Risale-i Nur Lessons: The 3rd Lem'a / 5 — Whatever is turned towards the Everlasting (Exalted is He) attains the manifestation of eternity

Sevgili dostlar, 3.

Yaman'ın 3.

müktesindeyiz.

Bugün bir final dersi yapacağız 3.

mükteyi bitirmek için.

Ya Vâki, ya Antel Vâki zikrindeyiz.

Ve geçen dersimizde hatırlayacaksınız, bastı zaman hakikatini, kalbin zamanını,

ruhun zamanını ve nefsin zamanını konuştuk.

Aslında bütün mesele insanın bekaya istidatlı olarak yaratılışından neşet

ediyor.

Yani dünyanın insana yetmeyişi, fani muhabbetlerin, insanı bu kadar çok

yaralayışı, insanın beka için yaratılmasından kaynaklanıyor.

Bastı zaman hakikatini hatırlayacaksınız, bastı zaman zamanı genişletebilme

anlamına geliyor ki, zamanın izafili üzerine inşa edilmiş bir hakikat bu.

Bastı zamanı biz belki en fazla rüyalarımızda yaşıyoruz.

Bazen bir dakikalık, birkaç saniyelik rüyanın içerisine birkaç güne girmeyecek

kadar, birkaç güne sığmayacak kadar çok hadise yerleştirebiliyoruz.

Ya da kendi zamanımızın hakikati içerisinde zamanın ne kadar yavaşladığını, ne

kadar hızlanabildiğini, çeşitli psikolojik durumların o hızı ve yavaşlamayı

nasıl sağladığını tecrübe etmişliğimizin üzerinden biliyoruz biz bastı zamanı.

Ama Bediüzzaman Hazretleri bastı zamanı daha çok kalbin ve ruhun zamanı

üzerinden okuyor.

Yani bizim nefsimizin bir zamanı var, cismimizin bir zamanı var.

Ve o zaman, nefsimizin zamanı bizim daha çok günü ve geleceği mağdum

kılan, yok kılan, ademe yokluğa gönderen bir zaman.

Nefsin zamanı için yarın yok.

O yüzden zaten nefis aynı lezzetin tekrarını istiyor.

Nefis bir türlü tatmin olmuyor.

Dünkü tadlı lezzetler nefis için bugün hiçbir şey ifade etmiyor.

Yarın tadıcağı lezzetler nefis için hiçbir şey ifade etmiyor.

Ama kalbin zamanı nefsin zamanına nispeten çok daha geniş.

Aylar öncesine, aylar sonrasına kadar kuşatan bir zaman kalbin zamanı.

Ruhun zamanı ise bu zamanların içerisinde en geniş olanın yıllarca öncesine,

yıllarca sonrasına kadar lezzetleri duyabiliyor ruh.

Öyleyse aslında bize şunun formülünü veriyor bu durum, kalbin ve ruhun bastığı

zamana açık mahiyeti.

Biz yeryüzüne gönderildik, kısacık bir ömrümüz var, fani bir ömrümüz var ve

umumiyet itibariyle de faydasız bir ömrümüz var.

Ama biz ne istiyoruz?

Şunu istiyoruz.

Belki bir ömür istiyoruz.

Yani fıtratın iktizası istemektir.

Dua istemek halidir insan mahiyetinde.

Farkında mısınız bilmiyorum ama biz istemeden de istiyoruz.

Yani herkes ister uzun bir ömrü olsun.

Bunu dillendirmese de, bunu aklen söylemese de ruhen ister, fıtraten ister,

kalben ister.

Biz fani ömrümüzü bakileştirebilmek istiyoruz.

Biz ömrümüzü bereketlendirebilmek istiyoruz.

O küçücük kısa ömrün içerisine ebedi hayatı kazanacak ameller yerleştirmek

istiyoruz.

Öyleyse bastığı zaman hakikatine bizim ihtiyacımız var.

Bediüzzaman Hazretleri Allah'a vuslatla yaşanmış olan bir saniyenin binler sene

hükmünde olduğunu söylüyor.

