İktisadi Mülahazalar -1- | İktisadi ve İçtimai Hayatımız | M. Fethullah Gülen | (1979/02/23) — İktisadi Mülahazalar

Euzubillahimineşşeytanirracim.

Bismillahirrahmanirrahim.

Elhamdülillahirrabbilalemin.

Es salatu vesselamu ala seyyidina ve senedina

ve şefi'i zünubina ve mevlana Muhammedin sallallahu aleyhi ve sellem.

Ve ala ikvani minel nebiyyin vel mürselin.

Ve ala alihin ve eshabihin mecma'in.

Sübhaneke la ilme lena illa ma allemtena.

İnneke entel alimul hekim.

Sübhaneke la fahme lena illa ma fahmtena.

İnneke entel cevadul kerim.

Rabbi şerhli sadri.

Ve yessirli emri.

Ve hlulugdeten min lisani.

Yefkahu kavli.

Ve ufavvidu emri ilallah.

İnne allaha basirun bil ibad.

Allahümme salli ve sellim ve barik ala seyyidina Muhammedin ve ala alihi.

Adada kemalillahi ve kema yeliku bi kemalihi.

Bismillahirrahmanirrahim.

Ve kezalike cealnakum ummeten vesatan.

Litekunu şühede alel nas.

Ve yekunel resulü aleykum şehide.

Sadakallahu l-azim.

Ve bellana resuluhun nebiyyül haşimiyyül kerim.

Ya ilahel alemin.

Zahir ve batınımızı envar-i imaniye ve Kur'aniye ile münevvereyle.

Nefsin ve şeytanın şerrinden bizleri masum ve mahfuz eyle.

Edebi Kur'an ile bizleri müteddip,

ahlak-ı aliye-i ilahiye ile mütehallik eyle.

Cümlemizi cennet ve cemalullah şerefiyle şerefyar eyle.

Amin ve hürmeti seyyidil mühselin.

Ve elhamdülillahi rabbil alemin.

Değerli müslümanlar,

İslam erkanından zekatı sona erdirirken,

daha doğrusu bu mevize dizisi silsilesi içinde anlatılabileceği anlattıktan

sonra,

şimdilik bu işi kapatırken,

zekatın mühim bir rükün, bir unsur olarak vazife gördüğü,

iktisadi hayatımıza dolayısıyla bir nebze bakış,

günümüzde büyük mesele haline getirilen o mevzu üzerinde dahi az dahi olsa,

duruş sözünü vermiştim.

İnşallah,

ala kaderil imkan,

durum ve şartların el verdiği nispette bir şeyler söylemeyi düşünüyorum demiştim.

Bir evvelki derste de,

nizanın kefelerinden bir tanesine,

müminin ata hissinin, semahat hissinin galeyanı olan,

bütün hedaya, behaya, zekat ve sadakatı koyduk.

Öbür tarafına da,

ribayı koymak suretiyle İslam'ın iktisadi hayatında çok mühim iki kaideye

dikkatinizi istirham ettik.

Ve bu arada şu vaidde de bulundum size,

bu iki mühim rüknü bir araya getirmek suretiyle inşallahü teala,

icmalen iktisadi hayatımızın çok iki mühim rüknüne baktık

ve daha sonra söyleyeceğim şeyleri bunların üzerine oturtmaya,

yerleştirmeye çalışacağım demiştim.

Şimdi Cenab-ı Hak da,

dehalet ederek, sığınarak, inayetini isteyerek,

bir girizgah yapıp,

bu ikinci silsilede ele alacağımız mevzuların icmali manasını,

külahsasını arz ettikten sonra,

önümüzdeki derslerde inşallah vaat edilen şeyleri anlatmayı düşünüyorum.

Cenab-ı Hak beni ve sizi ihlas ertenme masar kılsın.

Sesimizi, soluğumuzu, ifademizi, edamızı, rızasını tahsil istikametinde kullanan

bahtiyar zümreyi ilhak eylesin.

İktisadi hayatın arz ve tuğluna vakıf olabilmek için,

ictimai yapının bilinmesi çok mühimdir.

Her ictimai sistem bir ictisadi

sistemi netice verir, değiştirip tabiri digerle arz edeyim.

Her ictisadi sistem değişik şekilde bir ictimai yapının

zaruretlerinin bir araya gelmesinden ibarettir.

Bunlar içinde alem şumul, tabii ve fitri olan sistemler,

nizamlar vardır.

Kur'an-ı Muysul beyanın ahkamını,

Resul-i Ekrem Aleyhissalatu Vesselam'ın beyanatı ne giresini bu mevzuda biz ele

alırken,

tabii ve fitri tam beşere göre bir sistemdir şekliyle ele alıyoruz.

Onun için mevzuun esasına intikal etmeden evvel kendi

yapımıza eskilerin ifadesiyle bir imanı nazar etme mecburiyetindeyiz.

Bizim yapımız nedir?

Yapımızda kullanılan rükünler nelerdir?

Bizde mukaddesler, muhteremler nelerdir?

Bu mukaddes ve muhteremlerin filiz verişlerini görebilir miyiz?

Şimdiye kadar ne olmuştur?

Az dahi olsa bunlara bakma mecburiyetindeyiz.

Yoksa hayalde bir kısım çizgiler çiziyor gibi oluruz.

Yapımızı bilmeden bir söz söylemek mümkün değildir.

Evvela yapımıza bakacağız.

Dikkat ve teammül isteyen hususlarda camilerde bir zamanlar başka

yerlerde olan heccu mesubat ve sadece sevaptan bahsetme meselesini

dinlemeye alışmış cemaatımıza çok yaz ve yabancı gelen bu hususlardan ötürü onlardan

özür dilerim.

Ben mümkün mertebe herkesin bilmesi lazım gelen şeyleri istematik olarak

burada cami cemaati havası ve edası içinde arza çalışıyorum.

Arz edilen şeyler camide dinlenilmeye alışılmamış şeylerdir.

Ama bir taraftan da yine cami cemaati havası ve edası içinde arz ederken

anlayışlarına mümaşat yapılıyor ki tamamen onların anlayamayacağı şeyler değildir.

Ama şurasını da katiyen arz edeyim.

Sadece başkalarına ait menkıbeleri dinlemekle İslami hayatını geçirmiş.

Ve iki kitap okumamış.

Gece kalkıp düşünmemiş.

Rabbisiyle münasebetine bakmamış.

Mescitte otururken dahi edepsizce yayılmış oturmuş.

Rabbin huzurunda oturuş keyfiyetini bilememiş.

Ölü kalbe benim anlatacağım bir şey yoktur.

Onun da anlaması mümkün değildir.

Bunu da diyeyim.

Alınan kimseler şu andaki hissiyatıma versin beni muhafaza etmesinler.

Camide edeble oturma şartı evvelimdir benim.

Burada sadece Mevla'yı müteala ibadet yapılır ve huzur içinde onunla aramızda

alaverenin hassasiyet ve dikkatle cereyan etmesine dikkat edilir.

Kalp lahut alemiyle resonansa geçer.

Oradan gelenlere dikkat kesilir.

Ve senden gidenlere de rahmet avuç açar.

Sen yayılır oturursan burada yataktaki işi burada yapıyorsun demektir.

Bir sözü tekrar edeyim.

Siz rica ederim.

Yatağınızda tesbihinizi elinize alıp iç aydınlığı içinde Rabbinize tazarru ve

niyazda bulunuyor musunuz?

Bulunmuyorsunuz.

Zira Allahu ve cealna nevme kum sübata buyuruyor.

Uykuyu size bir ademi merkeziyet bir istirahat olarak yarattım.

Ora istirahat anıdır.

Gerine gerine uyursunuz dinlenirsiniz.

Zindelikle kalkar uyanıkken yapılması gereken şeylere dalarsınız.

Ama istirham ederim.

Mademki şu mescitler şu müesseseler Rabb'e ibadet için müheyyadır.

Siz uykunuzdan fedakarlıkta bulunup Rabb'e ibadet etmediğiniz döşeye mukabil niçin

camide döşek işi yapıyorsunuz?

Değil olsun camide esniyene.

Yazıklar olsun gelinip oturana.

Rabb'in huzurunda otururken gafletle durana.

Mümin müteyakiz olur.

