Lessons from Risale-i Nur: The Second Flash / 7 — How can we lighten calamities? Can calamities become blessings?

Bismillahirrahmanirrahim Sevgili dostlarım, beşinci nüktelin ikinci meselesinde

kalmıştık en son.

Hatırlayacaksınız, birinci mesele de Bediüzzaman Hazretleri'nin musibeti

tanımlama biçimi üzerinden bahsi nasıl çözdüğünü, yani bir meseleyi nasıl

çözdüğünü görmüştük, hakiki musibeti dine gelen musibet olarak tanımlaması,

sonra da musibetleri maddi musibetler, manevi musibetler olarak ayırması, maddi

musibetlere nasıl mukabele edeceğimizi, onların bizim üzerimizdeki hükmünü

tasnif etmesi, arkasından da meseleyi bağlarken her türlü şikayetin ahların ve

ofların birer kaderi tenkit hükmünde olduğunu, ayrıca da Cenab-ı Hakk'ın

rahimiyetini ittiham, yani rahimiyeti suçlamak, Cenab-ı Hakk'ı zan altında

bırakmak anlamına geldiğini ifade etmişti.

İkinci mesele de üstadın ele aldığı konu biraz daha hastalıkların psikolojik

mahiyeti.

Şöyle bir problem çözecek üstadım burada, hastalıklar ya da musibetler büyür ya

da küçülürler mi?

İnsan psikolojisiyle hastalıkların mahiyeti değişir mi?

Bu düğümü üstadım şöyle çözüyor, diyor ki maddi musibetler onları büyük

gördüğümüz zaman büyürler, küçük görürsek küçülürler.

Yani aynı musibet büyüyüp altından kalkamayacağımız, altında ezileceğimiz bir

dağ haline de gelebilir.

Aynı musibeti biz küçültüp cebimizde taşıyabilecek haline de getirebiliriz.

Musibeti biz kendimiz büyütüyoruz ya da küçültüyoruz.

Bu musibetle insan psikolojisi arasındaki ilişki.

Ama bu ilişkinin biliyorsunuz vesvese bahsinde Bediüzzaman Hazretleri uzun uzun

bu ilişkinin nasıl kurulduğunu anlatır.

Fakat burada ikinci mesele de üstadın üzerinde durduğu incelik.

Bu durumun yani bizim hastalıkları büyütme ya da küçültme durumumuzun maddi

hastalıklar üzerinden cereyan eden şekli ya da maddi musibetler üzerinden

cereyan eden şekli.

Çünkü maddi bir hastalık bize tosladığı zaman o hastalığın manevi bir hastalığa

dönüşme tehlikesi var daima.

O hastalık gelip kalbimize yerleştiğinde maddi hastalık geçse bile o manevi

hastalık kalbimizde arıza bırakabiliyor.

O yüzden de nasıl kalbimize yerleşiyor, nasıl kalbimizde kökleşiyor maddi

hastalıklar bunu bu düğümü çözmek, bu meseleyi halletmek üzerine kuruyor

üstadım ikinci meseleyi.

Onu da merak üzerinden tanımlıyor.

Yani cevabımız merak.

Maddi hastalıklar merak vasıtasıyla maddeden geçip cesetten geçip kalbe nüfuz

etmeye başlıyor.

Buradaki merak, bizdeki merak duygusu biliyorsunuz çok hayırlı bir duygudur

aslında.

Tecessüs, bilime, sanata kaynak olan bir duygudur.

Fakat o merak duygusunun suistimali de söz konusu yani kötüye kullanılması söz

konusu.

Maddi hastalıklar üzerinden ya da belalar üstünden bir merak sergileme hali o

hastalığı artık kalbe nüfuz edebilecek hale getiriyor.

Şöyle cereyan ediyor.

Mesela üstadımın verdiği örnekte siz karanlığın içerisinde gölge şeklinde bir

şey görüyorsunuz.

Karanlığın içerisinde bir ip mesela o.

O ipi kendi vehmimiz üzerinden biz merak vasıtasıyla bir yılana benzetiyoruz ve

ondan korkar hale geliyoruz.

Aslında bir ip parçası o.

Gölgeleri ne kadar büyüttüğümüzü bilirsiniz.

Vehimlerin nasıl bize yokları var suretinde gösterdiğini, nasıl ademe vücut

rengi verdiğini bilirsiniz.

