FKM Talks | How Is Spiritual Quality Attained? | 11 June 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi

Hizmet, eğer bir amelse umumi manada arz ediyorum.

Keyfiyet, onda bir niyet gibi ona gerçek manasını ve değerini kazandıran ayrı derin bir buğdudur.

Hizmet bir namaz ise, keyfiyet meselesi bu hizmet namazının bir bakıma ihlasıdır.

Onda ortaya koyacağınız ihlas ve samimiyettir. Ancak onunla derinleşir.

Namaz kendi derinlikleriyle sadece, yani sizin ihlasınızdan, samimiyetinizden, niyetinizden ayrı bir derinlik almasa,

belki o sadece cimnastiğe, kültür fiziğe münhasır kalır.

Siz ihlas ve samimiyetinizle ona ayrı bir derinlik kazandırırsınız.

Oruç sizin niyetinizde ve ihlasınızda eğer bir derinlik kazanmasa,

Cenab-ı Hakk'a ve ene üzliyübi dedirtebilecek bir seviyeye ulaşmasa,

o da sadece bir perhizden ibaret kalır. Size sevabı olmaz onun.

Ve eğer ahirette bir işe yarasa, bir manat ne kadar işe yarıyorsa o da işte o kadar işe yarar.

Sadece şekildir, surettir.

Öyleyse bir taraftan, yani amelde belli davranışlar, şeriat ve sahibi şeriat tarafından formül edilmiş davranışlar,

ehemmiyet arz ederken, diğer taraftan o davranışların ruhu, manası, manalandırılması, özü diyebileceğimiz niyet ve ihlas çok önemlidir.

Amelde de keyfiyet öyledir.

Keyfiyeti kemiğetin dışında düşünmek mümkün değildir.

Çünkü keyfiyet kemiğetin bir buğdudur.

Tıpkı zaman ve mekanın birbirine nispeti gibi bir şeydir.

Nasıl mekanı düşünmeden, mekandaki harekatı düşünmeden zamanı düşünmek mümkün değildir?

Vakka yine mekanın hareketi, mekandaki her an yeni oluşumlar.

Zaman itibari bir buğd falan demekle de zaman adına çok ciddi bir şey söylenmiyoruz ama mevzumuz zaman değil bizim.

Aynen öyle de keyfiyet düşüneceksiniz bu kemiğet karşısında.

Aynı zamanda keyfiyeti yeniden ele alacak diyeceksiniz ki insanları insanlığa yükseltme mevzuunda çok insanla meşgul olacağız.

Fakat çok insanla meşgul olmanın bizi kurtarması bu çok insanın keyfiyet kazanmasına bağlı.

Bunlar keyfiyet kazandığı ölçüde inşallah biz kendimizi kurtaracak,

inşallah ülkenin kurtarılmasına, inşallah milletimizin kurtarılmasına,

inşallah dünya muazenesinin elde edilmesine ve inşallah dünyanın yeniden muazeneye ulaştırılmasına vesile olacağız.

Yoksa dünya çapındaki büyük işleri keyfiyetsiz insanların halletmesi mümkün değildir.

Kitle ruh aleti içinde belli bir hevesle bazen de bir fanteziyle sizin içinize girmiş insanların

İslam alemine ait İslam dünyasının büyük problemlerini halletmesi mümkün olmadığı gibi

dünya muazenesi adına eda edeceği hiçbir vazifede yoktur.

Yani bir keren keyfiyetle kemiğeti birbirinden ayırmamak lazım.

Keyfiyet nasıl kazandıracağız? Bizim hedefimiz keyfiyet kazandırmak zaten.

E niye kemiğetle uğraşıyoruz?

Kemiğeti bu işin temeline getirip koymadan, kemiğet statü üzerine bu işi bina etmeden keyfiyet söz konusu olamaz.

Biz keyfiyeti kemiğette arıyoruz.

Yani bir vakide arıyoruz bunu.

Yani var olan bir şeyde onun manevi bir buğdu, izafi bir buğdu olan bu derinliği arıyoruz.

Öyleyse ikisini birbirinden ayırmamak lazım.

Öyleyse tekrar geriye dönüyorum.

Biz keyfiyet hedefli, keyfiyet görüngeli insanlarız.

Daima keyfiyeti takip edeceğiz.

Belki herkesi sahabi gibi en mükemmel seviyeye ulaştırma elimizden gelmeyecektir, ulaştıramayacağız.

Ama istidatlı insanlar, ruh dünyasına açık insanlar, kalbi hayata açık insanlar, Allah'la münasebete açık insanlar,

sizin yetiştireceğiniz insanlar arasından zamanla süzülecek, seçilecek, sütün içinden kaymağın kaynadıkça üste doğru tırmandığı, çıktığı,

onun içinde fakat ondan farklı bir hal ve hüviyet aldığı gibi bu istidatlar da bizim içimizden kaymak gibi, yağ gibi süzülecek ve üste çıkacaklardır.