Anlatacağım bir şey yoktur. O kafasını mezar taşına koysun,

emsaliyle hemdem olmaya çalışsın.

İktisadi yapımızın temelinde içtimai yapımızı bilme vardır.

150 seneden beri zaviyeler yudum yudum bizim içimizdeki manayı emmiş,

tekyeler bu manayı ihmal etmiş, medaris bu manayı kavramada geri kalmış

ve bu manayı kavrama istikametinde mektep açılmamış,

darülfünün açılmamış, ilim de bu manayı kundaklamış ve kamış gibi iki boş 150

senelik bir cemaat,

mescidi dolduran bu, sokağı dolduran da bu, başka yerleri dolduran da bu.

Ama kılık ve kıyafet itibariyle sırtlarda peygamber cübbesi,

çenelerde peygamber sakalı, mukaddes, mukaddes mi mukaddes?

Fakat dışından başka hiçbir şey olmayan kof bir cemaat.

Allah buna yeniden hayat veriyor.

Yepyeni bir nesille mürde gönüllere hayat nefh ediyor.

Ve bütün ümidimizi alemi İslam olarak ümidimizi şu eski

kafasından silip atmış,

ileriye doğru aydın gönülle dupduru hislerle bakan yepyeni bir nesle ümidimizi

bağlamışız.

Meselelerimizi onlar anlayacak kahvede oturan değil,

velilere ait menkibeleri dinlemekle vaktini öldüren gafil değil,

o menkibelerin destanını kendi ruhunda yaşayan,

gözünü kapadığı zaman seradan süreyya'ya kadar sahife-i hayatı bütünüyle müşahede

eden,

kendi içinde derinleşen, günde birkaç defa Rabbisiyle münasebete geçen,

yer yer muhasebeden ötürü iki mükrim olan ve kaddi bükülen,

ve yer yer başını ta arşa kadar uzatan,

rahmetin eteklerini öpen ümit var olduğumuz tertemiz bir nesil,

onu anlayacak, hayatı anlayacak, insanlığı anlayacak

ve biz içtimaimizi çizgi çizgi yüklerken üzerine bu cemaati bekliyor,

buna yükleyeceğimizi intizar ediyoruz.

Bizim içtimaimizde bu anlayışın yeri çok büyüktür.

İçtima-i yapımızı tanımak için,

zıt çizgilerle ve Kur'an'dan gelen müstakim hatlarla ona ışık tutma

mecburiyetindeyiz.

Kur'an,

Biz böylece sizi ümmeti vasat kıldık,

ifrat ve tefritin ortasında.

İfratı söndürerek, tefrite hakkı hayat tanımayarak sizi ümmeti vasat

kıldık.

Siz insanlara şahitler olacaksınız.

Hakkın, hakikatin şahitleri ve beşaretçileri,

Yahuvanın şahitleri var ya,

Mabudu mutlak maksudu bil istihkakı kabile ilahı haline getirip,

sonra da onun şahidi edasıyla içimizde dolaşanlar var ya,

işin şakasını,

ciddiyetten uzak olan şıkkını varsın onlar götürsünler.

Kur'an-ı Kerim ilahi ve subhani bir ferman olarak,

Hz. Muhammed Aleyhisselatu Vesselam'ın ümmetine,

''Ve kezâlike cealnâkum ümmeten vasatan litekunu şuhedâ alen nes''

Siz Hakk'a tercüman olacaksınız.

Yeryüzünde Hakk'ın halifesi bulunacaksınız.

Hz. Muhammed Aleyhisselatu Vesselam'dan insanla mesaj götüreceksiniz.

Oturuşunuz, kalkışınız, duruşunuz ve duyuşunuz,

Hz. Muhammed'i ifade edecek.

Sokak sokak, vadi vadi, el hücra yerlere kadar kök salacak,

dal budak atacak, uzanacak, ser çekecek.

Hz. Muhammed Aleyhisselatu Vesselam'a tercüman olmaya çalışacaksınız.

Ümmeti vasatsınız.

Sizde beşeriyeti inkar yok ümmeti vasatsınız.

Sizi şehvetinizle kabul ediyor,

aklınızla kabul ediyor, mantığınızla kabul ediyor.

Bütün muhteziyatı ve şeriyetinizle sizi kabul ediyor.

Yersiniz, içersiniz, yatarsınız, kalkarsınız, evlenirsiniz.

Ama Rabb'inize ubudiyetten de durulmazsınız.

Yerinde, mevsiminde, canlı yediğinizde.

Rabb'in huzurunda canlı kulluk yaparsınız.

Canlı gezdiğiniz gibi canlı düşünürsünüz.

Tam yattığınız, iyi istirahat ettiğiniz gibi bütün zindeliğinizde Rabb'in huzurunda,

kemerbeste, ubudiyet içinde durursunuz, kendinizden geçmiş gibi.

Ümmeti vasat yaptık.

Beşeriyetin muhtezası her şeyi kabul keyfiyeti içinde siz bir ümmetsiniz.

Sizde evliliği red yoktur.

Sizde yemeği içmeyi terk yoktur.

Sizde uykuyu terk etme yoktur.

Beşeriyetin muhtezası olan ne varsa hepsiyle beraber bir ümmetsiniz siz.

Aynı zamanda ifrat da yoktur.

Aklı alabildiğine inhimak, şehvetin içine kıtlığına kadar dalma.

Sadece her şeyi maddeye icra edip maddeden ibaret görme.

Bu da yoktur.

Böylece siz ifrat ve tefritin ortasında,

Kur'an-ı Kerim'de sırat-ı müstakim diye geçen,

doğru yol nebiler şehrağı diye anlatılan,

müstakim yolun erbabı ve ricalısınız.

İnsanlara şahit olacaksınız.

Burada mümune-i imtisal,

burada o mesajların taşıyıcısı,

öbür alemde de onların üzerine şehadet edeceksiniz.

Tevrat'ı ikam ettiler mi, etmediler mi?

İncil'i yerine getirdiler mi, getirmediler mi?

Zebur'la Mesk ve Sermes kendilerinden geçtiler mi, geçmediler mi?

Buna şehadet edeceksiniz.

Nereden bileceksiniz siz onların yerine getirip getirmediklerini,

kitaplarında doğru ve yanlış olan şeyleri,

muhbir-i sadık size haber verdiğim,

Kur'an-ı beyanatla dolu olarak geldi.

Siz onu okudunuz,

geçmiş ümmetler hakkında Allah'ın kestiği, biçtiği hükmü gördünüz.

Onu söylediğiniz zaman doğruyu söylemiş

ve doğruya şehadet etmiş olacaksınız.

Cenab-ı Vacibül Vücut bizleri ümmet-i vasat eylesin.

Ümmet-i vasat mevki-i muallasında bulunuyoruz.

Bakış zaviyesi budur eşya ve hadiselere.

Ama kalbimiz de orada değilsek baş aşağıyız demektir.

Allah ümmet-i vasat eylesin, tekrar edeyim.

Ümmet-i vasatı anlamak için duyacağımız,

ondan evvel mütahale edeceğimiz şeyler var.

Vasat olmayan ümmetler mi vardır?

Ümmet millet demektir.

Arapçada ümmetin karşılığı millet demektir.

İslam milleti,

Hanif milleti,

Hazreti İbrahim'in milleti.

Putu ve putçuluğu bütün putperestliğim.

Allah'tan başka şeylere inkıyat ve serfuru etmeyi,

arkaya atmış da mabudu mutlaka gönlüyle koşmuş olma,

Hanif milletim.

Bütün batılları arkaya atmış,

bütün tağutlara baş kaldırmış,

Nebi'nin getirdiği prensipler içinde Allah'a inkıyat etmiş,

Hanif milletim.

Hanif milletini anlayabilmek için,

ifratı ve tefriti görmek lazım.

İslam'dan evvel zuhur eden din Hristiyanlık idi.

Hazreti Mesih'in getirdiği din idi.

Kendinden evvel insanlık camitleşmiş,

morglarda cenazeler haline,

mezarlarda cenazeler haline gelmiş.

Bir yönüyle kendilerini irşadla mükellef olduğu cemaat,

Nebi olarak karşılarına çıkan insanı çarmıha germe,

azmi içinde bulunacak kadar katı kalpli,

nübüvvet manasını anlamayan,

Allah'a karşı sui edeb içinde bir cemaat.