Hatta daha fazlasını da söylüyor.

O Allah'la vuslat halinde yani onun rızası istikametinde yaşanmış olan aslında

o anlar var ya, o anlar bizim bekaya açılan pencerelerimiz hükmünde.

O anlardan biz bekanın lezzetini soluklayabiliyoruz.

Beka iştiyakımızı o anlarla tatmin edebiliyoruz.

Biz madem ki dünya bize yetmiyor, madem ki uzun bir ömür istiyoruz,

bereketli bir ömür istiyoruz, hiç istemeyen bile dünyada kalıcı olmak, hatta

kendisi öldükten sonra bile sahife-i alemde adının yazılmasını istiyor.

Bu fıtri bir ihtiyaç.

Bu ihtiyacı reddederek, bu ihtiyacı inkar ederek, görmezlenerek yaşayamayız.

Öyleyse bu ihtiyacın yüzünü bekaya çevirmek zorundayız.

Üstadım diyor ki, iyi insanlar siz fani, kısa, faidesiz ömrünüzü uzun,

bereketli, semeredar, meyve veren bir mahiyete dönüştürmek istiyorsanız, eğer o

zaman madem ki istemek insaniyetin bir gereği, siz de isteyin, onu baki

hakikinin yoluna sarf edin.

Çünkü baki hakikinin yoluna sarf edilmiş olan bir ömür, bir zaman dilimi

bekaya mazhar olur.

Muhabbet-i İlahiye ile önce marifet-i İlahiyeden başlatalım.

Marifet-i İlahiye ile, muhabbet-i Rabbaniye ile geçen bir ömür.

Cenab-ı Hakk'ın marziyatı yani emirleri ve yasakları dairesinde geçen bir

ömür.

Cenab-ı Hakk'ın rızasıyla geçen bir ömür, bekaya mazhar bir ömürdür.

O ömrün kısalığından artık bahsedilemez.

Ruhun zamanını, kalbin zamanını nazar-ı itibarı alarak düşünün, o ömrün

kısalığından bahsedilemez.

Binler sene ömür hükmündedir o ömür.

Ve semeradar, uzun, çok da faideli, gerçek mahiyetiyle insanın sahife-i aleme

adını yazdıracağı bir ömürdür.

Madem ki insan bu kadar şiddetli bir surette bekaya iştiyak duyuyor, meyil

duyuyor, madem ki insan bekaya tam manasıyla ve gerçek manasıyla aşıktır, madem

bu fani ömrü baki bir ömre dönüştürebilme imkanı insan için var, bunun

çaresi var, böyleyse insan o çareyi aramak ve ona yapışmak zorunda.

Şu fani hayatı baki bir ömre tebdil edebilmek zorunda.

Eğer insanın insaniyeti sukut etmemişse, yani hala onda insaniyet adına bir

dirilik, hayat emaresi varsa, o çareyi arayacak, aramak zorunda.

O imkanı kuvveden, yani bizde saklı olan bir mana, bir kuvvet olmaktan

çıkarıp fiile dönüştürecek insan ve o imkana uygun hareket edecek.

Hayatını Allah için, Allah adına, Allah hesabına yaşayarak, lillah li veçhillah

li eçhillah yaşayarak geçirecek.

İşte çare tam da bu.

Üstadım diyor ki o zaman sizin ömrünüzün dakikaları seneler hükmüne geçer.

Bu hakikati biz Leyla'yı kadrin bir gece olmasına rağmen 80 sene

ibadet hükmünde oluşuyla idrak edebiliyoruz.

Bu hakikati Efendimizin miracı üzerinden idrak edebiliyoruz.

Bu hakikati Evliyaullah'ın bastığı zaman sırrına mazhar olarak yaptıkları

ibadetler üzerinden idrak edebiliyoruz.

Ama bu hakikatin hepimiz kendi yolculuğumuz içerisinde, kendi kulluk

yolculuğumuz içerisinde bir şekilde tadını tatmış oluyoruz.

