Ayet 1
Birinci Ayet
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
اِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا
Sure-i Fethin birinci âyeti olan bu âyet-i kerime sarahati itibariyle Mekke-i Mükerreme'nin fethi için şeref sadır olmuştu. Hicretin sekizinci senesinde vakî bu fetih hakkında Fahr-i Kâinat Efendimiz ashab-ı kiramına daha evvel haber vermişti. Halbuki o zamanlar Mekke-i Mükerreme Ceziret-ül Arabdaki ehl-i küfür ve dalâletin rüesası mevkiindeki Kureyş'in elinde idi. Kureyş gerek kesret ve servet ve gerek maddî imkânlar bakımından ehl-i İslâm'dan mikyas kabul etmeyecek derecede fazla idi. Fetih'den birkaç sene evvel Sultan-ül Enbiya Hazretleri alem-i mânâda sahabeleriyle beraber Harem-i Şerifi ziyaret eder olduklarını müşahede buyurmuş idiler. Bu sebeple ashab-ı kiramın da bin beş yüz kişiyle ve sırf ziyaret ve Kabe-i Muazzama'yı tavaf kasdıyla Mekke-i Mükerreme canibine azimet buyurmuş idiler. Kureyş bu halden şiddetle kuşkulanarak harekete geçmiş Resul-ü Ekrem'i Mekke-i Mükerreme'nin haricinde karşılamış ve Ehl-i İslâm'ın Kabe'yi ziyaretine mâni olmuştu. Bunun üzerine ashab-ı kiram Fahr-i Kainat'in ve kudsî dâvasının uğrunda her an fedâ-yı cânâ hazır olduklarını ifâde etmek üzere Resul-ü Ekrem'e biatlarını tecdid etttikleri, bu hadiseye Biat-ül Rıdvan denilir. Ve bunun neticesinde Kureyşle Hudeybiye Musahalası akd olundu. Ve böylece Resulullah ve sahabeler Mekke'ye girmeden geri döndüler. Hikmetini bilmedikleri esbab dolayısıyla müteessiren avdet, müminleri teselli etmek ve beşaret vermek üzere Cenab-ı Hakk Sure-i Feth'i inzal buyurdu. Ve Biat-ül Rıdvan'ı yapanlardan razı olduğunu ve kendilerine pek yakında fetihler ihsan edeceğini bildirdi.
اِنَّا فَتَحْنَا لَكَ
âyet-i kerimenin bu iki kelimesi sekiz harften müteşekkildir ve bu mânâyı tam ifâde etmektedir. Mekke-i Mükerreme'nin fethinde hicret-i Nebeviye'nin sekizinci senesi vakî olmuştur.
Bu fethin âyet-i kerimedeki bu kudsî cümlenin harfleri adedine göre hicretin sekizinci senesinde vuku bulması elbette eser-i tesadüf olamaz. Farz-ı muhal haşa Kur'an kelâmullah olmasa idi, bu fetih ya vuku bulmaz veyahut fethin vukuunu haber veren cümle-i celilenin aded-i hurufunda bu fetih tahakkuk etmezdi. Çünkü Sûre-i Fetih nazil olduğu zaman yukarıda beyan edildiği gibi Kureyş maddeten ehl-i İslâm'a faik idi. Ayet-i kerimenin sarih mânâsı muahharan vuku bulan fetihlere Feth-i Hayber ve Feth-i Mekke ile isabet hakkaniyetini ve muciz-el Kur'an'ı kati bir şekilde asr-ı saadette isbat ettiği gibi veche-i riyaziyesi de gayet mucizâne bir şekilde İslâmiyet'in istikbaline dair ahvali ve istikbalde vaki olacak inâyat-ı İlahiye'yi ve çaresiz ahvalde imdada yetişecek fütuhat-ı İslâmiyeyi haber vermektedir.
Bu fütuhatın tarihlerine ait izahat âyet-i kerimenin işârâtına göre dercedilmiştir. Ve İslâm'a tevcih edilen hücumlar bir taraftan harici ve maddî, diğer taraftan dahilî ve manevî cihetlerden geldiği için her iki nevi savlete karşı iman cephesinin mukabelesine ve İslâmî zafere delalet etmek üzere aşağıdaki tevcihat yapılmıştır.
اِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا
Sûre-i Fetih âyet-1 Meal-i şerifi: "Ya Muhammed (S.A.V.) biz sana aşikâr bir fetih ihsan ettik."
1331 Çanakkale Zaferi'ne işaret ediyor. 1381
Bu âyet-i kerime iki mühim hadiseye aynı zamanda işaret etmektedir. Birincisi: İslâm'a asırlardan beri hücum eden tecavüz-ü kâfiranenin Çanakkale Muharebesiyle erimeye ve inhizama başlaması tarihidir. Harici ve maddî savlete karşı kazanılan bu zafer-i İlâhi bir ihsan olarak İslâm âleminin birer birer istiklâllerine mebde olduğu gibi harici savletlerin 1381'de tamamen kırılmasının katiyetle tahakkuk edeceğine ve İslâmiyet'in mutlak galibiyetine işaret etmektedir.
İkinci veçhe ise 1381'de vuku bulacak bir hadise-i azime neticesinde alem-i küfür ve dalâletin tamamen muzmahil ve münhezim olacağını iman ve İslâmî galibiyetin kat'iyetle tahakkuk edeceğini haber vermektedir.
Bu iki tarih arası İslâm'ın ruhuna ve mânâsına yöneltilen manevî savletlere karşı İslâmın içinde türeyen kâfirâne ve münafıkâne hücumlara karşı Kur'an'ın hazinesinden fışkıran bir hakikat-i ilmiyenin ve bir nur-u irfanına ve bir hamle-i imaniyenin bu manevi taarruz-u kâfiraneyi ifnâ edeceğine işaret etmektedir.
Bu âyet-i kerime hem maddî hem manevî savlet-i kâfirâneleri bertaraf edecek ve hükümsüz bırakacak olan İlâhi atıfet ve fetihleri haber veriyor.
1331 nasılki bütün çaresizlikler ve imkânsızlıklar muvacehesinde İslâm'ın en büyük maddî bir zaferini gösteriyorsa, 1381'de aynı şartlar dahilinde İslâm'ın bir galebesi tahakkuk edeceğine ve harici savletlerin tamamen bertaraf edileceğine işaret etmektedir.
Aynı zamanda 1331'de intişara ve inşaa başlayan bir ilm-i Kur'anî ve bir feyz-i Subhaniye'nin 1381'de kat'i bir zaferle İslâmiyet'e yöneltilen bütün manevî hücumları iptal edeceğine delalet etmektedir.