Bir yönüyle de havarinin yayılma sahası olan Roma İmparatorluğu.

Roma İmparatorluğu asırlardan beri gelişen Roma kanunlarıyla idare ediliyor.

Romanın askeri disiplini,

Romanın devlet disiplini,

devletin mabud haline getirilmesi,

Romanın Roma'daki devletin Allah'ın haşa mabudu mutlakın yerine konması

ve herkesin Roma'ya, Roma'lıya, Roma'daki devlete secde eder hale getirilmesi.

Hz. Mesih'in havarisinin

''men ansari ilallah'' dediği zaman

''nahnu ansarullah'' diyen,

Hz. Mesih'in imdadına koşan,

Allah davasını tekeffül eden,

ansarın o devirde yayıldığı sahabından ibarettir.

Bu kanunların içine bir kama gibi yarıp giremiyordu Hz.

Mesih'in getirdiği şeyler.

O bir taraftan Yahudi maddeciliğiyle uğraşırken,

deri taraftan da Roma'ya, Roma'nın kanununa ve devletine karşı çıkamıyordu.

Böylece İncil ve İncil'e ait ahkam daha ilk yayıldığı dönemde çok ciddi manilerle

karşı karşıya kalıyordu.

Esbap bu ya, değişik hüküm kesip biçemeyiz olmuş şeyler hakkında.

Fakat insanın gönlünü öyle geliyor ki,

Fahri Kainat Efendimiz'in rahle-i tedrisi önünde yetişen

Ebu Bekir, Ömer ve Osmanlar gerekti ki,

bir kama gibi bu zulmet perdelerini yırtsın,

ta Roma'nın sinesine kadar yükseliversin.

Aklımız öyle gelir.

Havari'yi tezgif ve tahkir yoktur bunda.

Herkes şapına ve boyuna bozsuna göre vazife yapar.

Onlar büyük vazife yaptılar.

Nebilerinin huzuruna yükseldiler.

Kim bilir belki şimdi Cennetül Fildevs'te Mesud ve Bahtiyar bulunuyorlar.

Hristiyanlığın bir bakıma taliksizliği diyeceğimiz.

O hayata açılamadı, dikkat buyurun.

O hayata açılamadım.

Ailenin içine giremedim.

Kepeçevre cemiyeti idare edecek nizam kanunlar haline gelemedim.

Tomurcuklar halinde İncil'den dışarıya doğru açan tomurcuklar,

Roma'nın kahredici kanunları,

devletin ağır baskısı,

Roma'da oturtulan onlara göre

mabud tanıdıkları devletin baskısı altında bu tomurcuklar tam üç asır

hep çözülmeye, patlamaya azmederken, cahit ederken kahir bir darbeyle

oldukları yerlere itildi

ve çürümeye, kurmaya, domurlaşmaya, güdükleşmeye terk edildiler.

İstimai hayatı açık,

topyekun beşeri yönleri ele alabilecek, ifade edebilecek

kanunlar mecmuası,

hususiyle nasların elastikiyeti içinde iştahat müessesesi

Allah hesabına, Resulullah hesabına işlemedi

ve bir şehrah meydana gelemedi.

Allah'ın ahkamı buydu.

Beş asır, altı asır sonra nebiler nebisi zuhur edecek.

Bu çırağı yeniden bir can, bir hayat getirecek.

Eski şehrağı yeniden düzenleyecek.

Büyük ıslahçı olarak ıslah edecek.

Beşere son bir kere daha nefes aldıracak.

Nefesimiz gırtlağımıza geldiği şu günlerde

nebiler nebisinin hayat bahş olan nefes aldırmasına çok muhtacız.

Cenab-ı Vacibül Vücut ve Tekaddes Hazretleri

o enfası lahutiyle ölü içlerimiz ile dün niyatımızı ihya buyursun.

Bir taraftan Yahudi baskısı altında

bir taraftan hakim Roma devletinin baskısı altında

havari vazifesini yapıyordu ama düşünün

üç asır gün görmeden, güneş yüzü görmeden

tomurcuklar açılıyor, açılıyor ve kapanıyordu.

Nasıl soluk olacağınızı siz hesap ediniz.

Hristiyanlık dehlizlerde anlatılıyordu.

Üç asır, yüz sene, yüz sene,

yüz sene dehlizlerde anlatılıyordu.

Dağlarda, vadilerde anlatılıyordu.

Tepelerin başında, zirvelerde, şahikalarda anlatılıyordu.

Ve yakalananlar hadisin ifadesiyle hendeklere yatırılıyor.

Testereyle ortadan kesiliyor.

Etleri kemiklerinden ayrılıyordu.

Havari dininden dönmüyordu.

Üç asır bitip tükenme bilmeyen bu çile.

Ağaçlara sarılıyordu.

Büyük Nebi yapmayı düşündükleri şeyi yapıyorlardı.

Ve sonra ağaçlar yiyor etraflarına.

Kiprit çakıyor da cayır cayır yakıyorlardı.

Havari dininden dönmüyordu.

Hazreti Mesih'in ümmeti dininden dönmüyordu.

Üç asır.

Üç asır açma azmeden her tomurcuk yeniden kuruyordu.

Onun için hayata giremedi diyoruz.

Kilisenin duvarlarını aşamadı diyoruz.

Kah bir Romalı darbesi yedi, kah bir Yahudi darbesi yedi.

O tasfiye ameliye ve vazifesini yapmaya çalışıyordu.

O vazifeyi öylece yapmaya çalışsa ve devam etseydim

kitleler sahip çıkmasaydım.

Daha doğrusu devletin oynak eli ona müzahir olmasaydı belki Safiyane

vazifesini yapacak, Yahudi'yi tasfiye edecek, onu insanlık için zararlı bir

unsur olmadan kurtaracaktı.

Fakat Konstantin'in Hristiyanlığı resmi din olarak kabul etmesi bütün

tomurcuklar kuruduktan sonra, hoyrat bir din olarak onu din olarak kabul etmesi

Hristiyanlığa karşı yapılmış en büyük cinayet, en büyük ihanettir.

Çünkü Havari'ye Hristiyan'ın naşir ve mübellilerine mansıplar makamlar

verilmeye başladı.

Sırtlarına resmi cübbeler giydirilmeye başladı.

Hissi rekabet içlerinde uyandı.

Mansıp ve makam kalplerini aldı Faust gibi.

Onları kupkuru bir cesetten ibaret bıraktı.

Bütün mana eriyip gidiyordu. Bütün mana, 3 asır

oluşturulmaya, geliştirilmeye çalışan mana eriyip gidiyordu.

Artık ne Yahudi'yi tasfiye ve tezkiye etmesi ne de Roma'nın üzerinde hükmetmesi

mümkün değildi.

Kabul edilen bir Hristiyanlık dini vardı.

Askeriyer Roma'nın askeri kanunlarına göre terbiye edilecekti.

Sivil halk Roma'nın kanunlarına göre sevk ve idare edilecekti.

Parlamentoda Roma'nın kanunları konuşulacak, onlara göre hükümler kesilip

biçilecekti.

Roma, mabudiyetini muhafaza edecekti, sağında da Hristiyanlık oturacaktı.

Kralların, o devirdeki baronların, feodal istidareyi sevk ve idare edenlerin

böyle manevi bir güce, kuvvete ihtiyaçları vardı.

Yanlarında taşıyorlardı, rüya tesellisi verebilecek Hristiyanlığı.

Zavallı Hristiyanlık, bir badireden kurtulurken bana hürriyet ve hak tanındı

dediği yerde ayrı bir badirenin içine baş aşağı gidiyordu.

Baş aşağı gidiyordu ve sonra mevcudiyetini muhafaza etmek için yanında

bir koltuğa oturduğu krala dayanacaktı.

Onun arazisinin müdafiği olacaktı, onun katkılarını alkışlayacaktı,

nehb-u garatına destanlar yazacaktı.

İyi ettin, fakir halkı sömürdün,

zayıfları ezdin,

Hristiyanlık kanunlarına karşı çıkan kanunları inkar ve reddettin.

