Skip to the main content

Lessons from Risale-i Nur: The Second Flash / 1 — We need Prophet Job’s supplication even more than he did

Risale-i Nur Dersleri: 2. Lem'a / 1 - Hz. Eyyûb aleyhisselâm'ın münâcâtına ondan daha fazla muhtacız

Subtitle language:

Transcript: Old transcript — it may contain errors

  1. Sevgili dostlar, bu haftadan itibaren ikinci lemaya başlayacağız.

  2. İkinci lemada, birinci lema gibi bir peygamber kıssası, Eyüp Aleyhisselam'ın

  3. kıssası üzerinden, Bediüzzaman Hazretleri'nin kendi hayatımızı Eyüp

  4. Aleyhisselam'ın kıssası üzerinden bize okutması suretinde cereyan edecek.

  5. Eyüp Aleyhisselam'ın duasını hepiniz bilirsiniz, hatırlayacaksınız.

  6. رَبّ۪ينَ مَسَنِيَ دُرُوَانْتَ اَرْحَمُ الرَّاهِم۪ينَ Yani ben zarara uğradım,

  7. Rabbim ben zarara uğradım.

  8. Sen erhamürrahiminsin duası.

  9. Bediüzzaman Hazretleri bahse, Hazreti Eyüp Aleyhisselam'ın bir sabır kahramanı

  10. olduğunu vurgulayarak başlıyor.

  11. Dolayısıyla bu bahse, üstadım, pek çoklarının öyle zannettikleri gibi şafi esma

  12. ilahiyesi üzerinden değil, sabur esma ilahiyesi üzerinden okuyacak.

  13. Şifa üzerinden değil, sabır üzerinden bir peygamber okuması yapacak bize

  14. inşallah.

  15. Ve üstadım Eyüp Aleyhisselam'ın hikayesini yine kıssasını anlatarak başlıyor.

  16. Ben yine biraz daha genişleterek anlatmaya başlayacağım.

  17. Hazreti Eyüp Aleyhisselam'ın tarihçiler bize Rum illerinden bir tanesine

  18. peygamber olarak gönderildiğini rivayet ediyorlar.

  19. Hazreti Eyüp Aleyhisselam bir züht kahramanı.

  20. Aslında sabır üzerinden üstadımın okumasının mahiyeti de bu züht, tasavvuftaki

  21. karşılığıyla dünyayı terk etmek anlamına gelen bir kelime.

  22. Ama Bediüzzaman Hazretleri zühtü dünyayı kesben değil kalben terk etmek olarak

  23. tanımlıyor.

  24. Yani dünyevi nimetlerin içerisinde olabilir bir insan ama o dünyevi nimetlere

  25. kalpte yer vermeme.

  26. Bunun ölçüsü de insanın kaybettiğine üzülmemesi, kazandığına da sevinmemesi.

  27. O verdi, o aldı diyebilmesi suretindecere.

  28. Eyüp Aleyhisselam'ın hikayesi bir züht hikayesi, züht kahramanlığı hikayesi.

  29. O dünyevi nimetlerle beraber yaşayan ehl-i şükür birisi.

  30. Bu anlamda hikayesi Hazreti İbrahim'in öyküsüne de benziyor.

  31. Hazreti İbrahim'e de Cenab-ı Hak dünya nimetlerini ziyadesiyle veriyor.

  32. Eyüp Aleyhisselam'a da öyle koyunları var, tarlaları var, evi var, çocukları

  33. var, mutlu bir ailesi var.

  34. Dünyevi olarak bütün nimetlerle serfiraz kılınmış olan birisi Hazreti Eyüp.

  35. Sonra Cenab-ı Hak onun elindeki nimetleri birer birer almaya başlıyor.

  36. İlk koyunları bir kurt sürüsü koyun sürüsüne musallat oluyor ve koyunları telef

  37. oluyor Hazreti Eyüp Aleyhisselam'ın.

  38. O bunu öğrendiği zaman hamdolsun o Allah'a ki o verdi, o

  39. aldı.

  40. Bu Hazreti Eyüp Aleyhisselam'ın duasıdır.

  41. Mevize kitaplarında yani nasihat kitaplarında çokça zikredilen bir duadır bu.

  42. Hamdolsun o Allah'a ki o verdi, o aldı diyor Hazreti Eyüp

  43. Aleyhisselam.

  44. Sonra ikinci sahnede fırtına çıkıyor ve Hazreti Eyüp'ün bütün

  45. tarlaları, mahsulleri tarumar oluyor.

