Lessons from Risale-i Nur: The Second Flash / 6 — The real calamity is what afflicts one’s faith; the rest are warnings, even gestures of divine favor

Euzubillahimineşşeytanirracim Bismillahirrahmanirrahim Sevgili dostlar, ikinci

lemada Hz.

Eyüp Aleyhisselam'ın kıssasını, duasını mütalaa etmeye devam ediyoruz.

Beşinci nüktede kalmıştık.

Beşinci nükte üç mesele.

Beşinci nükte muhteşem bir bahistir.

Üç mesele olarak Bediüzzaman Hazretlerinin tanımlaması.

Biliyorsunuz mesele çözülmesi gereken problem, mütalaa edilip de aşılması

gereken düğümler olarak tanımlanabilir.

Bediüzzaman Hazretlerinin bahsi mesele olarak tanımlaması bizim hayatımızda

çözmemiz gereken üç temel problemi burada çözmesiyle alakalı.

Eğer biz kendi hayatımızın içerisinde musibetlere karşı nasıl bir tavır

alacağımıza ilişkin bu temel meseleyi, musibetleri nasıl görüp nasıl ele

alacağımıza ilişkin bu temel meseleleri, üç meseleyi çözemezsek, hayatımızın

süreci boyunca bu meseleler ayağımıza dolanmaya, bizim için problem olmaya,

altında kaldığımız birer yük olmaya devam edecek.

O yüzden bahsi iyi anlayıp da bunları kendimize telkin edebilmek, kendi

nefsimizi bu konuda, aklımızı bu konuda ikna edebilmek önemli diye düşünüyorum.

Üstadım şöyle başlıyor, meselelerden birincisi bu, asıl musibet dine gelen

musibettir.

Şimdi bunun mesele olarak ele alınmasının sebebi şu, biz maddi musibetleri

musibet kategorisinde değerlendiriyoruz.

Oysa Bediüzzaman Hazretleri onları musibet kategorisinde ele almıyor ve bize

diyor ki asıl musibet dine gelen musibettir.

O zaman dine gelen musibet nedir bunu çözümleyebilmemiz gerekiyor.

Dine gelen musibetin iki veçesi var, bir tanesi içtimai hayata bakan veçesi,

sosyal hayata bakan veçesi.

O veçesiyle toplumsal hayatın içerisinde günahın yaygınlaşması, zulmün

yaygınlaşması dine gelen musibet.

Bunu yaşadığımız zamanın zorluğu üzerinden de okuyabilmeniz mümkün.

Mesela zinanın yaygınlaşması ama bu yaygınlaşma sadece eylemin yaygınlaşması

değil, aynı zamanda meşrulaşması durumu ya da hırsızlığa bir isim verilmesi,

humus denmesi mesela ya da rüşvete humus denmesi, mut'a başlığı altında

zinanın yaygınlaşması, zulüm olmasına rağmen bir toplumda o toplumun buna tepki

vermemesi, sessiz kalması, o toplumun içerisinde cereyan eden cürümlerin bir

şekilde o toplum tarafından kabul edilmiş, hoş görülmüş olması, o toplumun

kendi içerisinde cereyan eden bu kadar çok zulme tepkisiz kalması, bütün bunlar

dine gelen zulümler.

Hatta şöyle özetlenebilir bu zulümler, dine gelen bu musibetler, peygamber

efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin yolu bir şehradır, ahlakı muhammediye

yoludur, ahlakı ilahi, ahlakı kur'aniye yoludur.

Bu yolun şehra olan yani çok geniş cadde hükmünde olan bu yolun

bir patikaya dönüştürülmesi, yürünmesi çok zor bir yol haline getirilmesi dine

gelen musibettir.

Şimdi bu musibetlerin yanında maddi musibetleri musibet olarak görmüyor

Bediüzzaman Hazretleri bu işin bir yönü.

Diğer yönü de dine gelen musibetin bizim ferdi hayatımıza bakan bir veçesi

var.

