Lessons from Risale-i Nur: The Third Flash / 1 — Anything apart from God cannot be the object of attachment for a heart created for eternity

Euzübillahimineşşeytanirracim.

Bismillahirrahmanirrahim.

Sevgili dostlarım, bugünden itibaren 3.

Lem'a'ya, 3.

Lem'a dersine başlamayı düşünüyorum.

3.

Lem'a, Ya Bâkî Antel Bâkî Virdin'e, Bediüzzaman Hazretleri'nin o

Virdin hakikatine ilişkin bir tefsiri.

Bir aşk bahsi aynı zamanda 3.

Lem'a, insanın temel acılarından, temel yaralarından bir tanesi olan beka

aşkını irdeleyen, insan mahiyetini bu yönüyle ele alan bir risale.

O yüzden de bu bahis akılla ölçülebilen, fikir mizanlarıyla tartılabilen bir

mesele olmaktan daha öte bir bahis.

Bediüzzaman Hazretleri bahse başlamadan önce, diyor ki, bu Lem'a'ya bir

derece his ve zevk karışmış, diyor.

His ve zevkin coşkunlukları, aklın düsturlarını, fikrin mizanlarını

dinlemedikleri için, onlara riayet etmedikleri için bu 3.

Lem'a mantık mizanlarıyla tartılmamalı uyarısıyla başlıyor.

Bu mevzuda 17.

Lem'ayı hatırlatmak istiyorum size.

Marifetullah'ın delillerini Bediüzzaman Hazretleri ele alırken, bazısı diyordu,

su gibidir, onu hissedebilirsiniz, ona dokunabilirsiniz ama onu

zaptedemezsiniz.

Onu tabi tutup tenkitle kurcalamaya çalıştığınızda, zaptedebilmeniz, ona hakim

olabilmeniz mümkün olmaz.

Marifetullah'ın bir kısmı mesela, hava gibidir, ona dokunamazsınız, onu

göremezsiniz ama hissedersiniz.

Marifetullah'ın delillerinin bir kısmı nur gibidir, nuru elinizle tutamazsınız,

parmaklarınızla avlayamazsınız.

Onu avlayabilmek için nuru ancak basiretle avlayabilirsiniz, kalp gözünüzü açık

tutmanız gerekir.

Hatta kalp gözünüzü açık tutarak onun gelmesini beklemeniz gerekir.

Onu ancak ruhun görme kabiliyetiyle görebilirsiniz, başka türlü

algılayabilmeniz mümkün olmaz.

Başka türlü algılamaya çalışırsanız, onu aklın mizanlarıyla ölçmeye, fikrin

mizanlarıyla tartmaya çalışırsanız, o zaman sönmez ama diyor Bediüzzaman

Hazretleri, gizlenir.

İşte Marifetullah'ın delilleri bizim maddi alemde göz, kulak, dokunmak

suretiyle muhatap olduğumuz ayrı ayrı muhataplıklar, ayrı ayrı nimetler gibi.

Mesela siz önünüze koyulan bir yemeğin lezzetini kulağınızla tadamazsınız,

onu damakla algılayabiliyorsunuz ancak.

Ama bir musiki namesinin lezzetini açılabilmeniz için kulağınızı açmanız

gerekiyor.

Kokulara açılabilmeniz için başka bir istidadınızı harekete geçirmeniz

gerekiyor.

Aşkı temaşa etmek isteyen birisi, beka aşkının insan ruhu ve kalp üzerindeki

tesirine muhatap olmak isteyen, bunun hakikatlerine erişmek isteyen kişi ise

zevkin ve hissin muhataplığına başvurmak zorunda.

Eğer zevki çalıştırmazsanız, hisle muhatap olmazsanız, onları işin içerisine

dahil etmezseniz aklın mizanlarıyla çok fazla tadıp anlayabileceğiniz bir bahis

değil bu.

Aklın mizanları gene açık dursun, yine meselenin içerisinde olsun ama zevk de

işe dahil olsun.

Yine hakikat perspektifinden meseleye bakalım ama zevkin mizanlarıyla

ulaştığımız bir hakikat olsun bu bizim.