Bir şekilde manasını kavramış oluyoruz.

Ve bir şekilde biz yaşadığımız tecrübelerle aslında bu dünya için

yaratılmadığımızı fark ediyoruz.

Bize hep duygularımızın aslında ne kadar azını kullandığımız, beynimizin

aslında ne kadar azını kullandığımız, potansiyelimizin aslında ne kadar azını

dünyadayken kuvveden fiile çıkarabildiğimize dair şeyler söyleniyor.

Biz de bununla yüzleşerek yaşıyoruz.

Oysa bu potansiyeli sarf edebilme noktasında kalbin ve ruhun bize açtığı alan

çok zengin bir alan.

Bunun imkanlarından istifade edebilmek lazım.

İkincisi de bekayamaz her bir hayat yaşayabilirsek eğer o istidatlarımızın baki

surette fiile çıkarılabilecek oluşunun lezzeti, imkanı üzerinden bir ruh

cevelanı, ruh pervazı yaşayabilmemiz mümkün.

Der ki üstadım, elhasıl insan evet fanidir, fani ilimize yüzleşerek

onun elemlerini duya duya yaşıyoruz.

Fakat kabul edelim insan beka için yaratılmış, baki bir zatın ainesi olarak

yaratılmış, baki meyveleri verecek işleri görsün için yaratılmış, onun için

vazifelendirilmiş.

Ve baki bir zatın, baki esmasının cilvelerine, nakışlarına medar olsun diye

yaratılmış insanoğlu.

Şimdi bu mahiyette ise insan bunu kabul ediyorsak, böyle görüyorsak kendi

mahiyetimizi, böyle ise böyle bir insanın hakiki vazifesi ve saadeti bütün

cihazları, bütün istidatlarıyla bakiyi sarmediğinin marziyat dairesinde yani

emirleri ve yasakları dairesinde Cenab-ı Hakk'ın esmasına yapışmak ve ebed

yolunda o baki hakikiye mütevecih olmak, yüzümüzü ona çevirmek, ebed

yolculuğumuzu bu surette gerçekleştirmek olabilir.

Burada bu ders bağlamında şunu hatırlamakta fayda var, biz yolculuğumuza

birinci lemadan başladık.

Birinci lemada Cenab-ı Hakk'ın uluhiyetiyle kendi aramızdaki ilişkimizi nasıl

tesis edeceğimizi, yani dikey bir ilişkiyi, ilah-mabud-abd ilişkisini, kul ve

Rab ilişkisini nasıl tesis edeceğimizi, dikey bir ilişkide kendi kusurlarımız,

kendi noksanlıklarımız, sürçmelerimiz, sınırlarımız, arzimiz, fakrimizle Cenab

-ı Hakk'ın ilah oluşu arasındaki ilişkiyi nasıl sağlayacağımızı konuştuk.

İkinci lemada Cenab-ı Hakk'ın rububiyetini konuştuk.

Yani biz şu yeryüzü yolculuğumuzda musibetlerle, hastalıklarla, belalarla nasıl

muhatap olduğumuzu konuştuk.

Dolayısıyla da Cenab-ı Hakk'ın bizim üzerimizdeki terbiye ediciliği üzerinden

bir ders mütarrası yapmıştık.

Üçüncü lemada ise insanın temel acılarından, yani evet insanın varlık acısı,

varlık yarası ya da varlık lezzetine dönüştüğü zaman varlık lezzeti

diyebilirsiniz.

Bu da insanın temel yaralarından, acılarından bir tanesi.

İkincisi belalar, musibetler, hastalıklar meselesiydi.

Bunu konuştuk ve üçüncü lemaya geldiğimizde biz insanın en temel acılarından

aşk ve beka arzusu, aşk-ı beka üzerine bir ders mütarrası yaptık.

Üstadın bunları arka arkaya koyması, arka arkaya mütalaa etmesi boşuna değil,

insanın temel acılarını dersler suretinde, Kur'anî dersler suretinde ve

zikirlerin onlara eşlik ettiği, virtlerin onlara eşlik ettiği bir çözücülükle

ele alıyor Bediüzzaman Hazretleri.