Ferdi hayatımıza bakan yönü manevi musibetler yönü yani manevi musibetler ya da

manevi virüsler diyebileceğimiz manevi hastalıklar kalbimize ve ruhumuza ilişen

hastalıklar bizim ferdi hayatımızda dinimize gelen musibetlerdir.

Bediüzzaman Hazretleri manevi hastalıklar olarak onları tanımlıyor ve muhtelif

risalelerde birer birer ele alıyor.

Aslında manevi bir hıfz-ı sıha olarak, manevi bir tebabet olarak bu

hastalıkların üzerinde ayrı ayrı durmakta fayda var.

Çünkü biz bunlardan sürekli Allah'a sığınıyoruz.

Cesedi geçen, kalbe nüfuz eden, ruha nüfuz eden manevi hastalıklar bunlar.

Mesela suizan bir hastalık, kibir bir hastalık, gurur bir hastalık hepsi manevi

hastalıklar bunların.

Hu bucah dediğimiz makam mansıp arzusu, sevdası bir hastalık, Allah'tan başka

şeylerden korkmak bir hastalık, tamah bir hastalık, kıskançlık, haset bir

hastalık.

Bu hastalıkların kalbe yerleşmesine sebebiyet veren şey ise günahlar.

Günahlar sayesinde bu hastalıklar gelip kalpte ve ruhda yerleşiyor ve manevi

birer hastalık olarak kalbi öldürüyor, kalbi hissizleştiriyor, o siyah

noktaların kalpte hakim hale gelmesini sağlıyor manevi hastalıklar.

Şimdi Bediüzzaman hasetleri manevi hastalıkların manevi ölümlere giden yollar

olarak tanımlandığı için asıl tehlikenin, asıl korkulması gereken tehlikenin

manevi hastalıklar olduğunu söylüyor.

Manevi ölümler ise pek çok günahın içerisinde cereyan ediyor.

Mesela bir günahı akliyleştirmek aklen ölmeye sebebiyet veriyor.

Bir günahı sevmek, işlediğimiz günahı günah olarak tanımlamanın yanında onu

seviyor olmak kalben ölüme sebebiyet veriyor.

İşlediğimiz günahın başka insanlara zarar vermesi, kendi günahımızı başka

insanlara bulaştırmak, onlara sıvaştırmak meselesi bizim içtimai hayattaki

ölümümüz.

O günahımızı bulaştırdığımız insanların bizim yakınlarımız olması, bizim

akrabamız, çoluğumuz, çocuğumuz olması, rikati cinsiye itibariyle yani insanın

kendi yakınlarına duyduğu akrabalık bağı, kalbi rikat cihetiyle ölümümüz

anlamına geliyor.

Bir günahın toplumda meşrulaşması, o toplumun ölümü anlamına geliyor.

Ve en son itibariyle de bir günahın, işlenilen zulmün artık gidip ölülere

bile dayanması meselesi de o toplumun artık vicdanende, fıtratende ya da o

beşerin, o insanın fıtratende, vicdanende öldüğüne işaret ediyor.

Dolayısıyla manevi hastalıklar, manevi ölümlere sebebiyet verdiği için o toplum

artık mezar-ı müteharrik dediğimiz, hareket halindeki mezarlar dediğimiz manen

ölmüş ama cismen yaşayan insanların toplumu haline geliyor ya da fert mezar

-ı müteharrik haline geliyor, manen ölüyor ama bedenen yaşıyor.

Manen ölmüşlüğün en önemli belirtisi de kalbin hissizleşmesi, zulüm karşısında

hissizleşmesi ve günah karşısında hissizleşmesi.

Dolayısıyla bizim açımızdan meseleye bakarsak eğer ya da asabiyeti diniye, dini

hassasiyetler veçesiyle meseleye bakarsak, şunu görüyoruz bizim için maddi

musibetler musibet değil aslında.

Peki o zaman bir mesele olarak şunu da tanımlayabilmemiz gerekiyor.

Öyleyse maddi musibetler ne?