Üstadım, Ya Bâkî, Antel Bâkî, Virdin-i Zikrin-i Küllüşe İnhalikun İllâ

Ve Çelihül Hükmü Ve İleyhi Türce'un ayeti kerimesinin bir meali olarak

sunuyor bize.

Bu çok değişik bir meallendirme biçimi.

Bizim şahit olmadığımız bir meallendirme.

Küllüşe İnhalikun İllâ Ve Çelihül Hükmü Her şey helak olup gidecidir.

Sadece eşyanın Allah'a bakan yüzleri, varlıkların Allah'a bakan yüzleri hariç

anlamına gelen bir ayet.

Hüküm Allah'a aittir ve her şey ona dönecektir diye devam ediyor.

İki cümle ile meallendiriyor Bediüzzaman Hazretleri.

Bunu iki cümlenin birincisi Ya Bâkî, Antel Bâkî, ikincisi yine Ya Bâkî,

Antel Bâkî ama bu yine tekrar değil çünkü biz Ya Bâkî, Antel

Bâkî'yi ilk zikredişimizde ona başka bir anlam yükleyerek onu zikrediyoruz.

İkinci zikredişimizde ayrı bir anlam yükleyerek zikrediyoruz.

Hatırlayacaksınız üstadım varlıkların dünyanın üç yüzü olduğundan bahsediyordu

bize.

Bu üç yüzden bir tanesi varlığın Esma-yı İlahiye'ye bakan yüzü.

Varlık Esma-yı İlahiye'ye bakan yüzüyle Bâkî.

O yüzüyle nihayetsiz lezzetleri bizi açan, o yüzüyle elemsiz, o yüzüyle bizi

sonsuzluğa kavuşturan bir mahiyeti arz ediyor.

Esma-yı İlahiye'ye bakan yüzü var varlıkların şu dünya aleminin ve

bu yüzü biz seviyoruz.

Dünyayı bu yüzüyle seviyoruz.

Dünya sevilebilir mi?

Evet bu yüzüyle dünya çok sevilir.

İkinci yüzü dünyanın ahirete mezra olması veçesi.

Bu yüzüyle de dünya çok sevilir.

Dünya bizim için bir tarla hükmünde oraya amellerimizin tohumlarını ekiyoruz.

Sonra da ebedi aleme gidip o tohumların meyvelerini dermeyi düşünüyoruz.

Bunu ümit ediyoruz.

Bu yüzüyle de biz dünyayı çok seviyoruz.

Bu yüzüyle dünya bize çok sevimli geliyor.

Dünyanın üçüncü yüzü sadece fâni yüzü.

Fâni yüzü dünyanın sevilmeyen yüzü, sinek kanadı kadar kıymeti olmayan yüzü,

kerih olan yüzü, çirkin olan yüzü, fâni olan yüzü.

İşte bu dünyanın üç yüzünün içerisinde külüşeyin hâlükün ilâ ve çe her

şey helak olup gidicidir.

Yüzü işte bu fâni olan yüzü.

Bediüzzaman Hazretleri bu derste bize hem ya baki antel baki virdiyle, zikriyle

hem de o zikre eşlik eden bu dersle, bu dersi marifetle, bu

zevki dersle, hissi dersle beraber bize dünyanın bu yüzünü yani fâni olan

yüzünü bütün mahiyetiyle beraber gösterecek.

Yüzümüzü onun baki olan yüzüne, dünyanın bekaya bakan yüzüne, dünyanın ahiret

âlemine mezra olan yüzüne çevirmek suretiyle bizi bekaya muhatap kılacak.

Yani biz dünyayı seviyor muyuz?

Evet biz dünyayı sevenleriz.

Biz dünyayı bekaya bakan yüzüyle sevenleriz.

Biz dünyanın fâni olarak algıladığımız yüzünü, üzerinde fâniliğin mührünü

gördüğümüz yüzünü sevmeyen ama dünyayı sevenleriz.

Bekayı sevenleriz çünkü.

Üstadımın bu dersi ya baki antel baki virdine dayanıyor dedim.

Ya baki antel baki virdini nakşî rüesası, nakşî şeyhleri, reisleri bir hatme

-i mahsus, hatme-i nakşiye suretine getirmiş.

Bu virdi çekmeye devam ediyorlar.