Üçüncü lemada biz insanın bekaya olan aşkını ve fani mahbuplarla aslında nasıl

ilişkiye geçeceğini konuştuk.

Bunu konuşurken de siz de kendi iç aleminizde bir yolculuk yapmışsanız şunu

fark etmişsinizdir, biz en fazla yarayı yeryüzü yolculuğumuzda en fazla yarayı

yatay ilişkiler üzerinden yani varlığı nasıl seveceğimizi bilmiyor oluşumuz

üzerinden alıyoruz.

Bakara suresi 165.

ayeti kerimede Cenab-ı Hakk insanlardan ölüleri vardır ki diye buyuruyor,

insanlardan bazıları bu sevmeyi bilmemenin bir neticesi olarak ayeti kerimede

vurgulanıyor.

Başkalarını Allah'tan başkasını Allah'a denk olarak görürler ve onlar Allah'ı

seviyorlar gibi o mahbuplarını severler diyor Cenab-ı Hak.

Dikkat edin burada çok önemli bir vurgu var.

Allah'ı seviyor gibi sevmek işte fani mahbuplara baki bir muhabbeti tevcih

etmek anlamına geldiği için insan mahiyetini en fazla tahrip eden ve yaralayan

şey.

Üstadım o yüzden diyor ki bu bahsin içerisinde firakın dairesi çok geniştir

diyor Bediüzzaman Hazretleri çünkü en küçük bir firak bile insana bütün

firakların eylemini duyurur.

Böyleyse biz önce şunu öğrenmek zorundayız Allah için sevmekle Allah'tan ötürü

sevmekle Allah gibi sevmek arasında fark var.

Biz bu ayrımı yaparak mahlukatı seversek yaralanmayız.

Üstadım der ki fani mahbuplara baki bir muhabbeti tevcih etmenin cezası ki

bunun adı gayrimeşru bir muhabbettir aslında tam da şirki tanımlar bu.

Yani mahlukatı siz Allah gibi severseniz muhabbet müşriki olursunuz ve bunun

cezası da diyor Bediüzzaman Hazretleri merhametsiz bir musibettir.

Peki öyleyse Üstadıma şöyle bir soru soruluyor muhabbet ihtiyari bir mesele

değildir.

Yani biz kendi tercihimizle ve irademizle sevmeyiz çoğu zaman bir aşkın

içerisine bir muhabbetin içerisine çekiliriz.

O bir kuvveyi cazibedir onun içerisine düşeriz.

Peki ihtiyari olmayan bir muhabbeti biz nasıl yönetebiliriz?

Çok önemli bir soru bu bizim için.

Bediüzzaman Hazretleri bunu kabul ediyor diyor ki evet muhabbet ihtiyari bir

mesele değildir.

Fakat tevcih edilebilir yani bir mahbubdan öteki mahbuba yönlendirilebilir.

Bunu yapabilmek için de yani bir fani mahbubdan baki bir mahbuba muhabbetimizi

yönlendirebilmek için de önce faniliğin hakikatini idrak edebilmemiz gerekiyor.

Yani üçüncü demanın bize verdiği dersi alabilmemiz gerekiyor.

Hazreti Mevlana tasavvufi bir bakış içerisinde aşk aşkla söndürülür der.

Siz aşkın ateşini suyla söndüremiyorsunuz ancak onu başka bir mahbuba tevcih

ettiğinizde o aşk sönüyor.

Dünyevi aşklar içerisinde o aşkın ateşine düşen insanlar bir aşkı başka bir

aşkın ateşiyle söndürmeye çalışıyor.

Daha büyük bir yangının içerisine düşüyor.

Oysa aşkın aşkla söndürülmesi fani mahbubların faniliğinin idraki içerisinde

yüzümüzü bekaya çevirebilmektir.

