstadım da diyor ki biz sebeplerin tesirinin olmadığını aynen yakın makamında

idrak etmek durumundayız.

Aslında bu hikaye bize bunu aynen yakın makamında öğreten bir hikaye.

Yakin biliyorsunuz çok önemli bir kavram bizim hayatımızda.

Yakin bir şeye aksine ihtimal vermeyecek kadar kuvvetle itikad etmek, kuvvetle

iman etmek demek.

Yani yakin dediğimiz şey bir marifeti aslında, bilgi değil.

Ondan sonra malumat değil, malumat furuşluk değil.

Yakin aksine ihtimal vermeyecek kadar kuvvetli bir imanla iman edebilmek,

kuvvetli bir bilgiyle bilmek demek.

Yakinin üç mertebesi var.

Bunlardan birisi ilim alyakin, yani ilimle bilmek.

İkincisi ayn alyakin, yani görerek bilmek, müşahede ederek bilmek.

Üçüncüsü de hakk alyakin, yani külhüne vakıf olarak bilmek.

Şöyle olabilir bu, bir ülkeye siz gitmeden evvel o ülkenin neyle geçindiği,

nüfusu nasıl yaşadığı, bununla ilgili belgeseller seyredersiniz, kitaplar

okursunuz, bu bir bilmektir.

Ama ilim alyakin bir bilmektir, ta ki siz gidip göresiye kadar.

Gidip gördüğünüz zaman o bilgi ayn alyakin bir bilgi haline gelir.

Ama orada yaşamaya başladığınız zaman siz yıllarca orada yaşar, o ülkenin

dilini öğrenir, kültürüne vukufiyet kesip ederseniz bu bilgi artık hakk alyakin

bir bilgi haline gelir.

Şimdi bilginin bu üç mertebesi var ve biz şunu görüyoruz ki kendi

hayatımızın içerisinde insanoğlu yeryüzüne bilmek için gönderilmiş ve

insanoğlunun ilm alyakin bilgisi yeterli olmadığı için sürekli Cenab-ı Hak bizi

hayatın içerisinde çeşitli musibetlerle ırgalayarak ilmen bildiğimiz şeyleri

ayn alyakin bilme makamına çıkarıyor bizi.

Biz mesela Allah'a iltica etmeyi, mesela esbabın tesirsizliğini bunu biliyoruz.

Ama nasıl biliyoruz?

En fazla ilm alyakin bile biliyoruz.

Oysa esbabın tesirsizliğini insan ne zaman ayn alyakin bilir?

Esbab bir külliye onun hayatında sukut ettiği zaman, yani atacak adımı

kalmadığı zaman, bütün çareler tükendiği zaman, kıpırdayacak yeri kalmadığı

zaman bilir insan esbabın tesirsizliğini.

O zaman da ne yapar?

Esbabın tesirsizliğini ayn alyakin makamında idrak ettiği zaman insan tam bir

iltica ile Rabbine iltica eder.

Üstadım diyor ki esbabın tesirsizliğini bilen birisi müsebbibül esbabdan başka

melce olmadığını anlar.

Müsebbibül esbab Allah'ın isimlerinden, terkip halindeki isimlerinden bir

tanesi sebeplerin hakiki sebebi, sebeplerin sebebi, sebepleri yaratan, halk

eden demek.

Cenab-ı Hak sebebi yaratmazsa siz bir sebep bulup da onun kapısına

iltica edemiyorsunuz.

Doğrudan doğruya o zaman sebeplerin kapıları açıksa ya da çalabileceğiniz bir

sebep kapısı varsa o zaman o sebep kapısını çalıyorsunuz, rububiyet kapısını

çalmış oluyorsunuz.

Yani Cenab-ı Hakk'ın tasarrufat saltanatı içerisinde, şu kainatın kuralları,

kaideleri, nizamı içerisinde fiili bir duaya müracaat ediyorsunuz ama sebepler

kapıları yoksa, Cenab-ı Hak bir sebep yaratmamışsa ya da çalıyoruz çalıyoruz

hiçbir sebep kapısı bize açılmıyorsa bu sefer dikey olarak doğrudan doğruya

Rabbimize iltica ediyor, Cenab-ı Hakk'ın zatına iltica ediyor ve ondan

başka melcee olmadığını aynen yakın makamında işte tam da o zaman anlıyoruz.

Bütün sebepler yüzümüze kapandığı zaman, müracaat edecek bir sebep bile

kalmadığı zaman, kimse bizi dinlemediği, gözümüzün yaşına bakmadığı, medet

beklediğimiz her yerden aksi bir tavır gördüğümüz zaman biz müsebbibül esvaptan

başka melcee olmadığını anlıyoruz.

Ve bunu anlayabilmek bizim hayatımızın çok önemli tecrübelerinden bir tanesini

oluşturuyor.

