FKM Talks | The Islamization of Knowledge | 23 June 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
FKM Sohbetleri | İlmin İslâmileştirilmesi | 23 Haziran 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
Transcript: Old transcript — it may contain errors
Selamun aleyküm ve rahmetullahi ve berekatuhu.
İyisiniz inşallah.
İnsanların en hayırlısı, insanlara hayırı talim edenler.
Dünyada mürşid, muallim, mürebbi, mübelli yetiştirmeden daha hayırlı bir iş olsaydı,
Allah peygamberlerini bu maksatla gönderirdi.
Allah peygamberlerini insanlara irşad etmek, insanlığa yükseltmek,
insanı kamil kılmak, cenneti ehil hale getirmek için göndermiş.
Vakıa, peygamberlere varis olmak isteyen çoktur.
Hemen her hayırlı ocak, her hayırlı müessese,
hayrına hayırlı olmasına ayrı bir derinlik kazandırmak için peygamberlik müessesesiyle bir nispet arar.
Ama işin doğrusu şu ki, muallimlik eğer kendi çizgisinde olursa doğrudan doğruya peygamberlerin varisleri bir kadrodur.
Muallimler peygamberlerin varisleridir, muallimlik de peygamberlere bir veraset müessesesidir.
Allah bunu iyi değerlendirmeye muvaffak olsun.
Dünkü arkadaşlara da ben yine onların simalarından alıp onlara duyurmaya çalıştığım,
eskilerin temhidat dediği mülaza ve müteahhiralar içinde ilk söyleyeceğim sözleri arz etmiş, sonra da onların suallerine geçmiştir.
Bugün de yine müsaadenize sığınarak Rabbimin inayetine dayanıp aynı çizgide mülazalarımı arz etmek istiyorum.
Sorularınıza geçeceğim.
İlk aklıma gelen cümle benim için bir irizgah oldu.
İlim, ilim yuvaları, ilim müesseseleri çok önemlidir.
Toplumu bütünüyle dört bir yandan saran, çepeçevre saran çarpıklıklara karşı zannediyorum eğer onun düzeltilmesi, rayına oturtulması düşünülüyorsa
her şeye açık, her şeye karşı ayrı menfezleri olan ancak ilim de olacaktır.
Arz edeceğim, bütünüyle ilim ve irfan yuvaları bu tek buğutlu ve tek düze yürüyen, kendi istikametinde yürüyen müesseler gibi değildir.
Çok yönlüdür bunlar, çok buğutludur, çok menfezlidir.
Hemen hayatın her sahasına açılabilir insandan.
Pis de vardır onda, rıhtım da vardır, rampa da vardır.
Ulaşmak istediği yere, amudu ulaşmak, dikey ulaşmak isteyenler onun rampasından yükselirler,
onun limanından açılırlar, onun meydanından uçacakları yerlere uf diye uçar, iler ulaşırlar.
İlim yuvaları öyledir, onun için çağın ilme de açık, irfana da açık, düşünceye de açık büyük ihtimali netici itibariyle her şey ilme bağlıdır der bu mevzuda.
İlimsiz hiçbir şey olmaz ve siz bunu hem de kendi çizginize çekebilecek durumda, çekebilme imkanlarıyla elde etmiş sayılırsınız.
İsterseniz buna Allah'a karşı sunulmuş bir elhamdülillah manasıyla bakabilirsiniz.
Farklı bir şey.
Dinden, diyanetten uzaklaştırılmış bir ilim değil, yani siz meseleye değişik şekilde yaklaşıyorsunuz.
Nasıl ki imanlı fazilet demiş, bence ilave edilecek bir şey daha var, imanlı ilim.
İlim imansız mıdır aslında?
Günümüzde bu meselenin ilmin islamileştirilmesi veya islamlaştırılması, bence burada da ikisini aynı yerde kullanan insanlar zannediyorum, nuansı göremiyor, hata ediyorlar.
Veya ilmin transfer edilmesi, isterseniz başka tabirler de kullanılabilir, ilmin fethedilmesi, ilmin enfüs, endeksle ele alınması diyebiliriz.
İmkanların elverdiği ölçüde durabilirim üzerinde bunların.
İlim dediğimiz zaman islamileştirilmesi, münakaşası yapılabilir her zaman.
Eğer ilim, islamın ilme yaklaştığı şekilde bir şey ise şayet, hatta bir bilgi kaynağı ise şayet ve belli sebeplere dayanıyorsa ki islamda ilmin sebepleri,
haberi mütevatir, yalan üzerinde ittifak ve itaat etmeleri imkansız bir cemaatin herhangi bir hadiseyi rapor etmesi manasına mütevatir haber.
