FKM Talks | Causes of Spiritual Crisis and Paths to Deliverance | 10/05/1994 | Fethullah Gülen Hocaefendi

Dünya yeniden bir manevi buhran geçiriyor.

Biz zannediyorum sadece Türkiye'de bir ekonomik kriz yaşanıyor.

Bununla Türkiye'deki durumdan sadece müteessir bulunuyoruz.

Türkiye'yi karanlık görüyoruz.

Aslında zannediyorum dünyanın en müreffeh ülkelerinden bir tanesi Amerika'dır.

Ve Almanya onun arkasından gelir.

Dünyada daha böyle küçük devletler var.

Ekonomik durumlarını halletmişler.

Bir ölçüde problemlerini çözmüşler.

Oturmuş eskilerin ifadesiyle müstakal devletler var.

Bütün bunların hepsi belli ölçüde bu krizden nasibini alıyor.

Krizden nasibini alma meselesi üçüncü, dördüncü dereceye düştüğünüz zaman biraz artıyor.

Bize bir yer aradığınız zaman devlet ve millet olarak üçe mi korsunuz, dörde mi korsunuz?

Bu itibarla da hissemiz nasibimiz dünyada yaşanan buhrandan o ölçüde olur.

Allah dünyayı bir kere daha sıkıştırıyor.

Ben bu sıkıştırmanın sebepler üzerinde durmayacağım.

O uzun ve çok su götürür.

Meselenin

İçtimai yapıdaki arızalardan kaynaklanmasından söz edilebileceği gibi dünyayı ekonomi bilmeyen insanların idare etmesinden kaynaklanan yanları var.

İnsanların israfından kaynaklanan yanları var.

Eskiden insanlar

Kutu layemut derlerdi. Kutu layemutla yaşar. Yani insanı öldürmeyecek kadar bir gıdanın alınması.

Ve yine o ölçüde giysileri vardı.

Ona yakın da bir barınakları vardı. Başlarını sokar idare ederlerdi.

Daha ziyade ulvi mefkureleri, gaye-i hayalleri açısından zengin olmaya çalışırlardı.

Duygu ve düşünce dünyaları itibariyle

Kültürleri itibariyle zengin sayılırlardı.

Şimdi başka yönlerde zenginlik peşindeler, zengin olmuşlar olmamışlar, ayrı mesele

Fakat duygu, düşünce, mefkure açısından

Ama bütün insanlık

İnsanlık var olduğu günden bu yana

En fakir halde, en aciz halde, en muhtaç haldedir.

İsraf, Allah'ın nimetlerinin kadrini bilememe, ulu orta saçıp savurma, şimdilerde savurganlık diyorlar.

Böyle alıp yürüyünce

Bir taraftan savurganlığa dayalı bir kaht diyelim, bunu da yine eskiler derlerdi, kıtlık demek.

Arapçadan gelen kaht kelimesini bir güzel üzerinde tasarruf yaparak onun kıtlığa çevirmişiz.

İsterse Allah'ın bereketini alması şeklinde meseleye yaklaşılabilir.

Çağımızın devasa kâmeti

Işık insan bu meseleye yaklaşırken der ki

İsraf, bereketin kesilmesine bir sebeptir.

İhtisat da sebebi berekettir.

İnsanlar tasarruf yapsalar Allah bin ve bereket ihsan edecek.

Bunların üzerinde durulabilir, bu sebepler çoğaltılabilir.

Hatta psikososyolojik sebeplere de mesele bağlanabilir.

Fakat arz ettiğim gibi ben onun üzerinde durmayacağım.

Dünya yeniden bir manevi buhran arenasına çekildi.

Adeta Allah tarafından sıkıştırıldıkça sıkıştırılıyor.

Tarihi tekerrürler içinde bir izafet terkibi daha ilave edeyim.

Devri daimi içinde, anladınız mı bunu?

Tarihte tekerrürler vardır.

Aynı hadiseler, ayniyet içinde değil, birbirine benzerlik

bizim ifademizle misliyet içinde cereyan eder.