Ama biz her şeyden evvel birer birer insanlarla meşgul olurken aynı zamanda hem bizim için hem de onlar için insanı kamil olma meselesini hedeflemeliyiz.

Bu İslam tasavvufunda önemli bir düşüncedir.

Ve bütün tasavvufcular meşgul etmiştir.

Cili kitabını insanı kamil diye yazmış.

Ama bence bütün tasavvuf kitapları insanı kamili hedefleyerek yazılmıştır.

Yani insan olmadan maksat insanı kamil olmayı yakalamaktır.

Her fert insanı kamil olmaya soyunmalıdır.

Bunlardan bazılarının istidatları, kabiliyetleri bu işe yetecek.

Solukları yetecek.

İnsanın kamil zirvesine giderken nefesleri kesilmeden gidecekler.

Bazıları da o yolda aşamayacak ve halı bir at gibi yolda çatlayacak.

O da yolda çatlamanın mükafatını elde edecektir.

Herkes ulaşamayacak zirveye.

Ama biz temelde herkesi insanı kamil olmaya ulaştırmayı hedefleyeceğiz.

Çünkü bu varoluşun gayesidir.

Allah Celle Celaluhu Kur'an'da o hedefi bize gösteriyor.

İnsanı ahseni takvime mazhar olmaya ehil, layık, istidatta o seviyede yarattık.

Fakat tabiatına mündemiş bulunan bir kısım madenlerden, maddelerden, hususiyetlerden ötürüp

kendi tabiatıyla baş başa kalınca esfel-i safiline gitti, gider, gidiyor.

Sonra,

Ondaki o istidatları inkişaf ettirecek,

insanı kamil olmaya doğru yönlendirecek iman ve amel-i salih.

Arzasız amel, kusursuz iş, itkan ruhuyla ortaya konan iş demektir.

Bir ferdin dökülmesi bir yana,

insanı kamil adına istidadı ölçüsünde bir ferdin nasipsiz kalmamasına çok dikkat edilmeli.

Herkes istidadı ölçüsünde muhakkak ondan hissedar olmalı, bir şey almalı.

Muhakematın başında zannediyorum, ifade ediyor Hazreti Üstad,

diyor ki, o başka bir zaviyeden o meseleyi ele alıp anlatıyor.

Yani bir yere dıştan bir kervan gelse, atlaslar, ipekler, iblişinler getirse,

o gün herkes ondan bir şey alır, hatta köyün çobanı da başına bir mendil bağlar.

Bu mevzuda öyle yönlendirilmeli ki, en istidatsızı bile en azından başına bir mendil bağlamalı

ve geleceği başındaki o mendille, tıpkı işte o bayrak gibi kullanarak karşılamalı ve selamlamalıdır.

Mutlaka herkesin insanı kamil dersinde bir hissesi olmalı, alacağı bir şey olmalı, nasibi olmalı.

Arkadaşlarımız eğer bir hizmete kendilerini adamışlarsa, bu mevzuda ızdırabın çok önemli bir dua olacağına,

çok yeni şeyler keşfesaik ve bade olacağına inanıyorum.

Çok okumak değil, çok bilmek değil, bir şeyi çözebilmek için ihmal-i fikret mi, fikir sancısı çekme,

ellerini kısıklarına koyup deli gibi dolaşmak, caminin bahçesi de yetmiyor gibi bazen çarşıya çıkmak,

çarşının bir o başından o başına, bir de o başından o başına,

çözemediğiniz bir şeyi çözmek, bulamadığınız bir şeyi bulmak için deli gibi dolaşmak,

arş-ı azamı itizaza getirecek güçte bir dua biliyorum ben bunu.

Büyük ahşiflerin keşfine top attıracak önemli bir keşif kaynağı, önemli bir keşfebadi saik sebep biliyorum bunu.

Ve şimdiye kadar olan şeyler belli ölçüde sancısıyla olmuştur.

Arkadaşlara yine ben yapıyordum demeyeceğim.

Tehzib-i ahlak dersi vermek çok önemlidir.

Yani onlara kendi derslerinin dışında haftada bir defa, ülfet oluyorsa 15 günde bir defa,

ister siz, ister başkaları, nameleri, söz işi, gönüllere girmesini bilen, Allah cümlemize onu nasip etsin,

yüreklerini hoplatacak, gözlerini yaşartacak,

arkadaşlara en azından 15 günde bir onlara cennet kevserleri sunmak, yüreklerini ukba adına hoplatmak çok önemli bir esastır.