Havas selime dedikleri sağlam, arızasız aldığı şeyi rahatlıkla ve arızasız alabilecek duygulara sahip olma zannediyorum ilmin, bilginin pozitizme açık kapısı bu.
Bu aynı zamanda aklı selim, rasyonalizmi de içine alabilecek şekilde.
Bunları teker teker ele aldığınız zamanda kör edersiniz, topal edersiniz, felce edersiniz fakat işin gerçeğine ulaşamazsınız.
Einstein'ın bu mevzudaki bakışını, mütealasını hatırlayabilirsiniz.
Bu itibarla günümüzde yakıştırmalar da oluyor.
Hatta ben şurada konferans veren insanlar da dinledim.
Bediüzzaman'ı da bir pozitivist olarak göstermeye çalıştılar.
Oysaki o ilmin bir yanıdır.
Hatta diğer yanlarından koparıldığı zaman mücerret ve kışırdır.
Ufuksuzdur.
Dünya ile kilitlidir.
Ukba'ya açık yanı yoktur onun.
Bediüzzaman'ın pozitivist olması başka meseledir.
Pozitizme ait kanunları, prensipleri, disiplinleri kendi düşünce dünyası hesabına değerlendirmesi başka meseledir.
O eğer ele alınacaksa bu ikinci kategoride ele alınması lazımdır.
Yoksa Allah kabul etmeyen, peygamber kabul etmeyen bir komşu gibi onu göstermek,
Bediüzzaman'a da onun davasına da indirilmiş en büyük bir darbedir.
Bu mevzumuzun dışında, üzerinde durmuyorum.
Ben onu o günlerde sağ olsun Suat Bey, benim kabalığım, benim hırçınlığım içinde değil,
kendine has, centilmenlik, incelik içinde anlatmış ve içimize, sadrımıza inşirat salmıştı.
Evet, ben ilim, ilmin islamileştirilmesi, eğer ilim, ilim ise, ilim Allah bilme hedefliyse,
bence bunu islamlaştırmak şu manada olur.
يَا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اٰمِنُوا
Ey iman edenler, hele bir kere daha iman edin. İmanınızı yenileyin.
Şu inandığınız şeylerde yeni ufuklar arayın.
İmanınızı esas teşkil edecek hususları bir kere daha hallac edin.
Manasına ilmin islamileştirilmesi söz konusu olabilir.
Ama bilimin islamileştirilmesi meselesiyse, bunlar bugün karıştırılarak da kullanılıyor.
Farklı olarak, aralarındaki nüanslar gözetilerek farklı olarak da kullanılıyor.
İlim tarihi, ilim felsefesini yazanlar, dünkü Farukilerden, bugünkü Seyyid Hüseyin Nasırlara, Garudilere kadar
ve eski ilim tarihçilerine kadar.
Farklı da kullanılıyor, müşteri de kullanılıyor.
Eğer bilinse, yani bir yönüyle nazariye babalarına basa basa bir noktaya ulaşılma ise bu şayet,
bence bunun islamileştirilmesi de zor yani.
Zannediyorum kavle mücerretle meselenin münakaşası yapılıyor.
Bir kere nazariyelere bina edilmiş şeyi siz nasıl islamlaştıracaksınız ki?
Evet, islamileştirme, islamlaştırma bu da farklı şeylerdir.
İslami dediğimiz zaman oradan nispet vardır.
Yani bir eksen meselesi. Acaba o eksende bunu yürütebilir miyiz?
İslamlaştırmaya gelince bu doğrudan doğruya bir maslardır.
Bilimin islamileştirilmesi ve yanı nüansı gözetmeden islamlaştırılması meselesi,
nazariyeler mecmuası, hep ipotezler üzerinde yürüyen şeyler, bazen hakikat köyüne doğruyan şeyler,
bence bunun islamlaştırılması da islamileştirilmesi de her zaman münakaşaya açık bir şey.
Olur mu olmaz mı bilemiyorum.
Çünkü bugünkü bilim diyeceğim, üzerine basarak konuşuyorum, bilim demiyorum.
Bugünkü bilim bir kısım pozitif yollarla, müsbet neticelere ulaşsa bile,
muhakemeyle, rasyonalist yollarla bir kısım neticelere, müsbet neticelere ulaşsa bile,
temelinde esas, materyalizm esaslar üzerine müesses olduğundan dolayı,
bu zaviyeden bakıp doğruyu görmek mümkün değildir.
Onun için bence islamileştirme, islamlaştırma, yörüngeye çekme filan demek bunlar yanlış.
Ve bunlarla ne maksadımıza ulaşabilir, ne de bugünkü ilim adına araştırırken,
ilim adına eşya ve hadiseleri anlatırken bakışlardaki miyukluğu düzeltebiliriz.