  46. Bu kayıp karşısında da durumu aynı Hazreti Eyüp'ün.

  47. Hamdolsun o Allah'a ki o verdi, o aldı diye mukabele ediyor.

  48. Arkasından bunlar mala gelmişti cana gelmeye başlıyor.

  49. Önce çocukları vefat ediyor Hazreti Eyüp'ün.

  50. Onun tavrında yine bir değişiklik olmuyor.

  51. Hamdolsun o Allah'a ki o vermişti, o aldı diyor.

  52. Ve son kertede de cana gelen o şey onun sağlığını tehdit etmeye

  53. başlıyor.

  54. Bütün vücudunu, yaralar, bereler, bütün vücudunu ağrılar ve ızdıraplar kaplıyor

  55. Hazreti Eyüp'ün.

  56. Ve Hazreti Eyüp buna karşı sabrediyor.

  57. Ve bizim hikayemiz yani Bediüzzaman Hazretleri'nin meseleyi hakikate uygulama

  58. noktası, Hazreti Eyüp'ün o hastalıklar gelip de zikir mahalle olan lisanına

  59. ve marifet mahalle olan kalbine erişmesi noktasında başlıyor.

  60. İşte kırılma, Yunus Aleyhisselam'ın kıssasında kırılma yine onun işte balığın

  61. karnında ettiği dua suretinde cereyan etmişti.

  62. Eyüp Aleyhisselam'ın kıssasındaysa kırılma hastalığın gelip onun kalbine ve

  63. lisanına erişmesiyle ettiği duayla başlıyor.

  64. Yani yine bir dua onun hayatındaki her şeyi, aleyhinde ittifak etmiş olan

  65. her şeyi lehine inkılab ettiriyor.

  66. O dua Rabbi inni mesene ya duru ve ente erhamün rahimin duası.

  67. Ben zarara uğradım, sen erhamün rahiminsin diye dua ediyor Eyüp Aleyhisselam.

  68. Şimdi Bediüzzaman Hazretleri bu duayı zikretmeden evvel hususiyetle hastalığın

  69. gelip lisan bir zikir mahalli ve o lisana dokunması, kalpte marifet ve

  70. muhabbet mahalli oraya dokunması hassasiyetinin, oraya dokunması inceliğinin,

  71. detayının önemi üzerinde duruyor.

  72. Çünkü Eyüp Aleyhisselam istirahati için, Üstad bunu hassaten belirtiyor, bu

  73. duayı istirahati için yapmıyor.

  74. Ve dikkat ederseniz yaptığı duanın şöyle bir dua değil.

  75. Ya Rabbi zarar bana dokundu, bana deva ver duası değil.

  76. Bir şikayet duası değil yaptığı şey.

  77. Şöyle bir soru gelebilir ki akıllınızda vardır böyle bir soru zannediyorum.

  78. Maddi ihtiyaçlarımız için dua etmeyecek mi sorusu.

  79. Mesela insanın aç kaldığında açlığını dillendirmek için Ya Rabbi bana rızık ver

  80. diye dua etmesi aslında midesinin lisanına tercüman olmasıdır.

  81. Oysa ihtiyacı fıtri dediğimiz bir dua çeşidi var.

  82. İhtiyacı fıtri zaten bir duadır.

  83. Yani mide acıkarak zaten kendi duasını ifa etmiş olur.

  84. Bütün fıtri ihtiyaçlarımız birer duadır.

  85. O yüzden bir şeye ihtiyaç haline getirmek aynı zamanda dua haline getirmektir.

  86. Oysa kalben ve lisanen yaptığımız dualar bizim kalbimizin duasıdır.

  87. Midemizin duası değil.

  88. Yani biz kalbimizin duasına tercümanlık yaparak kelimelere dökeriz, lisanen dua

  89. ederiz kalbimizde olan şeyleri.

  90. O yüzden de o duanın kalbin duası olması şartı var.

  91. Kalbin duasının ölçümü de marifeti ilahiye ve muhabbeti ilahiyedir.

  92. Yani bir şeyi açlığı bile bir insan marifeti ilahiyeye ve muhabbeti ilahiyeye

  93. döküp formül etmişse o dua kalbin duası olur.

  94. Yoksa Allah'ım karnımı doyur duası yoksa Allah'ım beni iyileştir, hastalığıma

  95. şifa ver duası zaten ihtiyacı fıtri lisanıyla yaptığımız duanın kalbi ve kali

  96. duaya dönüştürülmesi suretinde cereyan eder.

  97. Yani midenin lisanını dillendirmiş oluruz böyle bir dua yaparsak.

  98. Oysa onu bir marifete dökebilmek mümkün, bir marifet potasında eritip

  99. dönüştürüp bir marifet olarak huzuru ilahiyeye çıkarabilmek mümkün.