İmrendirmek, hepsi belli bir muhasebe, mürakebe duygusuyla yer yer size gelsin desinler ki bu anlattığınız şeyler ama,

fakat biz de bir türlü günahlardan kurtulamıyoruz.

Nerede sizin anlattığınız şeyler, nerede bu kem talihinizler, nerede o güzel sözler, nerede bizdeki kas katı kalpler falan desinler.

Ve siz de sonra derin bir muhasebe ile kendisini tamamen bitmiş, tükenmiş kabul eden bu insanlara teselli vermeye çalışın.

Yani onlar başlarını alsın bir yönüyle ümitsizliğe doğru, günahlardan mahvolmuş olma kanaatine doğru gitsinler, siz de onları teselli etmeye çalışın.

O kadar işlerini deşeleyin, o kadar işlerini endişe salın, o kadar ki her adımda helakete felakete doğru bir adım daha yaklaştıkları endişesine ulaştırın onları.

Ve sonra bu kadar havadan nem kapanları teselli etmek kolaydır da, ama denizin içine attıktan sonra bile suslanmayan insanlara bir şey anlatmak çok zor.

Ve onlarla geleceğin dünyası adına da bir şey yapmak mümkün değildir.

Evet, o kadar endişenin insanı haline getirin.

Aralarında ince bir şey kalsın böyle, septizme, sofizme, düşmekle aralarında ince bir perde kalsın.

Acaba ben bir insan mıyım yoksa hayvan mıyım?

Büyükler çok demişlerdir.

Sık sık aynaya bakmış, yoksa ben esas tabiatımla bir domuz olarak mı yaratıldım, bir maymun olarak mı yaratıldım demiş, aynaya bakmışlardır.

Elleri titriye titriye aynayı eline alan bakan Esreddin Nezit gibi kimseler vardır.

O tabihin döneminde daha nice kimseler vardır, sık sık aynaya bakarlar.

Bu kadar endişelerini harekete geçirmek ve bu kadar endişe insanı diyorum, endişenin çocukları haline getirmek lazım bunların.

Muhasebe vereceğiniz tehlike ve ahlak dersleriyle, insanlığa yükseltme gayretlerinizle.

Bir diğer husus keyfiyet kazandırma mevzuunda.

Nasıl ki ihlas kazanmada önemli bir esastır.

Nasıl ki kalben dünyayı terk etmede önemli bir esastır.

Nasıl ki insan dünyadayken ukba, eksenli yaşaması için çok önemli bir esastır.

Aynen öyle de keyfiyet kazanma mevzuunda da ameliyatı fikriye diyeceğimiz okuma, düşünme, tefekkür.

Daima eşya ile dimağımızdaki ilahi marifet veya kalplerimizde, vicdanlarımızdaki ilahi marifet arasında bir irtibat kurarak,

bunlar arasında bir düşünce kanevçesi örme adeta gaye-i hayalimiz ve vazife-i fıtratımız olmalı.

O düşünmeyi bu mevzuda, okumayı, düşünmeyi,

hakiki imanı kazanma mevzuunda önemli bir esas,

dolayısıyla mürakebe adına önemli bir esas,

dolayısıyla ihlası kazanma adına önemli bir esas olarak görüyorum. İhlas talesinde buna parmak basıyor.

Keyfiyet kazanma mevzuunda da bundan geri değildir bu mesele.

Okuma ve düşünme.

Yeni yeni şeyler bularak, her gün, her yeni gün,

kainatı karşımızda yepyeni bir kitap gibi, o baş döndürücü endamıyla yeniden tanıyor gibi, yeniden keşfediyor gibi görmek.

Yoksa olduğumuz yerde kalırız.

Onun için sahibi şeriat buyurmuş ki,

bazen bir dakika veya bir saat tefekkür, bir sene ibadet kadardır.

Yani bir saat böyle güzel düşünecek, bir anı seyyale ile vücudu enver'e ulaşacaksınız,

bin sene o seviyede bir hayata masariyetin dışında yaşamadan daha bereketli şeyler elde etmiş olacaksınız.

Bu da önemli bir esas.

Zannediyorum, milletimiz için en zor şey düşünme.

Ve hususiyle kendi çizgisinde düşünme ve düşünce ile bir şeyler elde etme, belli seviyeye ulaşma,

çok yabancı olduğumuz mevzular haline gelmiştir.

Allah Resulü ve sahabi arzu semaya bakar, bazen sabahlara kadar ağlar,

Allah'ın kainat kitabı karşısında bazen kendinden geçer, bazen yutkunur hiçbir şey söyleyemezlerdi.

Kazandıracağımız şeylerden bir tanesi de bu, onları düşünmeye alıştırmak,

onları düşünmeye alıştırmak, eşya ve hadiseleri kurcalamaya alıştırmak,

eşyanın perde arkasına nüfuza alıştırmak, o perdeyi aralamak, şu tenteneli perde ona ait sözdür,

onun altındaki alem-i gayb, beralar ve ötelere ait bazı şeyleri göstermek çok önemlidir.