Üstadım bunu hücum eden arılara benzetiyor.

Siz hücum eden arılar karşısında hareketsiz durursanız eğer onlar dağılırlar.

Ama hücum eden arılara karşı siz mücadele etmeye çalışırsanız, hareket

ederseniz o arılar hücumlarını ziyadeleştirir.

Hatta başka arıların da toplanmasına sebebiyet verirler.

Bir belanın içerisindesiniz diyelim.

Ya da bir hastalığın içerisindesiniz.

Ne oldu, ne olacak?

Nasıl cereyan edecek?

Nasıl ser edecek?

Nasıl bitecek?

Nasıl solanacak?

Ne zaman bitecek?

Bir sürecin içerisindesiniz.

Ne zaman bitecek?

Yani bu içinden geçtiğimiz süreç ne zaman bitecek?

Nasıl nihayete erecek?

Ne olacak da nihayete erecek?

Ondan sonra bir hastalığınız var sizin.

O hastalığın sürekli samtomlarını araştırıyorsunuz.

İnternetten okumalar yapıyorsunuz.

O insanların, sizin hastalığınıza daha önce duçar olmuş olan insanların neler

yaşadıklarını, neler hissettiklerini merak ediyorsunuz.

Ya da bir sevdiğinizin başına bir bela geliyor, bir musibet geliyor.

Ne hissetmişti diye düşünüyorsunuz.

Sevdiğine nasıl seslenmişti diye düşünüyorsunuz.

Son anlarını nasıl yaşamıştı diye düşünüyorsunuz.

Bu merak vasıtasıyla o hastalık artık sizin için ya da o bela

artık sizin için maddi bir bela olmaktan çıkıp kalbinize ilişen, üstadın

tanımladığı şekliyle kalpteki kurçukları birer küçük yılan hükmüne dönüştüren

musibetler belalar haline getiriyor.

Dolayısıyla da üstadımın tavsiye ettiği şekliyle merak saikasının köklerini

kesmek zorundayız.

Üstadımın bu meseleye sunduğu çözüm şu.

Biz kalbimizde o merakın yerleşmesine, o hastalığın yerleşmesine izin vermemek

için merakın kalbimizdeki köklerini keseceğiz.

Nasıl?

Kökleri kesilen bir bitki kurursa, merak vasıtasıyla kalbimizde kökleşen o

musibetin köklerini kestiğimiz zaman biz o hastalık da çabuk geçecek.

Üstadım diyor ki eğer biz bir maddi musibetin kalbimize yerleşmesine izin

vermezsek merak saikasıyla, o hastalık, maddi hastalık çabuk geçer diyor ya da

maddi musibet çabuk geçer.

Bir insan hicret etmek zorunda kalabilir.

Bir insanın maddi varlıklarına el konulabilir.

Çeşitli mağduriyetler yaşar.

Fakat bütün bunlar sadece maddi musibetler olarak kalır.

Kalpte kökleşmezse, kalpte yerleşmezse hızlı geçer.

Bizim üzerimizdeki tesiri de geçici bir tesir olur.

Peki o zaman şu meseleyi de çözmek zorundayız.

Biz merakın köklerini nasıl kesiyoruz?

Nasıl o hastalığın kalbimizde kökleşmesine mani oluyoruz?

Buna cevaben de Bediüzzaman Hazretleri diyor ki, biz ancak tevekkül vasıtasıyla

yani o hastalığın kimden geldiğini bilmek vasıtasıyla, o hastalığın bizim

üzerimizde idra edeceği bir vazife olduğunu bilmek vasıtasıyla, hikmetlerini

düşünerek, neticelerini ve semerelerini düşünerek, ancak o hastalığın kalbimize

yerleşmesine mani olabiliriz.

Üstadım, meşhur bir, şiirsel bir metin yazıyor burada.

Onu okumak istiyorum size.

Şiirsel bir metin, çok hikmetli bir metin bu.

Diyor ki üstadım, Bırak ey biçare feryadı, beladan kıl tevekkül.

Zira feryat bela ender, hata ender beladır bil.

Bu bir davet, tevekküle davet.

Eğer tevekkül edersek beladan kurtulabiliyoruz çünkü.

Feryat diyor üstadım, belanın içerisinde bir bela, hatta beladan daha büyük bir

beladır, o belaya karşı feryat etmek.

