Huzurun İnsibağı ve Teveccühün Önemi | Beşinci Kat | M.Fethullah Gülen Hocaefendi

Herkes fikirin

kabiliyetine göre alabileceği şeyi alır.

O yine altın gibi Türk atasözü.

Herkesin istidadına vabestedir asar-ı feyzi.

Evri nisandan efisem, sadeb dürdane kapar derler.

O bizim bildiğimiz efayi yani yılanı.

Dilimizi öyle efi okumuşlardır.

Manayı mani Yunus'un şiirlerinde çok gördüğümüz gibi manası şudur.

Evri nisandan efisem, sadeb dürdane kapar.

Burada herkes kendi istidadına, kabiliyetine, karakterine göre açılımları

vardır.

Alımları vardır.

Eski ifadesiyle imtisasları vardır.

Demişleri vardır.

Ve sonra onları değerlendirmeleri vardır.

Bu denebilir ki vibrasyonların hepsinde bir yönüyle ayrı bir elenme olur.

Ve kalbur üstünde ayrı bir şey kalır.

O kalan ne ise yani biraz insan odur bir yönüyle.

Bu açıdan sahabe-i kiram efendilerimiz doğrudan doğruya müşkat-i nübüvvete

masır olup huzurun insibağını paylaştıkları halde herkes aynı ölçüde ittifade

edememiş.

Yani Efendimiz'e söylettirilen güzel bir söz vardır.

Öyle diyebilir Efendimiz.

Çünkü o işin gerçeği öyle olabilir.

Mâ arefnâke hakka mârifetke ya mâruf.

Demişler.

Seni bilemedik, hakkıyla bilemedik ey maruf diyor.

Yani sen bilinensin.

O bilinensin şeyi aslında bir mürsad-ı tefekkürdür.

O zat-ı hüluiyeti biz bildiğimiz, bildim dediğimiz şeyler gibi bilemeyiz.

Başka bir bilmedir.

Vicdanın duyuşu.

İdraksız, ihatasız, yani idrak ve ihata edemeden bir duyuştur.

Ama öyle duyuştur ki gözlerimize müşahede ettiğimiz, kulaklarımıza duyduğumuz,

elimizle tuttuğumuz, cildimize temas ettiğimiz, kokladığımız şeylerden bazen

daha derince, daha engince manalar ifade eder bize.

Şimdi Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem o zat-ı hüluiyet için seni

hakkıyla bilemedik ey maruf.

Hatta buna bağlı olarak velilerin evlatlarında ma'betna ki hakka ibadetike ya

ma'bud da var.

Yani gerektiği gibi bilemeyince, gerektiği gibi kulluk yapmamada söz konusudur.

Ve gerektiği gibi azametin ölçüsünde, hüluiyetin, ma'budiyetin ölçüsünde bir

ubudiyet söz konusu değil demek.

Dahası var.

Ma'şekerna ki hakka şükrike ya meşkur.

Teferruatıyla, bütün detaylarıyla ne amin ilahi sizemeyin ki insan hakkıyla

şükürde yapamamış olabilir sonra.

Ki doğrudur yani.

İnsan kendi cirmine göre şükür yapar, Allah'ın azametine göre değil.

Ama Allah Celle Celaluhu her meselede bizim cirmimizi nazara itibara alıp

teklifi ona göre yaptığı ve aynı zamanda mükafatı ona göre verdiği gibi

o meselede de öyle.

Bizim o cüz'in şükrümüzü kabul eder, ona önem verir.

Hatta dünyevi, ukrevi hayatımızda öyle bir şükre bina edebileceğimizi

hatırlatır bize.

Le in şekertüm, le ezidenleküm der.

Şükür ederseniz kasem oldum, nimetimi arttırırım.

Şimdi bakın bu anlayışı Efendimiz'deki ma'rafna, hakka marifetli anlayışı bir

gerçek.

Hazreti Ebu Bekir El hajra enil idra ki idraküm der.

Evet onu kavradım, ihata ettim diyememe, bunu düşünememe onu gerçek idraktır

diyor.

Kavradım dediğin an teşzime teşviğe girmiş olursun.

Tam bildim, gördüm, ettim diyenler aldandı, bilmedim diyen nara yandı.

Cehenneme düşmeden kurtulmanın yolu onu bilmek.

Ve bir başka yoldan, cehenneme yuvarlanmamanın yolu da onu kavradım, idrak

ettim dememek diyor.

Onun için şimdi bir insan böyle kavruyor onu ama bir başkası gelip

aynen o huzurun insubhanından istifade etmiş, herkesin istihbarına vabesti,

atar-ı feysi, diyor ki Allah yakın mı diyor, ben ona böyle

sesimi şey yapmadan kulluk yap, bağırayım, konuşayım, uzak mı ki sesimi

kaldırayım diyor.

Şimdi bu da bir yaklaşım mevzuu diyor.

Bir başkası bir bakarsınız yani işte Allah onun kâkülü gülberini okşayacağını

bile düşünür.

Bizim ölçülerimiz içinde.

Bir başkası annenin çocuğunu kucakladığı gibi kucaklayacağını vehmeder.

Yani bunların hepsi o huzurun insubhanından münsebi olmakla beraber farklıdır

yani.

Şimdi perdesiz, hainsiz o mutlak nur çevresine feysini, bereketini, yümrünü,

irfanını, idrakini böyle ifade buyuruyorsa onun gerisinde kalan her şey

zannediyorum çok perdeli, çok hainli.

Çok defa kırılarak her şeyi öyle ancak aksediyordur.

Yani aynını almak çok zordur.