Çünkü bunu anlamak demek, üstadın terminolojisi içerisinde şuna tekabül ediyor.

Sırrı ehadiyet, nuru tevhid içerisinde inkişaf ediyor.

Şimdi üstad bunu tanımlıyor ki bence çok önemli bir anahtar cümle bu.

Sırrı ehadiyet, nuru tevhid içinde inkişaf ediyor.

Tevhidin nuruydu hatırlayacaksınız bize.

O üç karanlığı aydınlatan sırrı ehadiyet nedir?

Sırrı ehadiyet ise bizim şu kainatın külli kanunları içerisinde Cenab-ı Hakk

'ın hususi ihsanlarını görebilme halimiz.

Şimdi yeryüzü yolculuğunda biz iki şeyle karşılaşıyoruz.

Birincisi külli kanunlar.

Ama bu külli kanunların içerisinde bir de Cenab-ı Hakk'ın hususi

ihsanları var.

Biz bunu aslında hayatın içerisinde her durumda müşahede ediyoruz.

Yani şöyle düşünün.

Her insanın siması var.

Bu külli bir kanun.

Yani gözü var, kulu var, burnu var.

Fakat herkesin siması biricik.

İşte bu hususi bir ihsan.

Herkesin bir parmak izi var.

Bu külli bir kanun.

Ama benim parmak izim biricik.

Herkesin bir sesi var.

Ama benim sesim biricik.

İşte bu külli kanunun içerisindeki hususi ihsanlar Allah'la bizim aramızdaki

ilişkiyi biricik bir ilişki haline getiriyor.

Yani adeta sadece biz varmışız şu kainatta.

Biz Rabbimizle ilişki kurarken, mesela Rabbimize seslenirken sadece Rabbimiz

bizi dinliyormuş gibi, bütün sebepler sadece bizim etrafımızda örgüleniyormuş

gibi dua ediyoruz.

Böyle dua edemezsek dua edemeyiz aslında biz.

Ve hususi ihsana müracaat ediyoruz biz dua ederken.

Duanın mahiyeti bu aslında.

Üstadım o yüzden diyor ki dua Allah'a sebepler üstü bir teveccühdür

diyor.

Eğer biz sebeplerin baskısı altında ya da şu maddi alemin sınırları içerisinde

düşünüp de dua etmeye çalışsak dua edemez hale geliriz.

Biliyoruz ki biz evet hiçbir sebep olmayabilir ama Cenab-ı Hak dilediği

sebebi yaratır.

Birileri bize diyebilir ki hani senin işte ömrün bitmiş yapacak hiçbir şeyin

yok.

Ondan sonra müracaat edebileceğin hiçbir sebep yok.

Ondan sonra her şey aleyhine ittifak etmiş.

Ben bilebilirim ki Cenab-ı Hak dilerse bir sebep yaratır.

Dilerse sebepsiz de netice yaratır.

Öyle olunca benimle Rabbim arasındaki ilişki dua ilişkisi ki bu çok

belirleyici.

Hani duanız olmasa ne ehemmiyetiniz var deniliyor ya bize.

İnsanın sırrı aslında duanın sırrı.

İsteyin icabet edeyim diyor Cenab-ı Hak.

Dua edebildiğimiz sürece insan olduğumuzu itirak edebiliyoruz.

Çünkü biz ancak dua ettiğimizde hususi ihsanlar kuşağına giriyoruz.

Dua etmediğimizde külli kanunların baskısı altında.

Külli kanunların baskısı demek şu yaşadığımız işte maddi dünyanın sebepler

aleminin kendi sınırları içerisinde sıkışıp kalıyoruz.

Oysa dua edebildiğimiz zaman o kanunların içerisinde hususi ihsanlar, özel

lütuflar kuşağına giriyoruz.

Biricik oluyoruz.

Ne kadar sesimiz biricikse ne kadar parmak izimiz biricikse Allah'la olan

ilişkimiz de biricik.

Ben dua edip Allah'a yakarmaya başladığım zaman kurduğum cümleler biricik

cümleler.

Çünkü kendi ahvalime tercüman olmaya çalışıyorum.

Kendi ardizimi ihsar ediyorum.

Kendi sıkışmışlık, kendi daralmışlık, kendi bunalmışlık, kendi fırlatıp

atılmışlık, kendi kovulmuşluk psikolojimle kendi ardizimi ihsar ederek Allah'a

iltica etmeye çalışıyorum.

Öyleyse sırrı ehadiyet hayatımda çok önemli.

Vahidiyet külli kanunlara bakıyor.

Ehadiyet hususi ihsanlara bakıyor.

Bu bilgi marifeti ilahiye noktasında belki de hayatımızın en önemli

bilgilerinden bir tanesi.

