Lessons from Risale-i Nur: The Third Flash / 2 — A balm for the heart suffering the pain of separation: Allah is Everlasting, and He is enough for all

Bismillahirrahmanirrahim Sevgili dostlarım, geçen dersimizde üçüncü lamanın

birinci nüktesine başlamıştık.

Konumuz Ya Baki Antal Baki Virdi.

Aslında konumuz aşk, aşk acısı.

Mevcudata karşı duyduğumuz muhabbetin bizim ruhumuzda açtığı yaralar bahsi.

Bediüzzaman Hazretleri insan mahiyetini bütün mevcudatla muhabbet alakası

üzerinden cami bir varlık olarak insan mahiyetini tanımlamıştı

hatırlayacaksınız.

Bütün mevcudatla bizim aramızdaki ilişki muhabbet ilişkisi.

Bütün mevcudata seviyoruz, hanemiz gibi dünyayı seviyoruz, bahçemiz gibi

cenneti seviyoruz.

Bütün varlıklarla kendi aramızda eğer fıtratımız bozulmamışsa bir muhabbet

ilişkisi kuruyoruz.

Fakat bu muhabbet ilişkisi bir süre sonra bizim ruhumuzda yaralar açmaya

başlıyor.

Çünkü sevdiğimiz şeyler bizi terk ediyor.

Aşk acıları, muhabbet yaraları ruhumuzda iltihaplar toplanmasına sebebiyet

veriyor.

Kalbimizde bir takım tedavisi mümkün olmayan yaralar açılmasına sebebiyet

veriyor.

Çünkü diyor Bediüzzaman Hazretleri kaldığımız yer burasıydı.

Bu elemler, duyduğumuz bu ızdıraplar, firakın ızdırapları bizim kusurumuzdan

kaynaklanıyor.

Neden?

Çünkü bizim kalbimiz sonsuzluğu yudumlayan bir dudak gibi.

Bizim kalbimize verilmiş olan muhabbet istidadı bizim sonsuzluğa olan

istidadımız.

Oysa nihayetsiz yani sonu olmayan bir cemale olan istidat, muhataplık fani olan

mahluklara yönlendirildiğinde o fani olan mahlukların faniliği yani geçiciliği,

bizi terk ediyor oluşları, yerlerini sürekli eleme terk ediyor oluşu bizim

ruhumuzda bir takım yaralar açıyor.

İşte Üstadım diyor ki bu yaralar ancak bir ameliyat-ı cerrahiye yani

manevi kalbi bir ameliyatla, operasyonla iyileştirilebilir.

Bu operasyonu da Ya Baki Antel Baki zikri yapar.

Yani Üstadım'ın kendi virtileri arasında bu zikir.

Akşamla yatsı namazı arasında her gece 33 kere çekilmesini tavsiye ettiği bir

virt bu.

Bizim yolumuzun virti aynı zamanda.

Şunu da hatırlatmakta fayda mülahaza ediyorum.

Ya Baki Antel Baki, Ya Baki Antel Baki zikri iki defa tekrar

ediyoruz.

Ve bir adet olarak, bir tesbih olarak kabul ediyoruz.

Çünkü bu zikrin tekrarı aslında bir tekrar değil.

Biz Ya Baki Antel Baki dediğimizde ilk sefer söylediğimizde başka bir mana,

ikinci sefer söylediğimizde başka bir manayı kastediyoruz.

Birinci sefer söyleyişimizde kastettiğimiz mana tam bu ifade etmeye çalıştığım

mana.

İlk sefer söylediğimizde şunu kastediyoruz.

Diyoruz ki Ya Rabbi baki ya hakiki yalnız sansın.

Ya Baki Antel Baki'ye verdiğimiz mana bu.

Ya Rabbi baki ya hakiki de yalnız sansın.

Masiva yani senden gayrı her şey fanidir.

Ve fani olan hiçbir şey kalbin alakasına, beka için yaratılmış olan kalbin

muhabbetine, ezel ve ebed için, ezel ve ebede ancak layık olabilecek bir

kalbin aşkına muhatap olamazlar.

Ona layık değiller.

İnsan muhabbeti ancak, insan aşkı ancak ezeli ve ebedi bir zata, bir

kemal ve cemal sahibine tevcih edildiğinde ancak layığını bulabilir.

Diğerleri ona medar olamazlar, ona muhatap olamazlar.

E öyleyse, öyleyse onlar beni terk etmeden önce ben onları terk ediyorum.

Onlarla kat'ı alaka ediyorum, bütün alakamı kesiyorum ve yüzümü sana

çeviriyorum.

Şimdi bu birinci Ya Baki Antel Baki cümlemiz, zikrimizin yarısı bir kat

'ı alaka cümlesi, bir ameliyatı cerrahiye, bir manevi operasyon, alakayı kesme

operasyonu.