Aynı değildir.

Tarihi tekerrürler aynı olsa alır onlara tedris edersiniz.

İnsanlar yanlış iş yapmazlar, ders alınır onlardan.

Oysa ki tarihi tekerrürlerden ders değil,

ibret alınır çünkü ayniyet yok, benzerlik vardır.

Tarihi tekerrürler içinde meseleye yaklaşılınca görülür ki

Cenab-ı Hak insanları sıktığı, sıkıştırdığı, preslediği dönemler

o insanlık için yeni ufukların açılmasının mebdeyi sayılmıştır.

Ben bunu normal alemden bilemiyorum, mikroaleme,

atomlar aleminde de bu böyle midir yani?

Kimyanın kanunları içinde, fiziğin kanunları içinde aynı şey,

çare midir bilemeyeceğim de.

Fert planında bunu ele alın.

Ne görürseniz orada toplum planında da aynı şeyler karşınıza çıkar.

Hadis diye rivayet edilen bir şey vardır.

Bir kısım muhakikin dediğimiz tahkikçi büyük insanlar,

onlar da maktul söhre verdiği ait bir söz olduğunu söylerler.

İşteddi ezmetü tenferici der.

Karar kararabildiğin kadar, sıkıştır sıkıştırabildiğin kadar

çünkü kararmanın son noktası aydınlığa açılmanın başlangıcıdır der.

Fert planında bir insan sıkıştırılmışsa buna

tasavvufi tabirlerle yaklaşırsak kaps hali denir.

Her kaps hali, kabza kılıcın kabzasına da deriz.

Elin sıkılması, parmakların sıkıştırılması buna da kabza deriz.

Elle zaten kılıcın kabzası sıkıştırıldığından ona da kabza diyoruz.

Ve işte Arapça bu kelime kabz kelimesi de esas bilindik bilinmedik bir pençeye alınıp insanın sıkıştırılması demektir.

Tasavvufta insan ruhunda sebepli ve sebepsiz sıkışma manasına gelir bu.

Tasavvufla alakalı mülazalarımızı ifade ederken arz etmiştik.

Arz edenler birkaç ay veya bir iki sene öteye giderek buna bakabilirler.

Üzerinde durmayacağım.

Kaps halleri, ferdin bir kısım günahlarından kaynaklanabilir.

Gafil yaşamasından kaynaklanabilir.

Evvela kendinizi ferah fezah bir iklime salarsınız.

Biraz çakırkeş yaşarsınız, serazat yaşarsınız.

Buna ceza olarak bir bakıma sanki ruhun isteğidir o.

Çünkü ruh o kadar serazat olmayı arzu etmez.

O daha ziyade öbür alem için burada hep metafizik gerilim içinde bulunmaya çalışır.

Bu defa arkadan hemen kabz gelir.

Yani sizin kendinizi salmanıza mukabil adeta yedi kudret tarafından ilahi ve büyük muhit tasarruf tarafından hele biraz toparlanın falan deme manasına bir kabz gelir.

Bazen sizi sıkıştırıp ağlatmak kendisine yönlendirmek için de kabz verir.

Tıpkı bir annenin çocuğunu bağrına basması, çocuktan gelen bir iştiyakla çocuğunu bağrına basması için önce hafiften onu tokatlaması gibi bir şeydir.

Yani yollar daralır bakarsınız.

Geçit vermiyor hale gelir.

Sebepler yavaş yavaş tukut eder.

Siz bütün sebepleri gözünüzden siler, müsebbihül esvaba yönelirsiniz.

İşte onun maksadı da budur.

Sizi kendine yöneltmek.

Böylece sizi yeniden bilinmedik bir kabza içine alır, bir pençe içine alır ve sıkıştırır.

Siz de eğer anlıyorsanız bu işlerin başınızda hangi sebepler hangi sayıklarla döndüğünü hatırlayın.

Sekizinci sözde kuyuya düşmüş iki tane adam.