Ben hususi ihsanlar kuşağında yaşayabilmek için dua etmekle mükellefim.

Ve o hususi ihsanlar kuşağını en fazla ne zaman fark edebiliyorum?

Aynel yakin makamında esbabın tesirsizliğini görebilirsem.

Esbabın tesiri yok.

Esbabın tesiri yok.

Belki pencereyi açıp da bunu bütün bir aleme ilan etmek için haykıracak

kadar önemli bir cümle bu bizim hayatımızda.

Esbabın tesiri yok.

Cenab-ı Hak esbabı yaratan, Cenab-ı Hak neticeyi yaratan.

Öyleyse esbaba tesir vermek insanoğlunu hususi ihsanlar kuşağından geri

bırakıyor.

İnsan esbaba tesir verdiği zaman maddenin kap katı kalıpları içerisinde sıkışıp

kalıyor.

İşte o zaman çaresiz kalıyor insan.

İşte o zaman yol bitiyor da zavallı insanoğlu yol bittiği için intihar

etmeyi seçiyor.

Ondan sonra yol bittiği için deliriyor.

Yol bittiği için aklını kaybediyor.

Yol bittiği için başkalarına zulmetmeye başlıyor.

Oysa yol bitmiyor.

Bir mümin için çıkar yol daima var.

Ve o çıkar yolun ne olduğunu bize göstersin diye Rabbimize iltica etmek

gibi bir yolumuz var.

İşte o sır-ı ehadiyet.

Ben hususi ihsanlar kuşağında yaşıyorsam eğer biliyorum ki balığın karnında da

olsam, denize atılmış da olsam, kavmim tarafından kovulmuş da olsam, benim için

çıkar bir yol var.

Şöyle düşünebilirsiniz.

Yunus Aleyhisselam balığın karnına atıldığında, balık tarafından yutulduğunda

aslında biz şöyle zannediyorduk, öyle değil mi?

O balık, onu, onun hayatına nihayet verecek olan bir balık.

O denize atıldığında biliyorduk ki biz öyle zannediyorduk ki o deniz hayatının

nihayetini yaşayacağı bir deniz.

Oysa öyle olmuyor, dikkat edin.

Mühim bir vesile-i icabe-i dua olarak başlamıştık ya yolculuğumuza, bu

dua için.

Şöyle oluyor, dua aleyhteymiş gibi görünen o şeyleri aslında lehinize

dönüştürebiliyor.

Bu bize şunu öğretiyor, aleyhinizden görünen her şey aslında lehinize

dönebilir.

Bunu biliyoruz.

Yani zahiren, görünüş itibariyle o sebeplerin kalıpları içerisinde bir şeyler

hep aleyhimize görünebilir.

İşte hastalık aleyhimize görünebilir, yoksulluk, terk edilmişlik hep aleyhimize

görünebilir.

Ama şunu fark edebiliyoruz ki biz bu duayla Allah'a iltica ettiğimizde

sır-ı ehadiyetle, sır-ı ehadiyet tam da bu, aleyhimizeymiş gibi görünen

o şeyler bir anda lehimize dönebiliyor.

Bir anda derken hani zaman gibi bir tedricilik içerisinde yolculuk yaptığımız

için biz derece derecelilik, bu bir an Cenab-ı Hakk'ın kün

emri, rahmet ile tecellisi yine zamana yayıla yayıla cereyan edebilir bu, bizim

hayatımıza bakan meclisiyle.

Ama böyle cereyan ediyor, yani yaşayan bunu böyle yaşıyor.

Size kendi hayatınızda tecrübe etmişsenizdir aleyhimizeymiş gibi görünen

şeylerin bir süre sonra nasıl lehinize döndüğünü.

Ama aleyhdeymiş gibi şeylerin lehimize dönebilmesi için bir şart var ortada.

O şart sır-ı ehadiyet.

Peki sır-ı ehadiyet nasıl inkişaf ediyor?

Nuru tevhid içinde inkişaf ediyor.

Sır-ı ehadiyet nasıl inkişaf ediyor?

Biz esbapın tesirsizliğini fark ettiğimizde ve müsebbibül esbaptan başka melce,

dayanak, sığınak olmadığını gördüğümüzde fark ediyor.

Bütün sebepler aleyhimize ittifak ettiğinde biz hala ümitle Rabbimize iltica

edebiliyorsak, bu bizim sır-ı ehadiyet noktasında durduğumuza işaret ediyor.

Yani yatay düzlemden, sebeplere müracaat etmekten, medet beklediğimiz

insanlardan, ondan sonra bize yardımcı olacağını zannettiğimiz sebeplerden,

yüzümüzü çevirdiğimizde doğrudan doğruya müsebbibül esbaptan başka melce

olmadığını ilan etme makamında la ilahe illa ente sübhaneke inni küntü mine

zalimîn dediğimizde sır-ı ehadiyet, nur-u tevhid içerisinde inkişaf ediyor.