Bunu söyledikten sonra ben ikinci Ya Baki Antel Baki zikrine geçiyorum.

İkinci Ya Baki Antel Baki cümlemde yani bir zikrimin geri kalan parçasındaysa,

şu idrakle söylüyorum bunu.

Diyorum ki Ya Rabbi, madem sen bakisin her şey baki.

Madem senin esma-i ilahiyen baki, öyleyse mevcudatın baki olan bir yüzü

var.

Bakiye mazhar olan baki olur.

Bunu söylediğim zaman ben mevcudatın üzerlerindeki, varlıkların üzerindeki

masivanın üzerindeki fena ve zeval mühürlerini görmeye başlıyorum.

Bu zikri çekmeyen, mevcudata bu nazarla bakmayan birisi mevcudatın üzerindeki,

mahlukatın üzerindeki fena ve zeval mühürlerini göremez.

Göremediği için de onlara aşık olmaktan, baki aşkı fani mahbuplarla telef

etmekten, dolayısıyla da kendi varlığını telef etmekten, kendi duygularını

örselemekten, yıpratmaktan, onlara manevi iltihaplar toplatmaktan kendini azat

edemez.

İkinci ya baki ya entel baki cümlemde diyorum ki ben Ya Rabbi,

madem sen bakisin bütün mevcudat baki.

Öyleyse bütün mevcudatı Esma-i İlahi'ye bakan yüzüyle ben sevebilirim.

Sanki mevcudatı fani olan yüzleriyle sevmemek, varlıktan nefret etmek, fani

olan mevcudatla alakamı, bekaya bakan yüzünü görmeksizin kesmekmiş gibi

algılanıyor.

Bu böyle değil.

Biz varlığı seviyoruz.

Biz bütün bir mevcudatı çok seviyoruz.

Biz mahbublarımızı seviyoruz.

Eşimizi, çocuklarımızı, dostlarımızı seviyoruz.

Biz aşka aşık olan insanlarız.

Aşkın kendisini seviyoruz.

Ama bu sevgide önce ötürülüğü yakalamamız gerekiyor.

Biz mevcudatı, fani olan mahlukatı bizzat sevmiyoruz, bilvesile seviyoruz.

Yaradılanı severiz yaradandan ötürü Yunus'un söylemi bunun üzerine inşa

ediliyor.

Biz mevcudatı evvelen ve bizzat sevmiyoruz.

Biz Rabbimizi seviyoruz.

Biz Cemali Baki'yi seviyoruz.

Kemali Baki'yi seviyoruz.

Mevcudatı da onun Esma-i İlahi'nin cilveleri olduğu için ondan ötürü

seviyoruz.

Eğer böyle sevmeyi başarabildiğimizde mevcudatın seviliyor olması kalpte

yaralar açmıyor.

İşte bu 2.

Yabaki-i Entel Baki cümlesi, o ameliyatı cerrahi hükmündeki 1.

Yabaki-i Entel Baki cümlesinden sonra o cerrahi operasyondan geçmiş olan kalbin

üzerine tiryaklar, merhemler sürüyor ve bizi sağlatıyor, bizi iyileştiriyor.

Mevcudatla aramızdaki muhabbet ilişkisini, bütün bir mevcudatla üstelik

aramızdaki muhabbet ilişkisini bizi örselemeyen, yaralamayan bir ilişkiye

dönüştürüyor.

O zaman çiçeklerin solması karşısında, baharın geçmesi, güneşin batması

karşısında elem duymamaya başlıyoruz.

O zaman gençliğimizin bizi terk etmesi karşısında, güzelliğimizin geçip

gitmesi, tazeliğimizin ihtiyarlığın mahiyetine bürünmesi, bizi terk etmesini

istemediğimiz her şeyin bizi terk edip gitmesi karşısında bir firak azabı

çekmiyoruz.

O zaman biz çiçekleri solmayan bir bahçede yaşamaya başlıyoruz.

O zaman biz bitmeyen bir baharın içerisinde soluk almaya başlıyoruz.

İşte o zaman biz varlığı Esma-i İlahiye'nin cilveleri olarak algılamaya

başlıyoruz.

Hani hep sorulan bir sorudur, biz mevcudatın üzerindeki Esma-i İlahiye'yi

nasıl göreceğiz diye.

İşte mevcudatın üzerindeki Esma-i İlahiye'yi, Esma-i İlahiye'nin cilvelerini

görebilmek ve algılayabilmek, ya baki ya entel baki zikrini virt edinmekle

başlıyor.

Önce mevcudatın fanilik yüzüyle bizim aramızdaki alakanın, muhabbet ilişkisinin

kesilmesiyle başlıyor.