Biri meseleyi anlamıyor öbürü anlıyor diyor ki bu işler tesadüfe benzemiyor diyor.

Sahrada koşuyorsun arkana bir aslan takılıyor.

Kuyuya düşüyor bir ağaca tutunuyorsun.

Ağacın dibinde beyaz fare siyah fare ağacı kemiriyorlar.

Bir de bir ejderha ağzını açmış filan.

Üst üste böyle omuz omuza vermiş bu hadiseleri rastlantılara vermek mümkün değildir.

Belli ki bunlar daha önce planlanmış bir kaderi program olarak benim karşıma çıkarılmış.

Aynen öyle de böyle üst üste kabuslar gelince kendi kendine diyeceksin ki demek bunlar beni aşan bir kudret tarafından planlanıyor ve ben bu işte bir figür olarak kullanıyorum.

O kaderi programı oynamak bana düşüyor sadece.

Öyleyse o kuyudaki insanın dönüp sahibine yalvardığı gibi ey bu yerlerin maliki deyip sana sığındım sana dehalet ediyorum bahtına düştüm dediği gibi sen de o sıkıntılara maruz kaldığın zaman Cenab-ı Hakk'a teveccüh edip o kabzdan seni kurtarmasını isteyeceksin.

Ben kabzı arizvamik arzetmiyorum.

Bu türlü kabz söz konusu olduğu gibi toplumlar için de söz konusudur.

Aynen toplumda böyle bir demir pençenin içine giriyor ve sıkıştırılır.

Aslında bizim kabzımız da 19. asra girerken başlamıştır.

Devlet planında sukut, FET planında sukut birbirini takip etmiş iflaslar iflasları takip etmiş hususiyle tanzimattan sonra hep kazanma kuşağında kayıplarla karşı karşıya kalmışızdır.

Hep kazanma adına kumar oynuyor gibi zar atmışızdır fakat her defasında kaybetmişizdir.

Ve bu dönemde hep kabz yaşamışızdır.

Değişik kapılara müracaat, değişik şeylerden meded olma bir dönemde bir Fransız hayranlığı bir dönemde İngiliz hayranlığı.

Devlet-i Aliye, Bâb-ı Alide, Enderon'da bile İngilizler İngiliz devleti ve himanesi şeklinde anlatılır.

Yani muhteşem, muazzam, yeryüzünde zırlullah İngiliz devleti demek.

Ve fertler de devletin altında ezildiği bu eziklikten hisselerini almış paylarını almışlardır.

Milletçe bir kabz yaşamışız yani ferdin vicdanda, ruhda, duyguda, düşüncede ve maddi hayatta sıkıntıları gibi millet olarak İslam ümmeti olarak yaşamışız bunu.

Ama günümüze doğru gelirken daha farklı böyle adeta karşımıza uçurumlar çıkıyor gibi kabzlar çıkmıştır.

Ve şu anda da mübalağa etmeden diyorum çok ciddi bir kabz pençesi içinde bulunuyoruz yeniden.

Bütün dünya böyle bir sıkıntıyı yaşıyor ve Türkiye'de bundan nasibini alıyor.

Beşaret vermek bu kelimenin daha doğrusu bişarettir.

Fakat Türkçemizde Galata meşhur olarak Beşaret şeklinde yerleştiğinden dolayı garip bir kelime kullanarak orijinalite yapmak istemedim.

Beşaret siz öyle biliyorsunuz onu müjde demek.

Beşaret verme mevkinde değilim, durumu ona da müsait değil.

Kainette bulunmayı hiç sevmem.

Başkalarının kerameti veya kehaneti intakibil hak olabilir.

Benimki sürçülisandır.

Denk gelebilir bazen.

Fakat bir şey arz ediyorum Allah'ın bu değişmeyen tarihi devri daimler prizmasında müşahede ettiğimiz

Bu sürekli birbirine benzer hadiselerin birbirini takip etmesi hususundan istimbatla ve maktuz sühre verdiği zannediyorum edebiyat tarihinde bunu tanımışsınızdır.