  100. O yüzden de Eyüp Aleyhisselam'ın duasına baktığımızda biz bir arz-ı

  101. hal görüyoruz.

  102. Yani halini arz etme, neticeyi Rabbine bırakma edebi görüyoruz.

  103. Hoca efendi buna kendi terminolojisi içerisinde bir kırık dilekçe diyordu

  104. hatırlayacaksınız.

  105. Dilekçe bir arz-ı hal demek yani halini Allah'a sunma biçimi.

  106. Oradaki uslup sizin marifeti ilahiye seviyenizi, muhabbeti ilahiyedeki

  107. tekamülünüzü ortaya koyan bir uslup.

  108. Eyüp Aleyhisselam'ın duasına baktığımız zaman biz hamdolsun o Allah'a ki

  109. o verdiği, o aldığı marifetinden hastalığa karşı sabra evrilen ve o hastalık

  110. ilerleyesiye kadar sabreden ki Bediüzzaman Hazretleri o hastalığın içerisinde

  111. epey bir müddet kaldığını da hassaten vurguluyor.

  112. Epey bir müddet kaldıktan sonra o hastalık kalbine ve lisanına iliştiği zaman

  113. haline tercümanlık makamında Üstadın bu duayı

  114. kendisi meallendirirken şöyle meallendiriyor.

  115. O Ya Rabbi zarar bana dokunduğu lisanen zikrime ve kalben ubudiyetime halal

  116. veriyor.

  117. Ya Rabbi zarar bana dokunduğu lisanen zikrime, kalben ubudiyetime halal veriyor

  118. anlamında Rab esmasının zikri de burada önemli.

  119. Bir Rab Cenab-ı Hakk'ın terbiye edici esmai ilahiyesi yarattığı her

  120. kula bir kemal noktası tayin ediyor Cenab-ı Hak.

  121. O kulunu o kemal noktasına tevcih ediyor.

  122. Önüne çıkan engelleri Rabbimiz kaldırıyor o yolculuk sırasında ve bizi

  123. insaniyetin kemaline eriştiriyor Rab esmasıyla Rabbimiz.

  124. Uğradığımız her türlü zarar aslında birinci söze atıf yaparsak birer

  125. katiyüttarik hükmünde yol kesiciler hükmünde kendi kemalatımıza, insani

  126. kemalatımıza erişme noktasında birer yol kesici hükmünde.

  127. O yol kesicilerden azade olabilmek için kendi kemalimize, kendi kemalat

  128. noktamıza uğradığımız zararların tesirinden azade olarak yürüyebilmek için çok

  129. önemli bir iltica duası Rabb-i İnn-i Mesene'ye Duru'an

  130. Tarham-ı Rahim'in.

  131. Bediüzzaman Hazretleri bu duayı da Yunus Aleyhisselam'ın duası gibi kendi

  132. virtileri arasını alıp her gece hiç aksatmadan akşamla yatsı namazı arasında

  133. otuz üçer kere çekilmesini bize tavsiye ediyor.

  134. Hatta bu bahis içerisinde Bediüzzaman Hazretleri bu duanın mücerret bir dua

  135. olduğunu vurguluyor.

  136. Yani tecrübe edilmiş, tesiri açısından tecrübe edilmiş bir dua olduğunu

  137. vurguluyor bahsin başında.

  138. Şimdi Bediüzzaman Hazretleri bu öykünün çerçevesini bu şekilde çizdikten sonra

  139. duanın mahiyetine yine bir atıf daha yapıyor.

  140. Diyor ki Hazreti Eyüp Aleyhisselam'ın duasında bu hastalığımı gider gibi bir

  141. talep bile bulunmadığı, sadece hale arz olduğu ve sadece Allah'ın rızasını

  142. gözettiği için duası halis, garasız yani bulaşıksız, katışıksız bir dua, safi

  143. bir dua olduğu için lillah için oldu diyor Bediüzzaman Hazretleri.

  144. Lillah için yani sadece kulluğunu ifade edebilmek için, ubudiyetine mani olan

  145. bir şeyi ortadan kaldırmaya mahtuf olduğu için kabule karim bir dua oluyor.

  146. Çünkü biliyorsunuz duanın esası özü kulluktur.

  147. Kulluk da bir şeyde sadece Allah rızasını gözetebilmek, sadece onun rızasını

  148. isteyebilmektir.