O kesilmeden sonra gelen süreç içerisinde mahlukatı, mevcudatı, mahbublarımızı

kendi irademizle terk ettiğimiz, bir şuurla alakamızı kestiğimiz o mahbubları

tekrar kazanıyoruz.

Ama başka bir yüzüyle kazanıyoruz.

O mahbublar bize geri döndürülüyor.

Bize geri veriliyor terk ettiğimiz her şey.

Üstelik de fani bir surette geri verilmiyor, baki bir surette geri veriliyor.

İkinci ya baki entel baki zikrimiz hadsiz cerihalarımıza, o iltihaplarımıza

merhem hükmünde hem tiryak hükmünde oluyor.

Ya baki entel baki zikrini ikinci cümle olarak zikrettiğimizde sen bakisin,

yeter, her şeye bedelsin, bana yetersin ve her şeye kafisin.

Madem sen varsın, her şey var anlamında zikretmiş oluyoruz.

Biliyorsunuz bir şey nasıl sevilir sorusuna yani biz neyi severiz sorusuna

Bedüzzaman Hazretleri'nin verdiği bir cevap var.

Diyor ki üstadım bunu Şerif Seyid Curcani Hazretlerine istinad ederek söylüyor

üstadım, ona dayandırarak izah ediyor.

Diyor ki üstadım bir şey üç şeyden dolayı sevilir.

Biz ya mahlukatın, mevcudatın cemallerini severiz.

İnsan cemale aşık olarak yaratılmıştır.

Ya biz lütufları, ihsanları severiz.

İnsan el ihsan, insan hadimül ihsan diye bir Arap ate sözü vardır.

İnsan ihsanın kölesidir.

İnsan ihsanları sever, lütufları sever, ikramları sever.

Üçüncüsü de bir şeyi kemalinden dolayı severiz.

Bizden yıllarca önce yaşayıp gitmiş olan, asırlar önce yaşayıp gitmiş olan

insanları kemalinden dolayı sever.

Kemalinden dolayı onlara aşık oluruz.

Hazreti Mevlana'yı severiz.

Yeryüzüne iyilikte bulunmuş kemal ehli olan, müslim gayrimüslim, iyiliği

çoğaltan, marifet ehli, kemal ehli insanları severiz biz.

Bediüzzaman hazretlerine aşk derecesinde bağlıyız.

Efendilerimize, üstad kabul ettiklerimize, şeyhlerimize, mürşitlerimize aşk

derecesinde bağlıyız ve onları kemallerinden ötürü severiz.

İşte bu üç şey yani mahlukata sevmemizin sebebi olan cemal-i ihsan

ve kemal zatında sevilen şeylerdir.

Bu cemal-i ihsanın ve kemalin sahibi, nihayetsiz kemal sahibi, nihayetsiz cemal

sahibi, nihayetsiz kemali olan, cemali olan ve nihayetsiz lütufları, ihsanları

olan hayatımızda bir zat olabilir.

O da, onu da ya baki ya entel baki zikriyle ilan ediyoruz.

Baki ya hakiki yalnız sensin, kemal senindir, cemal senindir.

Lütuflar ve ihsanlar sana aittir.

Rabbimiz diyoruz.

İkinci nükteye geçmek istiyorum tam da bu noktada sevgili dostlarım.

İkinci nükte de Bediüzzaman hazretleri bizim aşkı, bekamızı irdeliyor.

Üstadım diyor ki insanın fıtratında evet bekaya karşı bir aşk var.

İnsan böyle yaratılmış.

Ve bu yaratılış mahiyetini biz aslında Hazreti Adem'e kadar çıkarabiliyoruz.

Aşk-ı beka insan fıtratında aslında atalardan kalma bir miras.

Hazreti Adem'in cennetten çıkarılmasına sebebiyet veren zellesine dönüp

baktığımızda biz, şeytanın ona verdiği vesvesenin beka üzerinden olduğunu yani

bir sonsuzluk vadi üzerinden olduğunu görüyoruz.

Tarihsel süreç içerisinde Aba Hayat arayışı olarak sembolize edilen bir

sonsuzluk aşkı var insan mahiyetinde.

Aba Hayat sonsuzluk aşkını edebiyata, sonsuzluk aşkını sanata

taşıyan bir metafor hükmünde.

O Aba Hayat'ı biliyorsunuz biz Hazreti Musa Aleyhisselam'la Hızır Aleyhisselam

'ın yolculuğundan tanıyoruz.

Sonsuzluk iksiri.

Ona Kibridi Ahmer diyor tasavvuf geleneği.

Ona biz Hızır Çeşmesi diyebiliyoruz.

Türkçe karşılığıyla Bengisu diyoruz.

Ona Ab-ı Hızır ya da Ab-ı İskender denildiğine şahit oluyoruz.