Keyfiyet yanımızın derinleşmesi için.

Bir diğer husus yine onun ihlasla esas saydığı hususlardan biridir,

Rabıtay Mevk, ölüm mütealası.

Dünyada en zor şey insan sıhhatliyken, genç iken ölümü düşünmesidir.

Herkes onu 20 yaşındaysa en yakın 40 sene sonra düşünür.

Daha garanti önümde 40 sene vardır.

Bir de sıhhati yerindeyse kim bilir belki 80'de yaşayabilirim der.

Bu yönüyle de gençlik hem bir gaflettir, hem bir cünundur,

hem insanı rayından kaydıran çok önemli, ters, insanı saptıran bir husustur.

Aynı zamanda çok kıymetli bir şeydir yani.

Herkes en önemli davaları gençlere emanet etmiştir.

Bugün Müslümanlık adına yapılacak şeyleri de gençler yapacaktır Allah'ın nimet ve keremiyle.

Ama bir yönüyle de onun bir cünun yanı vardır, bir gaflet yanı vardır.

Bu itibarla ölüm mülahazası, ölümü düşünme mevzuu zannediyorum hep böyle nazarik kalırız o mevzuda.

Eskiler teskireler yazmışlar, zannediyorum bazılarda onların tercüme edildi.

Yani ölüm ve ölüm ötesini hatırlatan kitaplar.

Çok bunlar.

Can hülküme geldiği andan itibaren başlıyor bu aleme yolculuk.

Gözün öteleri açıldığı andan itibaren.

Artık ister istemez karşında bulunan iman hakikatlerine inanma mecburiyetinde kaldığım dakikalardan itibaren ki

sünneti sahihe ve bir ayetin işareti bu meseleye parmak basıyor.

Hz. Muhammed sallallahu aleyhi ve selleme ümmet olma mevkiinde bulunan herkes

o dakikadan itibaren onun sunduğu mesajın gerçek olduğunu kabul edecek ama

fakat o dakikadan sonra iman kabul olmadığı için kabul de olmayacak.

İşte ondan itibaren ahiret yolculuğu başlıyor.

Bu berzahta devam ediyor.

O küçük parçalarda ifade edildiği gibi

nasıl yaşamışsanız öyle öleceksiniz.

Nasıl ölmüşseniz berzahtaki hayatınız öyle devam edecek.

İman etmiş, ameli salih yapmışsanız onun refakatinde, berzah aleminde, cennet yamaçlarında dolaşacaksınız.

Daha girmeden cenneti teneffüs edecek ve cenneti soluklayacaksınız.

Kevserden kevsere koşacak hurilerle, ilmanlarla buluşacak meleklerle atbaşı olacaksınız.

Allah ölesin inşallah.

Ama iman edip salih amel yapmamış iseniz şayet dünyanızın bir yanını karartmışsınız demektir.

Orada hapsi münferikte kalacaksınız.

Yapayalnız.

Çünkü size sahih hadislerde ifade ediliyor, amel insanın arkadaşı, refikidir.

O en daracık yerde, en yalnız olduğunuz zamanda, en gurbet halinizde, tam gariplik yaşadığınız zaman

güzel yüzlü, güzel emnamlı, boylu, poslu, müşakelesiyle dikkatinizi çekecek kadar güzel, düşe başınıza dikilecek.

Neslin deyince ben senin namazınım diyecek.

Bir başkası da orucunum diyecek.

Bir başkası zekatınım diyecek.

Bir başkası haccınım diyecek.

Bir başkası haccınım diyecek.

Huriler, Hilmanlar, şehitlere taklak attığına göre herhalde Allah yolunda mücadeye, Allah'ın teveccühü çok farklı, çok farklı.

Bu itibarla sizin Allah yolunda mücadeniz, irşad adına sergilediğiniz hizmetleriniz, onların temessülleri ihtimal çok farklı olacak.

Sünnet-i say'a ve hasene'de bir şey bilmediğimden, bir şey hatırlamadığımdan dolayı bir şey diyemeyeceğim ama fakat emsali var bu mevzuda.

Öyleyse kabir hapsi münferid demek, tecrid demektir.

Hücre hapsi demektir.

Kim için?

İman ettiği halde salih amelle imanını derinleştirmeyen, imanını takviye etmeyen, nazari bir anlayışla Allah'a yaklaştığı, Allah'a inandığı halde ameliyle buna ayrı derinlikler kazandırmayan ve işin gerçeğini tadmayan insanlar inandıkları gibi amel etmediklerinden dolayı hapsi münferitte kalacaklar bunlar.