Mesela Hristiyanlık inanıyordu,

güneş dünyanın etrafında dönüyor, başka yıldızlar da dünyanın etrafında dönüyor,

kilisenin kanunuydu bu. Bunu aksi kim hangi beyanla çıkarsa,

hükümdarla hükümet adamları onları asıp kesti mi, kilise adamının içine bir bardak

su serpilmiş gibi oluyordu.

Ne iyi ettin, şu kafirin başını ezdin diyordu.

İlim bir grup halinde, ilim adamı bir grup halinde, düşünce ve düşünce adamı ayrı

bir grup halinde, ezilen fakir tabakı ayrı bir grup halinde kümeleşiyor,

kümeleşiyor, Frenç'i ifadesiyle Hristiyanlığa karşı bir antipati cemaati meydana

geliyordu.

Nefret ediyorlardı Hristiyanlıktan, Cebren, Tev'an kabul ettikleri Hristiyanlıktan

nefret ediyorlardı.

Eğer İslamiyet alternatifi karşılarına çıkmasaydı, asırlarca işten içe kendilerini

yiyip bitireceklerdi.

Bereket versin ki Müslümanlık çıktı, hem müsbet yönüyle hem de onları birleştirmeden

menfi yönüyle Hristiyanlık alemi için dahi mahz-ı rahmet oldu.

''Ve mâ erselnâke illâ rahmeten lil âlemin'' çizgilerinde bunu açık seçik okuyoruz.

Bütün bir Hristiyanlık böyleydi dersek,

ona karşı sui edepte bulunmuş oluruz.

Hristiyanlıkta teslis akidesi var.

Teslisin içinde karışıklığı çok, ittihaz ve hülûla da inanılır.

Allah'ın Hz. Mesih'e girdiği ve temessül ettiği, bir yönüyle Mesih,

Meryem ve Allah üçlüsünün tek vahid Allah oldu.

Bir yönüyle de Allah Mesih'tir, Mesih İbni Meryem'dir derken,

Allah'ın Meryem'in sadece Hz. Mesih'te temessül ettiği,

anlatılmak suretiyle derin bu teolojik işe girmeyeceğim.

Derin, bir taraftan üç, bir taraftan bir, bir taraftan ittihaz,

bir taraftan hülûl, bir taraftan Allah, Allah, Mesih, Mesih karışık bir akide,

teslis akidesiyim.

Hz. Mesih Allah'ın kuludur. Bir mucize olarak Hz.

Meryem'in meşrimeninde meydana gelmiş, mevud hayatını yaşamış,

Allah'ın vaad ettiği yere iltika etmiş, yükselmiş, hakkında kesip biçtiği hükümler

tatbik edilmektedir.

Ama aynı devirde, Kur'an-ı Mûsul beyanın anlattığı gibi saf,

temiz bir akideyi yaşayanlar da vardı.

Tarihin bize anlattığına göre,

İznik toplantısı 325'de oluyor,

Bahri Kainat Efendimiz'den takriben üç asır evvel,

yığın yığın İncil'ler bir araya getirilmek suretiyle Hristiyanlığa yeni bir veçe

verilmeye çalışılıyor.

İşte o devre kadar Kur'an'ın anlattığı gibi diyenler var.

Bunlar arasında Aryos meşhur patrik,

Hz. Mesih Allah olamaz diyor, o bir mahluktur diyor, valide-i muhteremimiz

Hz. Meryem'in meşrimeninde teşekkül etmiştir.

Allah onu yaratmıştır. Ondan evvelki Musalar gibi, ondan evvelki Davutlar gibi,

Süleymanlar gibi, o da Allah'ın sadece bir nebisidir.

Arada bir fark vardır. O nefkayı ilahidir.

Babasız dünyaya gelmiştir. Doğumu dahi bir mucizedir Hz.

Mesih'in diyor, Sure-i Meryem'de anlatıldığı, Ali İmran'da anlatıldığı gibi

anlatıyordu.

Bunu tarihi ediyan bize anlatıyordu.

Aynı devirde Antakya patriği pols, o da aynı kanaatta.

Hz. Mesih ancak Allah'ın kulu ve resuludur diyordu.

Meryem ilah olamaz, Hz. Mesih'in semtin asutiyetinde ilah münakaşası yapılamaz.

Allah mabudu mutlak maksudu bilistikaktır.

Evlilikten, izdivaçtan, bir kadınla bir araya gelmekten,

beşere hülul etmekten münezzeh ve müberradır diyordu.

Konstantin Hristiyanlı Resmi'din kabul ettiği hengamda İstanbul'da Maktodios,

o da aynı kanaati ısrar etmek suretiyle teslise karşı çıkıyor.

Hz. Mesih Allah'ın resulü elçisidir diyor.

Ama İznik toplantısı, yüzlerce binlerce papazın, patriğin,

kardinalin bir araya gelmek suretiyle bu ilk akit, ilk sinotta alınan kararlar

şudur. Aryonizma yok edilecek.

Aryos bir kafirden ibarettir. Pol bir kafirden ibarettir.

Mesih'e kul denemez, o Allah'tır.

Meryem Allah'ın bir parçasıdır.

Hülul vardır, ittihat vardır.

Teslis esastır, Hristiyanlık şudur.

Hükümlerini basıyor, Aryonizmayı da ifna ediyor, başkasını da yok ediyor,

polizmi de veya poliye, polisiye, mektebini, mezhebini de yok ediyorlardır.

Şükranla, kadir şinastıklarını takdirle yad edebileceğimiz,

hakiki Hristiyanlığa havariden sonra hizmet etmiş büyük kimseler vardır.

Makamları cenneti aliyat pirdevs olsun.

Ama teslise mesele gelip dayanınca bir yönüyle Yahudinin

tahrifi, Beri tarafta da arz ettiğim gibi Roma İmparatorluğunun baskısı altında

o belini doğrultamadı, neşvü nema bulamadı.

Kendisine verilen tavizler sadece melekut sultanlığıydı.

Şimdi Yahuva şahidinin ağzından duyduğunuz şey de bundan ibarettir.

Melekut sultanlığı, esrarengiz şeyler, göklerdeki idarenin bir gün yere ineceği,

daireyi esbab içinde daireyi itikadın hükmedeceği, gökte kurulmuş bir devletin hazır

yere ineceği ve ölümsüzlükle beraber onun sürüp gideceği gibi.

Tabiata, tabiatı beşere, tabiatı kevne, zıt bir kısım ahkam.

Ahkam mecmuası.

İşte bu Hristiyanlık. Niçin anlattım size?

Ne dinler tarihi anlatıyorum ne de Hristiyanlık.

Niçin anlattım bunu? Şunun için.

Bu Hristiyanlık ilmi karşısına aldı.

Galile'nin gözlerini çıkarmaya onu mahkum ederken ilmi karşısına alıyordu.

Tabiplik yapan kimseler Allah'ın kanunlarına karşı geldi diye başları giyotine

gidiyordu.

Birisi küreği ar, dönüyor dedi mi tamam idamı hazırdı burnunun ucundaydı.

Bir başkası ilim adına bir şey söylerse o da mahkum ediliyordu.

Ve hele son zamanlarda Hristiyan babaları, kilise babaları,

kilise ricali, baronların yanında feodalist idarecilerin yanında devlet

adamlarının yanında yerlerini alıp faslı müşterek olarak halkın istismar edilmesini

ortaya dökünce

fukara sınıfı dahi Hristiyanlığın karşısında yerini aldı.

Düşünce Hristiyanlığın karşısındaydım.

Fukara sınıfı Hristiyanlığın karşısındaydım.

İlim Hristiyanlığın karşısındaydım.

Tefekkür adamı Hristiyanlığın karşısındaydım.

Mevcudiyetini sürdürmek için idarecilerle ricali, devletle anlaşmış kilise ricali,

faslı müşterek sömürülmesi gerekenleri sömürmek, içte ve dışta istismar etmek,

sömürme tabiri bana ait değildir.

Alışılmış bir şey olduğu için bilerek veya bilmeyerek ağzından çıkıyor.

Faslı müşterek bu idi.

Ve işte topyekun bir Hristiyanlık alemi buna karşı çıktım.

Bütün mezhepleri ellerinde tutanların dışında olanlar buna karşı çıktılar.