Ortaçağ'da biliyorsunuz simyacılık çok meşhurdur.

Simyacılar maddeyi elmasa dönüştürebilmeyi, bütün hastalıkları

iyileştirebilmeyi hatta hastalık olmayan bir sıhhati, yaşlılık olmayan bir

gençliği, ölüm olmayan bir hayatı vadeden bir simya arayışındadırlar.

İlk çağlardan itibaren, Mısır piramitlerinden itibaren ya da Gıldamış Destanı

'ndan itibaren insanlık daima bir sonsuzluk arayışı içerisindedir.

İnsan çünkü sonsuzluğa aşık olarak yaratılmıştır.

Hatta dikkat ederseniz insan seveceği şeyi de önce ona beka vehmederek sever.

Aşık olacağı şeye önce bir beka vehmeder, beka görüntüsü verir, ondan sonra

sever.

Başka türlü sevemez.

Sevmeyen insanlar bu aşkı bekadan gelen firakım elemlerinden korktukları için,

o yaralanmalardan sakındıkları için ıssızlaşırlar, yalnızlaşırlar.

Ama o insan vahiyetinin aynı zamanda bozulması anlamına gelir.

Yani terk edilmenin yaralarından, firakın yaralarından korkmak ve sevmekten

kaçınmak, sevmekten korkmak, sevmemek hali o ıssızlık hali, o yalnızlık hali

bir fıtratın bozulmuşluğu halidir.

O yaralanmışlık, örselenmişliklerle dahi olsa sevebiliyor olmak, bekaya aşık

olmak hali fıtratın bir ihtizasıdır.

İşte insan vahiyetine baktığımızda biz insanın bekaya aşık olduğuyla

yüzleşiyoruz.

Tarihsel süreç içerisinde adım adım bunu takip ediyoruz.

Sevdiğimiz şeylerde bir beka vehmederek sevdiğimize tanık oluyoruz.

Fakat ne vakit insan sevdiği şeylerin zevalini düşünse, hatta o sevdiği

şeylerin zevalini hayal etse, firakını düşünse elem çeker ve feryat eder.

Üstadımın çok önemli bir cümlesi var burada.

Diyor ki, ''Bütün firaklardan gelen feryatlar, yani ayrılıklardan gelen

feryatlar, aşkı bekadan gelen ağlamaların tercümanları hükmündedirler.'' diyor

üstadım.

Yani asırlar boyunca edebiyat geleneğine baktığımız zaman biz bütün edebiyat

literatürünün firaklardan, firkatlardan gelen şikayetler, ağlamalardan mürekkep

olduğunu görürüz.

Hatta şarkıların bunun üzerine kurulu olduğunu, namelerin bunun üzerinden

terennüm ettiğini görürüz.

Buna şahitlik ederiz.

Hep o feryatlar bekadan gelen ağlamalardır aslında, onların tercümanıdır.

Hatta denilebilir ki, bekanın sebebi vücudu, yani Cenab-ı Hakk'ın bizim

için bekayı yaratması, bizim için Cenab-ı Hakk'ın cenneti yaratması, insan

vahiyetinde bu, ki bu şiddetli arzuya verilmiş olan bir cevaptır.

Hatta üstadım diyor ki, ''Senin midenin küçücük beka arzusuna bile cevap veren,

o midenin önünde, o ihtiyacın önünde sofralar açan, çeşit çeşit rızıklarla o

midenin talebine cevap veren Cenab-ı Hak, senin ruhunun ve kalbinin bu

şiddetli arzusuna mümkün müdür ki cevap vermesin?'' Adeta cennetin yaratılışı,

bekanın insan mahiyeti için yaratılışı, ona bekanın vaat edilişi, onun

mahiyetindeki bu şiddetli arzunun, şiddetli talebin, bu fıtri ihtiyacın, bu

fıtri duanın bir cevabı gibidir.

Ve Cenab-ı Hak haşre buradan bile yol bulabilirsiniz, haşre buradan da

yol bulabilirsiniz, çünkü Cenab-ı Hak eğer vermeyecek olmasaydı istemeyi

vermezdi.

Çünkü insan mahiyetindeki bu şiddetli beka arzusu, hatta insan mahiyetindeki bu

şiddetli beka aşkı, cennetin varlığının, bekanın varlığının en büyük delilidir.

Bu firaklardan gelen elemlere, aşkı bekadan gelen elemlere insanın nasıl merhem

sürdüğünü önümüzdeki derste anlatmaya devam edeceğim inşallah.

Ama şöyle söyleyerek bitirmek istiyorum, o aşkı bekadan gelen firak

ağlamalarının tiryakı, ya baki entel baki, ya baki entel baki virdidir.

Önümüzdeki hafta görüşmek üzere sevgili dostlarım.