Bediüzzaman Hazretleri de bu azim âyeti yani külüşe'in hâlükûn illâ voçale

hülükû müvellehî turce onun âyet-i kerimesini ya baki antel baki, ya

baki antel baki virdiyle meallendirdiği için bizi bekaya bu dersin hakikati

üzerinden, bu dersin hakikatine getirdiği yeni bir okuma birkaç nükte üzerinden

açacak.

Cenab-ı Hak birinci nükteden itibaren bizi bu zevki derse muhatap kılacak

inşâAllahü teâlâ.

Cenab-ı Hak zevk edebilmeyi, Cenab-ı Hak hislerimizle ona muhatap olabilmeyi,

onun hakikatine vakıf olabilmeyi nasip etsin.

Biz ya baki, ya antel baki zikrini ilk söylediğimizde bunu bir ameliyatı

cerrahi hükmünde söylüyoruz.

Bu bana çok etkileyici geliyor sevgili dostlarım.

Çünkü üstadın yaptığı şey, üstadın bizim için tanımladığı şey manevi bir kalp

ameliyatı.

Çünkü insan yaratılış itibariyle bekaya müştak olarak yaratılmış, fani

şeylerden elem duyuyor.

Bu fani şeylerden duyduğu elem kalbi bir önceki derste hastalıklarla bizim

aramızdaki kaçınılmaz ilişki, belalarla, musibetlerle bizim aramızdaki yeryüzü

yolculuğumuzdaki kaçınılmaz ilişki gibi bizim bekaya müştak olarak

yaratılmamız, bizim bekaya muhatap olarak yaratılmamız, bekaya aşık olarak

yaratılmamız, eşyayla muhataplık ilişkimizin bütün bir mevcudatı kuşatan bir

ilişki oluşu bizi yaralanmaya, kalbimizi iltihap toplamaya, manevi iltihaplar

toplamayı açık hale getiriyor.

O yüzden de bir cerrahi, manevi bir cerrahi, operasyona ihtiyaç hissetmeye

başlıyoruz.

Üstadım diyor ki bu ihtiyacımıza tanınarken insan diyor, ikinci lemada, birinci

lemada, birinci sözde, ekser bahislerde anlatıldığı gibi insan yaratılış

itibariyle çok kompleks, çok komplike, çok cami, çok muhtevi, sonsuzluğa açık

bir mahiyette yaratılmış.

Bu mahiyetiyle insan, yani bu sonsuzluğa açık mahiyetiyle hadsiz istidadı

muhabbeti var insanın.

İnsanın görmeye olan istidadı sınırlandırılmış, işitmeye olan istidadı

sınırlandırılmış, zıplamaya olan istidadı, koşmaya olan istidadı, ömrü

sınırlandırılmış.

Ama sevgili dostlarım, insanın sınırlandırılmayan bir istidadı var, muhabbete

olan istidadı.

İnsan kalbine bu veçresiyle baktığımızda, insan kalbinin adeta sonsuzluğu

yudumlayan bir dudak gibi olduğunu görüyoruz.

İnsan aslında varlıkla ilişkisini muhabbet üzerinden kuruyor.

Muhabbetin maddi aleme bakan yüzü nedir diye nazar ettiğimizde şunu görüyoruz.

Varlıklar bir arada kuvve-i cazibeyle durabiliyorlar.

Kuvve-i cazibe, çekim kuvveti demek.

Ama kuvve-i cazibe aynı zamanda muhabbetin maddi yüzü.

Yani elektronlar atom çekirdeği etrafında kuvve-i cazibeyle dönüyorsa emin olun

o elektronları atom çekirdeği etrafında tutan şey muhabbettir.

Gezegenleri güneşin etrafında döndüren şey kuvve-i cazibeyse eğer gezegenleri

güneşin etrafında döndüren şey muhabbettir diyebilirsiniz.

Muhabbetin maddi aleme bakan yüzüdür kuvve-i cazibe.

Nasıl kuvve-i cazibe olmazsa bütün kainat birbirine karışacağı, gezegenler

birbirine gireceği gibi, kuvve-i cazibe olmazsa madde çökeceği, maddenin

arasındaki o cazibe boşluğu kapanacağı, varlık söneceği gibi insan kalplerinden

muhabbeti söküp alsanız varlık her cümerce uğrar.