Eğer sen bela vereni buldunsa, o bela senin için safa ender, ata

ender beladır bil.

Bela vereni bilmek, o belayı içerisinde lütufların, ikramların, hediyelerin

olduğu başka bir mahiyete dönüştürür.

Ama bulamazsan bütün dünya cefa ender, fena ender beladır bil.

O zaman da bela vereni bilmezsen, o bela kendi içinde derinleşir, kökleşir,

iltihaplanır.

Kalbe ve ruha sirayet eder, senin dünyanı kapkaranlık eder, beladan daha büyük

bir bela haline gelir.

Cihan dolu başında bela varken ne bağırırsın küçük bir beladan?

Gel tevekkül kıl, tevekkül ile bela yüzünde gül.

Ta o da gülsün, o güldükçe küçülür eder tevekkül.

Senin başında aslında cihan dolu belalar var.

Üstadımın birinci meselede anlattığı gibi dinin başında bu kadar büyük belalar

var.

Yine birinci meselede anlattığı gibi senin başında bir sürü manevi musibetler

var.

Bir sürü manevi virüsler var, sana musallat olmuş ve gerçek belalar bulunarken

sen maddi bir belaya, bir ayrılığa, bir maddi sıkıntıya, elinden alınmış olan

bir menfaate, bütün bunlara tevekkül ile mukabele et.

Başında bu kadar büyük belalar varken feryat edip bağırma küçücük belalardan.

Tevekkül et, tevekkül et ki o bela da sana yüzünü gülsün.

Bir belaya tebessüm ederek mukabele ettiğiniz zaman o bela da size rahmet

yüzünü göstermeye başlıyor.

O belanın içerisinde Cenab-ı Hak nice rahmet tecellileri yaratıyor.

O zaman o güldükçe, o bela size güldükçe küçülür ve tebeddül eder.

Yani değişir, dönüşür, mahiyeti bela olmaktan çıkar, dert olmaktan çıkıp size

derman olur.

Üstadım ikinci meseleyi bitirirken diyor ki nasıl ki bir mübareze sırasında siz

hasmınıza karşı gülümserseniz o adavet yani o düşmanlık dağılır, o

şikayetler ortadan kalkar, küçülür ve mahvolur.

Aynen onun gibi tevekkül eden bir insan da tıpkı bir kavganın içerisinde

muhatabınıza tebessüm ettiğiniz gibi, bir kavganın içerisinde muhatabınızı

sakinleştirecek, ona iyi gelecek küçük cümleler kurabildiğiniz gibi tevekkül

etmek de musibeti öylece küçültüyor ve onu sizin için taşınabilir hale

getiriyor.

İkinci meselenin düğümü de bu şekilde çözülmüş oluyor.

Unutmayalım maddi musibetleri biz büyütüyoruz.

Biz onları küçük görürsek maddi musibetleri küçültebilmemiz mümkün.

Kendi hayatımızda bile sevgili dostlarım bazen çok büyük musibetleri küçülterek

kendi mahiyetimiz için taşınabilir hale getiriyoruz.

Ama zaman zaman da çok küçük musibetleri, çok küçük belaları büyütüp altında

kalıp eziliyoruz.

İnsanların içerisinde de belaları taşıma biçimiyle insanların birbirinden

ayrıldığını görüyoruz.

Dolayısıyla bunu kendimize sürekli telkin ederek, hatta kendimiz için bunu

manevi bir pratiğe dönüştürerek belaları küçültmeyi öğrenmek, bu musibeti

çözmek, çözerek de bu meseleyi çözmek, çözerek de hayatımızı bu çerçevede devam

ettirebilmek, hayat yolculuğumuzu bela ve musibetlere takılmadan ve onları

kalbimizde kökleştirip yerleştirmeden devam ettirebilmek ikinci meselemizin ana

temasıydı.

Üçüncü meselede ise Bediüzzaman Hazretleri musibetin bizim için nasıl bir

hediyeli ilahiye olacağını anlatıyor ve bunun düğümünü çözüyor.

Üçüncü meselenin temel konusu da yine izafilik üzerine kurulu.

Belalar ya da belanın karşılığı olarak gelen lütfu ilahiler ya da nimetler

ya da nimetin zıttı olarak tanımladığımız nikmetler.