Yirmi dördüncü sözü Üstadın ifade ettiği o zöhre, katre, reşa meselesini bu

mevzudaki mertebelere anlat.

Yani biz çok defa bir cismi bir suyun içinde güneş karşısında inkisar

kanuna göre gördüğümüz gibi işte bir çeşit yamuk, kırık filan görürüz.

Ama aslında öyle değildir yani.

Farklıdır.

Bunun gibi günümüzde de o meseleye, o hakikate sahabe ölçüsüne yaklaşma mümkün

olmasa bile fakat onların izyüşümü olmak mümkündür bir yönüyle.

Bir manada bakınca bunlar sahabi gibi diyebilirler yani.

Böyle bir teşviyle meseleye yaklaşırken vicdanları rahatsızlık duymayabilir

Allah'ın iadeyle.

Fakat o cemaat içinde de tıpkı ilklerde olduğu gibi yine herkes kendi

istidadına göre o asari feyizden istifade eder.

Olduğu gibi ayin ile alamaz onu.

Onun için bazen diyelim bir İmam-ı Rabbani gibi, bir Mevlana Halki,

bir Velid-i Zaman gibi insanın huzurunda oturunca bir Alvar İmamı merhum,

ben çocuktum çok müsaade ettiğim söylenemez de o huzurun esas estirdiği bir

şey vardır yani.

Aklınızla mantığınızla bir kılıfa bir kalıbın içine sokup değerlendiremediniz

bile fakat ruhunuzun adeta arınmak için bir küvet içine veya bir arınma

musluğunun altına yattığı hissedilir.

Hatta o bedenin kirlerinin böyle döküldüğünü insan duyabilir.

Fakat bizim ölçülerimiz bizim kısaltmamız için değil öyle bir şey.

Ne var ki hani bu büyük insanlardan istifade keyfiyeti de yine farklı

tecelli eder.

Hepsini aynı bir kategori içinde müteahhit etmek mümkün değildir.

Her huzurun kendine göre bir istifa vardır, getirmek istiyorum ben.

Çünkü huzur demek şudur yani, oturuşuyla kalkışıyla bir yönüyle hani görüldüğü

zaman Allah hatırlanır.

Hüviyeti, konumu, davranışı, sözü, edası, üssü, bu sesinin tonu size bir şeyler

hatırlatır.

Bir alem itibariyle.

Bizim böyle kenarından köşesinden öyle tanıdığımız insanlar oldu.

Yani Allah'ın mehabet ve mekafetini yaşamalarından ötürü kendilerinde sürekli

bir mehabet ve mekafet esintileri olur.

Bazı nesime insan kendisini hep böyle maruz veya mahsar hisseder.

Bu açıdan hüzur böyle farklı istatlara göre farklı ifadeleri olur.

Fiz, tükürtmesi, yağdırması olur.

Dediğiniz gibi o sahabe-i kiramın hayatı, hayatı sahabe-i kandil ehleminin

bu mevzuda o zat da halid bir zat.

Seçişi, tanzim edişi, meseleye yaklaşımı bunlar güzel olmanın yanı başında

Türkçe'ye çevirişi çok başarılı olmamıştır.

Her tercümenin başarılı olmadığı ölçüde.

Fakat o kaynaklarından alarak yapmıştır onu.

Ama bu mevzuda yapılması gerekli olan şeylerin, zannediyorum bir taraftan

kadirnaşinaslık yapmamak için, diğer taraftan da çok abartmamak için, yapılması

gerekli olan şeylerin yarısı yapılmıştır.

Bunlar etnik kaynaklarda da var.

Fakat derleyerek, toplayarak değişik fasıllar vaizler altından bir araya

getirmek.

Gönüllerimizi hoklatacak böyle, yüreklerimizi şahlandıracak bir diğer eser de

şimdi evliyalar diye naklediler.

Bizim Kemal Uraz Bey'in oğlunun mescittiği esas kaynağı o kitabında Ebu

Naim İsfahani'nin Hilyetül Evliyası ve İbni Cevzi'nin sıfatlı sahbesi.

Bunları karıştırarak hatta yeni ilaveler de yapıyor.

Çünkü o sıfatlı sahbeye girememiş dünya kadar evliya var.

İbni Cevzi'den sonra dünya kadar insan gelmiş, yetişmiş.

İşte onun için de İmam-ı Rabbâniler yok, Şah Dehleviler yok, Abdullah

Dehleviler yok, Mevlana Haldi Bağdadiler yok, çağımızda yetişen devasa insanlar

yok.

Nitekim o başkalarıyla Alvar İmamlar burada araştırıyor, onu doğruya koymak

için araştırıyormuş.

Bazılarından malumat topluyormuş.

Evet, o türlü kitapları okuma da bir yönüyle böyle arınmış bir dimağla,

temiz bir ruhla, teveccüh mülazasıyla o da çok önemlidir, Kur'an için

de önemlidir.

Okuyacağınız başka İmam-ı Gazali için de, İmam-ı Rabbân için de

çok önemlidir, nurlar için de çok önemlidir.

İçinde bir şey var, mülahazasıyla ona bakma.

İçinde bir şey var, mülahazasıyla bakan Ebu Bekir, Evcik-i Kemalat-i

İnsaniye'ye çıktı.

İçinde bir şey yok, nazarıyla bakan, aynı kelamı dinlediği halde o da

cehaletin gayatına yuvarlandı.

Biri Sıddik ünvanını aldı, Ebu Cehil, namıyla perişan ve derbeder oldu.

Veya o namın gerektirdiği halle perişan ve derbeder oldu.

Yani içinde bir şey var, mülahazası çok önemli.