  149. O hastalığın içerisinde çok hayırlar, çok bereketler olduğuna inandığı için

  150. Eyüp Aleyhisselam, çok bereketler olduğuna inandığı için o hastalığın

  151. içerisinde sabrediyor.

  152. Mükafatına inandığı için o hastalığın içerisine sabrediyor.

  153. Fakat öyle bir noktaya geliyor ki artık o hastalık onun kulluğunu etkilemeye

  154. başlıyor.

  155. İşte o noktada safi, garasız bir dua yapabiliyor.

  156. O dua lillah için olduğu için duası kabule karim oluyor.

  157. Şimdi burada duaya ilişkin çok önemli bir sır var.

  158. İstediğiniz şey garasız, bulaşıksız, katışıksız, safi sadece ve sadece,

  159. şaibetsiz olarak Allah içinse o dua kabule karim bir dua oluyor.

  160. Ona nefsimizin arzularını, bulaşıklarını, hevesatımızın bulaşıklarını,

  161. katışıklarını karıştırdığımızda o zaman ihlas zedeleniyor.

  162. Dua lillah için olmadığı için kabule karim bir dua olmuyor.

  163. Bediüzzaman Hazretleri bu duanın, kıssanın çerçevesini ortaya koyduktan sonra

  164. yine konuyu bize getiriyor.

  165. Çünkü hatırlayacaksınız üstadımın kıssaları ele alma biçimi tam da bu.

  166. Benim kendi hayatım Eyüp Aleyhisselam'ın kıssası üzerinden nasıl okunur, nasıl

  167. görünür?

  168. Buna bakmamız gerekiyor ve bu noktada Bediüzzaman Hazretleri diyor ki, işte

  169. diyor, için dışına çıksa, içimiz dışımıza çevrilse öyle görünür ki biz Eyüp

  170. Aleyhisselam'dan daha yaralıyız.

  171. Yani bizim kalbimiz ve ruhumuz Eyüp Aleyhisselam'ın maddesinin, bedeninin maruz

  172. kaldığı musibetlerden, maruz kaldığı hastalıklardan, ateşlerden, yaralardan,

  173. berelerden daha yaralı, daha bereli vaziyette.

  174. Ve yine aynı düzlem üzerinde şunu da ilave edebiliriz.

  175. Hazreti Eyüp'ü tehdit eden hastalık onun maddi hayatını tehdit ediyordu.

  176. Oysa bizi tehdit eden hastalık bizim manevi hastalıklar bizim manevi

  177. hayatımızı, dolayısıyla da ebedi hayatımızı tehdit ediyor.

  178. Böyleyse vardığımız nokta hep aynı nokta oluyor.

  179. Biz bu duaya Eyüp Aleyhisselam'dan daha ziyade muhtacız.

  180. Bu duanın yol açıcılığına, bu duanın ilticasına Eyüp Aleyhisselam'dan daha

  181. ziyade muhtacız.

  182. Burada Eyüp Aleyhisselam'ın hastalığının ilerleyip zikir mahalli olan lisanına

  183. ve kalbine erişmesi meselesini Bediüzzaman Hazretleri bizim hayatımıza

  184. uyarlarken o kız sayı bizim hayatımızın hakikatine tekabül ettirirken şunu da

  185. karşılaşıyoruz.

  186. Bizim kalbimizi kalbimizin batını olan, batını kalp diyoruz.

  187. Batını kalbimize ilişen o kurtlar, o mikroplar ya da o virüsler olarak

  188. tanımlayabiliriz.

  189. Günahın virüsleri.

  190. O günahın virüsleri kalbimize eriştiği zaman oradan siyahlandıra siyahlandıra

  191. kalbimizi imanın nurunu kalpten söküp çıkarıyor.

  192. Ve içimize vesveseler ve şüpheler doluyor.

  193. Kalbimize ve kafamıza şüpheler ve vesveseler doluyor.

  194. Hatta üstadımın ifade ettiği şekliyle küçücük kurtlar olmaktan çıkıyor.

  195. Kalbimize ilişen kurtlar birer yılan hükmüne geçip kalbimizi ısırmaya

  196. başlıyorlar.

  197. Ve kalbe Efendimizin hadis-i şerifine bir atıf var burada.

  198. ''İşlenen her günah'' diyor Resulullah Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem.

  199. ''İşlenen her günah kalpte siyah bir nokta bırakır ve en sonunda o

  200. noktalar tevbeyle temizlenmezse, tevbeyle arındırılmazsa, imha edilmezse''

  201. diyor Bediüzzaman Hazretleri ona.