Bir eseriyle azıcık kapı arayalım.

Heyakülün nur sahibi şerata aykırı panteist düşünüş sözler düşünceler ortaya attığından dolayı öldürülmüştür.

Nesimi gibi Bağdatlı Nesimi gibi öldürülmüştür.

Karar kararabildiğin kadar kararmanın son noktası tıpkı şafak öncesi gibi aydınlığın başlangıcı sayılır.

Sıkıştır sıkıştırdığın kadar çünkü sıkışmanın son noktası pençenin gevşemesinin başlangıcı demektir.

Bu tarihi tekerrürler devri daim içinde hep yaşanmıştır.

İnanıyorum ki inşallah önümüzdeki yıllarda yani 21. yüzyıla girerken ricali devlet de bunu söylüyor herhangi bir mesnede dayıyorlar mı dayamıyorlar mı bilemeyeceğim ben onu.

İşte bizim için millet çapında ve dolayısıyla da fert planında ferah feza günler olacaktır inşallah.

Huzura, rahata, saadete kavuşacağız.

Ne manaya geliyor bu?

Bu şu manaya geliyor.

Hiçbir zaman bu tarihi tekerrürler devri daimi cebri bir çizgide yani az katı bir determinizma içinde cereyan etmemiştir.

Bunun bu istikamette cereyanını sebepler planında planlayan her zaman bir kutsiler ordusu olmuştur.

Bu açıdan da ben sizlere bu tabiri kullanmak caiz midir bilemiyorum.

Bir yönüyle kaderin cereyanını kolaylaştıran kutsiler nazarıyla bakıyorum.

Kader nasıl olsa öyle cereyan edecek ama sizden teşebbüsü sizden sebeplere eskiler tevessül derlerdi.

Başvurması ve dolayısıyla kaderin cereyanını sanki kolaylaştırmak Allah'ın hakkımızda bu türlü takdirde bulunmanıza müracaatta bulunuyoruz demektir.

Ve siz bu önemli misyonu eda edeceksiniz.

Size isterseniz kaderin müsehilleri kaderin müyessirleri denebilir yani.

Milletimizin mahkus kaderinin değiştirilmesi, idbarinin ikvale dönmesi için siz iradelerinizle bir şeyler yapacaksınız.

Allah da inayetiyle tecelli edecek ve inşallah mahkus kaderimizi değiştirecek diyoruz.

Bu misyonu eda edeceksiniz.

Ve inanıyorum ki Cenab-ı Hak sizin inşallah durmayan, tevekkuf yaşamayan ve ülfette pabuç bırakmayan ciddi gayretleriniz ve cehitlerinizle bu sıkıntıyı da aşacak.

İnşallah aklınıza başka bir şey gelmesin.

Başkalarının sokakta, çarşıda, pazarda öyle iktidar ve idare altına aradıkları şeyler bizden fersah fersah uzaktır.

Bizim meselemiz insan meselesi ve kültür meselesidir.

Bizim işimiz bütün dünyaya Allah Resulü'nden gelen ruhumuzun ilhamlarını duyurmak ve herkesi belli bir şeye uyarmak.

Kaldı ki eski vatanımız Asya sipepleri demedik sadece biz.

Gideceğiz orası bizim ana yurdumuzdur.

Bugünkü ana yurt Anadolu bir yönüyle ana yurdun bağrında büyümüş gelişmiş bugünlere ulaşmıştır.

Şimdi bize düşen şey anamıza karşı babamıza karşı vefa hissiyle gerilip gidip yeniden onlara sahip çıkmaktır.

Ve biz bu vefa borcunu eda etmeye çalışıyoruz.

Bize bu mevzuda niye buraya geliyorsunuz, ne arıyorsunuz buralarda diyenlere hep bu hissimizi bu şekilde eda ettik, ifade ettik.

Anamıza karşı vefa borcunu eda ediyoruz.