Yani bizim için musibet dediğimiz şey dine gelen musibetler, içtimai hayata

bakan yönüyle, ferdi hayatımıza bakan yönüyle de manevi musibetler.

Maddi musibetleri nasıl ele alacağız o zaman?

Yani hastalıkları, belaları nasıl ele alacağız?

Onları nasıl tanımlayacağız?

Meselesine gelince Bediüzzaman Hazretleri diyor ki, maddi musibetlerin

birincisi, ele alma biçimimizin birincisi, ilahi birer ikaz ve ihtar olarak ele

alacağız maddi musibetleri.

Bizim için Üstad'ın verdiği örnek içerisinde bir koyunun sürüden ayrılıp da

gayrın tarlasına tecabüz ettiği durumda, çobanın o koyunun önüne attığı taş bir

uyarı niteliğindedir, bir ikaz niteliğindedir ve o koyunu sürüye geri döndürür.

İşte maddi musibetlerin bizim hayatımızdaki karşılığı bizi hakikate geri

döndürmesidir maddi musibetlerin.

Yani bizi evimize, bizi kalbimize, bizi yuvamıza geri çağırır maddi musibetler.

O yüzden de aynı zamanda gafleti dağıtır.

Acizimizi ve fakrımızı bize hissettirdiği için bir nevi huzur-u ilahiyeyi

hissettirir.

Bir yönüyle de kefareti zünuv olur maddi musibetler.

Bediüzzaman Hazretleri Şefkat Tokatları Risalesi'nde buna örnekler veriyordu

hatırlayacaksınız.

Orada da maddi musibetleri yine ikaz ve ihtar niteliğinde bir annenin

yaramazlık yapan çocuğunu ihtar mahiyetinde tedip etmesi örneği üzerinden

tanımlıyordu.

Yani çocuğa bir anne tokat attığında o çocuk annesinin kucağına yaslanmak

ister, siz onu avutamazsınız.

Başka birisi kucağına alsa avutmak istese avutamaz.

Çünkü o çocuk yine annesinin şefkat sinesine yaslanarak avunmak ister.

İşte bizi Rabbimizin rahmetine, onun şefkat sinesine yakınlaştıran her musibet

aslında bizim için birer ihtar, birer ikaz niteliği gerçekleşmiş olan

musibettir.

Hakiki manasıyla da musibet değildir bizi rahmet sinesine geri çağırdığı için.

Aslında bu musibetleri biz küçüklüğü ya da büyüklüğü üzerinden tasnif

etmiyoruz.

Bunu da belirtmekte fayda var.

Bir insanı Allah'ın rahmetinden uzaklaştıran her musibet, küçük olsun büyük

olsun manevi musibettir.

Rahmetten uzaklaştıran her musibet ki o tokatlara, o yenilen tokatlara zecir

tokadı deniliyor.

İnsanı Allah'tan uzaklaştıran tokat.

Bizim meşhur duamızda Rabbim bizi zeval ve teedib ile tazip etme diye

dua ediyoruz.

Üstadımızın duasıdır bu.

Bizi kendinden uzaklaştırarak cezalandırma anlamına gelen bir dua bu.

Allah'ın bizi kendinden uzaklaştırmasıdır manevi musibet ve gerçek musibet.

Yoksa bizi Allah'a yaklaştıran musibetler birer ihtar, birer ikaz niteliği

taşıdığı için hakiki musibet değildirler.

İkinci çeşit musibet ise musibeti üçe ayırıyoruz.

Üçe ayırdığımız musibetler maddi musibetler.

İkinci çeşit musibet ise birer bizim hayatımızda kefareti zunub olarak

da tanımlayabileceğimiz tathir mahiyetindeki musibetler.

Yani bizi temizleyen, günahlardan arındıran musibetler.

Buna da üstadım şöyle bir örnek veriyor.

Hadis-i Şerif'te buyuruluyor.