  202. ''Tevbeyle imha edilmezse o siyah noktalar bütün kalbi kaplar ve kalp oradan

  203. sökülüp atılır.'' ''Ve hatemallahu ala kulubihim'' yani o kalbin mühürlenmesi

  204. sırrı böyle cereyan eder.

  205. Peki lisanımıza manevi hastalıkların erişmesi nasıl cereyan ediyor?

  206. O da şöyle oluyor lisan dediğimiz şey bizim zevki ruhaniyemizin mahalli.

  207. Yani zikir mahalli.

  208. Bir insanın eğer manevi rüyürüsler kalbini ve ruhunu istila etmişse lisana

  209. zikirden nefret duygusu geliyor.

  210. Lisan zikirden uzaklaşmaya başlıyor.

  211. Yani Allah'ı zikretmek için dönemez hale geliyor o lisan.

  212. Her şey için dönüyor.

  213. Bütün taleplerini dillendirmek için dönüyor.

  214. İmam Gazali Hazretlerinin ''aklı meaş'' dediği dünyevi bütün arzularını,

  215. taleplerini dillendirmek için o dil dönüyor.

  216. Ama Allah'ın zikrine, manevi ihtiyaçlarını dillendirmeye o dil dönmez hale

  217. geliyor.

  218. Ve Allah'ın zikrinden lisan nefret duyar hale geliyor.

  219. İşte bu da o virüsün lisana bizim mahiyetimizde insan olma mahiyetinde o

  220. virüsün lisana yani zevki ruhaniye eriştiğine işaret ediyor.

  221. Normalde insan Allah'ı zikrederken, yemek yerken çok lezzetli yemekler yerken

  222. bir tadı duyarız ya hatta dudakları yalamak diye bir ifade vardır.

  223. Dudaklarımızı yalarız ya o tadı daha deruni olarak hissedebilmek için.

  224. Tam öyle bir halle normalde insan Allah'ın ismini, Allah'ın adını

  225. zikrettiği zaman lisanı lezzet bulur.

  226. Çok lezzetli bir şey yemiş gibi dudaklarını yalama ihtiyacı hisseder insan.

  227. Ağzının içerisinde çok lezzetli bir yemek çeviriyormuş gibi o Esma-yı İlahi

  228. 'yi ağzının içerisinde, o zikri Rabbani'yi ağzının içerisinde döndürmeye başlar.

  229. Ama eğer günahlar gelip kalbe ilişmişse işte o zaman o zikir dile

  230. ağır gelmeye başlar.

  231. Dil insanın ağzında büyür, ağırlaşır da o zikre dönmez hale gelir.

  232. Bediüzzaman Hazretleri bu manayı beraber derinleştireceğiz birinci nükteden

  233. itibaren inşallah önümüzdeki dersten itibaren.

  234. Bu dersin temel çerçevesi içerisinde Bediüzzaman Hazretleri bu kıssayı Eyüp

  235. Aleyhisselam'ın kıssasını hakikate uyarlarken bize kendi hayatımıza, kendi

  236. manevi hastalıklarımız üzerinden bakma penceresi açıyor.

  237. Manevi hastalıklar diye tanımladığımız bir kavramımız var bizim artık.

  238. Nasıl maddi virüslerimiz varsa, maddi hastalıklarımız varsa, mikroplar, kurtlar

  239. varsa bedenimize zarar veren, aynı şekilde kalbimize ve ruhumuza ve lisanımıza

  240. yani şahsiyet-i maneviyemize, manevi kimliğimize zarar veren manevi virüsler

  241. var ve içimiz dışımıza çevrildiği zaman o virüslerin bizim mahiyetimize ne

  242. kadar çok zarar verdiği gerçeğiyle karşılaşıyoruz.

  243. Bununla yüzleşiyoruz.

  244. Kendi kalbimizin sönmüşlüğüne, lisanımızdaki zevki ruhaniğinin eksilmişliğine

  245. baktığımız zaman aslında üstadın bizi vardırmak istediği noktaya ulaşıyoruz ve

  246. diyoruz ki kendi kendimize diyoruz ki Yunus Aleyhisselam'ı yutan balık nasıl

  247. onun maddi hayatını söndürüyor ama beni yutan balık benim manevi hayatımı

  248. tehdit ediyorsa aynı şekilde Eyüp Aleyhisselam'ı tehdit eden hastalıklar onun

  249. maddi hayatını tehdit ediyordu.

  250. Oysa beni tehdit eden hastalıklar ebedi hayatımı tehdit ediyor.

  251. Öyleyse bu duaya Rabbi inni meseneye duru ente arhamul rahimin duasına ben

  252. Eyüp Aleyhisselam'dan daha ziyade muhtaçım.