Ben dikkat ederseniz size ayrı bir şanslılığı, ayrı bir bahtiyarlığı paylaşıyorsunuz dedim.
Çünkü bu kocaman rüya eğer gerçekleştirilecekse,
yani Einstein'ın düşüncelerine kadar her şeyin altı üstüne getirilerek,
Mars'ın, Hegel'in, monizminin altını üstüne getirilerek,
işte şimdi bu hayvan sırtı üzerine yatmaktan kurtuldu, ayaklar üzerine doğruldu dediği gibi,
eğer materyalist esaslar üzerine müesses şu ilme sizin düşüncenizde bir şey kazandırmak istiyorsanız,
bence bunun respirasyonla filan düzeltilmesi mümkün değil.
Bu daha değişik bir şeyle, isterseniz benim böyle de diyebilirsiniz deyip bir kapı araladığım,
ilmin fethedilmesi veya arz edebilirim dediğim ilmin enfüs, endeksli olması gönülle ele alınabilir.
Muallim arkadaşlara niçin bu? Ben esas bunları arz ederken burada ukelalık yapmadan Allah'a sığınır,
sizden de özür dilerim. Ancak bu hususa dikkatinizi istirham ediyorum.
Bazı şeylerin değerlendirilmesinin lüzumuna, şiddetle inanıyorum.
Bakın günümüzde biz tıp gerçeğini ele alıyoruz, alabiliriz de bunu.
Fizik gerçeğini ele alıyoruz, kimya vakasını ele alıyoruz, astrofizik vakasını ele alıyoruz,
istidlalde bulunuyoruz, bunlarla bir kısım neticelere gitmek istiyoruz.
Fakat temelde bunların hepsi hemen hemen maddi blokaja dayandığından
ve bu müesseselerin statini yapanlar, materyalist olduklarından dolayı,
bence bu blokaj üzerinde bizim varacağımız yere varmamız oldukça zordur.
Kıstahslar yanlış, ölçüler yanlış bir kere. Kaostan başlıyor her şey, büyük patlamadan başlıyor.
Tesadüflerin bağrında gelişiyor, fırtınalar yön veriyor hadiselere.
Ve sizin bütün ilim dalları işte bu fırtınaların içinde rastlantıların kucağında gelişiyor.
Ta işin başından bir kere ol dedi, oluverdi.
Hakikatına dayalı kainat ve kainat içinde gelişen ilim dalları,
sonra tesadüf rüzgarlarıyla gelişen ilim dalları.
Onun içindir ki gerçeği ifadede bazen gülüş duruma düşüyor veya dualizmden kurtulamıyoruz.
Ama bunlar da bizim ilme yaklaşımız.
Bugünkü bilim, bilim olarak ele alındığında buna bir şey demem, diyemem.
Fakat bize ait meseleleri bu kaideler üzerine oturtma gayretleri açısından ele aldığımız zaman,
ben yaptığımız şeylerin yamalı bohçadan farkı olmadığını müsaadenizle söyleyeceğim.
İnancımız kalbimizde mahfuz.
Ve sağda solda ilim vadilerinde, ilim zirvelerinde dolaşarak bir şeyler buluyor, yakıştırmalar yapıyor ve suni teliflere gidiyoruz.
Tıpkı bir dönemde orta çağda yaşandığı gibi,
mutlaka dini ilme vizi ettirme gibi, bilime, nazariyelere vizi ettirme gibi,
ilmin vereceği bir pasaportla dinin değişik milletler, değişik cemaatler,
değişik dindarlar arasında dolaşma hakkına sahip olabilmesini sağlamak için bir vizi ettirme gayreti içinde bulunuyoruz.
Ve dualizmden kurtulamıyoruz.
Bir öyle düşünüyoruz, bir de böyle düşünüyoruz.
İlme araştırmalar dediğimiz zamanda onunki taslarına uyuyoruz.
Oysa ki bunun böyle olmaması lazım.
Neden?
Çünkü kâinat dediğimiz kitap, Allah'ın ilmiyle çizilmiş programı yapılmış,
kudreti, iradesi ve meşriyetiyle hadiseler halinde konuşan bir kitaptır.
Bir kitaptır ki, kâinat kitabını çağımızda en güzel okuyanlardan birisi,
Tuz kâinat mescidi kebirinde Kur'an kâinatı okuyor diyor.
Ve bu çok önemlidir.
Yani Allah'ın kelam sıfatından gelen bir beyanı,
Allah'ın ilim, kudret ve irade sıfatından gelen,
hadiseler halinde cereyan eden ayrı bir beyanını okuyor.
Eğer Kur'an olmasaydı o kitap çok manalarıyla kapalı kalacak, manalandırılamayacaktı.