Ne akidedeki dini anlayışı izah etmek mümkündü, ne ilimle tevfik etmek mümkündü,

ne fukara sınıfına karşı bunu ayakta tutmak mümkündü,

ne de tefekkürle telif etmek mümkündü.

Onun için her şeye düşman olarak bir Hristiyanlık vardır.

Ve cihanın belli bir döneminde sanayi inkılabını yapmış,

gelişmiş, bizim gözlerimizi kamaştıran,

baktığımız zaman ona doğru külahımızı düşüren batı karşımıza çıktığında

onu düşünce adamıyla, ilim adamıyla kendi dininin karşısında bulduk.

Nietzsche daha 4-5 asır evvel tanrı öldü diye ilan ediyordu.

Dante cennetle cehennemle alay ediyordu.

Voltaire nebi istihza mevzuu yapıyor, aferoz korkusuyla islamiyete hakaret ediyor,

kurtuluyordu.

İlim adamı, düşünce adamı, romancısına kadar hepsi bütünüyle Hristiyanlığın

karşısında bulduk.

Zavallı düşünürlerimiz, zavallı okumuşlarımız İslam dinini bilmeden Avrupa'ya

toy toy gidiyorlardı.

Ve geriye batı hayranı olarak dönüyorlardı ama batının eracifiyle geliyorlardı.

Batı dinine düşmandı. Biz de islamiyete düşman olalım diyorlardı.

Anlıyor musunuz marazın menşeğini?

İslam mantık üzerine, tabiat üzerine, fıtrat üzerine müesses.

İslam Roma devletinin vesayası altında gelişmemiş, İslam'ın içine herhangi bir

kanun kılıç gibi yarıp girmemiş.

Bedevi bir muhitte neşed etmiş.

Hiç kimsenin bir şey bilmediği bir yerde ses ve soluk olarak vahyin sesi soluğu

Hz. Muhammed'in namati içinde duyulmuş sallallahu aleyhi ve sellem.

Çekirdek Allah'a ait,

ağaç hali Allah'a ait, semere Allah'a ait, timar Hz.

Muhammed aleyhissalatu vesselama, bu mevzuda irşad ve tebliğ Hz.

Muhammed aleyhissalatu vesselama ait.

Roma devletinin kanunları tomurcuklarını donduramadı.

Yahudi maddiyeciliği onu eritemedi.

O vazifesini bir hakkın yaptı, 23 sene sonra da çağlayanlar haline geldi.

Ama bu İslamiyeti yaşayan bizim zavallı okumuşumuz ve düşünenimiz

batıya gittiği zaman oradaki okumuş adamın, oradaki mütefekkirin dine karşı

tavrına bakarak o da bir vaziyet aldı.

Gafil Türkiye'ye dönünce marifet dine karşı çıkmakmış gibi dine karşı çıktım.

Dine karşı çıkarken mantığa karşı çıktım.

Dine karşı çıkarken hayatın tabiatına karşı çıktım.

Tefekkür hayatımıza karşı çıktım.

14 asırlık gelişmemize karşı çıktım.

Batıyı tesirde bırakan milli kültürümüze ve arsımıza karşı çıktım.

Kahir darbeleri indirirken en canlı dalları budakları kesiyor.

En muhteşem semaya ser çekmiş ağaçları kökünden koparıyor.

Yerine Avrupa'dan dikenler getiriyor.

Gülistanımızı ve bostanımızı dikenlerden ibaret haristana çeviriyordu.

Körü körüne batı taklitçiliği.

Batı yıkılırken, çökerken, bir çıkmaza gidip dayanırken,

ilim adına iflas ederken, kendi azgınlarını ve sapkınlarını çeşitli

felsefi sistemler halinde

sokaklarda sallya atıp gezenler gibi içimize sallarken.

Ve bunlar bütünüyle batının bitiş türküsünü söylerken, gözü kapalı kendini

batının kucağına atan zavallı toy aşıklarımız her şeyi bitirdi ve

tükettiler.

Rahmet,

rahmeti ilahi inşallahü teala.

Her şey bitti ve tükendi dediğimiz yerde dahi bu milletin imdadına en kamil manada

yetişecek, bu işin bitmediğini ve tükenmediğini gösterecektir.

Bunun için uzattığım bir husus üzerinde durdum ve belki sizi yordum,

muhafaza etmeyin.

Sizdeki yanlış davranışın, sakat anlayışın, menşeini gösterme

bakımından, Aryoniye mezhebinden, Melkaniye mezhebinden,

Yakubiye mezhebinden, Ortodoks'tan, Katolik'ten bahsetmenin yeri yoktur ama bunun

için bahsettim.

Batının kendi dinine bakış zavyesini öğrenmemiz için ve bizim nasıl bir aldanma,

bir yanılma içinde bulunduğumuzu, bir edebi şehrimizin ifadesiyle zavallı

entelijansiyamızın nasıl yanılma içinde bulunduğunu göstermek için bütün bunlara

katlandım, siz de katlandınız, anlatmaya çalıştım.

Esasa gelince,

İslam hiçbir zaman ilmin karşısında olmadı,

İslam fukaranın karşısında olmadı,

İslam'ın yayılma imkanlarına mani hiçbir şey olmadı.

Fahri Kainat Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem, Tevrat'a ait beş tane kelimenin

dahi onun içine girmesine imkan vermedi, o kadar vermedi ki o büyük ihtimal.

En ideal şekilde Allah Resulü'nün kurduğu devleti idare eden,

on sene gibi bir zaman içinde kimsenin burnunu kanatmayan ve bir hakkın,

adaletin yerde temsilcisi bulunan, Güneş Devleti'nin, Ütopik alemde Güneş

Devleti'nin devrinde yaşanmasına imkan hazırlayan, Seyyidina Hazreti Ömer,

İslam'ı biliyor, her şeyiyle biliyor.

Arasına Yahudilerle temas edip onlardan İbrahim Şeyh'i de öğreniyor.

Fahri Kainat Efendimiz muttali olunca, Ya Ömer, ben ve benim getirdiğim şey sana

yeter, diyor.

Musa da olsaydı bana tabi olmadan başka yol yoktu, buyuruyor.

Bu kadar duruydu.

Fahri Kainat Efendimiz'in getirdiği şeyler bu kadar arıydı.

Bir Yahudi müdahalesi yoktu.

Bir Hristiyan'ın ters içe bir hülul ediş keyfiyeti yoktu.

Herhangi bir devletin baskısı da yoktu.

Devleti Resulü Ekrem, Bedevi bir muhitte, kuracağı hadaret ve medeniyetin unsurları

rükünler olarak o Bedevi muhitten aldığı insanlardan kuruyordu.

Kölden geliyordu.

Sırtından emir, derisi, elbisesi oydu.

Kınsız bir kılıç vardı belinde.

Sadandağ'ın iptidayı oklar bunlar atıyor, medeniyet muallimi oluyordu.

Her şeyi Fahri Kainat Efendimiz'den öğreniyordu.

Karışık bir fikir, bir düşünce yoktu İslam'ın içinde.

Safvetiyle gelişti günümüze kadar.

Anlamadığımız devirler oldu günümüzde anlamadığımız gibiydi.

Kur'an'ın diline nigahban olunmayan devirler geçti 20.

asırdaki cühelanın anlamadığı gibi.

Anlayacağız.

Camilerimizi lebalep dolduranlar anlama istidadında, anlama azmi içindedirler.

Anlayışlarını Allah derinleştirsin, ummanlaştırsın, kurbu huzuruyla müşerref

kılsın.

O Hristiyanlık aleminin geliştiği dönemde bütün red edilenlere kucak

açıyor, bağrını açıyor ve sinesine basıyordu.

Size parça parça misallerle bunu göstereceğim inşallah.

Hayatı bir bütün halinde ele alıyordu.

İnsanlara nüfuz etmek için beşerin bir yönü olan beşeri garizeleri,

şehevi duyguları inkar etmiyordu.

Söz nafiz olması için evlenmemeniz lazım, yememeniz, içmemeniz lazım.

Manastırlara kapanıp orada gece gündüz muttazıl düşünmeniz lazım demiyordu.

Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem beşeri bütünüyle kabul ediyor.

Allah'ın emirlerinin ışığı altında ona göre cemaatini yetiştiriyordu.

Hükmü devlete bırakmıyordu, o elinde tutuyordu.