Nedir bunlar diye baktığımız zaman biz hayatımızda bela ya da musibet oluşunu

bir şeyin ya da nimet ya da nikmet oluşunu, o şeyin zatî

özelliği üzerinden tanımlamadığımızı görüyoruz.

Kastettiğim şu, diyelim ki sağlık.

Sağlık eğer bir insanın günaha girmesine sebebiyet veriyorsa o onun için

beladır, o onun için nimet değildir ya da hastalık.

Hastalık bir insanın gafletten uyanmasına sebebiyet veriyorsa, yüzünü Rabbine

çevirmesine sebebiyet veriyorsa onun için musibet değil nimettir.

Ya da diyelim ki mal.

Cenab-ı Hak mal vererek birilerini azdırıyor, rahmet dairesinden

çıkarttırıyorsa o mal onun için nimet değildir.

Şımarıklığa sebebiyet veriyorsa ilimde, makamda, mansıpta o insan için sadece

musibettir.

Gururlanmaya sebebiyet veriyorsa çoluk çocuk sahibi olmak, güzel olmak, zengin

olmak, akıllı olmak bunların hepsi insan için musibete vesile olur.

Ama bir insana gelen belalar onun Rabbine yaklaşmasına, uyanmasına, manen ve

ruhen derinleşmesine sebebiyet veriyorsa o belalar onun için nimet olur.

O yüzden de üstadım diyor ki her zamanın bir hükmü var sevgili

kardeşlerim.

Bizim yaşadığımız zaman gaflet zamanı.

Öyle bir gafletin derinleştiği, kökleştiği, gafletin kalınlaştığı bir zamanda

yaşıyoruz ki dikkat etmişseniz görmüşsünüzdür.

Ölüm bile insanlar için ibret olmuyor artık.

Bir cenazeye katıldığında bile insanlar beşeri kaygılarından sıyrılıp

çıkamıyorlar.

Bir cenazede bile dünyevi meselelerini konuşmaya devam eden insanlar

görüyorsunuz.

Şu bizim yaşadığımız dönemde belki de insanları en fazla gafletten uyandıran,

gafletin kalınlığını en fazla incelten şeylerden bir tanesi de hastalık.

O yüzden Bediüzzaman Hazretleri diyor ki, Kardeşlerim diyor, eğer bir hastalık

manevi bir hastalık değilse, dine gelen bir musibet değilse musibet bunları

birer hediye-i ilahiye, birer lütfu rabbaniye olarak kabul etmek lazım.

Bu zamanda hastalık gibi musibetler, bir takım musibetler dine dokunmamak

şartıyla o muhatabı hakikate yaklaştırıyor.

Üstadım diyor ki, ben onları bahtiyar görüyorum diyor.

Hatta Hastalar Risalesi'nde üstadım anlatır, bir genç gelip Bediüzzaman

Hazretlerinden hastalığı için dua istiyor.

Bediüzzaman Hazretleri ona diyor ki, kardeşim diyor, ben senin hastalığına

muhalif değilim.

Karşı değilim senin hastalığına.

Sana da hastalığından dolayı acımıyorum ki şefkat edip dua edeyim diyor.

Tam tersine o hastalık seni gafletten uyandırıyor.

O hastalık senin şu gaflet perdesi arkasındaki ahiret duraklarını görmene

sebebiyet veriyor.

Ölümü düşünmene sebebiyet veriyor.

O hastalık senin ahiret hayatına haşir, sırat, mahşer, cennet, cehennem bütün

bunlara daha yakından bakmana, onların hakikatine nüfuz etmene sebebiyet

veriyor.

Seni kullukta derinleştiriyor.

O hastalık senin için bir nimet diyor.

Ve bunun karşılığında da bakın hastalık nimeti derken Bediüzzaman Hazretleri

sıhhat belası diye bir ifade de kullanıyor.

Diyor ki senin akranların, senin dostların, senin yaşında olan diğer gençler

sıhhat belasıyla ne yapıyorlar?

Ne yapıyorlar bir bakın ölümü unutuyorlar, kabri unutuyorlar, namazı terk

ediyorlar ya da namazın hakkını vermiyorlar, günaha dalıyorlar, bir saatlik

geçici lezzetler için ebedi hayatlarını tehdit edecek, bütün hayatları boyunca

o günahın kirinden tövbe etmek zorunda kalacakları, tövbe etmezlerse o günahın

kiriyle huzuru ilahiye çıkacakları, bütün ömürleri boyunca pişmanlık olarak

yaşayacakları bir takım günahlara giriyorlar.