Kur'an olmasaydı ve peygamberler olmasaydı,
biz de kâinatın çehresine bakacak, materialistlerin baktığı gibi bakacak,
değerlendirmeye, manalandırmaya ulaşamayacaktık.
Şimdi Allah'ın ilmiyle planlanmış, programlanmış,
kader dairesinde ele alınmış, sonra kudret, irade ve meşriyetiyle,
yine o büyük zatın ifadesiyle arz edeyim ben,
görünmeyen bir yazı üzerine mum sürülmek suretiyle açığa çıkarılmış.
Tabiri diğerle, yine kaderdeki onun ifadesidir.
Bu kaderi yazılan üzerine, bunlar ilim noktasında vücutlar vardı,
kudret ve irade geçince, taalluk edince, harici vücut noktayı nazarında varlığa ermişler.
Aslında bunlar yine vardı.
Allah var olduğu için vardı, Allah'ın ilmi var olduğu için vardı.
İlahi planda, ilahi programda vardı bunlar.
Fakat bunların harici vücut noktayı nazarında meydana gelmeleri,
kudret ve irade ile oldu.
Öyleyse bu iki kitap da Allah'ın.
Biri hadiseler halinde, eşşe halinde akan bir kitap,
diğeri de bu kitaba tercüman olan, Kur'an'ı konuşan bir kitap.
Allah tarafından o kainata ait manaları derleyip, toplayıp insana anlatan bir kitap.
Bu iki kitabın zıttı olmasını düşünmek kadar dünyada garip bir hadise olamaz.
Bu iki kitap bir hakikatin iki yüzü gibidir.
Bir yüzü eşya ve hadiselerdir.
Diğer yüzü de bir beyandır.
İnsan eşya ve hadiselerden bir parçadır.
Fakat insan aynı zamanda irade ile ve şuurla sefiraz kılınarak,
bu iki beyanı anlamak üzere Allah'a muhatap olmuştur.
Bunun içindir bakın.
İnsanla alakalı Rahman Suresi'ne,
اَلْرَحْمٰنُ عَلَّمَ الْكُرْآنِ خَلَطَ الْاِنْسَانِ
İnsanı yarattı,
عَلَّمَهُ الْبَيَانِ arkasında.
Münasebeti ona göre kavrayın.
İnsan yaratılıyor, çok önemli yeri.
Kainat kitabının hecelenmesi lazım.
Kur'an'a göre yorumlanması, manalandırılması lazım.
Böyle yorumlayacağınız, manalandıracağınız ana kadar
Allah'ı gözlerinizle görseniz,
Hz. Muhammed Sallallahu Aleyhi Vessellem'in arkasında seyrinizi ikmal etseniz,
ayan beyan, her şey artık açıktır.
Hak'tan ayan bir nesne yok deseniz Niyazi Mısri gibi.
Fakat yine dualizmden kurtulamayacaksınız.
Çünkü mesele çarpık olunca sizin bakışlarınız da çarpık,
yaklaşmalarınız da çarpık olacaktır.
Dün değişik bir vesileyle sizinle Efendimiz'in gurbetini,
bir başka gün de Kur'an'la sizin gurbetinizi arz ettim.
Kur'an bir vadide, siz bir vadide gariptiniz.
Şimdi eller, parmaklar ucuca ve bu meseleyi de karakterize ederken,
o filmlerde sizi heyecana sevk edeceği şekilde,
hani düştü düşüyor damdan, pencereden aşağıya kaydı gidiyor,
elinizi uzatıyorsunuz, tutmaya çalışıyorsunuz,
parmaklarınız parmakların ucuna değiyor, kayıyor, yeniden değiyor,
yeniden kayıyor ve yakalıyorsunuz.
Kur'an üç asırlık, bir manada beş asırlık gurbetinden sonra dedim,
şimdi parmak uçları temasta veya el ayaları iç içe demeye çalıştım.
Dünkü mini sohbette de Efendimiz de sallallahu aleyhi ve sellem
aynı gurbetin birkaç asırdan beri yaşandığına arkadaşlarımın dikkatini çektim.
Ve istenirse şimdi de ne bilir,
kainat kitabıyla Kur'an birbirlerine karşı bir gurbet yaşıyorlar.
Aslında bunlar bir hakikaten ayrı ayrı yüzleri,
sırt sırta vermiş bir hakikaten ifade eder şeyler ama,
fakat bunları anlatacak, tanıştıracak, dile getirecek,
ona tercüman olacak, Allah'a muhatap olmakla serpilaz olmuş insandır.
İnsan bu ikisinin dilini anlamadıktan sonra,
bu iki dile tercüman olmadıktan sonra,
bu iki kitapta birbirlerine karşı gurbet yaşayacaklar.