Bir meyveleri olgunlaşmış bir ağacı bir silkelediğimizde o meyveler, o

olgunlaşmış meyveler nasıl sapır sapır yere dökülüyorsa aynen öyle de ateşli

hastalıklar diyor Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem kulun

günahlarını öyle döker.

Şimdi buradaki dökülme, günahlardaki dökülme bir tasaffi yani bir saflaşma, bir

arınma.

Kendi katışığımızdan, kendi bulaşığımızdan arınma.

Kalbimizde hüküm ferma olan günahlardan ayırma.

Mahiyetimize arınma, mahiyetimize nüfuz etmiş olan nefsin bulaşıklarından,

riyanın bulaşıklarından arınma.

Şeytanın bizim üzerimizdeki tasallutundan uzaklaşma anlamına geldiği için bu

tasaffi, bu arınma meselesi maddi musibetlerin ikinci yönünü teşkil ediyor ki

fevkalade önemli.

Çünkü bizim hayatımızın iki veçresinden bir tanesi tevbelerle arınma, bir

veçresi de dualarla tekamül etme veçresidir.

Bu tevbelerle arınma meselesinde hastalıkların, musibetlerin çok ciddi bir

katkısı var hayatımızda.

O musibetler bize tosladıkça biz o musibetlerin tesiriyle gafletten sıyrılıp

çıkıyor, o musibetlerin tesiriyle günahlarımıza tövbe ediyor.

Yine o musibetlerin bizim hayatımızdaki o menfi ibadet olarak tanımladığımız

tesiriyle yani o hastalığın bize verdiği ruhumuza ve kalbimize verdiği biçimle

ya da çeşitli belaların bizim ruhumuzdaki ruh terziliğiyle arınıyoruz.

O günahların kirinden, kendi nefsimizin bulaşıklarından arınıyoruz ve

saflaşıyoruz.

İşte bu saflaşma maddi musibetlerin ikinci yönünü teşkil ediyor.

Maddi musibetlerin üçüncü yönüne gelince ona çok size de farklı gelecektir

zannediyorum üstadın bu değerlendirmesi.

İşte üstadım iltifatı ilahiye olarak tanımlıyor bir takım musibetleri.

Bazı musibetler iltifatı ilahidir hatta ve hatta hediyedir diyor üstadım.

Hediye-i Rabbani'dir yani Cenab-ı Hakk'ın terbiyesine ilişkin bizim ruhumuzdaki

terbiyeye ilişkin bir hediye hükmündedir.

Bu hediye-i ilahiyeye bakan veçesi hastalıkların ya da diğer musibetlerin

üçüncü meselede tafsilatıyla anlatılacağı için oraya havale etmek istiyorum.

Üçüncü meselede konuşacağız inşallah.

Üstadım hastalıkların bu üç veçesini tanımladıktan sonra şu hatırlatmayı tekrar

ediyor.

Diyor ki Hz.

Eyüp Aleyhisselam istirahat-ı nefsiye için, istirahat-ı bedeniye için dua

etmemiş.

Bunu kendi üzerimizden tanımlayalım öyleyse bizim de bu duayı yani Eyüp

Aleyhisselam'ın duasını çekerken, onun zikrini çekerken, onun duasıyla Allah'a

iltica ederken talep etmemiz gereken şey istirahat-ı nefsiye ya da istirahat

-ı bedeniye olmamalı.

Neyi talep etmeliyiz meselesine de birinci mesele cevap veriyor.

Üstadım diyor ki biz bu duayı çekerken, Allah'a iltica ederken Cenab

-ı Hak'tan manevi yaralarımıza, manevi hastalıklarımıza, kalbi ve ruhi

hastalıklarımıza deva istemeliyiz.

Hz.

Eyüp Aleyhisselam zikri lisanına, marifeti kalbine iliştiği zaman hastalık dua

etmişti.

Öyleyse biz de bir hastalık, maddi hastalık ne zaman ki bizim ubudiyetimize

yani kulluğumuza zarar verme tehlikesi sergiliyorsa, işte o zaman o maddi

hastalıktan ya da o maddi musibetten Allah'a iltica etmeliyiz.