Cenab-ı Hak kainatı muhabbet kaidesi üzerine yaratmıştır.

Kainatın diyor Bediüzzaman Hazretleri sebebi vücudu muhabbettir yani sevgidir.

O yüzden de aslında biz ikinci, birinci lemmada hep insanın camiyetini yani

ne kadar kapsamlı bir varlık olduğunu, bütün varlığı ile kendi arasında bir

ilişki kurduğunu anlattık.

Ama Bediüzzaman Hazretleri üçüncü lemmada bu ilişkiyi kuran sırrın muhabbet

olduğu hakikatini vurguluyor.

Biz varlıkla kendi aramızdaki ilişkiyi muhabbet üzerinden tesis ediyoruz.

Her şeyle kurduğumuz alaka aslında bir muhabbet alakası.

Biz yeryüzünü seviyoruz, biz dünyayı seviyoruz, biz varlıkları seviyoruz.

Bütün mevcudatla bizim aramızda bir muhabbet ilişkisi var.

Biz görmesek de penguenleri seviyoruz, biz yıldızları seviyoruz, ezan rüzgarı

seviyoruz, denizlerin dalgalarını seviyoruz, yağmurların şıpırtılarını

seviyoruz.

Muhabbetle hatta şiddeti muhabbet olarak tanımlayabilirseniz aşkı, şiddeti

muhabbetle bir ilişkimiz var bizim bütün bir mevcudatla.

Bütün bir yeryüzünü seviyoruz, bütün bir kainata seviyoruz.

Adeta kendi evimizi sever gibi seviyoruz.

Cennete dikkat edin adeta kendi bahçemizi sever gibi cennet bahçesini

seviyoruz.

Peki bu durum yani bu kadar muhabbet bağıyla mevcudata bağlı olmak bizi

yaralanmaya açık hale getirmiyor mu?

Evet getiriyor çünkü mevcudat fani.

Çünkü bizim o sevdiğimiz şeyler bize Allah'a ısmarladık demeden geçip

gidiyorlar, bize hoşçakal demeden geçip gidiyorlar, göçüp gidiyorlar, faniliğin

arkasında saklanıyorlar.

Neye elimizi açsak adeta Bediüzzaman Hazretleri'nin meşhur bir benzetmesi

vardır hatırlayacaksınız.

Biz bir tirene binmişiz gidiyoruz da tirenlerin penceresinden etrafımızda

gördüğümüz çok parlak meyveleri, çok parlak çiçekleri uzanmaya çalışıyoruz da

elimize dikenler batıyormuş gibi oluyor.

O tireni zaman olarak düşünürseniz eğer elimize batan dikenler de faniliğin

dikenleri biz neyi sevsek bizi terk ediyor.

Fanilik bizim mahiyetimizde, insan olma mahiyetinde çok derin yaralar açıyor ve

o yaralar zaman içerisinde cerihalar topluyor, iltihaplar topluyor.

Fanilik öyle bir yara ki bizim için gençliğimizi seviyoruz mesela, gençliği

seviyoruz, aşk derecesinde seviyoruz gençliği.

Tazeliği seviyoruz gençliğin tazeliğini, meyvelerin tazeliğini, baharın

tazeliğini seviyoruz, aşk derecesinde seviyoruz.

Sağlıklı olmak istiyoruz, bitmeyen bir ömür olsun istiyoruz, sevdiklerimizle

bitmeyen bir vuslat yaşamak istiyoruz.

Ama daima o vuslatların ardından firak geliyor ayrılık ve insan kalbini

yarsanız el firak, el firak diye ağladığını görüyorsunuz.

Daima o vuslatlar firakın elemlerine dönüşüyor, bizim faniliğimiz bizim için

bir yara haline geliyor.

Faniliğin elemi, ruhumuzda, kalbimizde telafisi mümkün olmayacak çok derin

yaralar açıyor.

O kadar derin yaralar açıyor ki bunu siz bir merhemle ya da

bir ilaç tedavisiyle tedavi edemiyorsunuz, bir cerrahi operasyona ihtiyaç

duyuyorsunuz.

Bir ameliyatı cerrahiye gerekiyor bunun için.