Müslümanlık bize Asya'dan gelmiştir.

Müslümanlığın menbaı Kabe'dir.

Sağnak sağnak vahiy orada yağmaya başlamıştır.

Her şey Medine'de tüllenmiş site İslam Devleti Medine'de teşekkül etmiştir.

Fakat oradan böyle dosdoğru bize gelmemiştir Anadolu'ya milletimize.

Müslümanlık bir kavis çizerek Asya'ya uzanmış, buharalara, semerkantlere, taş kentlere uzanmış.

Daha hicri doksanıncı senede buhara fethedilmiş.

Hicri dördüncü asra gelince İsmail Hamid danışmanının ifadesiyle binlerce çadır Türk Müslüman olmuştur.

Bu açıdan Allah'ı tanıma, Resulullah'a ulaşma, Kur'an'la bütünleşme, ilahi nimetlere karşısında

biz o ilklere, sahabe efendilerimize, raşit halifeler efendilerimize medyuniyetimiz ölçüsünde Asya'da Müslümanlığa ilk evet diyen

Buhariler, Müslimler, Ebu Hanifeler, İmam Ebu Yusuflar bunlara medyunuz.

Bu açıdan Asya'ya borcumuz çok büyüktür.

Ve ilk dönemden sonra Müslümanlığın kayyimi diyebileceğim esas güç kaynağı, onu on asır ayakta tutacak bütün dinamikleriyle tamamen Asya blokajlıdır.

Asya'ya dayalıdır.

Bu açıdan da biz Asya'ya karşı medyunu şükranız.

Ömür boyu böyle bir vefa borcunu edaya etmeye çalışsak da zor eda ederiz.

Ve inşallah hep bunu soluklayacağız.

Asya'ya medyunuz, anayırda dönüyoruz.

Ve sadece anayırda değil.

Dünya sizi hiç tanımıyor.

Ben Cihan Ünal'ın bir programını seyrettim televizyonda.

Dünyanın değişik yerlerini dolaşıyor, elinde mikrofon.

Böyle o muhteşem şehirlerde, büyük şehirlerde, mesela Nicosia gibi diyelim, San Francisco gibi, Los Angeles gibi şehirlerde.

Çarşının ortasında bir adamı, kelli felli bir adamı durduruyor, soruyor ona, Türkiye diye bir ülke biliyor musun?

Birkaç Türkiye, Türkiye, Türkiye diyor. Ondan sonra galiba diyor, Afrika'da bir küçük zenci devleti diyor.

Mübalağa etmiyorum.

Ve esas arkadaşımızın arz ettiği bir şey arz edeceğim.

Burada, çok merak ederseniz ismini de veririm, gider kendinizle görüşürsünüz.

Bir esnaf, bir tüccar arkadaşı.

Amerika'da bir partla değişik ülkeler, coğrafi durumu, ihtisadi durumu, ekonomik durumu itibariyle programlanmış, efendim bir diskete neyse, disketlere veya bir bilgisayar var.

Kendi ülken adına Türkiye deyip, tuşa basıyorsun, orada Türkiye hakkında ne istiyorsan sana malumat veriyor.

Değişik ülkelere baktım diyor.

Değişik ülkelere baktım, mesela Senegal'ı bile söylüyor.

Somali'yi söylüyor.

Bilmem Afrika'da nereyi söylüyor, bir de diyor, merak, Türkiye'ye sorayım dedim.

Bastım, ekrana, tepeden tırnağa beni terletecek şu yazı çıkmaz mı?

Türkiye hakkında bana bir şey programlamadılar dedi.

Değerinizi ölçün yani.

Balayit diyorum bunda ve siz de rica ederim, hovalı olacağınıza gerçekten biraz daha realist olmaya çalışın.

Ve inşallah gelecekte bunu daha değişik zaviyelerden kıracak ve bu ülkeyi tanıttıracaksınız.

Yeni bir Türkiye ortaya koyacaksınız inşallah.

Allah inayetini üzerimizden eksik etmesin.