Bu birdenbire yapılacak şey değildir.
Fakat temelleri tam beş asır evvel sarsılan,
nizamiyenin sarsılmasıyla sarsılan,
ve bize tam sekiz asırlık gurbet yaşatan bir dönemin toplum hayatında yeniden var olması.
İsterseniz buna, kainat hakikatıyla, Kur'an hakikatinin bütünleşmesi suretiyle,
bizim bu hakikatlere uyanma planında dirilmemiz diyebilirsiniz.
Yani bu manada yeni bir dirilişe ihtiyaçımız vardır.
Gelecekte şimdiye kadar doğrular şeklinde bize yutturulan birçok yalanlar var.
Bunlar gerçek yüzleriyle sizin araştırmalarınızda inşallah ortaya çıkarılacak.
Ve görüyorsunuz da bunu, bu mini yarışmaları hafife almayın.
Bizim ilk arşiyemiz, ilk kavsi urucumuz da böyle başladı.
Yani üçüncü asırda, üçüncü asra girerken başladı.
Ve beşinci asrın sonuna kadar, üç asır aşağı yukarı,
hep semaların üveyki gibi çok yükseklerde dolaştık, pervaz ettik.
Tavus gibi.
Fakat bu iki ilmi birbirinden ayrınca,
meseleyi mektep-medrese hikayesine boğunca,
ulumu-diniye, fünunu-müspete bunları birbirinden koparınca,
ilmi din karşısında yetim, dini ilim karşısında yetim hale getirince,
sekiz asır gurbet yaşamaya mahkum olduk.
Onun için diyebiliriz ki, sizin sahibe gayretiniz aynı zamanda,
bütün İslam dünyasındaki bu gurbeti de sona erdirmedir.
Buna isterseniz bir fantezi olarak, günümüzde çoklarının yaptığı gibi yaklaşır,
ilmin İslamileştirilmesi dersiniz, münakaşası yapılabilir.
İslamlaştırılması dersiniz, münakaşası yapılabilir.
Benim en iniş sonunu, önün arkasını düşünmeden,
burada size karşı attığım ilmin fethedilmesi dersiniz, münakaşası yapılabilir.
Ve isterseniz, biraz da önemli üzerinde durduğum, yine münakaşası yapılabilir,
ilmin enfüs endeksli olması.
Değişik yerlerde İmam Gazali'den bu yana bu meseleye temas edilmiştir.
Ve kendine has, en geniş çerçevede de zannediyorum, Hz. Bediüzzaman ile ele alınmıştır.
Eğer vicdanda, insan için delediği niyatında bir musaddık olmazsa,
sizin kainattan toparlayacağınız, kalbe taşıyacağınız ilim, irfan adına her şey havada kalır.
Evvela vicdanda o musaddık olmalı.
İsterseniz bunu sofilerin ıslahıyla ele alalım.
Evvela meseleye enfüsî tefekkürle yaklaşmak lazım.
Enfüsle siz kendi kendinizi fethettiğiniz zaman, dışarıdan içinize akıp gelen her şey,
süt kuddelerini bulmuş gıdalar gibi onlara uğrar uğramaz,
süte proteini inkılap edecek ve memelere akacaktır.
Ama bu sistemi kuramamış iseniz, kalpte o musaddık yoksa, miyop bakacaksınız.
Eşya ve hadiselere miyop bakacaksınız.
Duarizmden ve tezatlardan, tenaküzlerden hakikatları yamama suretinde ifade etmeden kurtulamayacaksınız.
Meselenin enfüs endeksli olması, evvela içle Allah'a erilmesi,
menfezlerin açılması, eşyanın gerçek yüzünün görülmesi,
Allah'a kurbiyetin kazanılması ve eşyanın bir kere daha yakasından tutulup silkinmesi.
Irgalanması ve onun gerçek rayına oturtulması.
Einstein'ca değil, Max Plak'ca değil, Newton'ca değil,
daha farklı bir zaviyeden bütün varlığın ele alınması.
Buna isterseniz Hz. Muhammed'ce diyebilirsiniz.
Hz. Muhammed döneminde var mıydı böyle bir şey, sallallahu aleyhi ve sellem?
Ben hemen kestirmeden arz edeyim.
Hz. Muhammed döneminde büyük çoğunluğu itibariyle tecrübeye dayanan,
biz eskiden pozitif ilimlere tecrübî ilim deniyorduk.
Tecrübî ilimler bu seviyede değildi, olamazdı da.
Ama Efendimiz döneminde Müslümanlar tarafından temsil edilen,
ona da bilhassa bilim demeyeceğim, ilim diyeceğim, ilim çağını aşmış seviyedeydi o güne göre.
O güne varılan noktanın ötesindeydi.