İşte bu azabı, faniliğin azabını çekmek diyor Bediüzzaman Hazretleri, bizim bir

kusurumuzun, bir faniliğe bu kadar çok bel bağlama kusurunun bir cezası.

Diyor ki üstadım bu kusur sana ait bir kusur.

Çünkü senin kalbinde, insan olma mahiyeti içerisinde hadsiz bir muhabbet var.

Yani senin muhabbeti olan istidadı nihayetsiz.

Oysa sen ne yapıyorsun?

O nihayetsiz istidadı nihayetli olan, fani olan mevcudata tevcih ediyorsun,

yönlendiriyorsun.

Oysa o nihayetsiz muhabbet istidadı sana nihayetsiz cemal ve nihayetsiz kemale

tevcih etmen, ona yönlendirmen, nihayetsiz bir muhabbete açılman için

verilmişti.

Sen ne yaptın?

Nihayetsiz muhabbet istidadını fani olana tevcih ettin.

Zaten fani olan da onu taşıyamadı.

Üstadım diyor ki Bediüzzaman Hazretleri muhabbet vahsinde, fani olan insan,

kusurlu olan insan, güzelliği de geçici olan insan.

Siz saçlara aşk şiirleri yazıyorsunuz ama onlar beyazlıyor ve dökülüyor.

Siz fani olan güzelliklere methiyeler düzüyorsunuz ama onlar geliyor ve

geçiyor.

Üstadım Bediüzzaman Hazretleri diyor ki sen bu noktada kusurlusun çünkü sen

nihayetsiz bekai olan istidadını, nihayetsiz cemali olan muhabbet istidadını

fani olana sarf ettin.

Fani olan da nihayetsiz kemali ve nihayetsiz cemali zatında taşımadığı için

zaten fıtraten o muhabbeti istiskar ediyor.

Yani ondan tiksiniyor.

Dikkat edin eğer fıtrat bozulmamışsa sizi kusursuz gören ve bunun için seven,

sizin cemalinize nihayetsiz bir muhabbetle yönelen birisine karşı fıtrat nefret

duyar, tiksinti duyar ve o muhabbeti reddeder.

Siz nasıl sevilmeyi istersiniz, kusurluğunuzla sevilmeyi istersiniz.

Bugün gençliğinizin parlaklığı içerisinde olabilirsiniz ama yarın ihtiyarlığın

bütün arızalarıyla, bütün kusurlarıyla, ihtiyarlığın bütün adiziyetiyle,

ihtiyarlıkla beraber gelen bir takım suri çirkinliklerle beraber de sevilmeyi

istersiniz.

Hastayken de sevilmeyi istersiniz, noksanken de sevilmeyi istersiniz,

kusurluğuken de sevilmeyi istersiniz.

Sizi yüceltip, tanrılaştırıp, kusursuzlaştırıp seven bir muhabbete karşı

fıtratan istiskal nefret duyarsınız, onu fıtratan reddedersiniz.

Eğer fıtratınız bozulmamışsa, eğer fıtrat bozulmuş da kendini kusursuz

görüyorsa, kendi cemalini baki görüyorsa o bizim bahsimizin dışında.

Bediüzzaman Hazretleri diyor ki, sen nihayetsiz muhabbet sana, nihayetsiz cemal

ve kemal sahibine tevcih etmen için verilmişti ama sen o nihayetsiz muhabbeti

fâni olan, zail olan, kusursuz olmayan, fâni mevcudata karşı sarf ettin, bu

yönüyle kusurlusun.

Ve kusurunun cezasını da firakın elemiyle çekiyorsun.

Böyleyse başlangıç itibariyle senin bu kusurdan teberri etmen, bu kusurdan

arınman ve yah bakî entel bakî virdi ile beraber bir ameliyat-ı

cerrahi hükmünde fâni olan mahlukatla kat'ı alaka etmen gerekiyor.

İşte sevgili dostlarım, yah bakî entel bakî virdinin bizim hayatımızdaki

birinci zikri, fâni olan mahbuplarla bizim aramızdaki alakayı bir cerrahi

operasyon hükmünde kesiyor oluşu.

İnşâAllah önümüzdeki derste kaldığımız yerden devam edeceğiz.