Ve o inkişafla beraber ki biz bunu çekmeye devam ediyoruz.

Zikri çektikçe biz kendi düğümlerimiz çözülüyor, aydınlıklarımız,

karanlıklarımız aydına dönüşüyor.

Ve o iç içe geçmiş karanlıklarımızın nasıl aydınlandığını, işte zindana

atılmışsak o zindanın bizim için nasıl bir ana rahmine dönüştüğünü, yerimizden,

yurdumuzdan kovulmuşsak bu kovulmuşluğun nasıl bir hicrete inkılab ettiğini,

ondan sonra efendim bir köşede sıkıştırılıp bırakılmışsak orada nasıl

sümbüllenip tohumlar verdiğimize, nasıl efendim meyvelere dönüştüğümüzü

müşahede ediyoruz.

Hz.

İsa'nın meşhur bir sözü vardır der ki insanın iki doğumu, iki

de ölümü vardır der Hz.

İsa.

İlk doğum insanın maddi doğumudur, ikinci doğum ise insanın manevi doğumudur.

Şimdi Yunus Aleyhisselam'ın hayatının ölçeğinde baktığımız zaman biz, bana bu

da çok güzel gelir, anne rahminde de biliyorsunuz üç karanlıktan geçerek biz

dünyaya doğarız.

Maddi doğumumuz da üç karanlıktan geçerek dünyaya doğma şeklindedir.

Kur'an-ı Kerim bize o içinden geçtiğimiz üç karanlığı üç ayrı

sıfatla tanımlar.

Manevi doğumumuz da üç karanlıktan geçerek cereyan eden bir manevi doğum.

Yunus Aleyhisselam'ın kıssasına baktığımız zaman biz üstadım da öyle

zikrediyor.

İlk bahsin başında Hz.

Yunus'u Yunus İbni Metta diye tanımlıyor.

Kur'an-ı Kerim'de annesine izafi edilen iki tane peygamber vardır.

Bunlardan bir tanesi Hz.

İsa'dır, ikincisi Hz.

Yunus'dur.

Metta, Hz.

Yunus Aleyhisselam'ın annesinin adı.

Hz.

Yunus'un annesine izafi edilmesi aslında yaşadığı yolculuğun yani balığın

karnından geçen yolculuğun onun yeni doğum yolculuğu oluşudur.

O karanlıktan başka bir aydınlığa çıkar.

Adeta üstadın tanımladığı şekilde şu dünya hayatı bizim anne rahmemizdir.

Dünya hayatı bizim ahiret yurduna hazırlandığımız anne rahmemizdir.

Ve Yunus Aleyhisselam'ın balığın karnından geçen yolculuğu Yunus Aleyhisselam

'ın miracı olarak tanımlanır müfessirler tarafından.

Efendimizin bir miracı vardır.

Bütün peygamberlerin kendi miraçları vardır.

Yunus Aleyhisselam'ın miracı neresidir diye baktığımız zaman biz Yunus

Aleyhisselam'ın miracı onun balığın karnından geçen yolculuğunun ismidir.

Mesela Musa Aleyhisselam'ın miracı onun Tur Dağı'ndaki serüvenidir.

Ondan sonra Yusuf Aleyhisselam'ın miracı onun Medrese-i Yusufiye'de yaşadığı

süreçtir.

Her peygamberin her insanın kendi kemalat yolculuğu içerisinde ulaştığı bir

kemalat noktası bir miracı vardır.

Kendi hayatımıza baktığımız zaman biz şunu görüyoruz.

Bizim de kendi hayatımızda bir manevi doğum sürecimiz var.

Ve bu manevi doğum süreci işte bu üç karanlığın içerisinden çıkıp da

esbabın bir külleye sukut ettiği yerde müsebbibül esbaba iltica ederek ondan

başka melcee olmadığını aynel yakin makamında itirak ederek

sırrı ehadiyeti keşfetmemizle başlıyor bizim yeni doğumumuz.

Bizim yeni doğumumuz esbab aleyhimize ittifak ettiğinde, bütün sebepler

tükendiğinde işte orada yaşadığımız aydınlanmayla başlıyor.

Nuru Tevhid içerisinde sırrı ehadiyetin inkişafı bizim manevi doğumumuzu

teşekkül ettiriyor.

Ve bu bahse ilişkin yani dua bahsine ilişkin bir takım sırlar bu

bahsin içerisinde anlatılmaya devam edecek.

Biz de onları önümüzdeki derste beraber mütala edeceğiz diye ümit ediyorum.

Görüşmek dileğiyle.