Yani temrinimiz, terbiyemiz şöyle olacak aslında bizim her varlık eğer bize

Cenab-ı Hakk'ı anlatan bir sesse, bir dilse her varlık bize

Rabbimizi anlatan, bir kelimeyse, bir aynaysa bize Rabbimizin güzelliğini

gösteren, yani biz varlıkları, mahbublarımızı Cenab-ı Hakk'ın esmasının

ayneleri, onu anlatan kelimeler, diller olarak görüyorsak eğer o zaman

sevdiğimiz onlar değil Rabbimizdir.

Bunu nasıl ölçebiliriz diye soracak olursanız şöyle ölçüyoruz.

Eğer biz Allah'tan ötürü mahlukatı seviyorsak o zaman en çok en çok

Efendimiz'i seviyor olmamız lazım.

Çünkü Allah'ın sevmemizi en fazla istediği ve onun sevgisini imanın bir

ölçüsü olarak tanımladığı bir sevgi Efendimiz'i sevmek.

Efendimiz buyuruyor ki beni anne babanızdan, çocuklarınızdan, tatlı canınızdan

artık sevmedikçe gerçek mümin olamazsınız.

Yani imanda kemale ermiş olmazsınız.

Böyleyse dikkat edin kendinize sorun bunu lütfen.

Yani muhabbetin neresinde duruyoruz?

Sevmeyi gerçek manasıyla nasıl hayatımıza yerleştiriyoruz?

Bunun ölçüsü olarak biz Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'i her

şeyden daha fazla aşkla sevebiliyor muyuz?

Aşk sevdiğinizin adı anıldığında burnunuzun direğinin sızlamasıdır.

Onun sevdasıyla, hasretiyle sızlamasıdır.

Şevk dediğiniz şey eylemlerinizi aşkın yönetmesidir.

İştiyak dediğiniz şey de bunun sizin amellerinize, hayatınıza, fıtratınıza mal

olması, tabiatınızın bir derinliğe haline gelmesidir.

Efendimiz'i ne kadar seviyoruz?

Bunun ölçüsü aslında Allah için sevip sevemediğimizin ölçüsünü ortaya koyar.

Derecesine göre de fazilet ehli insanları, Evliyaullah'ı seviyor oluşumuz.

Bunlar bizim aşkı, bekayı doğru mecralara tevcih ettiğimizin işaretidir.

Fani mahluklardan yüzümüzü çevirme meselesi ise doğrudan doğruya aslında

meselenin iradi olduğunun da altını çizmek lazım.

Yani evet biz muhabbet bizim ihtiyarımız dahilinde değil fakat onu doğru

mecralara kanalize etmek bizim ihtiyarımız dahilinde.

Efendimiz'e seviyor olmanın imanın bir şartı haline gelmesi, fani mahluklardan

yüzümüzü baki cemallere çevirebilme imkanının da aslında var olduğunu, sevgenin

iradi olarak tevcih edilebilen yani yönetilebilen yönlendirilebilen bir şey

olduğunu tanımlıyor.

Dersimi burada bitirmek istiyorum, dersimizi burada bitirmek istiyorum.

Üstadım diyor ki ya baki entel baki'yi biz dilimizle nasıl söylüyorsak

bunu kalbimizle, ruhumuzla, aklımızla ve bütün letaifemizle söyleyebilmemiz

gerekir.

Ya baki entel baki'yi dilimle söylediğim gibi bu duygularımla, kalbimle,

ruhumla, aklımla ve letaifemle de söylüyorum.

Hüvel baki, hüvel ezeli, hüvel ebedi, hüvel sarmedi, hüvel daim, hüvel matlub,

hüvel mahbub, hüvel maksud, hüvel ma'bud.

Ya Rabbi ezeli olan sensin, ebedi olan sensin, sarmedi olan daimi olan

sensin.

Madem ki sensin öyleyse benim hakiki mahbubum da sensin.

Hakiki maksudum, talep ettiğim de sensin ve hakiki ma'budum sensin.

Ben bütün muhabbetlerimi sana tevcih ediyorum.