Vaka Grekler arasında, Atina'da, Roma'da, belki bize aşan bazı şeylerden bahsediliyordu ama bunlar nazariyeydi.
Ve görüyoruz ki biz daha sonra Kur'an'la açılan ufuklar, sünnetle açılan ufuklar,
yani arzın ve semanın yüzündeki nikabın çözülmesi,
Kur'an'da belki yüzlerce ayet var insanı semanın derinliklerine çeken ve düşündüren.
Ve aynı zamanda sayıklar var, düşünmüşsünüzdür zannediyorum.
Mesela sizin takvimleriniz, ibadet-i tahtlarınız gökyüzünde yıldızların, ayın, kamerin ve güneşin hareketlerine bağlanmıştır.
En azından bu meseleleri matematik çerçevesinde tespit için ilk Müslümanlar gözlerini semaya dikmiştir.
Ve bunların sırrını çözmeye, büyüsünü çözmeye başlamışlardır.
Yani bir taraftan nazari gibi gelen Kur'an-ı Kerim, o yine çağın insanın ifadesiyle bir yönüyle Şahab-ı Sakip gibi, bu tabir aynı zamanda Kur'an'ındır.
وَالسَّمَٓاءِ وَالطَّرِقِ وَمَا ادْرَاكَ مَا الطَّرِقِ اَنْ نَجْمِ السَّاقِبِ
Karanlıkları yırtan, delen.
Burada hem gökten aşağıya inen Şahablar, hem şeytanların başına yağan Şahablar, hakkı garanti eden Şahablar,
hem de semaviliğiyle insanların içine inen Hz. Muhammed Mustafa s.a.v.
hem de Kur'an semasından dünyamızı aydınlatmak üzere inen Kur'an-ı Necm-i Sakibi.
Her yönüyle.
O karanlıkları delmiş Kur'an'ın ayatı ve inatı, nazarları semalara çevirmiştir.
Bana göre çok erkendir yani.
Kur'an, tahlil ve şerh edildiği 3. asırda, daha 2. asrın yarılarında bu meselelere doğru merdivenler kurulmaya başlanmış.
Rasathanelerin temeli atılıyordu, çok erken sayılır o güne göre.
Batı'dan 6-7 asır evvel, ilmedair yazılan şeyleri ben onları arz etmeyeceğim, siz onları benden çok iyi biliyorsunuz.
Dünya kadar kitap yazıldı o mevzuda.
Çok erken dönemde rasathanelerin, yıldızların rasat edilmesinin ve aynı zamanda bu işin yanında matematiğinin gelişmesinin çok önemli hususlar olduğunu söyleyebiliriz.
Ve daha hicreti seneyenin 3. asrında bunlar yakalanmıştı.
Yani 1100 sene evvel yakalanmıştı.
Ve Batı, ondan sonraki 5 asrına da yine orta çağ diyor, karanlık bir dönem nazarıyla el alınıyor.
Oysa ki biz orada aydınlık bir dönemi, altın çağı, ışık çağını yaşıyorduk Allah'ın inayetiyle.
Ve yeniden başta olmuş böyle bir mesele, kökünde olmuş böyle bir mesele bugün hayal değildir.
Bunu Allah'ın inayetiyle siz gerçekleştirebilirsiniz.
Ben şahsen sizin şahsınızda onu müteala ediyorum.
Bugün açtığınız seviyeli okullarla mini yarışmalar yapılıyor, maratonlar yapılıyor, olimpiyatlar yapılıyor.
Ve dünya çapında başarılar getiriyor bu okullar.
Ama gelecekte gerçekten yine bir 3. asır, 4. asır, 5. asır gibi bir altın çağı olacak inşallah.
Yeniden Ben-i Musa'larıyla, Harizmileriyle, Zehravileriyle, İbn-i Sinalarıyla.
Ve burada yine fikri devam ettirdiğim için bir noktalı virgül koyup devam edeceğim müsaadenizle.
Bu işin diğer önemli bir yanı da şudur.
Eğer meseleler bizim anladığımız manada rayına oturtulmazsa bir gün Müslümanlar ilme ulaşırlar ama
fakat o ilimden Farabi'nin, İbn-i Hüsnü'nün kafası gibi anomali kafalar doğar.
Çünkü bunlar gerçek manada sünnet kaideli, kalp eksenli,
Hz. Muhammed irtibatlı meseleye yaklaşmadıklarından dolayı sallallahu aleyhi ve sellem
bunların düşüncelerinin anomali doğduğunu söyleyebiliriz.
Bir kısım İslam dünyasında çalkantılar da meydana getirmişlerdir ama fakat İslam düşüncesi adına bunlar doğdukları gibi ölmüşlerdir.