Daha doğrusu İslam içerisinde herhangi bir devlet ve hükümet yoktu ki adli ve idari

işleri...

Adli ve idari mekanizmayı o yürütsün de fahri kainat efendimiz cemaatiyle sadece

kalplerin tasfiye ve tezkiyesiyle meşgul olsun.

Hükmü de o kesip biçiyordu.

Verdiği hükümlere riayet köşktü, Allah'ın hükümlerine riayetti.

Aksi küfürdü.

Fela ve rabbike lâ yu'minûne hattâ yuhakkimûke fî mâ şecereb beynehum.

Sümme lâ yecidû fî enfusim haracem mim mâ katîn.

Ve yutellimû teslimâ.

Sadakallâhu'l-azîm.

Hayır, katiyen ve katibeten.

Fela ve rabbike lâ yu'minûne. İman etmiş olamazsınız.

İman etmiş olamazlar diyordu Kur'an-ı Kerim.

Hattâ yuhakkimûke fî mâ şecereb beynehum.

Aralarında meydana gelen cezelleşmede seni hakem tayin etmedikten,

seni hakim kabul etmedikten,

seni faysal kabul etmedikten sonra iman etmiş olamazlar.

Hükmü sen vereceksin.

Şikkeyi sen basacaksın.

Yazılar altında senin mührün bulunacak.

Muhakim Hz. Muhammed adına cereyan edecek.

O zaman iman etmiş olacaklar.

Sümme lâ yecidû fî en hudhim haracem mim mâ kabîn.

Sonra da verdiğin hükümde içlerinde herhangi bir sıkıntı duymayacaklar.

Çok güzel bir hüküm.

Dinin kestiği parmak acımaz.

Allah'ın kestiği parmak acımaz diyecek Allah'ın hükmüne rızadîde olacaklar.

Ve yutellimû teslimâ.

Tam teslim olacaklar.

Tekrar ettiğim gibi, kassâlin elinde meyyitin ona teslim olduğu gibi,

teneşirdeki meyyitin kassâla teslim olduğu gibi tam teslim olurlar.

İşte iman buyudur.

Bütün devairde her şey ile, her şeyin Resûlullah'a teslim edilmesi.

Ayetin sebebi nüzûlü vardır.

Elhamdülillah.

Başka esbab-ı nüzûl de var. Meşhur olan şudur.

Batılı tenkitçilere karşı bunu reddeden reddiyecilerimiz de oldu.

Yahudi münafıkla cedelleşiyor.

Bir hak mevzuunda.

Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem, Medine-i Münevvere'de ikamet buyurduğu

dönemde,

Yahudilerden Ka'b-ül Eşref de Medine-i Münevvere'de oturuyor.

Resûl-i Ekrem'in fedailerinden, birisi tarafından, Muhammed İbni Mesleme tarafından,

menhuz kellesi vücudundan ayrılacağı ana kadar, İslam için bir fitne usulü olarak

hep vazife yaptı.

Daha doğrusu karıştırmalarına vazife nazarıyla baktı ve yaptı.

Yahudi ile münafık cedelleşiyorlar.

Mürafa için birine gidip onu hakem tayin etmek istiyorlar.

Münafık Ka'b-ül Eşref'e gitmek istiyor.

Çünkü o işi rüşvetle yapıyor.

Münafık rüşvetle iş yaptıracağı yere gitmek istiyor.

Çünkü başka bir münafık rüşvetle iş yapıyor.

Adli mekanizma, idari mekanizma bozulmuş, tefessüs etmiş.

Rüşvet bırakmasan yürümüyor, bozulmuş ama.

Bu bozuk düzeni o devirde Fâri Kâinat Efendimiz düzenleyecek.

Bütün rüşvet alan melunları bertaraf edecek.

Rüşvetle iş yaptıran melunları da bertaraf ettirecek.

Allah'ın dergâh-ı hüluyyetinden kovduğu

La'anallâhu r-râşî ve'l-mürteşî sözüyle anlattığı

Alana da Allah lanet etsin.

Verene de Allah lanet etsin.

Hükmüyle ebediyen mahkum olan hem râşî hem mürteşî.

Resulullah'ın eliyle itilecek.

Adem'e itilecek.

Münafık soruluyor, Kâbul Eşref'e gidelim.

Çünkü orada mekanizma rüşvetle işliyor.

Ağız rüşvetle açılıyor.

Hükümler rüşvetle veriliyor.

Ve gönlün istediği gibi bir hüküm çıkarabiliyorsun.

Rüşveti verdiniz.

Çok benzer asrınız o asra.

Resul-ü Ekrem'den önceki asra çok benzer asrınız.

Yahudi her şeye rağmen faziletini takdir ettiği

Hz. Muhammed Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem'in huzurunda

isabetli bir hükme nail olacağı düşüncesiyle

Hz. Muhammed'e gidelim diyor.

Cedelleşiyorlar.

Kâbul Eşref'e Hz. Muhammed'e Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem'e.

Nihayet Fahri Kainat Efendimiz'e geliyorlar.

Allah Resûlü dinledikten sonra her ikisini ispatlı, beyineli hüküm veriyor.

Yahudi haklıdır, şunu alacaktır diyor.

Münafık razı olmuyor dışarı çıkıyorlar.

Madem diyor Müslümanlara geldin, yine bir Müslüman'a gidelim,

Ömer'e gidelim.

Bir de Ömer'e bu meseleyi anlatalım, bakalım ne diyor.

Seyyidina Hz. Ömer'e gittiler.

Hz. Ömer dinledi bunları.

Resûl-i Ekrem ne hüküm verdi?

Resûl-i Ekrem Yahudi'nin lehinde, münafıkın aleyhinde hüküm verdi.

Balanız, münafık demiyor o kendine.

Öyleyse bekleyin ben şimdi gelip hükmümü vereyim.

İçeriye girdi, kılıcını aldı, dışarıya çıktı.

Siz beni hakem tayin ettiniz.

Vereceğim hükme razı oldunuz.

Vereceğim hüküm benim kılıcımla olacaktır deyip münafıkın boynuna bir darbe

indiriverdi.

Bu ayetin sebebi zulü olarak bunu gösteriyorlar.

Hz. Ömer'in takdir ve tebcil edilmesi.

Allah Resûlü'nün verdiği hükümden rızadide olması mürafaha gelenlerin,

mürafaya gelenlerin razı olmaları

ve işlerinde bir sıkıntı hissetmeyip tam teslim bulunmaları.

Şikkeyi Resûl-i Ekrem basacak.

Hükmü o verecek.

Kimseye hüküm verme hakkını bırakmayacak.

Sadece mercihistan ve Kur'an olacak.

Bu hava içinde Kur'an dal, budak kaldı.

Tomurcuklar filiz verdi.

Gelişti, büyüdü.

Hiçbir zaman mahkum edilmedi.

İşte mukayese yapılırken ne neye mukayese ediliyor ona çok dikkat buyurun.

Hayatı bütün yönleriyle ele alıp Kur'an-ı Muciz beyan,

Hadis-i Ahmediyye a.s.

bütünüyle ele alıp

Resûl-i Ekrem s.a.v. nefsinden başlamak üzere yaşadı

ve etrafının da yaşamasını temin etti.

Temine çalıştı.

Önümüzdeki derslerde ariyiz ve ahmet arz edeceğim.

Fakat bir fikir vermek için bugün bazı misalleri vermeden geçemeyeceğim.

Bununla sözün, hükmün

Ve men lem yahkum bima enzalallahu feulâi kavmul kafirûn

Ferman-ı Sübhanisinin nüfuz dairetini anlatmış oldunuz.

Bir yönüyle de İslam, muameleyi, yardımlaşmayı, hayrat-ı hazenatta bulunmayı,

aynen gece kalkıp ibadet etmek, gündüz oruç tutmak gibi,

hatta cihat gibi kabul buyuruyordu.

Resûl-i Ekrem s.a.v. kütüb-ü sitedeki bir hadisi şerifinde şöyle ferman ederler.

Essâ-i alel ermileti vel miskinkel mücahid

evül kâimil leyl essâ-i min nehâr evke mâ tâh

Sahipsiz zul, kimsesiz kadınlara yardım için koşan,

miskinlerin elinden tutan,

Allah yolunda cihat eden gibidir.