Yani bunun mümkünatını hayatımızın içerisinde görebiliyoruz.

Bir hastalık, maddi bir hastalık bizim bedenimize nüfuz ettiğinde bizi

ubudiyetimizden alıkoyuyorsa eğer, kalbimize nüfuz edip de bir takım şekvalara

sebebiyet veriyorsa, eğer o hastalığın artık bir yönüyle maddi musibet olmaktan

çıkıp manevi musibet olma tehlikesi göstermesi, bir yönüyle de ubudiyetimize

mani olması veçresiyle artık Allah'a iltica etme zamanının geldiğini işaret

ediyor bu.

Biz bunu Evliyaullah'ta, Asfiyaullah'ta, sahabe-i kiram efendilerimizde de

görüyoruz.

O maddi musibetler onların kulluklarına zarar vermiyorsa, belalar, malımıza

gelmiş, mülkümüze gelmiş, ondan sonra hastalık vasıtasıyla bedenimize ilişmiş

musibetler eğer bunlar bizim manevi hayatımızı tehdit etmiyorsa, kulluğumuza

zarar vermiyorsa, tam tersine bizi Allah'a yakınlaştırıyorsa, onlar için Cenab

-ı Hak'tan istirahat-ı nefsiye için, istirahat-ı bedeniye için ilticada

bulunmuyoruz.

Onlara sabırla mukabele ediyoruz.

O hastalığın bizim üzerimizde bir vazifesi olduğuna inanıyoruz.

O vazifeyi tamamladığında çabucak geçecek bir rahatsızlık ya da çabucak geçecek

bir bela, musibet olarak telaki ediyoruz o hastalığı ve geçmesini bekliyoruz.

Şimdi eğer durum böyleyse bundan şöyle bir netice çıkarmamız gerekiyor bizim.

Kaza ve kaderi işmam eder bir tarzda hiçbir şekilde başımıza gelen musibetlere

ah ve of diyerek mukabele etmememiz gerekiyor.

Madem ki Cenab-ı Hakkın rububiyetine razıyız, öyle ise Cenab-ı Hakkın

rububiyetinin iktizası olarak bize verdiği bela ve musibetlere ah ve of diyerek

ve şikayet ederek mukabele etmek, Cenab-ı Hakkın rahmetini iddiham yani O

'nun şefkatini, Cenab-ı Hakkın merhametini, rahimiyetini bir suçlama mahiyeti

ifade ettiği için Cenab-ı Hakk'a karşı bir hürmetsizlik, kaderi ilahiye

karşı da bir tenkit manası taşıyor.

Üstadım diyor ki kaderi ilahiyeyi tenkit eden başını örse vurur kırar.

Başını örse vurup kırmak zihinsel olarak insanın düğümlenmesi, karma karışık

bir vaziyete bürünmesi, musibeti, kimden geldiğini, nereden geldiğini,

vazifesini bilmediği için musibeti karşılayamama durumu, şikayetlerle musibeti

çoğaltma durumu olarak okuyabilmemiz mümkün.

Üstadım bunu da bir yine benzetmeyle tanımlıyor kırık kolla savaşmak.

Bir musibet size toslamış zaten kolunuz kırılmış bir de onunla o kırık

kolla dövüşmeye kalkıyorsunuz.

Yani musibet size toslamış, canınız yanmış bir de kaderden şikayet ederek ah

of diyerek musibeti ziyadeleştiriyorsunuz.

Öyleyse bizim musibete karşı ah ve of diyebileceğimiz yani şikayetle mukabele

edebileceğimiz her durumdan kendimizi kurtarma çabamız bir düğümü insaniyete

ilişkin bir düğümü çözme bir problemin üstesinden gelme bir meseleyi halletme

çabamızdır.

Ümit ederim hepimiz Cenab-ı Hak'tan gelen musibetlere karşı maddi musibetlere

karşı sabırla mukabele edenlerden oluruz.