Çünkü temeli bozuktur bunların.
Bu yönüyle bu saha bence boş bırakılmamalıdır.
İnanan insanlar kitabın ve sünnetin naslarına sımsıkı bağlılık içinde,
inkılapçı ruhlar, eşya hadiseleri kendi düşüncelerine göre hallac edebilecek anlaşlar
meseleyi bu platformda ele almazlarsa şayet, tekrar ediyorum,
İslam dünyasında yeniden Ebu Heyyanlar, Farabiler, İbn-i Hüsnüler
müstakim düşüncelerin yanında çarpık fikirleriyle insanları ithal edecek, arkalarından sürükleyeceklerdir.
Yerinde biz bu ilim dahilerinin, düşünce dahilerinin metini yapıyor ve başkalarına karşı anlatıyor.
Falansa adı da bunlar diyoruz.
Fakat bunlar düşüncenin anomali varlıklarıdır.
Düşünce zededir bunlar.
Eğri büğrü düşünceleriyle yarardan daha çok Ümmet-i Muhammed'e zararlı olmuş,
başkalarını konuşturmuş, başkalarının hissiyatına tercüman olmuş
ve bizim dağılmamıza vesile olmuşlardır.
İşte bir yönüyle de bu bakımdan çok önemlidir.
Evvela bu meselenin statinin çok sağlam yapılması lazım.
Blokajının çok sağlam atılması lazım.
Üzerine kurulacak şeyin de o kadar rasih ve rasin olması lazım.
Dünyanın mahsus gibi olması lazım ki fena düşüncelere, yanlış düşüncelere, çarpık fikirlere meydan verilmesin.
Ben bu yönüyle de sizi şanslı görüyorum.
Çünkü bir taraftan bir tarafa geçerken, yani bir dönemden başka bir döneme geçerken,
sizin için sağlam, sizi o tarafa uçuracak bir terminoloji bağı var.
Kopmayan bir kulp var.
Sımsıkı tutunursanız inşallah akıntıya kapılmayacağınız bir ip var.
Hani köprülerin olmadığı, bir taraftan bir tarafa geçmek için insanların iplerle geçtiği dönemde
ipe tutunursak ne kadar hızlı akarsa aksın, demisi ne olursa olsun geçerlerdi bir taraftan bir tarafa.
Ve işte sizin elinizde böyle bir ip var en azından veya ayaklarınızın altında bir köprü var.
Bir de gelecekte araştırma merkezleri kuracak, araştırma enstitüleri kuracaksınız.
Henüz arkadaşlarımız fikren bu işe hazır mıdır?
Mesela desek ki biz bu mevzuda bir kanser enstitüsü kuralım.
Her gün aklıma geldikçe, menfi menfi estikçe tüylerim diken diken olan bir şey var.
Eğit, eğit araştırma merkezi falan deseniz.
Bir şekerle alakalı diyabet araştırma merkezi ciddi falan deseniz.
Belki günümüzde biraz ilme irfana alışmış, açılmış, münsiyet beyda etmiş arkadaşlarımız bu meselelere sıcak bakarlar mı bakmazlar mı bilemiyorum.
Ben bu meseleleri zor da olsa kabulleneceği kanaatini taşıyorum.
Bir de önünüzde bu var inşallah ve siz böyle değişik yönleriyle insanlara hayrı talim edebilecek bir mevkide bulunuyorsunuz.
Allah'ın inayeti sizinle beraber olsun diyeyim.
This lesson has no notes yet.