Veya gecesi ibadet-i taatle kâim, gündüzü de oruçlu sâim geçen gibidir.

Dikkat ediyor musunuz nasıl bir halita meydana getiriyor.

İnsanların bir kısmı gündüz oruç tutuyor, bir kısmı gece ibadet yapıyor,

bir kısmı ilahi kelimetullah için cihat ediyor,

bir kısmı da miskinin, düşkünün, sahipsiz kadının imdadına koşuyor.

Bir seks cümle içinde Allah Resûlü, birini ona, öbürünü ona benzetmek suretiyle

bütün bir hayata tercüman oluyor.

Bütün bir hayata.

Leysel birr antuvallu vucuhakum kibelel meşrikü vel mağribü.

Velâkinnel birre men âmene billâhi vel yevmil âhirü vel melâike vel kitâbü

vel nebiyyîn ve âsel mâlâle hübbihi zevil kurbâ vel yetâme vel mesâkin

vebdis tebîz vel sâilîn.

Bir ayet-i celîle-i kerime ile bir insanın bütün vazifelerini gözünün önüne döküyor.

Namaz kılma diyor, oruç tutma diyor, miskine koşma diyor,

fakire el uzatma diyor, Allah yolunda cihad etme diyor.

Ama sağa sola dönmeye herşeyi bağlama demek değildir diyor.

Yüzünüzü ne şimale ne de cenube değil, Allah'a çevireceksiniz.

İman edeceksiniz, salihat yapacaksınız ve şunları bütünüyle yerine getireceksiniz.

Bütün bir hayatın teneffüs ettiğini görüyoruz bu ayet-i beyinat içinde.

Size ayrı bir misal arz edeyim.

Namaz günün muayyen saatlerinde kılınız.

Ve bugün eda etmekle mükellef olup ve bunun için bir araya geldiğimiz

namazı da belli bir saatte kılınır.

Ve belli birkaç dakika içinde eda edilir.

Ya eyyühellezine amenü izâ nudiyelis balâ min yevmil cümha fes'av ilâ zikrillah.

Cuma gününü eda edildiğinde herkes camiye koşar.

Allah emrediyor camiye koşun diye.

Herkes vakar ve ciddiyet içinde.

Allah'ın huzuruna gelme havası içinde mescide geliyor.

Herkes cuma namazını kılıyor. Yarım saat sonra zaten dışarıya çıkacak ve işine

dağılacaktır.

Ama bakın, hayat nasıl bir muvazene halinde anlatılıyor.

Rabbe ibadet esnasında alışveriş, terk edilip camiye gelinecek.

Normal camiye geldin, vazifeli yaptın, dışarıya çıkacak işine gideceksin.

Fakat bir yanlışlık yaparsınız diye,

sabahtan akşama kadar mescide oturursunuz diye,

aman cuma günü dükkanı açmak haramdır deyip, tepengi kapatır gider evinizde

oturursunuz diye,

bunlara meydan vermemek için.

fe izâ kudriyâti salâtu fenteşirû fil-ard

Namazı bitirdi mi yeryüzüne dağılıverin.

vebteğû min fazlillâh

Allah'ın sizi ihsanı ve lütfu olan şeyler arkasından koşturun,

durun.

Maddi manevi rızkınızı temin edin.

Allah'ın lütuflarından istifadeye çalışın.

Sadece bir namazınızda dahi, zamanınızı ayarlama, bölme ve bu mevzuda hükümlerini,

takdirlerini getirme mevzunda

ayâs-ı beyinât herhangi bir tefsir ve tevile meydan vermeyecek şekilde meseleyi izah

ediyor.

fe izâ kudriyâti salâtu fenteşirû fil-ard

vebteğû min fazlillâh vezkurûllâhe kefîrenne allekum tüflihûn

İbadet-i taatın yanı başında hemen öbür meseleyi koyuyoruz.

Enes bin Malik bize şunu anlatıyor radıyallâhu anh.

Kütüb-ü Sitte'nin ifadesi içinden.

Biz seferde Resûl-i Ekrem sallallâhu aleyhi ve sellemle bulunuyorduk.

Bütün bir hayatın terennüm edilmez adına söylüyorum bunları.

Bazısını bazı ahkam başka yerde cereyan etsin, üzerine atın,

tekeffül etsin değil.

Her şeyiyle her şey Kur'an'ın üzerine yükleniyor.

Her şeyiyle her şeyi Resûl-i Ekrem sallallâhu aleyhi ve sellem izah ediyor da

başka izahlara, başka mesnetlere kaydede ihtiyaç bırakmıyor.

Seferde Resûl-i Ekrem'le bulunuyorduk.

Sallallâhu aleyhi ve sellem.

Herkes oruç tutmuştu.

Ama bu arada seferde oruca ruhsatı anlayanlar da vardı.

Orucunu bozanlar da vardı, iftar edenler de vardı.

Hava çok şiddetliydi.

Şiddetli bir sıcak vardı ki halk elbiseleriyle ancak yelpaze yapıp

ferahlamaya çalışıyorlardı.

Derken oruçlular dayanamadı, bayılıp düştüler.

Bir aralık hemen oruç tutmayan, iftar edenler kalktı.

Çadırlar kurdu, oruç tutanlar içine aldı.

Onları rahat ettirdiler.

Allah Resûlü akşama doğru şöyle buyuruyordu.

Zahebel muftirûne el yevm bil ecr.

Başka bir rivayette kulli.

Bugün bütün mükafatı oruç tutmayanlar aldılar.

Oruç tutmada büyük vaziyet var, sevap var.

Ama oruç tutup da uyuşuk uyuşuk yatmada hiçbir hayır ve sevap yoktur.

Yerinde kelik çavak olacak, canlı olacak, dinamik olacaksın.

Yerinde de ibadeti taatı yapacaksın.

Mükellefiyetlerini yerine göre yapacaksın.

Allah sana bir yerde ruhsat vermiş ise o ruhsatı da yerinde kullanacaksın.

Kullanmamaya dayanabiliyorsan dayanacaksın.

Sahabi der ki yine Buhari ve Müslim'de.

Falan seferde Resûl-i Ekrem ile beraber bulunuyordu.

Ramazandı.

Herkes orucunu yiyordu.

Sadece Abdullah İbn-i Revahe ile Resûl-i Ekrem oruçtu.

Abdullah İbn-i Revahe dişini sıkmış oruç tutuyordu.

Fâri kâinat Efendimiz'e gelince kendi ifadesiyle

Allah beni yedirir, içirir. Yani açlık hissetmem.

O yemeği içmeyi dert bir isyat haline getirmemişti ki

bir gün iki gün yemediği zaman bayılsın düşsün.

Zaten adeti iki günde üç günde bir yemekti.

Yine o kadar yiyordu.

Binaenaleyh Allah onu koruyor, muhafaza buyuruyordu.

Açlığını hissettirmiyordu.

Abdullah İbn-i Revahe de dişini sıkıyordu.

Ama bir muazene vardı orada.

Cephede düşmana kılıç sallarken kafirle yakapaça olurken

orada

savaşırken oruç

tuttuğun zaman sana yelpaze sallayan birisi gerektir.

İşte orada dinin muazenesine riayet edecek.

Orada gerekli olan şeyi yapacaksın.

Ama bayılması pahasını evinde yatarken oruç tutan varsın

tutsun meseleyi yanlış anlamaması lazım.

Yine Hazreti Enes bize başka bir şey anlatıyor.

Şeyhan ve Tirmizi'nin rivayeti içinde.

Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellemin evine ashabtan bir topluluk geldi.

Ayşe-i Sıddika'ya soruyorlardı.

Fari kainat Efendimiz nasıl ibadet yapar?

Allah Resulü öyle ibadet yapardı ki

siz zannederdiniz o zaman o bütünüyle ibadet yapıyor.

Mesela bir namaz kılmaya durdu mu bazı gecelerde

Bakara Sureyi Celilesini, Hal-i İmran Sureyi Celilesini,

Nisa Sureyi Celilesini

bir rekatta okuyuverirdi.

Öbür rekatta da Tavga Suresine iniverirdi.

Bazen de Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem sadece teheccüdünü kılar

yatıverirdi.

İbadet yapmadığı zaman Resul-i Ekrem farzlarını, vaciplerini,

sünnetlerini yapar.