Eğer bu günahların girilmesine sebebiyet veriyorsa sıhhat bir nimet değildir.

Onlar için bir beladır.

Sıhhat belası diyor Bediüzzaman Hazretleri buna.

Her zamanın bir hükmü var, bizim zamanımızın da maalesef gafletin kalınlaşması

gibi böyle bir hükmü var.

Öyleyse bizim demek ki belaların, musibetlerin ya da nimetlerin ve bizim

üzerimizdeki lütufların ölçüsü, onun bizim tarafımızdan karşılanma biçimi yani

bir bela bizim tarafımızdan karşılanma biçimiyle bir nimete dönüşebilirken, bir

nimet onunla gaflete düşüyorsak eğer bizim tarafımızdan karşılanma biçimiyle

bizim için bir musibete dönüşebiliyor.

Eğer bu durumu böyle kabul ediyorsak yani belaları, musibetleri kendi zati

hususiyetleri olarak görmeyip de bizim onları karşılama biçimimiz üzerinden

okuyorsak sevgili kardeşlerim, öyleyse şu zamanın hükmünü bela ve musibetlerin

uyandırıcılığı üzerinden okumamız lazım.

Biz böyle bir zamanın içerisinde, böyle gafletin kalınlaştığı bir zamanın

içerisinde belaları ve musibetleri sadece ve sadece bizi Allah'a yaklaştıran

hediye-i ilahiyeler, terbiye-i rahmaniyeler, lütfu ilahiler üzerinden okumamız

lazım.

Her hastalık, her bela bizim için, inanan insanlar için birer hediyedir, ilahi

hediyedir.

Cenab-ı Hakk'ın hatırımızı sormasıdır.

Üstadım, hapisteki insanların kendi ömürlerine adavet ettiklerini yani

düşmanlık gösterdiklerini ve ömürlerinin çabuk geçmesini istediklerini söyler.

Oysa ömür bir sermayedir.

Nerede olursa olsun, hangi şartta olursa olsun o ömür sermayesinin hakkını

vermek gerek.

Ne zaman geçecek diye düşünürken biz yaşadığımız zaman, musibet zamanı bile

olsa, ne zaman geçecek, nasıl bitecek, ne zaman bitecek diye beklerken anı

ıskalıyoruz.

Oysa o ömür sermayesi, o belalarla, o musibetlerle derinleşiyor, zenginleşiyor,

nice ahiret semereleri veriyor.

Öyleyse sevgili kardeşlerim, üçüncü meselenin düğümü de burada çözülüyor.

Belayı bela yapan şey aslında bizim onu karşılayamama biçimimiz.

Belayı bela yapan şey, onun içerisinden rahmetler, onun içerisinden hikmetler,

onun içerisinden ahiret semereleri çıkaramayışımız.

Eğer çıkarabiliyorsak, eğer bizi Rabbimize yaklaştırıyorsa o bela, eğer bize

ahiret menzillerini gösteriyor, bizi kullukta derinleştiriyorsa o bela, o bela

değil.

Bunu çözebildiğimiz andan itibaren hayatımızın geri kalan kısmında bela ve

musibetlere karşı ya da Cenab-ı Hakk'ın nimetlerine karşı tavrımız sadece

onu karşılama biçimiyle biçimlenen, onu karşılama biçimiyle tanımlanan bir şeye

dönüşecek ve bu bizim hayatımızı kolayca, şu dünyevi musibetleri kolayca

taşıyabilmemiz de bize yardımcı olacak.

Üstadımın tanımladığım şekliyle bir dirhem musibeti biz karşılama biçimimizle

10 dirheme, 100 dirheme çıkarmamış olacağız.

Tam tersine o bir dirhem musibeti biz onu karşılama biçimimizle bir hediyeye,

bir rahmete dönüştürüp, küçültüp kendi mahiyetimiz içerisinde çözümlemiş

olacağız.

İşte sevgili kardeşlerim bu 3 mesele hayatımızı, bu 3 meseleyi çözebilmek

hayatımızı kolaylaştırma açısından fevkalade önemli.

Önümüzdeki derste bahsin hatimesiyle beraber, hüsnü hatimeyle beraber inşallah

2.lem ayı hitama erdireceğiz.