- 1.FKM Talks | What Our Lord Asks of Us and Respect for the Righteous Predecessors | 3 February 1992 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Rabbimizin bizden isteği ve selefe saygı | 3 Şubat 1992| Fethullah Gülen Hocaefendi
- 2.FKM Talks | The Southeast and What Needs to Be Done | 3 February 1992 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Güneydoğu ve yapılması gerekenler | 3 Şubat 1992 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 3.FKM Talks | Celibacy and Marriage According to Our Religion | 3 February 1992 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Dinimize göre bekârlık ve evlilik | 3 Şubat 1992 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 4.FKM Talks | The Hadith May Peace Be Upon My Brothers | 4 June 1992 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | “Kardeşlerime selam olsun” hadisi | 4 Haziran 1992 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 5.FKM Talks | Prophet Joseph’s Resolve in the Face of Temptation | 4 June 1992 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Fitne karşısında Hz. Yusuf iradesi | 4 Haziran 1992 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 6.FKM Talks | Depth of Faith | 5 June 1992 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | İmanda derinlik | 5 Haziran 1992 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 7.FKM Talks | Walking on the Slopes of Paradise While Still in This World | 5 June 1992 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Dünyadayken cennetin yamaçlarında dolaşmak |5 Haziran 1992| Fethullah G. Hocaefendi
- 8.FKM Talks | We Should Be Concerned About Our State | 5 June 1992 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Halimizden endişe etmeliyiz | 5 Haziran 1992 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 9.FKM Talks | How Is Spiritual Quality Attained? | 11 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Keyfiyet nasıl kazanılır? | 11 Haziran 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 10.FKM Talks | The Need for Frugality | 11 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | İktisadın lüzumu | 11 Haziran 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 11.FKM Talks | The Companions’ Understanding of Service | 12 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Sahabenin hizmet düşüncesi | 12 Haziran 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 12.FKM Talks | Every Task Should Be Done in Its Proper Season | 13 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Her iş mevsiminde yapılmalıdır | 13 Haziran 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 13.FKM Talks | Our Prophet’s Care for Those Who Serve | 13 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Efendimizin hizmet edenlere alâkası | 13 Haziran 1993| Fethullah Gülen Hocaefendi
- 14.FKM Talks | Giving the Natural Sciences an Islamic Dimension | 13 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Müspet ilimlere İslâmî buud kazandırma |13 Haziran 1993| Fethullah Gülen Hocaefendi
- 15.FKM Talks | The Path of Suffering, Love, and Zeal | 16 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Istırap ve aşk u şevk çizgisi | 16 Haziran 1993| Fethullah Gülen Hocaefendi
- 16.FKM Talks | The Fundamental Dynamics of a Conscious Life | 18 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Şuurlu bir hayatın temel dinamikleri | 18 Haziran 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 17.FKM Talks | Genuine Change and Transformation | 18 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Gerçek değişim ve dönüşümler | 18 Haziran 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 18.FKM Talks | Mecca and Medina from the Perspective of Guidance and Conveying the Message | 22 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | İrşad ve tebliğ açısından Mekke Medine |22 Haziran 1993| Fethullah Gülen Hocaefendi
- 19.FKM Talks | The Glad Tidings of Our Prophet | 23 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Efendimiz'in(sav) müjdeleri | 23 Haziran 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 20.FKM Talks | The Crises Facing Muslims and Ways to Overcome Them | 23/6/1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Müslümanların içinde bulundukları bunalımlar ve çareleri |23/6/1993|F.G. Hocaefendi
- 21.FKM Talks | The Islamization of Knowledge | 23 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | İlmin İslâmileştirilmesi | 23 Haziran 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 22.FKM Talks | The Transaction Commended by Allah | 25 June 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Allah’ın tebrik ettiği alışveriş | 25 Haziran 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 23.I Even Considered Suicide for the Well-Being of Hizmet. | Fethullah Gülen HocaefendiHizmetin selameti için intiharı bile düşündüm. | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 24.FKM Talks | Tolerance and Forbearance | 13 July 1994 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Hoşgörü ve müsamaha | 13 Temmuz 1994 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 25.FKM Talks | Devotees of Love and Representatives of Peace | 13 July 1994 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Muhabbet fedaileri & sulhun temsilcileri|13 Temmuz 1994| Fethullah Gülen Hocaefendi
- 26.FKM Talks | Causes of Spiritual Crisis and Paths to Deliverance | 10/05/1994 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Manevi buhran sebepleri ve kurtuluş yolları | 10/05/1994 | Fethullah G. Hocaefendi
- 27.FKM Talks | It Is Intentions That Give Deeds Their True Depth | 22/06/1994 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Amellere gerçek derinliğini kazandıran niyetlerdir | 22/06/ 1994 | F. G. Hocaefendi
- 28.FKM Talks | The Prophethood of Moses, Jesus, and Our Prophet | 5/8/1994 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Hz.Musa, Hz.İsa ve Efendimizin peygamberliği | 5/8/1994 | Fethullah G. Hocaefendi
- 29.FKM Talks | Allah Does Not Wrong People | 6 August 1993 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | Allah insanlara zulmetmez | 6 Ağustos 1993 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 30.FKM Talks | Our Prophet’s ﷺ path of guidance and conveying the message | August 6, 1994 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri| Peygamberimizinﷺ irşad ve tebliğ çizgisi| 6 Ağustos 1994| Fethullah Gülen Hocaefendi
- 31.FKM Talks | The most sacred profession is teaching | June 22, 1994 | Fethullah Gülen HocaefendiFKM Sohbetleri | En kutsal meslek öğretmenlik | 22 Haziran 1994 | Fethullah Gülen Hocaefendi
- 32.FKM Talks | The troubles facing Muslims and ways to resolve them | July 13, 1994 | F. G. HocaefendiFKM Sohbetleri | Müslümanların başlarındaki gaileler ve çözüm yolları | 13/7/1994 | F. G. Hocaefendi