Zannedersiniz ki hiçbir şey yapmıyor.

Resul-i Ekrem'de tekellüf yoktu.

Ama yaptığı, alıştığı ibadetleri bırakmazdı.

İhtiyar kıyırdı ibadetleri, terk etmezdi.

Orucu da öyleydi Resul-i Ekrem'in.

Bir bakardınız bütün Şaban sanki oruç tutuyor.

Halbuki Resul-i Ekrem hayatında bir kere olsun ne Şaban'ı bütünüyle tutmuştur ne de

Recep'i bütünüyle tutmuştur.

Bütünüyle tuttuğu tek ay vardır o da Ramazan-ı Şerif ayı.

Ama o kadar çok oruç tutardı ki zannederdin bütün Şaban'ı oruç tutuyor.

Bir de orucunu bozardı zannederdiniz hiç tutmuyor.

O kadar tekellüfsüz, o kadar fıtri bir insandı.

Ashab Aişe-i Sıddika'ya Resul-i Ekrem'in ibadetini soruyor.

Aişe-i Sıddika'da anlatıyor.

Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem

Gece zevcelerinin gönlünü eder.

Onları yalnız bırakmaz.

Vahşetlerini izale buyurur.

Emanetullah oldukları için riayet eder.

Zevcelerinin üzerinde hakkı olduğu kanatı, imanı, itikadı içindedir.

Onları riayet eder.

Allah'a karşı vazifelerini de yapar.

Teheccüd namazını kılar.

Sonra vitruacımı kılar.

Sabah namazının sünnetini kılar sonra da fazla çıkar.

Şöyle de oruç tutar dedi.

Diyor ki Buhari Müslim vakayı naklederken.

Onlar Efendimiz'in ibadetü taatını biraz azımsadılar.

Haşa Resul-i Ekrem'in ibadetü taat azlığıyla ittiham değil de dediler ki

Allah onun geçmiş ve gelecek günahlarını mağfiret buyurdu.

O kadar az da yapsa yeter.

Ama bize azdır o. Bizim çok yapmamız lazım.

Binaenaleyh ayrılırken şöyle diyorlardı.

Birisi diyordu ki vallahi ben gece uyumayacak,

sabaha kadar kemerbeste yubudiyet içinde el pençe divan duracağım.

Namaz.

Öbürü diyordu ki dehr boyu oruç tutacak ve hiç orucumu bozmayacağım.

Muttasıl oruç tutacağım Ramazan gibi.

Öbürü de muhtemelen Osman İbni Mazlum çünkü onun öyle bir kanaatı vardır.

Vallahi kadına kıza karışmayacak,

izdivaca girmeyecek,

dünyada hiçbir kadınla müsaade,

münasebet kurmayacak,

hayatımı bekar olarak Allah'a verecek, öyle geçineceğim.

Tam bakanın üzerine Resul-i Ekrem geldi.

Böyle böyle siz mi söylüyorsunuz?

Bunu siz mi söylüyorsunuz?

Allah'a yemin ederim ki,

Allah'a karşı en saygılı gönül benim gönlümdür.

Allah'tan en çok korkan müttaki benim.

Allah'a karşı hayatı tekminiyeden en çok istifade eden benim.

Onu en iyi anlayan benim.

Ama hem namaz kılıyorum, hem de yatıyorum.

Hem oruç tutuyorum, hem de iftar ediyorum.

Hem de kadınlarla evleniyorum.

Hem de Allah'ıma ibadet-i taat yapıyorum.

Benim yolum budur, sünnetim budur.

Sünnetimden yüz çeviren benden değildir buyuruyordu.

Fahri Kainat Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem,

bir hayat muazenesi anlatıyor bize.

Ebu Derda, Selman-ı Faris'te bir çatı altında bir araya geliyor.

Selman, Ebu Derda'nın zevcesi ve arkadaşı.

Kardeşlik aralarında bulunan o muhteremeyi perişan, terk edilmiş görüyor.

Kardeşin hali bu diyor.

Selman-ı Faris'i radıyallahu teâlân hazretleri, ya Ebu Derda diyor.

Rabbinin senin üzerinde hakkı vardır.

Zevcenin senin üzerinde hakkı vardır.

Nefsinin senin üzerinde hakkı vardır.

Her hak sahibinin hakkını vereceksin diyor.

İbadeti taatına engel oluyor, düşüncesiyle Resul-i Ekrem ertesi gün şikayet eder.

Selman-ı Faris'i ibadeti taatıma mani oldu ya Resulallah.

Allah Resulü aynen Selman'ın söylediği sözleri tekrar eder.

Ya Ebu Derda, hanımın senin üzerinde hakkı vardır.

Allah'ın da senin üzerinde hakkı vardır.

Nefsinin de senin üzerinde hakkı vardır.

Her hak sahibinin hakkını verdin.

Beşeri hislerin muhtezasının yerine getirilmesinin yanı başında

Rabbe karşı ibadeti taatın huzur içinde eda edilme tatlılığı.

Cenab-ı Hak muazeneye riayette bizleri muvaffak kılsın.

Bakın Resul-i Ekrem'in haline.

Sallallahu aleyhi ve sellem.

Resul-i Ekrem yanımdaydı diyor Hazreti Ayşe.

Ayşe'yi sıddıken.

O gece Resul-i Ekrem onunla beraber kalacak.

Oturacak, dert anlatacak ve ders dinleyecek.

Gece karanlık olunca hücrede yanacak mum da yoktur zaten.

Çok defa o karanlık hücrede kalkar, karanlıkta namaz kılardı.

Tam otururken veya yatarken ya Ayşe.

Bana müsaade edersen kalkıp Rabbime ibadet edeyim dedi.

İnceliği anlıyor musunuz?

O gece onunla beraber oturacak, dert dinleyecek.

Ya Ayşe müsaade ediyor musun? Kalkayım Rabbime ibadet edeyim.

Ya Resulallah,

kurbunda bulunmayı şeref sayarım.

Yanında oturma benim için bir fayadır.

Ama Rabbinle ibadetin arasına girmek istemem.

Ve kalktı ibadet etti.

Başını secdeye koydu.

Elimle dokundum bir aralık ayaklarına.

Hıçkıra hıçkıra ağlıyor Rabbisine ibadet ediyordu.

Gönül o kadar olgun ve dolgundu.

İç o kadar derindi ama bunların yanı başında ibadet ediyorum diye.

Evindeki o muhteremeyi de terk etmiyor.

Muallaka ve muattala bırakmıyor.

Onun hukukuna da riayet ediyordu.

İşte İslam bu prensiplerle geldiği için

Hristiyanlığa küsmüş Avrupa'nın hakkı yoktu ki Müslümanlığa küssün.

Hayatın bazı noktaları ihmal etti desin.

Hristiyan'ın Müslümanlığa küsmeye hakkı olmadığı gibi

onun mukallidi olan okumuş veya okumamış

bizdeki cühanın da Müslümanlığa küsmeye hakkı yoktur.

Müslümanlık ilme de ihtimam vermiş.

Müslümanlık ilme de ihtimam vermiş fakat onu anlatmaya vakit kalmadı.

Önümüzdeki derslerde ariz ve amik

İçtimai yapımızın buğutlarına dikkat nazarınızı istirham ettikten sonra

bunun üzerine oturtacağımız

iktisadi yapıyı, iktisadi hayatı harcetmeye çalışacağımız

şu bizim içimiz ile dün niyatımızı

yapımızı bilmeyen kimselere anlatacağız bu durumuzu

anlatacağız ahkamı Kur'an'ı

anlatacağız Resul-i Ekrem Aleyhissalatu Vesselam'ın beyanatını

Risalatını ve mesajlarını

ta ondan sonra kesip biçeceğimiz hükümler

sağlam kaide ve mesnet bulacaktır.

Allahu Teala ve Tekaddes Hazretleri

inayetiyle ihsanıyla

bizi hayatta bir lafta istikametten ayırmasın.

Muazenesiz yaşatmasın.

Dini Mübini İslam'ın talim buyurduğu

mütekeffir bulunduğu

ahkam-ı İlahi olduğu gibi yaşamaya bizleri muvaffak kılsın.

Lillahi'l-Fatiha.

Allah'a hürmet edemeyiz.